IV SA/WA 1060/06

IV SA/Wa 1060/06 - Postanowienie WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-07-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-05-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Jarosław Stopczyński /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Skarżony organ
Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2006 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. B. na postanowienie Zastępcy Dyrektora Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddział Regionalny w N. z dnia [...] grudnia 2004r. znak [...] w przedmiocie sprostowania decyzji postanawia: - odrzucić skargę.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2004r. Zastępca Dyrektora Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddziału Regionalnego w N. dokonał sprostowania na podstawie art. 113 k.p.a. oczywistej omyłki w decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] listopada 2004r. znak [...] odmawiającej uprawnień do świadczenia z ubezpieczenia społecznego rolników w postaci jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku jakiemu w dnia [...] października 2004r. uległ wnioskodawca K. B., Decyzja o odmowie uprawnień do świadczenia została sprostowana w zakresie daty jej wydania, w ten sposób, że w miejsce daty "[...] października 2004r." wpisano datę "[...] listopada 2004r.".
W ww postanowieniu organ pouczył osobę ubiegającą się o odszkodowanie, że przysługuje jej prawo wniesienia zażalenia na przedmiotowe postanowienie do Sądu Rejonowego [...] w K..
K.B. postępując zgodnie z pouczeniem zawartym w zaskarżonym postanowieniu wniósł do Sądu Rejonowego [...] w K. zażalenie na to postanowienie. W zażaleniu z dnia 5 stycznia 2005r. K. B. zarzucił, iż dokonanie sprostowanie nie jest oczywiste, a ponadto podniósł, że wniesione przez niego odwołanie od decyzji odmawiającej przyznania odszkodowania obejmowało szerszy zakres nieprawidłowości, jakich jego zdaniem dopuścił się KRUS.
Sąd Rejonowy [...] w K. Wydział [...] Pracy i Ubezpieczeń Społecznych postanowieniem z dnia [...] marca 2005 r, sygn. akt [...], stwierdził swoją niewłaściwość i na podstawie art. 464 § 1 K.p.c. przekazał zażalenie według właściwości Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zaskarżając postanowienie o sprostowaniu decyzji Prezesa KRUS z dnia [...] listopada 2004 r. K. B. domaga się de facto ponownej weryfikacji tej decyzji w zakresie w jakim odmówiono mu przyznania świadczeń. Powołuje się przy tym na nieprawidłowości w ocenie zwolnienia lekarskiego i nierozpoznanie przez organ rentowy wszystkich jego wniosków.
Przede wszystkim należy więc stwierdzić, że zawarte w skardze K. B. żądania nie mieszczą się w kognicji sądu administracyjnego. Właściwość sądu administracyjnego określona jest w art. 3 § 2 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.).
Konstytucyjny model sądownictwa zakłada całkowitą odrębność pionu sądownictwa powszechnego i administracyjnego oraz konieczność wyraźnego rozgraniczenia zadań i właściwości sądów tworzących strukturę sądownictwa powszechnego i administracyjnego.
W sprawach emerytur i rent przewidziano drogę postępowania przed sądem powszechnym (art. 4778 w zw. z art. 476 § 2 K.p.c). Oznacza to, że wyłączona została droga sądowoadministracyjna, albowiem prowadziłoby to do dwutorowości postępowań sądowych.
Ponadto sprawa skarżącego dotycząca uprawnień do jednorazowego odszkodowania z ubezpieczenia społecznego rolników była już przedmiotem rozstrzygnięcia przez sąd powszechny, a zatem w tym zakresie nie może być rozpoznawana przez sąd administracyjny. K. B. odwołał się
bowiem od decyzji Prezesa KRUS z dnia [...] listopada 2004 r. do Sądu Rejonowego [...] w K.. Przedmiotowa sprawa została rozstrzygnięta wyrokiem z dnia [...] marca 2005 r., sygn. akt [...]. Sąd Rejonowy oddalił odwołanie, a wyrok w tej sprawie stał się prawomocny z dniem 13 kwietnia 2005r.
W niniejszej sprawie rozważenia wymaga jednak także kwestia dopuszczalności skargi w świetle art. 58 § 4 ustawy P.p.s.a. wobec uznania się za niewłaściwy w sprawie przez Sąd Rejonowy [...] w K..
Z brzmienia art. 58 § 4 ustawy P.p.s.a. wynika, iż sąd administracyjny nie może odrzucić skargi ze względu na to, że sprawa nie należy do jego właściwości tylko wtedy, gdy sąd powszechny już wcześniej odrzucił pozew z uwagi na brak drogi sądowej i to orzeczenie sądu powszechnego stało się prawomocne.
Stosownie zaś do regulacji art. 464 § 1 K.p.c. w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych odrzucenie pozwu nie może nastąpić z powodu niedopuszczalności drogi sądowej, gdy do rozpoznania sprawy właściwy jest inny organ. Przepis ten nie dotyczy więc właściwości sądu (właściwości rzeczowej), lecz drogi postępowania sądowego. Nadto, w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych sąd - stwierdzając niedopuszczalność drogi sądowej - nie odrzuca pozwu, ale przekazuje sprawę właściwemu niesądowemu organowi, a norma ta stanowi pewne ułatwienie dochodzenia przez podmiot jego praw na innej drodze niż sądowa (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 września 2001 r., I PZ 58/01, OSNP 2003/19/466).
Norma prawna z § 4 art. 58 ustawy P.p.s.a. stanowi uzupełnienie regulacji zawartej w § 1 tego przepisu i wprowadza negatywną przesłankę odrzucenia skargi z powodu braku drogi postępowania sądowoadministracyjnego w konkretnej sprawie. Zatem należy przyjąć, iż Sąd administracyjny nie może odrzucić skargi z tego powodu, iż nie należy ona do właściwości sądu administracyjnego, jeżeli wcześniej sąd powszechny uznał się niewłaściwym. Nie wyłącza to jednak możliwości odrzucenia skargi z innych powodów. Nie ma przeszkód, aby sąd administracyjny również odrzucił skargę mimo literalnej wykładni art. 58 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (por. Renata Lewicka, "Realizacja prawa do sądu a spory kompetencyjne w świetle nowych regulacji prawnych", Państwo i Prawo 2004/11/62, LEXnr45161).
Należy zauważyć, że badanie merytorycznej zasadności skargi przez sąd administracyjny poprzedzone jest zawsze sprawdzeniem wymagań formalnych skargi, w tym dopuszczalności wniesienia skargi (art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a.).
Do warunków dopuszczalności skargi należy m.in. wyczerpanie środków zaskarżenia (art. 52 § 1 tej ustawy). Zgodnie z art. 52 § 1 powołanej ustawy skargę do sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. § 2 tego przepisu precyzuje, że przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie.
Zaskarżone postanowienie KRUS podlegało zaskarżeniu w drodze zażalenia na podstawie art. 113 § 3 k.p.a. W niniejszej sprawie przed wniesieniem skargi nie został więc wyczerpany środek zaskarżenia jaki służył skarżącemu w postępowaniu przed organem administracji właściwym w sprawie. Tym samym nie został spełniony warunek formalny dopuszczalności wniesienia skargi do sądu. Wprawdzie skarżący zastosował się do błędnego pouczenia, zawartego w zaskarżonym postanowieniu, o przysługującym prawie wniesienia powództwa bezpośrednio do sądu, to jednak owo błędne pouczenie nie powinno wywierać negatywnych dla skarżącego skutków prawnych (art. 112 Kpa). Błędne pouczenie nie może jednak kształtować właściwości sądu administracyjnego, a w konsekwencji nie może prowadzić do merytorycznego rozpoznania przez sąd skargi wniesionej bez wyczerpania przysługujących stronie środków prawnych. Praktyczne konsekwencje przepisu art. 112 kpa sprowadzają się więc do ewentualnej możliwości zgłoszenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia (por. postanowienie NSA 1999.09.30, sygn. akt: IV SA 1537/97, LEX nr 48676).
Mając na względzie powyższe, na podstawie regulacji art. 58 § 1 pkt 6
w związku z art. 58 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153,
poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w
sentencji.