IV SA/WA 1048/21

IV SA/Wa 1048/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-11-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-07-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Wąsikowska
Katarzyna Golat /przewodniczący/
Piotr Korzeniowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6135 Odpady
Hasła tematyczne
Ochrona środowiska
Sygn. powiązane
III OSK 977/22 - Wyrok NSA z 2025-06-24
Skarżony organ
Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Katarzyna Golat Sędziowie sędzia WSA Piotr Korzeniowski (spr.) sędzia WSA Agnieszka Wąsikowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 listopada 2021 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi D. K. na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie wezwania do zagospodarowania odpadu oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (dalej: GIOŚ, organ) z [...] maja 2021 r., znak [...] wydane na podstawie art. 144, art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej: k.p.a.) i w zw. z art. 25 ust. 1 pkt 1 ustawy z 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz.U. z 2020 r., poz. 1792, dalej: u.m.p.o), w zw. z art. 24 ust. 2 lit. b i art. 2 pkt 35 lit. f rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z 14 czerwca 2006r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. Urz. UE L 190 z 12 lipca 2006 r. ze zm.), art. 27 ust. 2 pkt 1 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2020 r. poz. 797 ze zm., dalej: u.o.), po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem GIOŚ znak [...], z [...] kwietnia 2020 r., złożonego przez D. K., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą FIRMA HANDLOWO-USŁUGOWA "[...]" D. K., z siedzibą główną pod adresem: ul. [...], [...] (dalej: skarżący, strona) reprezentowanego przez r.pr. K. L..
W postanowieniu z [...] maja 2020 r., znak [...], GIOŚ:
1. Uchylił postanowienie GIOŚ, znak [...], z [...] kwietnia 2020 r., wzywające skarżącego do zastosowania procedur określonych w art. 24 ust. 2 rozporządzenia Nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów, przez zagospodarowanie na terenie kraju odpadów o kodzie 16 01 21* w postaci mieszaniny używanych części samochodowych o masie około 26,566 Mg, (w tym m.in. alternatory, belki, drzwi, cięte fragmenty pojazdów, klapy, fotele, kanapy, koła, lampy tylne, lusterka, kolumny McPherson, pompy paliwa, rury wydechowe, silniki spalinowe z zapłonem iskrowym, silniki spalinowe tłokowe, zderzaki i inne części samochodowe), stanowiącej zawartość kontenera nr [...], wysłanych z terytorium Polski na terytorium [...], przez przedsiębiorcę posiadającego decyzję właściwego organu w zakresie przetwarzania odpadów o kodzie 16 01 21* w postaci ww. części samochodowych, w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia postanowienia - w części dotyczącej terminu jego wykonania;
2. Utrzymał w mocy postanowienie GIOŚ, znak [...], z [...] kwietnia 2020 r., w pozostałym zakresie;
3. Określił termin wykonania niniejszego postanowienia jako nie dłuższy niż 30 dni od daty doręczenia postanowienia.
Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następujących istotnych okolicznościach sprawy.
W dniu [...] listopada 2019 r. Kierownik Oddziału Celnego "Baza Kontenerowa" w [...] [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] poinformował GIOŚ, że podczas kontroli kontenera nr [...] przeprowadzonej w dniu [...] listopada 2019 r., zaszło podejrzenie, że części samochodowe załadowane do ww. kontenera mogą stanowić odpad, zgodnie z definicją zawartą w art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2020 r. poz. 797 ze zm.). W związku z powyższym, Kierownik Oddziału Celnego "Baza Kontenerowa" w [...] [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] w dniu [...] listopada 2019 r., zawiadomił GIOŚ o nielegalnym międzynarodowym przemieszczaniu odpadu oraz przekazał następujące dokumenty: formularz informacji o transgranicznym przemieszczaniu odpadów z [...] listopada 2019r.; formularz wniosku o przeprowadzenie oceny towaru z [...] listopada 2019 r.; wniosek o przeprowadzenie oceny towaru w ramach operacji [...]; notatkę służbową z [...] listopada 2019 r.; wniosek kontroli ładunku przewozowego z [...] listopada 2019 r. część A i B; dokument MRN nr [...]; specyfikację do faktury nr [...] z [...] października 2019 r.; fakturę walutową nr [...] z [...] października 2019 r.; załącznik 2 do instrukcji dotyczącej zasad postępowania z towarami o znaczeniu strategicznym; dokumentację fotograficzną.
Po dokonaniu analizy ww. materiału dowodowego, GIOŚ w dniu 17 grudnia 2019 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne, znak [...] w sprawie określenia sposobu gospodarowania odpadami o kodzie 16 01 21* w postaci mieszaniny używanych części samochodowych o masie około 26,6 Mg, (w tym m.in. alternatory, belki, drzwi, cięte fragmenty pojazdów, klapy, fotele, kanapy, koła, lampy tylne, lusterka, kolumny McPherson, pompy paliwa, rury wydechowe, silniki spalinowe z zapłonem iskrowym, silniki spalinowe tłokowe, zderzaki i inne części samochodowe), stanowiącej zawartość kontenera nr [...], przez skarżącego, będącego wysyłającym odpady, odpowiedzialnym za ich nielegalne międzynarodowe przemieszczenie z terytorium Polski na terytorium [...] Kości Słoniowej.
GIOŚ po analizie zgromadzonego materiału dowodowego w postanowieniu z [...] kwietnia 2020 r., znak [...], wezwał skarżącego, do zastosowania procedur określonych w art. 24 ust. 2 rozporządzenia Nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów, przez zagospodarowanie na terenie kraju odpadów o kodzie 16 01 21* w postaci ww. mieszaniny używanych części samochodowych o masie ok. 26,566 Mg, stanowiącej zawartość kontenera nr [...], wysłanych z terytorium Polski na terytorium [...] Kości Słoniowej, przez przedsiębiorcę posiadającego decyzję właściwego organu w zakresie przetwarzania odpadów o kodzie 16 01 21* w postaci ww. części samochodowych, w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia postanowienia. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ przytoczył okoliczności, które w jego ocenie dowodzą, że ww. towar stanowi odpad w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach. Ponadto organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 2 pkt 35f ww. rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006, międzynarodowe przemieszczenie omawianego odpadu jest przemieszczeniem nielegalnym.
Postanowienie GIOŚ z [...] kwietnia 2020 r., znak [...] zostało doręczone stronie za zwrotnym potwierdzeniem odbioru w dniu 4 maja 2020 r. Strona skorzystała z przysługującego jej uprawnienia i złożyła w terminie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. postanowieniem.
W ww. wniosku strona zarzuciła, że ww. postanowienie zostało wydane z naruszeniem:
- art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. o odpadach w zw. z art. 3 pkt 1 i 2 dyrektywy PE i Rady nr 2008/98/WE z 19 listopada 2008 w sprawie odpadów oraz uchylająca niektórych dyrektywy, przez błędne zakwalifikowanie zawartości kontenera [...] jako odpad w rozumieniu wskazanych przepisów;
- art. 2 pkt 35 w zw. z art. 36 rozporządzenia WE nr 1013/2006 z 14 czerwca 2006r. w sprawie przemieszczania odpadów przez błędne uznanie, że w niniejszej sprawie zostały spełnione przesłanki nielegalnego międzynarodowego przemieszczania odpadów, a w konsekwencji powyższego naruszenie art. 25 ust. 1 pkt 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów oraz art. 24 ust. 2 lit. b i art. 2 pkt 35 lit. f rozporządzenia nr 1013/2006 przez ich niewłaściwe zastosowanie;
- art. 84 § 1 w zw. z art. 77 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, przez odmówienie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego w sprawie, w której jest wymagana wiedza specjalistyczna, co doprowadziło do braku wyjaśnienia istotnych dla sprawy kwestii takich jak walory jakościowe przewożonych części samochodowych.
Mając powyższe na uwadze strona wniosła o: ponowne rozpatrzenie sprawy - na podstawie art. 29 ustawy z 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz. U. z 2019 r., poz. 1162), w zw. z art. 127 § 3 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego; wstrzymanie wykonania postanowienia - na podstawie art. 143 k.p.a.
GIOŚ w postanowieniu znak [...] z [...] czerwca 2020 r. wstrzymał wykonanie skarżonego postanowienia do dnia, w którym ww. postanowienie znak [...] z [...] kwietnia 2020 r. stanie się ostateczne.
W piśmie z [...] czerwca 2020 r., znak [...], GIOŚ m.in., w trybie art. 10 § 1 k.p.a., GIOŚ zawiadomił pełnomocnika skarżącego o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym oraz poinformował o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji w niniejszej sprawie, w terminie 7 dni od dnia doręczenia ww. pisma.
GIOŚ w uzasadnieniu postanowienia z [...] maja 2021 r., znak [...] powołał się na treść definicji ustawowej pojęcia "odpady" uregulowanej w art. 3 ust. 1 pkt 6 u.o. Organ wyjaśnił, że na podstawie materiału dowodowego można stwierdzić, że przedmiotem przemieszczenia w niniejszej sprawie są fragmenty karoserii pojazdów oraz części samochodowe, w tym m.in. silniki, amortyzatory, belki tylne, drzwi, fotele, kanapy, tylne klapy, koła, lampy, pompy paliwa oraz rury wydechowe. Powyższa zawartość kontenera wynika z dokumentów przedstawionych dla ww. transportu, tj. z faktury nr [...] z [...] października 2019 r. wraz ze specyfikacją oraz zgłoszenia celnego MRN nr [...], gdzie ww. towar opisano m.in. jako "używane części samochodowe: drzwi, elementy cięte nadwozia (przody), klapa". Według GIOŚ, ww. dokumenty stanowią potwierdzenie ustaleń poczynionych przez funkcjonariuszy Oddziału Celnego "Baza Kontenerowa" w dniu [...] listopada 2019 r. podczas kontroli zawartości kontenera nr [...]. Zgodnie z notatką służbową z [...] listopada 2019 r. w przedniej części ww. kontenera znajdowały się silniki samochodowe, zabezpieczone pasami, bez widocznych wycieków płynów. Podłoga kontenera wysypana była trocinami. W głębi kontenera znajdowały się części samochodowe załadowane luzem, bez widocznych uszkodzeń.
Zgodnie z oceną towaru przeprowadzoną przez inspektora [...] Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w dniu [...] listopada 2019 r., na froncie kontenera znajdowały się silniki, umieszczone jeden na drugim, zabezpieczone czarną folią. Inspektor stwierdził, że taki sposób owinięcia folią silników nie stanowi zabezpieczenia części przed ich uszkodzeniem mechanicznym podczas transportu. Dodatkowo ww. zabezpieczenie nie uchroniło od wycieków z ww. silników, ponieważ na trocinach znajdujących się na podłodze kontenera widoczne są ślady oleju. Inspektor [...] Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska stwierdził również, że w tylnej części kontenera części samochodowe, w tym również silniki, zostały załadowane jak złom metalowy, nasypowo, w postaci wymieszanej z innymi częściami samochodowymi. W ww. ocenie inspektor odniósł się do wartości rynkowej ww. części o masie około 27 Mg, które wyceniono na 17 700 Euro, a więc cena 1 kg części średnio oscylowała na poziomie 66 Euro centów, zatem kwota za jaką sprzedano przedmiotowe części w ocenie inspektora, odpowiada kwocie jak za złom, a nie pełnowartościowe używane części samochodowe.
Według GIOŚ, w niniejszej sprawie istotne jest, że zgodnie z dokumentacją fotograficzną silniki, fragmenty karoserii i inne drobne części samochodowe, w istocie zostały załadowane do kontenera nasypowo w postaci wymieszanej, bez wystarczającego posegregowania i zabezpieczenia przed ewentualnymi uszkodzeniami w trakcie transportu. Części noszą również ślady zużycia w postaci rdzy.
Według GIOŚ, materiał dowodowy sprawy, w tym przede wszystkim dokumentacja fotograficzna, pozwalała na dokonanie oceny czy części nadają się do ponownego użycia. Nawet w przypadku, gdy przed załadunkiem do kontenera przedmiotowe części były pełnowartościowe, nadające się do wykorzystania bezpośrednio w innym pojeździe, to nasypowy sposób ich załadunku był decydujący w kwalifikacji spornych części do kategorii odpadów. Części załadowane w ww. sposób, tj. jak złom podczas transportu morskiego narażone są na uszkodzenia i zanieczyszczenie, tym samym ich stan techniczny odbiega od stanu technicznego części zamiennych gotowych bezpośrednio do wykorzystania w pojeździe. Według GIOŚ, organ I instancji słusznie zatem stwierdził, że z uwagi na sposób załadunku ww. części (nieposortowane, niezabezpieczone przed uszkodzeniami mechanicznymi), części te nie posiadają walorów części zamiennych, przeznaczonych do ponownego użycia zgodnie z ich pierwotnym przeznaczeniem, a stanowią jedynie mieszaninę używanych części samochodowych o walorach złomu samochodowego. Bezładny i niezabezpieczający przed uszkodzeniem w transporcie sposób załadowania ww. części samochodowych, a także stopień ich zużycia, dowodzą, że nie stanowią one części nadających się do ponownego użycia. Niezależnie od sposobu załadunku, cięte fragmenty pojazdów stanowią odpady, nie zaś części zamienne.
W ocenie GIOŚ, organ I instancji przeprowadził postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie w sposób prawidłowy, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, na każdym jego etapie. Wydając skarżone postanowienie organ orzekający w I instancji poddał wnikliwej i wyczerpującej analizie wszystkie dokumenty zebrane w sprawie i stwierdził, że materiał dowodowy pozwala jednoznacznie stwierdzić, iż w przypadku spornego towaru doszło do pozbycia się, co wyżej zostało już w sposób wyczerpujący wyjaśnione. Ponadto okoliczność, która miałaby być udowodniona środkiem dowodowym w postaci opinii biegłego z zakresu mechaniki samochodowej, tj. czy części mogą być powtórnie wykorzystane w dotychczasowy sposób, pozostaje bez wpływu na treść rozstrzygnięcia, bowiem z uwagi na sposób załadunku towaru do kontenera możliwość ponownego wykorzystania spornych części pozostaje bez wpływu na kwalifikację tych przedmiotów do kategorii odpadów.
Mieszaninę części samochodowych jako odpady można zakwalifikować pod kodem 16 01 21* lub 16 01 22. Mieszanina odpadów stanowiąca zawartość kontenera obejmowała części pojazdów zawierające przynajmniej resztki płynów eksploatacyjnych oraz inne niebezpieczne elementy, nadające im właściwości niebezpieczne. Części te nie były wystarczające zabezpieczone przed wyciekiem płynów eksploatacyjnych, a w przypadku nasypowego załadowania towaru wyciek może doprowadzić do zanieczyszczenia pozostałych części.
Odpady sklasyfikowane pod kodem 16 01 21* zostały wyszczególnione jako opady niebezpieczne w załączniku V do rozporządzenia WE Nr 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów. Zgodnie z art. 36 ust. 1 lit. a ww. rozporządzenia, zakazany jest wywóz z UE, w celu dokonania odzysku w państwach, których nie obowiązuje decyzja OECD, odpadów wyszczególnionych jako niebezpieczne w załączniku V do tego rozporządzenia. W świetle powyższego wywóz ww. rodzajów odpadów z UE do [...] Kości Słoniowej, tj. państwa, którego nie obowiązuje decyzja OECD, jest zakazany. Na podstawie art. 2 pkt 35 lit. f ww. rozporządzenia, nielegalne przemieszczanie odpadów oznacza przemieszczanie odpadów dokonane z naruszeniem, między innymi, art. 36 tego rozporządzenia.
W skardze skarżący reprezentowany przez r.pr. K. L. na podstawie art. 50 § 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zaskarżył w całości postanowienie GIOŚ z [...] maja 2021 r., znak [...].
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono:
I. naruszenie przepisów prawa materialnego tj. a) art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach przez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu używanych części samochodowych sprzedawanych przez skarżącego za odpady, pomimo braku zaistnienia przesłanki w postaci pozbycia się ich przez skarżącego; b) art. 25 ust. 1 pkt 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów w zw. z art. 24 ust. 2 lit. b) i art. 2 pkt 35 lit. f rozporządzenia nr 1013/2006 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach przez jego niewłaściwe zastosowanie, wskutek czego przyjęcie, że w sprawie miało miejsce nielegalne międzynarodowe przemieszczanie odpadów.
II. naruszenie przepisów postępowania tj.
a) art. 7 k.p.a. i 77 § 1 k.p.a. przez nieuzasadnione stwierdzenie, że części zamienne będące przedmiotem postępowania są odpadami z uwagi na ich nieprawidłowe zapakowanie w trakcie przewozu, przy braku innych argumentów wskazujących na możliwość uznania ich za odpad; b) art. 7 k.p.a. i 77 § 1 k.p.a. przez nieznajdujące odzwierciedlenia w zebranym materiale dowodowym ustalenie stanu faktycznego sprawy, zgodnie z którym sporne części samochodowe nie nadawały się do używania zgodnie z ich pierwotnym przeznaczeniem, co było spowodowane ich zużyciem i co uzasadnia zakwalifikowanie ich jako odpadów; c) art. 84 § 1 k.p.a. przez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy ocena walorów użytkowych przewożonych części samochodowych wymagała wiadomości specjalnych, wskutek czego powołania biegłego.
Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami I administracyjnymi, wniesiono o uchylenie postanowienia GIOŚ z [...] maja 2021 r., znak [...] oraz poprzedzającego go postanowienia GIOŚ z [...] kwietnia 2020 r., znak [...], ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. Ponadto, na podstawie art. 61 § 2 pkt 1 i § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wniesiono o: 1. Wstrzymanie wykonania przez organ zaskarżonych postanowień w całości. Ewentualnie o: 2. Wstrzymanie wykonania przez Sąd zaskarżonych postanowień w całości, gdyż ich wykonanie wyrządzi znaczną szkodę w majątku skarżącego. Na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wniesiono o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że według skarżącego, kwestią zasadniczą dla oceny legalności zaskarżonego postanowienia jest zbadanie czy organ prawidłowo ustalił, że planowany transport części samochodowych w przedmiotowej sprawie z Polski do [...], miał być transportem odpadów.
W konsekwencji, rozstrzygnięcie o tym, czy w konkretnym wypadku w odniesieniu do określonej substancji lub przedmiotu powinny mieć zastosowanie przepisy dotyczące "odpadów", zależne jest od tego, czy w danym wypadku można zasadnie twierdzić, że posiadacz tej substancji lub przedmiotu "pozbywa się, zamierza pozbyć lub jest obowiązany pozbyć się". Ustawodawca przewidział więc jako przesłankę kwalifikującą dany przedmiot lub substancję jako odpad, stwierdzenie, że posiadacz pozbył się przedmiotu (substancji).
Odnosząc się do ustawowej definicji pojęcia "odpady" skarżący, po pierwsze, kwestionuje jakoby doszło do "pozbycia się" przez niego części samochodowych. Części samochodowe stanowiły przedmiot sprzedaży. Potwierdzają to znajdujące się w aktach postępowania administracyjnego faktura nr [...] z [...] października 2019 r. wraz ze specyfikacją do tejże faktury. Sprzedaż przedmiotowych części samochodowych nie mieści się w pojęciu "pozbycia się" ich w rozumieniu ustawy o odpadach. Części oferowane przez skarżącego stały się przedmiotem sprzedaży, nie były to zatem elementy zbędne, których skarżący chciałby się pozbyć. Przedstawiały one pewną wartość zarówno dla skarżącego jako sprzedawcy, jak i dla nabywcy.
Skarżący uważa, że pozbywanie się odpadu należy analizować w całym cyklu istnienia substancji lub przedmiotu od zaprojektowania do ich produkcji, dystrybucji, zużycia, a także obróbki powstałych przy tym odpadów. W definicji art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach "pozbycie się" nie może być rozumiane jako utrata kontroli nad przedmiotem, a raczej jako zasadnicza zmiana sposobu jego zastosowania. W przedmiotowej sprawie, organ nie wskazywał, ze przewożone przedmioty nie mogą zostać wykorzystane do pierwotnego celu, do jakiego zostały przeznaczone. Wypełnienie przesłanki "pozbycia się" organ powiązał jedynie z okolicznością przeniesienia własności części samochodowych na rzecz osoby trzeciej oraz faktycznego zamiaru transportu sprzedanych części z Polski do [...].
W ocenie skarżącego, powyższa kwalifikacja jest niewystarczająca, aby mówić o wypełnieniu się przesłanki "pozbycia się" przedmiotów przez skarżącego, wskutek czego przyjęcia, iż w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z odpadami w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach. Dodatkowo, brak jest argumentów przemawiających za uznaniem, że rzeczywiście części sprzedane przez skarżącego są odpadami, skoro jak wykazał skarżący, co zostało również potwierdzone oświadczeniem kontrahenta skarżącego, sprzedawał części samochodowe, a nie pozbywał się ich, co byłoby charakterystyczne dla pojęcia odpadów w rozumieniu ustawy o odpadach. Według skarżącego, w kontekście możliwości zakwalifikowania części samochodowych jako odpadów, wskazać należy, że części przewożone przez skarżącego nadawały się do użytku i stanowiły części zamienne do samochodów, które mogą być wprowadzone do obrotu jako części używane. Części te stanowiły towar handlowy, konieczny do realizacji operacji gospodarczych podejmowanych przez skarżącego, który został sprzedany jego kontrahentowi w zamian za zapłatę stosownego wynagrodzenia umownego. Co więcej, wszystkie znajdujące się w kontenerze elementy znajdowały swoje odzwierciedlenie w fakturze wystawionej przez skarżącego z tytułu ich sprzedaży. Zdaniem skarżącego, podkreślenia wymaga, że organ nie powołuje przy tym, że części te były zniszczone czy też zużyte w takim stopniu, że nie nadawały się do dalszego ich wykorzystania i montażu w innych samochodach.
W ocenie skarżącego, organ swoją ocenę oparł jedynie na samym sposobie przewozu (zapakowania) towarów, który jego zdaniem może świadczyć, że towar ten stanowią odpady, które nie przedstawiały wartości użytkowej.
Wszystko powyższe wskazuje więc, że organ dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach, polegającą na uznaniu, że części zamienne sprzedane przez skarżącego stanowią odpady. Według skarżącego, za niezasadne należy też uznać zaniechanie przez organ zaangażowania w toku postępowania osób z wiadomościami specjalnymi (biegłego rzeczoznawcy samochodowego). Decyzja organu uniemożliwiła prawidłową kwalifikację spornego ładunku, w sytuacji gdy dowody zebrane przez organ były niewystarczające do tej kwalifikacji. W ocenie skarżącego, w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy organ zobowiązany był zwrócić się do biegłego o wydanie opinii na podstawie art. 84 § 1 k.p.a. Niewątpliwie, Inspekcja Ochrony Środowiska jest wyspecjalizowanym organem, powołanym do badania i oceny stanu środowiska, nie posiada ona jednak wiedzy na tyle specjalistycznej, aby ocenić w sposób stanowczy i jednoznaczny stopień przydatności części samochodowych do ponownego użytku. Z doświadczenia życiowego wynika bowiem, że zakres i różnorodność spraw, z jakimi spotyka się organ w trakcie wykonywania swoich obowiązków, nie pozwala mu na posiadanie wiadomości specjalnych w odniesieniu do każdego z materiałów będących przedmiotami postępowań.
Dodatkowo, powołanie biegłego w przedmiotowej sprawie było zasadne także z uwagi na rozbieżności stanowisk organu i skarżącego odnośnie tego, czy sprzedane przez skarżącego części zamienne stanowią odpady w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy o odpadach.
Z uwagi na powyższe argumenty, również wniosek o wstrzymanie wykonania orzeczeń zdaniem skarżącego, uznać należy za zasadny i konieczny.
W odpowiedzi na skargę GIOŚ wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada, czy organ administracji orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszym postępowaniu było postanowienie GIOŚ z [...] maja 2021 r., znak [...].
Odnosząc się do zarzutów skargi, wskazać należy, że orzekający w sprawie organ w I i II instancji prawidłowo wypełnił obowiązki wynikające z treści: art. 7, art. 77 §1 80 k.p.a., 84 §1 k.p.a. oraz art. 107 §3 k.p.a., ponieważ dokonał czynności niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy przez wszechstronną analizę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. GIOŚ rozpoznał sprawę w zakresie, który należał do jego właściwości, gdyż w ocenie Sądu, dokonał prawidłowych czynności zmierzających do ustalenia, że w niniejszej sprawie wystąpiły przesłanki do uznania mieszaniny używanych części samochodowych o masie około 26,566 Mg, (w tym m.in. alternatory, belki, drzwi, cięte fragmenty pojazdów, klapy, fotele, kanapy, koła, lampy tylne, lusterka, kolumny McPherson, pompy paliwa, rury wydechowe, silniki spalinowe z zapłonem iskrowym, silniki spalinowe tłokowe, zderzaki i inne części samochodowe), stanowiącej zawartość kontenera nr [...], wysłanych z terytorium Polski na terytorium [...], za odpady o kodzie 16 01 21⃰. Według art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2020 r. poz. 797 ze zm., dalej: u.o.), przez odpady rozumie się "każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany". Ocena przesłanki pozbycia się dokonywana jest wyłącznie na podstawie zachowania posiadacza przedmiotu oraz tego, czy w dacie sprzedaży przedmiotu możliwe jest jego wykorzystanie zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem. Sąd zgadza się z oceną GIOŚ, że sposób załadunku mieszaniny części samochodowych do kontenera pozwala określić obydwie ww. kwestie. Załadunek części do kontenera w sposób nasypowy, nieposortowanie towaru, niezabezpieczanie go przed uszkodzeniami mechanicznymi należy rozumieć w taki sposób, że posiadacz towaru nie widział możliwości jego dalszego wykorzystania zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem, bowiem konieczne jest przeprowadzenie czynność odzysku z przemieszczanym towarem, przez np. jego sortowanie, oczyszczenie lub dalsze przetworzenie. W świetle powyższego uzasadnione było analizowanie przez GIOŚ sposobu załadunku towaru do kontenera, a sposób załadunku może w okolicznościach tej sprawy być podstawą do uznania przedmiotów przemieszczenia za odpady bez konieczności weryfikowania stanu technicznego każdego przedmiotu z osobna, który znajdowały się w kontenerze.
W postanowieniu GIOŚ z [...] kwietnia 2020 r., znak [...] na stronie 7 organ stwierdził, że na zdjęciach na froncie kontenera widoczne są silniki owinięte czarną folią, ułożone jeden na drugim, zabezpieczone od frontu kontenera pasami. Natomiast za silnikami, w dalszej części kontenera widoczna jest mieszanina części samochodowych obejmująca silniki, fragmenty karoserii i inne drobne części samochodowe.
Funkcjonariusze Oddziału Celnego "Baza Kontenerowa" w dniu [...] listopada 2019 r. określili, że w przedniej części kontenera nr [...] znajdowały się silniki samochodowe, zabezpieczone pasami, bez widocznych wycieków płynów. Podłoga kontenera wysypana była trocinami. W głębi kontenera znajdowały się części samochodowe załadowane luzem, bez widocznych uszkodzeń (zgodnie z notatką służbową z [...] listopada 2019 r.). W aktach sprawy znajduje się również ocena towaru przeprowadzona przez inspektora [...] Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska (dalej: PWIOŚ), zgodnie z którą na froncie kontenera znajdowały się silniki, umieszczone jeden na drugim, zabezpieczone czarną folią. Organ orzekający w II instancji na stronach 6-7 uzasadnienia postanowienia z [...] maja 2021 r., znak [...] wskazał, że inspektor PWIOŚ, w ocenie towaru przeprowadzonej w dniu [...] listopada 2019 r. stwierdził, że sposób, w jaki zostały owinięte silniki w ww. kontenerze, nie stanowi zabezpieczenia części przed ich uszkodzeniem mechanicznym podczas transportu. Dodatkowo ww. zabezpieczenie nie uchroniło od wycieków z ww. silników, ponieważ na trocinach znajdujących się na podłodze kontenera inspektor stwierdził ślady oleju. Inspektor PWIOŚ stwierdził również, że w tylnej części kontenera części samochodowe, w tym również silniki, zostały załadowane jak złom metalowy, nasypowo, w postaci wymieszanej z innymi częściami samochodowymi. Dodatkowo w ww. ocenie inspektor odniósł się do wartości rynkowej ww. części o masie około 27 Mg, które wyceniono na kwotę 17 700 Euro, a więc cena 1 kg części średnio oscylowała na poziomie 66 eurocentów, zatem kwota za jaką sprzedano sporne części odpowiada kwocie jak za złom, a nie cenie za pełnowartościowe używane części samochodowe.
Obowiązek zapewnienia właściwego zabezpieczenia towaru podczas transportu wynika z art. 50 ust. 4a. rozporządzenia WE Nr 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów. GIOŚ orzekający w II instancji prawidłowo stwierdził, że sporny towar nie został zabezpieczony w sposób określony w ww. przepisach, gdyż zgodnie z dokumentacją fotograficzną silniki, fragmenty karoserii i inne drobne części samochodowe znajdujące się w kontenerze, w istocie zostały załadowane nasypowe w postaci wymieszanej, bez wystarczającego posegregowania i zabezpieczenia przed ewentualnymi uszkodzeniami w trakcie transportu.
W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, według którego "(...) już sam sposób zapakowania towaru luzem, bezładnie, nasypowo jak złom, bez posegregowania, bez zabezpieczenia silników przed dalszymi uszkodzeniami w trakcie transportu morskiego, świadczy o tym, że elementy te stanowią odpady. Ponadto o prawidłowości takiej kwalifikacji świadczy i to, że towar ten wyceniono na poziomie wartości złomu metali (...)". (zob. wyroki NSA: z 28 czerwca 2016 r., sygn. II OSK 2630/14, LEX nr 2117163 oraz z 19 listopada 2015 r., sygn. II OSK 667/14, LEX nr 2094157).
Sąd zgadza się z oceną GIOŚ, że analiza ww. dokumentów sprawy wskazywała w sposób jednoznaczny, że towar nie został wystarczająco zabezpieczony przed uszkodzeniem podczas transportu, nie był przemieszczany jak pełnowartościowy towar, lecz jak złom. GIOŚ dokonał prawidłowej wykładni pojęcia "odpady". Wykładnia tego pojęcia dokonana przez organ jest zgodna z ugruntowaną linią orzeczniczą sądów administracyjnych.
Nie można zgodzić z zarzutem, że GIOŚ naruszył art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. przez zaniechanie wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy oraz poczynienie ustaleń faktycznych nieznajdujących oparcia w dowodach zgromadzonych w sprawie i zaakceptowanie przez organ takich ustaleń, w szczególności brak przeprowadzenia postępowania dowodowego w przedmiocie ustalenia rzeczywistej woli sprzedającego mieszaninę używanych części samochodowych o masie około 26,566 Mg, (w tym m.in. alternatory, belki, drzwi, cięte fragmenty pojazdów, klapy, fotele, kanapy, koła, lampy tylne, lusterka, kolumny McPherson, pompy paliwa, rury wydechowe, silniki spalinowe z zapłonem iskrowym, silniki spalinowe tłokowe, zderzaki i inne części samochodowe), stanowiącej zawartość kontenera nr [...], wysłanych z terytorium Polski na terytorium [...], co uniemożliwiło prawidłowe ustalenie zamiaru i woli zbywcy i w konsekwencji dowolne ustalenie przez organ, że wolą sprzedającego było wyzbycie się ww. przedmiotów.
Skarżący zarzuca m.in., że organ nie dysponował żadnym dowodem bezpośrednim świadczącym o rzeczywistej woli poprzedniego właściciela mieszaniny używanych części samochodowych o masie około 26,566 Mg, (w tym m.in. alternatory, belki, drzwi, cięte fragmenty pojazdów, klapy, fotele, kanapy, koła, lampy tylne, lusterka, kolumny McPherson, pompy paliwa, rury wydechowe, silniki spalinowe z zapłonem iskrowym, silniki spalinowe tłokowe, zderzaki i inne części samochodowe), stanowiącej zawartość kontenera nr [...].
Odnosząc się do tego zarzutu, wskazać należy, że najważniejszym elementem cytowanej przez GIOŚ definicji ustawowej pojęcia "odpady" jest określenie "pozbycie się", gdyż przedmiot staje się odpadem właśnie z chwilą pozbycia się go przez dotychczasowego posiadacza. W definicji tej pozbycie się, wzorem interpretacji przyjętych w prawie UE i orzecznictwie sądów europejskich, nie może być rozumiane jako utrata kontroli nad przedmiotem, a raczej jako zasadnicza zmiana sposobu jego wykorzystywania, odmienna od podstawowego jego przeznaczenia, do którego przestał się ten przedmiot nadawać (być przydatnym), która to zmiana może spowodować także poważne negatywne konsekwencje dla człowieka lub środowiska. Możliwe jest więc pozbycie się przedmiotu także wówczas, gdy pozostaje on nadal we władaniu tego samego podmiotu. Jeżeli pozbycie się miałoby być obowiązkiem danego podmiotu, to obowiązek pozbycia się określonego przedmiotu powinien wynikać z przepisu prawa. Pozbyciem się przedmiotu będzie też przekazanie innemu podmiotowi, który to podmiot będzie dany przedmiot wykorzystywał w ten zasadniczo odmienny sposób (odmienny od jego pierwotnego przeznaczenia, a stosowany ze względu na nieprzydatność przedmiotu do wykorzystania w sposób pierwotnie zakładany).
Wykładnia terminu "pozbycie się" powinna być indywidualizowana, w szczególności wówczas, gdy jest wątpliwe, czy dany przedmiot jest wskutek pozbycia się go odpadem. Zgodnie z sugestiami zawartymi w orzecznictwie sądów europejskich, wykładnia taka powinna brać pod uwagę ogólne cele przepisów dotyczących gospodarowania odpadami, a więc w przypadku polskiej u.o. – ochronę życia i zdrowia ludzi oraz ochronę środowiska, zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju. Pamiętać też trzeba o obowiązku stosowania przy interpretacji u.o. zasad ogólnych ustawy – Prawo ochrony środowiska, w szczególności w tym przypadku zasady prewencji (art. 6 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska Dz. U. z 2019 poz. 1396 ze zm., dalej: p.o.ś.), mającej także swoje odzwierciedlenie w podstawowych przepisach prawa UE. Z założeń tych wynika wskazówka stwierdzająca, że w sytuacji wątpliwości, czy dany przedmiot jest odpadem wskutek zmiany sposobu jego użytkowania, a potencjalnie możliwe jest negatywne oddziaływanie tego sposobu użytkowania na człowieka lub środowisko, należałoby uznać dany przedmiot za odpad. Uznanie takie pozwala bowiem na poddanie sposobu użytkowania prewencyjnej i bieżącej kontroli, zapewnianej przez konstrukcję ustawy o odpadach i innych ustaw (zob. M. Górski (red.), Prawo ochrony środowiska, Warszawa 2018, s. 400-401).
Z treści art. 3 ust. 1 pkt 6 u.o. wynika dwoista natura odpadu. Odpadem zatem pod pewnymi warunkami może być substancja lub przedmiot. Ta szczególna natura odpadu jest związana z określonymi zachowaniami posiadacza odpadów. Polegają one na: pozbywaniu się odpadów, zamiarze pozbycia się odpadów lub obowiązku pozbycia się odpadów. Czynność polegającą na pozbyciu się odpadu możemy odnosić do pojęcia subiektywnej lub obiektywnej wartości substancji lub przedmiotu, którą ona przedstawia dla posiadacza odpadów. Miernik wartościowy substancji lub przedmiotu wymaga stosowania kryteriów pozaprawnych. Zwłaszcza na gruncie analizy ekonomicznej możemy mówić np. o wartości początkowej oraz wartości bieżącej. TS Unii Europejskiej podnosi, że zakres pojęcia "odpad" zależy od interpretacji pojęcia "pozbywać się" (zob. wyrok ETS z 18 grudnia 1997 r. w sprawie C-129/96 oraz wyrok ETS z dnia 8 września 2005 r. w sprawie C-121/03). Pojęcie "pozbywać się" należy interpretować w świetle celu ogólnego przepisów u.o., którym jest ochrona zdrowia ludzi i środowiska przed szkodliwymi skutkami spowodowanymi przez odpady oraz w świetle celów szczegółowych wynikających zasad gospodarki odpadami. Termin "pozbywać się", który określa zakres stosowania pojęcia odpadu, nie może zatem być interpretowany wąsko. Kompleksowe zarządzanie gospodarką odpadami musi być uwzględnione w interpretacji pojęcia "pozbywać się". Przy interpretacji pojęcia "pozbywać się" należy także brać pod uwagę obowiązujące normy prawne dotyczące procesów ponownego użycia, przetwarzania, recyklingu oraz odzysku poszczególnych rodzajów odpadów. Istotne znaczenie mają także standardy dotyczące bezpieczeństwa używania substancji lub przedmiotów. Pozbycie się odpadu powinno być także oceniane przez pryzmat zasady zapobiegania odpadom. Odchodzenie od metod poprodukcyjnego gospodarowania odpadami powinno stymulować działania mające na celu zmniejszenie ilości odpadów, oraz powtórne wykorzystanie substancji lub przedmiotu. Końcowa odpowiedzialność podmiotu pozbywającego się odpadu nie może być także oderwana od zasady "zanieczyszczający płaci". Koszty związane z zapobieganiem odpadom albo z naprawianiem szkód wywołanych przez odpady nie mogą pomijać podmiotu pozbywającego się odpadu na rzecz kolejnego posiadacza.
W prawie międzynarodowym Konwencja bazylejska, z 22 marca 1989 r. w Bazylei o kontroli transgranicznego przemieszczania i usuwania odpadów niebezpiecznych (Dz.U. 1995, nr 19, poz. 88), za odpad uznaje substancje lub przedmioty, które są usuwane lub których usuwanie zamierza się przeprowadzić albo których usuwanie jest wymagane z mocy przepisów prawa krajowego (art. 2 pkt 1) Konwencji. Celem tych przepisów zgodnie z zasadą prewencji (art. 6 p.o.ś.), jest ograniczenie możliwości negatywnego oddziaływania pojazdów wycofanych z eksploatacji na środowisko oraz zapewnienie ochrony życia i zdrowia ludzi oraz ochrony środowiska zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju. W prawie UE instytucja prawna utraty statusu odpadu jest uregulowana w art. 6 dyrektywy ramowej (dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2008/98/WE z 19 listopada 2008 r. w sprawie odpadów oraz uchylająca niektóre dyrektywy (Dz.Urz.UE.L 312 z 22 listopada 2008 r.). Z przepisów tych wynika, że określone rodzaje odpadów przestają być odpadami, jeżeli na skutek poddania ich odzyskowi, w tym recyklingowi, łącznie spełniają pewne warunki w przepisie art. 14 u.o. wyliczone, a także warunki określone w przepisach UE (art. 14 ust. 1 pkt 2 u.o.). Art. 14 u.o. wymaga spełnienia łącznie trzech warunków: 1. Poddanie odpadów pewnemu procesowi przetwarzania; 2. Spełnienie warunków przydatności do wykorzystania; 3. Wypełnienie wymagań wynikających z prawa UE. Istotne znaczenie ma również to, że u.o. wymaga spełnienia warunków nie tylko określonych w przepisach tej ustawy, ale także ustalonych w odpowiednich przepisach prawa UE. Oba warunki muszą być spełnione łącznie.
Wskazać należy, że ustawodawca krajowy przewidział dla procesów przetwarzania odpadów ścisłą reglamentację administracyjnoprawną. Zgodnie z art. 41 ust. 1 u.o., prowadzenie zbierania odpadów i prowadzenie przetwarzania odpadów wymaga uzyskania zezwolenia, przepis wprowadza więc generalną zasadę reglamentacji prowadzenia działań o charakterze gospodarowania odpadami, przewidującą konieczności uzyskania formalnej zgody właściwego organu administracji. Według art. 3 ust. 1 pkt 21 u.o., przetwarzanie oznacza procesy odzysku lub unieszkodliwiania, w tym przygotowanie poprzedzające odzysk lub unieszkodliwianie. Z art. 29 ust. 1 u.o., wynika bezwzględny obowiązek przetwarzania odpadów w instalacjach lub urządzeniach. W myśl art. 29 ust. 2 u.o., instalacje oraz urządzenia do przetwarzania odpadów eksploatuje się tylko wówczas, gdy: 1) spełniają wymagania ochrony środowiska, w tym nie powodują przekroczenia standardów emisyjnych, o których mowa w przepisach o ochronie środowiska, oraz 2) pozostałości powstające w wyniku działalności związanej z przetwarzaniem odpadów będą przetwarzane z zachowaniem wymagań określonych w ustawie. Z treści art. 30 ust. 1 u.o., wynika zakaz przetwarzania odpadów poza instalacjami lub urządzeniami. Według art. 3 ust. 1 pkt 23 u.o., przez recykling rozumie się odzysk, w ramach którego odpady są ponownie przetwarzane na produkty, materiały lub substancje wykorzystywane w pierwotnym celu lub innych celach; obejmuje to ponowne przetwarzanie materiału organicznego (recykling organiczny), ale nie obejmuje odzysku energii i ponownego przetwarzania na materiały, które mają być wykorzystane jako paliwa lub do celów wypełniania wyrobisk. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 14 u.o., przez odzysk - rozumie się jakikolwiek proces, którego głównym wynikiem jest to, aby odpady służyły użytecznemu zastosowaniu przez zastąpienie innych materiałów, które w przeciwnym przypadku zostałyby użyte do spełnienia danej funkcji, lub w wyniku którego odpady są przygotowywane do spełnienia takiej funkcji w danym zakładzie lub ogólnie w gospodarce.
Treść cytowanych wyżej przepisów pokazuje wyraźnie, że ustawodawca położył głównie nacisk na obowiązek spełnienia wymagań formalnych w postępowaniu z odpadami. Wymagania te mają decydujące znaczenie dla ustalenia obowiązków posiadaczy odpadów i określenia czy przetwarzanie odpadów jest legalne. Z akt sprawy nie wynika, że skarżący przeprowadził w sposób legalny proces przetwarzania mieszaniny używanych części samochodowych o masie około 26,566 Mg, (w tym m.in. alternatory, belki, drzwi, cięte fragmenty pojazdów, klapy, fotele, kanapy, koła, lampy tylne, lusterka, kolumny McPherson, pompy paliwa, rury wydechowe, silniki spalinowe z zapłonem iskrowym, silniki spalinowe tłokowe, zderzaki i inne części samochodowe), stanowiącej zawartość kontenera nr [...], przez próbą ich wysłania z terytorium Polski na terytorium [...]. Wyjaśnić należy, że gdy przed załadunkiem do kontenera sporne części były pełnowartościowe, nadające się do wykorzystania bezpośrednio w innym pojeździe, to właśnie nasypowy sposób ich załadunku był decydujący w kwalifikacji spornych części do kategorii odpadów.
W ocenie Sądu, GIOŚ prawidłowo określił przedmiot przemieszczenia na podstawie informacji wynikających z zebranego materiału dowodowego. Wskazać w tym miejscu należy, że zawartość kontenera została opisana w specyfikacji do faktury nr [...] z [...] października 2019 r., gdzie opisano poszczególne elementy znajdujące się w kontenerze, tj. fragmenty karoserii pojazdów oraz części samochodowe, w tym m.in. silniki, amortyzatory, belki tylne, drzwi, fotele, kanapy, tylne klapy, koła, lampy, pompy paliwa oraz rury wydechowe. W zgłoszeniu celnym MRN nr [...], sporny towar opisano m.in. jako "używane części samochodowe: drzwi, elementy cięte nadwozia (przody), klapa".
Zgodzić należy się z poglądem GIOŚ w kwestii dotyczącej elementów ciętych nadwozia, które organ przedstawił na str. 7 postanowienia z [...] kwietnia 2020 r., znak [...] według którego nie mogą one być traktowane, jako części zamienne. Elementy cięte nadwozia stanowią odpady z pojazdów w postaci mechanicznie odciętych fragmentów, które powinny być poddane dalszym procesom przetwarzania (demontażu), prowadzącym do uzyskania części zamiennych nadających się do bezpośredniego zamontowania w innym pojeździe, bez konieczności stosowania jakichkolwiek innych czynności przetwarzania. Obowiązek prawny legalnego przetwarzania odpadów pochodzących z pojazdów wycofanych eksploatacji był analizowany wyżej w tym uzasadnieniu.
GIOŚ orzekający w I i II instancji prawidłowo stwierdził, że "Do napraw pojazdów stosuje się nowe części zamienne, wytwarzane przez określonych producentów oraz używane części zamienne nadające się do powtórnego użycia, pochodzące z demontażu pojazdów wycofanych z eksploatacji. Żaden producent części zamiennych nie wytwarza części zamiennej w postaci połowy (ćwiartki, itp.) pojazdu." Niezależnie zatem od sposobu załadunku, cięte fragmenty pojazdów stanowią odpady, nie zaś części zamienne.
Nie można zgodzić się ze stanowiskiem pełnomocnika skarżącego, który stwierdził, że w omawianej sprawie nie doszło do zaistnienia ww. przesłanki pozbycia się, bowiem części oferowane przez skarżącego stały się przedmiotem sprzedaży i miały określoną wartość zarówno dla skarżącego jak i odbiorcy, tj. [...], [...],[...].
Odnosząc się do tego zarzutu wskazać należy, że odpady mogą być i są przedmiotem obrotu handlowego i w wielu przypadkach posiadają określoną wartość rynkową, lecz ten fakt nie powoduje, że wraz z zawarciem transakcji handlowej tracą one status odpadów. Utrata statusu odpadu odbywa się w ściśle uregulowanej reglamentacji administracyjnoprawnej, która została omówiona wyżej w tym uzasadnieniu.
Stan mieszaniny używanych części samochodowych o masie około 26,566 Mg, (w tym m.in. alternatory, belki, drzwi, cięte fragmenty pojazdów, klapy, fotele, kanapy, koła, lampy tylne, lusterka, kolumny McPherson, pompy paliwa, rury wydechowe, silniki spalinowe z zapłonem iskrowym, silniki spalinowe tłokowe, zderzaki i inne części samochodowe), stanowiącej zawartość kontenera nr [...], w momencie przemieszczenia wyraźnie wskazywał, że przed ewentualnym wykorzystaniem niezbędne będzie poddanie jej procesowi odzysku przynajmniej przez wysegregowanie poszczególnych części jak również dokonanie dalszego demontażu elementów ciętych nadwozia.
W ocenie Sądu, GIOŚ zasadnie uznał, że przedmioty stanowiące zawartość ww. kontenera nie zostały wycenione jako pojedyncze części samochodowe, tak jak to praktykuje się w obrocie gospodarczym częściami samochodowymi, lecz jako sumę części danego rodzaju.
Skarżący, sprzedając ww. części samochodowe oraz fragmenty pojazdów, "pozbył się" ich na rzecz podmiotu [...], [...],[...]. Pojęcie prawne "pozbycie się" stanowi niezbędną przesłankę do uznania ww. części za odpady w myśl art. 3 ust. 1 pkt 6 u.o.
Nie można zgodzić się z zarzutem pełnomocnika skarżącego, który zarzucił organowi I instancji, że dokonanie klasyfikacji towaru do kategorii odpadów wyłącznie na podstawie dokumentów przesłanych przy zawiadomieniu o nielegalnym międzynarodowym przemieszczeniu odpadów w dniu [...] listopada 2019 r. przez Oddział Celny "Baza Kontenerowa" w [...], nie przedstawiając żadnych dowodów bezpośrednich, tj. ustaleń poczynionych przez GIOŚ dotyczących walorów jakościowych przemieszczanych części i odmawiając skarżącemu przeprowadzenia dowodu z opinii technicznej sporządzonej przez biegłego z zakresu mechaniki na okoliczność zweryfikowania przydatności i zdolności do dalszego użytkowania części samochodowych stanowiących zawartość kontenera nr [...], stanowiło naruszenie art. 84 § 1 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a.
Odnosząc się do tego zarzutu wskazać należy, że okoliczność, która miałaby być udowodniona środkiem dowodowym w postaci opinii biegłego z zakresu mechaniki samochodowej, tj. określenia przydatności i zdolności do dalszego użytkowania, pozostaje bez wpływu na treść rozstrzygnięcia. Ponadto opinia biegłego z zakresu mechaniki samochodowej nie może zastąpić kwalifikacji prawnej przedmiotu jako odpadu dokonanej przez wyspecjalizowany organ kontroli jakim jest GIOŚ. Zgodnie z art. 3 ust. 1 u.m.p.o., Organem odpowiedzialnym za wykonanie rozporządzenia nr 1013/2006, w rozumieniu art. 53 tego rozporządzenia, jest Główny Inspektor Ochrony Środowiska, który jest w szczególności organem właściwym w sprawach: 1) przywozu odpadów na teren kraju; 2) wywozu odpadów poza teren kraju; 3) tranzytu odpadów przez teren kraju. Podstawowym zadaniem Inspekcji Ochrony Środowiska zgodnie z art. 1 ustawy z 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz.U. z 2019 r. poz. 1355 ze zm., dalej: u.i.o.ś.) jest niewątpliwie kontrola przestrzegania przepisów o ochronie środowiska. Zgodnie z art. 2 ust. pkt 1 lit. l u.i.o.ś., do zadań Inspekcji Ochrony Środowiska należy: 1) kontrola podmiotów korzystających ze środowiska w rozumieniu ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2018 r. poz. 799, z późn. zm.) w zakresie: przestrzegania przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2019 r. poz. 701 i 730).
Podsumowując należy wskazać, że nie ma podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia, a sposób interpretacji i zastosowanie norm prawnych przez organy Inspekcji Ochrony Środowiska był poprawny. W ocenie Sądu, nie można również stwierdzić naruszeń przepisów k.p.a., na które wskazano w skardze, ani innych przepisów, które mogłyby stać się podstawą do uchylenia postanowienia GIOŚ z [...] maja 2021 r., znak [...]
Uwzględniając powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.