IV SA/WA 1083/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2022-03-11
NSAochrona środowiskaŚredniawsa
ochrona środowiskatransport kolejowyinfrastrukturarygor natychmiastowej wykonalnościinteres społecznyinteres stronyk.p.a.TEN-Tfinansowanie unijne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, utrzymujące w mocy nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla rozbudowy linii kolejowej.

Skarżący kwestionował nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji środowiskowej dla inwestycji kolejowej, argumentując brak interesu społecznego i ważnego interesu strony. Sąd uznał jednak, że modernizacja linii kolejowej ma znaczenie strategiczne dla bezpieczeństwa i efektywności transportu, a także dla uzyskania funduszy unijnych, co uzasadnia nadanie rygoru.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (GDOŚ), które utrzymało w mocy postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (RDOŚ) o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji środowiskowej dla przedsięwzięcia pn. "Prace na alternatywnym ciągu transportowym B.- T., etap I". Skarżący zarzucił naruszenie art. 108 § 1 k.p.a. poprzez bezpodstawne uznanie istnienia interesu społecznego lub wyjątkowo ważnego interesu strony. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że modernizacja linii kolejowej ma kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa, efektywności transportu kolejowego (w tym międzynarodowego), a także dla uzyskania środków unijnych, co uzasadnia nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności. Sąd podkreślił, że nadanie rygoru pozwala na przejście do kolejnego etapu procesu inwestycyjnego, a interes społeczny będzie nadal chroniony na dalszych etapach.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, istnieją przesłanki do nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji środowiskowej.

Uzasadnienie

Modernizacja linii kolejowej ma strategiczne znaczenie dla bezpieczeństwa i efektywności transportu kolejowego w skali krajowej i międzynarodowej, a także dla uzyskania środków unijnych, co uzasadnia nadanie rygoru.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

k.p.a. art. 108 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Określa przesłanki nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności: ochrona zdrowia lub życia ludzkiego, zabezpieczenie gospodarstwa narodowego, inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. Nadanie rygoru jest uzasadnione, gdy wystarczy jedna z tych przesłanek i jest to niezbędne do niezwłocznego wdrożenia decyzji.

Pomocnicze

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Określa rolę sądów administracyjnych w kontroli działalności administracji publicznej.

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres kognicji sądów administracyjnych, w tym orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zasadę sądowej kontroli w granicach sprawy, niezwiązania zarzutami i wnioskami skargi.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa możliwość stosowania przez sąd środków w celu usunięcia naruszenia prawa.

p.p.s.a. art. 119 § pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa możliwość rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym.

p.p.s.a. art. 120

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa skład sądu rozpoznającego sprawę w trybie uproszczonym.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa orzekanie sądu w przedmiocie skargi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Modernizacja linii kolejowej ma znaczenie strategiczne dla bezpieczeństwa i efektywności transportu kolejowego. Nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności jest uzasadnione ze względu na interes społeczny (poprawa bezpieczeństwa, przepustowości, konkurencyjności transportu). Wyjątkowo ważny interes strony (inwestora) związany z ubieganiem się o środki unijne, których utrata grozi w przypadku opóźnień.

Odrzucone argumenty

Brak interesu społecznego lub wyjątkowo ważnego interesu strony. Samo ubieganie się o środki unijne jest zdarzeniem hipotetycznym i niezasługującym na ochronę prawną w postaci nadania rygoru. Organ I instancji naruszył art. 8 k.p.a. poprzez zbyt ogólne uzasadnienie.

Godne uwagi sformułowania

"Prace na alternatywnym ciągu transportowym B.- T., etap I" "interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony" "niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony" "wpłynie pozytywnie na organizację ruchu kolejowego i bezpieczeństwa na przejazdach, czego konsekwencją będzie zwiększenie komfortu życia i ruchu kolejowego dla mieszkańców okolic" "nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji środowiskowej jest etapem procesu inwestycyjnego"

Skład orzekający

Tomasz Wykowski

przewodniczący sprawozdawca

Aneta Dąbrowska

sędzia

Grzegorz Rząsa

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji środowiskowej w kontekście inwestycji infrastrukturalnych o znaczeniu społecznym i gospodarczym, a także w związku z pozyskiwaniem funduszy unijnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nadania rygoru decyzji środowiskowej w kontekście inwestycji kolejowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej inwestycji infrastrukturalnej i procedury nadania rygoru natychmiastowej wykonalności, co jest istotne dla prawników procesowych i zajmujących się prawem administracyjnym.

Kiedy inwestycja kolejowa może ruszyć mimo braku ostatecznej zgody? Sąd wyjaśnia zasady nadawania rygoru natychmiastowej wykonalności.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Wa 1083/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-03-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-07-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Aneta Dąbrowska
Grzegorz Rząsa
Tomasz Wykowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne
Ochrona środowiska
Sygn. powiązane
III OSK 2105/22 - Wyrok NSA z 2025-01-29
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
art. 108
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Aneta Dąbrowska sędzia WSA Grzegorz Rząsa po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. S. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] kwietnia 2021 r., nr [...] w przedmiocie nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności oddala skargę.
Uzasadnienie
I. Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") postanowieniem z [...] kwietnia 2021 r., nr [...] (dalej "zaskarżonym postanowieniem") Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska (dalej "GDOŚ" albo "Organ") na podstawie art. 108 § 1 i 2 ustawy kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 256 z późn. zm.), dalej "k.p.a.", utrzymał w mocy postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] (dalej "RDOŚ") z [...] lipca 2020 r., nr [...], nadające rygor natychmiastowej wykonalności decyzji własnej z [...] czerwca 2020 r., nr [...], o środowiskowych uwarunkowaniach dla realizacji przedsięwzięcia pn. "Prace na alternatywnym ciągu transportowym B.- T., etap I".
II. Zaskarżone postanowienie SKO zapadło w następujących okolicznościach:
1. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...], dalej RDOŚ w [...], decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r., nr [...], określił środowiskowe uwarunkowania dla realizacji przedsięwzięcia pn. "Prace na alternatywnym ciągu transportowym B.-T., etap I".
2. PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. (dalej: "Inwestor") pismem z [...] lipca 2020 r. zawnioskowała o nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji z [...] czerwca 2020 r. RDOŚ w [...] postanowieniem z [...] lipca 2020 r., nr [...], nadał rygor natychmiastowej wykonalności ww. decyzji. Zażalenie od ww. postanowienia wnieśli: Wójt Gminy S., Andrzej S., Grzegorz Ł., Jacek S., Justyna K., Roman K., Małgorzata P., Andrzej P., Marek S. i Roman S.
3. GDOŚ postanowieniem z [...] kwietnia 2021 r., nr [...] utrzymał w mocy postanowienie RDOŚ z [...] lipca 2020 r., nr [...]. W uzasadnieniu organ stwierdził, że w niniejszej sprawie występuje inny interes społeczny oraz wyjątkowo ważny interes strony, wobec czego zaistniała możliwość nadania rygoru natychmiastowej wykonalności.
Planowane przedsięwzięcie polega na rozbudowie, mającej znaczenie państwowe i międzynarodowe, istniejącej linii kolejowej nr [...] na odcinku K. – G. G. (od km 136+096 do km 205+200) oraz rozbudowie drugorzędnej, istniejącej linii kolejowej nr 214 na odcinku S. – K. (od km 0+229 do km 8+150) i mającej znaczenie miejscowe, istniejącej linii kolejowej nr [...] na odcinku K. – G. (od km 31+000 do km 42+100). Znaczenie międzynarodowe linii kolejowej nr [...] wynika z załącznika nr [...] Mapy sieci kompleksowej i bazowej do Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. u sprawie unijnych wytycznych dotyczących rozwoju transeuropejskiej sieci transportowej i uchylające decyzję nr [...] (Dz. U. UE. L. z 2013 r. Nr [...]), dalej "rozporządzenie UE", w którym to na rysunku [...] wskazano lokalizacje bazowych i kompleksowych linii kolejowych w Polsce. Linia kolejowa nr [...] została zakwalifikowana do sieci kompleksowej transeuropejskiej sieci transportowej (TEN-T) służącej do zapewnienia dostępności łączności wszystkich regionów Unii Europejskiej przy jednoczesnym wzmacnianiu spójności społecznej i gospodarczej pomiędzy nimi. Rozporządzenie UE wiąże wszystkie kraje członkowskie Unii Europejskiej do dołożenia wszelkich możliwych starań zmierzających do ukończenia transportowej sieci kompleksowej i spełnienia dla niej stosownych wymogów i wytycznych, do roku 2050.
Linia kolejowa nr [...], na istniejącym odcinku K.-G. O., jest jednotorowa i niezelektryfikowana. Natomiast na odcinku G. O. – G. G. jest ona dwutorowa i zelektryfikowana. Elektryfikacja linii kolejowej nr [...] na odcinku K.-G. G. wynosi zatem ok. 1% długości wskazanego przez wnioskodawcę rozbudowywanego odcinka. Linia kolejowa nr [...] przecina łącznie 25 przejazdów i/lub przejść na poziomie szyn i nie jest przystosowana do zdalnego sterowania ze współpracą z Europejskim Systemem Zarządzania Ruchem Kolejowym (ERTMS).
W ramach planowanego przedsięwzięcia, na odcinku K.-G. O., zostanie wybudowany drugi tor, natomiast na odcinku G. O. – G. G., trzeci tor. Budowa drugiego toru na ww. odcinku przyczyni się do zwiększenia interoperacyjności kolei czyli jej zdolności do zapewnienia bezpiecznego i nieprzerwanego ruchu, natomiast budowa trzeciego toru ponadto przyczyni się do zlikwidowania efektu wąskiego gardła, spowodowanego zbyt dużym natężeniem ruchu kolejowego względem możliwości technicznych istniejącej infrastruktury kolejowej. Zrealizowanie przedsięwzięcia na odcinku K.-G. O. umożliwi transportowi kolejowemu na niezależny od siebie ruch pociągów w obu kierunkach, a to przyczyni się to do zwiększenia przepustowości, upłynnienia ruchu pociągów, a także zminimalizowania ryzyka kolizji pojazdów jadących w przeciwnych kierunkach. Likwidacja 22 z 25 naziemnych skrzyżowań z drogami i zastąpienie ich wiaduktami nad linią kolejową lub zlikwidowanie ich części i wybudowanie równoległych dróg dojazdowych do najbliższego skrzyżowania z linią kolejową, przyczyni się do podniesienia bezpieczeństwa na przejazdach kolejowych. Dodatkowo, do wzrostu poziomu bezpieczeństwa na tej linii kolejowej przyczyni się objęcie jej systemem zarządzania ruchem i przystosowania do współpracy z Europejskim Systemem Zarządzania Ruchem Kolejowym (ERTMS). Zarówno wdrożenie EMRTS, jak i elektryfikacja całości rozbudowywanego odcinka linii kolejowej nr [...], poprawią jej dostępność dla wszystkich przewoźników działających w obrębie Unii Europejskiej i, co najważniejsze, umożliwi wprowadzenie bardziej nowoczesnego taboru elektrycznego w miejsce aktualnie użytkowanego taboru spalinowego. Zmiana maksymalnych prędkości pociągów pasażerskich na poszczególnych odcinkach linii kolejowej nr [...] z aktualnych 80-100 km/h na planowane 100-140 km/h, przyczyni się do poprawy efektywności transportu kolejowego jednocześnie umożliwiając pociągom przejechanie tej samej trasy w krótszym czasie. Spodziewanym efektem zaplanowanych prac będzie poprawa niezawodności i konkurencyjności ruchu kolejowego w stosunku do ruchu samochodowego. Korzyść odniesie także sektor przejazdów towarowych, poprzez skrócenie czasu przejazdu oraz zwiększenie bezpieczeństwa przewożonych ładunków.
Przedsięwzięcie, poza rozbudową linii kolejowej nr [...] będzie polegało również na rozbudowie linii kolejowej nr [...] i nr [...]. Efektem realizacji tej części przedsięwzięcia będzie elektryfikacja ww. linii oraz dostosowanie ich infrastruktury kolejowej do prędkości poruszania się pociągów od 100 km/h do 120 km/h. Wybudowanie łącznicy kolejowej pomiędzy linią kolejową nr [...] a linią kolejową nr [...], a także pomiędzy linią kolejową nr [...] a linią nr [...], z jednoczesną przebudową stacji K., umożliwi przejazd pociągów na odcinku G. – S. bez konieczności zmiany kierunku jazdy. Umożliw i to stworzenie nowych połączeń kolejowych pomiędzy tymi miejscowościami oraz T.
GDOŚ uznał więc, że wyżej opisane czynniki, wpisują się w wytyczne wynikające z rozporządzenia UE oraz czynią zadość wyjaśnieniom, że wnioskodawca podejmując się realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia działa w interesie społecznym.
Odnosząc się do kwestii posiadania przez wnioskodawcę ważnego interesu własnego, to wskazał on, że będzie ubiegał się o dofinansowanie ze środków unijnych, których uzyskanie jest uzależnione od momentu skutecznego zakończenia poszczególnych etapów procesu inwestycyjnego. W przypadku opóźnienia w realizacji projektu istnieje ryzyko nieuzyskania dofinansowania dla przedmiotowego projektu. Jak wynika z wiersza 94, załącznika nr 12.2. do uchwały nr 16/2020 Komitetu Monitorującego Program Infrastruktura i Środowisko 2014-2020 z dnia 8 grudnia 2020 r., w sprawie aktualizacji załącznika 12.2 Wykaz Dużych projektów Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko 2014-2020, przedmiotowe przedsięwzięcie jest wpisane na listę projektów ubiegających się o dofinansowanie ze środków Unii Europejskiej.
GDOŚ wskazał, że organ I instancji naruszył art. 8 k.p.a., ponieważ uzasadnienie postanowienia RDOŚ w [...] nadające rygor natychmiastowej wykonalności decyzji zostało sporządzone w sposób nazbyt ogólny, RDOŚ w [...] nie wykazał w wystarczający sposób, jakimi motywami kierował się wydając swoje rozstrzygnięcie. Mając jednak na względzie przedstawione wyżej wyjaśnienia w zakresie wystąpienia przesłanek uzasadniających możliwość skorzystania z instytucji rygoru natychmiastowej wykonalności, organ odwoławczy uznał, że uchybienie w postaci ogólnego uzasadnienia postanowienia nie może powodować negatywnych skutków dla oceny sprawy co do jej istoty.
GDOŚ zaznaczył, że organ I instancji, dokonując rozstrzygnięcia w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności, był w posiadaniu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Dokument ten stanowi podstawowe źródło informacji o planowanej inwestycji pod kątem możliwości i zakresu jej oddziaływania na poszczególne komponenty środowiska. Pozwala na ustalenie wszelkich ewentualnych oddziaływań związanych z realizacją przedsięwzięcia, w tym także tych mających wpływ na zdrowie i życie ludzi. Mając na uwadze powyższe, nie można uznać, iż przesłanki wskazane we wniosku o nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności są obarczone brakiem wiarygodności dowodowej.
III. Pismem z dnia 13 maja 2021 r. Andrzej S. (dalej: "Skarżący"), reprezentowany przez adwokata, wniósł do tut. Sądu skargę na postanowienie GDOŚ z [...] kwietnia 2021 r. Skarżący zarzucił organowi naruszenie:
- art. 108 § 1 k.p.a. poprzez bezpodstawne uznanie , że w sprawie mamy do czynienia z "interesem społecznym" lub "wyjątkowo ważnym interesem strony" oraz przesłanką niezbędności.
W uzasadnieniu skargi Skarżący podniósł, że samo ubieganie się o środki unijne należy więc interpretować jako zdarzenie hipotetyczne, przyszłe i niepewne. Takie zdarzenie nie zasługuje na ochronę prawną w postaci nadania decyzji środowiskowej rygoru natychmiastowej wykonalności w szczególności w sytuacji, gdy działania inwestora w omawianym zakresie są całkowicie poza kontrolą Organu. Tym samym, upatrywanie wyjątkowo ważnego interesu własnego inwestora przez pryzmat ubiegania się o dofinansowanie nie ma racji bytu. Skarżący podniósł, też, że w kategorii nieporozumienia należy traktować wywody Organu dotyczące statusu PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. jako spółki o istotnym znaczeniu dla gospodarki państwa i obowiązku dołożenia wszelkich możliwych starań, umożliwiających zakończenie realizacji przedsięwzięcia w wyznaczonym do tego czasie. W ocenie Skarżącego, starania te winny koncentrować się na realizacji uprawnień zgodnie z prawem, na podstawie będących w dyspozycji inwestora rozstrzygnięć, nie mogą natomiast sprowadzać się do nadawania rygoru natychmiastowej wykonalności w sytuacji, gdy brak ku temu przesłanek prawnych. Organ pomija okoliczność, że sporna inwestycja to tylko etap I większego zamierzenia, który ma łączyć G. z K. PKP zakłada, że będzie realizował inwestycję dopiero w perspektywie do 2040 r. Następstwem tego będzie konieczność zapewnienia finansowania dla rozpoczętych, a nieukończonych zadań w ramach nowej perspektywy. Ponadto, powoływanie się przez Organ na Krajowy Program Kolejowy jest bezzasadne albowiem w przedmiotowym Programie planowany zakres inwestycji nie występuje. Organ po raz kolejny bezrefleksyjnie powiela twierdzenia inwestora, nie weryfikuje faktów i nie czyni własnych ustaleń faktycznych. Zdaniem Skarżącego, brak jest jakiegokolwiek racjonalnego argumentu uzasadniającego istnienie interesu społecznego w niniejszej sprawie.
Wobec powyższego Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i postanowienia I instancji, a także o zwrot kosztów sądowych.
IV. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
V. Sąd rozpoznał skargę na postanowienie Organu z racji sprawowania wymiaru sprawiedliwości, polegającego na kontrolowaniu działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j. Dz.U z 2019, poz. 2167). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 329 z późn. zm. – zwanej dalej "p.p.s.a.").
Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do art.135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Stosownie zaś do treści art. 119 pkt 3 p.p.s.a, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Stosownie do art. 120 p.p.s.a w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z [...] kwietnia 2021 r., nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z [...] lipca 2020 r., nr [...] nadające rygor natychmiastowej wykonalności decyzji własnej z [...] czerwca 2020 r., nr [...], o środowiskowych uwarunkowaniach dla realizacji przedsięwzięcia pn. "Prace na alternatywnym ciągu transportowym B.- T., etap I".
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
VI. Kontrola legalności zaskarżonego postanowienia GDOŚ prowadzi do następujących wniosków:
1. Na wstępie należy zauważyć, że zgodnie z art. 108 § 1 k.p.a., decyzji od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. Rygor natychmiastowej wykonalności może być nadany decyzji również po jej wydaniu, na podstawie art. 108 § 2 k.p.a. W tym przypadku organ wydaje postanowienie. Przesłanką wspólną dla wszystkich przypadków nadania rygoru natychmiastowej wykonalności, jest niezbędność niezwłocznego wdrożenia decyzji w życie.
W rozpoznanej sprawie istotne jest zatem dokonanie przez Sąd oceny czy wystąpiły przesłanki uzasadniające nadanie decyzji środowiskowej rygoru natychmiastowej wykonalności. Przy czym z brzmienia art. 108 k.p.a. nie wynika, że przesłanka interesu społecznego może być brana pod uwagę wyłącznie w razie, gdy organ o nadaniu rygoru orzeka z urzędu. Ustawodawca nie zróżnicował przesłanek nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności od tego czy organ rygor ten nadaje z urzędu czy na wniosek. W związku z tym organ rozpoznając wniosek o nadanie rygoru winien rozważyć wystąpienie którejkolwiek z przesłanek uzasadniających nadanie rygoru określonych w art. 108 § 1 k.p.a. Przy tym należy wyjaśnić ze wystarczy wystąpienie chociaż jednej z wymienionych przesłanek, aby uznać nadanie rygoru za uzasadnione.
2. Z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpoznanej sprawie. GDOŚ wykazał, że w sprawie wystąpiła przesłanka interesu społecznego, przejawiającego się przede wszystkim w umożliwieniu transportowi kolejowemu na niezależny od siebie ruch pociągów w obu kierunkach, co przyczyni się to do zwiększenia przepustowości, upłynnienia ruchu pociągów, a także zminimalizowania ryzyka kolizji pojazdów jadących w przeciwnych kierunkach. Podniesione też zostanie bezpieczeństwo na przejazdach kolejowych. Dodatkowo przedmiotowa linia kolejowa zostanie objęta systemem zarządzania ruchem i przystosowania do współpracy z Europejskim Systemem Zarządzania Ruchem Kolejowym (ERTMS). Zarówno wdrożenie EMRTS, jak i elektryfikacja całości rozbudowywanego odcinka linii kolejowej nr [...], poprawią jej dostępność dla wszystkich przewoźników działających w obrębie Unii Europejskiej i, co najważniejsze, umożliwi wprowadzenie bardziej nowoczesnego taboru elektrycznego w miejsce aktualnie użytkowanego taboru spalinowego. Zostaną też zwiększone maksymalne prędkości pociągów pasażerskich na poszczególnych odcinkach linii kolejowej z aktualnych 80-100 km/h na planowane 100-140 km/h, co przyczyni się do poprawy efektywności transportu kolejowego jednocześnie umożliwiając pociągom przejechanie tej samej trasy w krótszym czasie. Dzięki tej inwestycji ruch kolejowy na tym odcinku będzie bardziej konkurencyjny w stosunku do ruchu samochodowego. Korzyść odniesie także sektor przejazdów towarowych, poprzez skrócenie czasu przejazdu oraz zwiększenie bezpieczeństwa przewożonych ładunków. Należy zatem uznać, że realizacja przedmiotowej inwestycji ma strategiczne znaczenie w skali lokalnej, ale przede wszystkim w skali krajowej i międzynarodowej. Sąd w pełni podziela dokonaną przez GDOŚ ocenę jak i przytoczoną na jej poparcie argumentację. Nawet nie posiadając wiedzy specjalistycznej można bez trudu zrozumieć, ze modernizacja wskazanej linii kolejowej pozytywnie wpłynie na poprawę bezpieczeństwa i efektywność ruchu kolejowego.
Powyższe względy nakazują uznać zarzuty skargi za niezasadne i czynią zasadnym uznanie zaskarżonego postanowienia za zgodne z prawem. Organ bowiem wykazał, że istnieje ustawowa przesłanka (ważny interes społeczny, którym jest ochrona warunków zdrowia i życia ludzi) do nadania decyzji RDOŚ z [...] czerwca 2020 r., nr [...] rygoru natychmiastowej wykonalności.
Nie jest także istotne dla oceny prawidłowości zaskarżonego postanowienia, czy rzeczywiście nadanie tego rygoru przedmiotowej decyzji środowiskowej ma na celu przyspieszenie realizacji danej inwestycji kolejowej. Przede wszystkim bowiem jest to argument dodatkowy, zwracający jedynie uwagę na względy praktyczne nadania decyzji rygoru. Jednak z uwagi na omówiony wyżej interes społeczny, uzasadniający jego nadanie, posłużenie się nim, nie stanowi uchybienia, a szczególnie uchybienia mającego wpływ na wynik sprawy. Zauważyć jednak trzeba, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach jest etapem procesu inwestycyjnego. Zatem w celu uzyskania zezwolenia na realizację inwestycji kolejowej należy przedłożyć ostateczną decyzję środowiskową. Stąd nadanie decyzji środowiskowej przedmiotowego rygoru pozwala na użycie jej w tym celu, jeszcze przed rozpoznaniem ewentualnych odwołań, co z pewności wpłynie na czas realizacji inwestycji.
Zaznaczyć także trzeba, że niewątpliwie nadanie tego rygoru leżało w wyjątkowo ważnym interesie inwestora, choćby z uwagi na fakt ubiegania się o środki unijne na ten cel. Sąd podziela stanowisko Organu, że inwestor wykazał, iż będzie ubiegał się o dofinansowanie ze środków unijnych, których uzyskanie jest uzależnione od momentu skutecznego zakończenia poszczególnych etapów procesu inwestycyjnego. W przypadku opóźnienia w realizacji projektu istnieje ryzyko nieuzyskania dofinansowania dla przedmiotowego projektu. Ponadto przedmiotowe przedsięwzięcie jest wpisane na listę projektów ubiegających się o dofinansowanie ze środków Unii Europejskiej (wiersz 94, załącznika nr 12.2. do uchwały nr 16/2020 Komitetu Monitorującego Program Infrastruktura i Środowisko 2014-2020 z dnia 8 grudnia 2020 r., w sprawie aktualizacji załącznika 12.2 Wykaz Dużych projektów Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko 2014-2020).
Reasumując, należy zwrócić uwagę, że ocena, czy istnieją przesłanki nadania decyzji nieostatecznej przedmiotowego rygoru natychmiastowej wykonalności należy do organu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23.06.2021 r., sygn. akt III OSK 3704/21). W tej sprawie organ stwierdził istnienie takich przesłanek, stąd na wniosek inwestora, którym jest PKP PLK S.A. uznał, że występują przesłanki, o jakich mowa w art. 108 § 1 k.p.a. Zatem zasadność nałożenia rygoru natychmiastowej wykonalności na nieostateczną decyzję środowiskową, nie budzi wątpliwości. W przypadku przedmiotowej inwestycji wystąpiły obie przesłanki wymienione w art. 108 k.p.a., które zadecydowały o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Organ drugiej instancji prowadząc postępowanie nie opierał się jedynie na wniosku inwestora oraz rozstrzygnięciu organu pierwszej instancji, ale dokonał własnej analizy całości materiału dowodowego. Podstawą do nałożenia na przedmiotową decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach rygoru natychmiastowej wykonalności były: ochrona zdrowia ludzkiego, sensu largo interes społeczny oraz wyjątkowo ważny interes strony. Wykazano bowiem, że planowana inwestycja wpłynie pozytywnie na organizację ruchu kolejowego i bezpieczeństwa na przejazdach, czego konsekwencją będzie zwiększenie komfortu życia i ruchu kolejowego dla mieszkańców okolic, przez które dotychczas ten ruch się odbywał. Skarżący odwołuje się do interesu społecznego, który w jego ocenie nie został należycie rozważony przy rozstrzyganiu sprawy. Należy jednak podkreślić, że nawet w przypadku przyjęcia, że interes powyższy nie został właściwie oceniony w toku postępowania, to jednak rozpoznając przedmiotową sprawę nie można abstrahować od skutku prawnego nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji środowiskowej. Skutkiem tym jest jedynie możliwość przejścia przez inwestora do kolejnego etapu procesu inwestycyjnego. Oznacza to, że interes społeczny będzie podlegał ochronie na dalszych etapach postępowania.
Z przytoczonych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI