IV SA/Wa 101/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2006-04-03
NSAnieruchomościŚredniawsa
nieruchomości rolneprzejęcie mieniaroszczeniapostępowanie administracyjnezwrot gruntówKPAsąd administracyjny

WSA w Warszawie uchylił postanowienia organów obu instancji dotyczące przejęcia gospodarstwa rolnego, uznając naruszenie przepisów KPA i zasad postępowania administracyjnego.

Skarga P.M. dotyczyła postanowienia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymującego w mocy postanowienie Wojewody o zwrocie wniosku o zwrot gruntów rolnych. Organy uznały, że sprawa należy do drogi sądowej cywilnej. WSA uchylił postanowienia obu instancji, stwierdzając naruszenie przepisów KPA, w szczególności zasad informowania strony i ustalania jej woli.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę P.M. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, które utrzymało w mocy postanowienie Wojewody o zwrocie wniosku o zwrot gruntów rolnych lub przyznanie gruntów zamiennych, względnie wypłatę ekwiwalentu. Organy obu instancji uznały, że roszczenie skarżącego nie należy do drogi postępowania administracyjnego, a właściwy jest sąd powszechny, powołując się na art. 66 § 3 kpa. Sąd administracyjny, badając legalność zaskarżonych postanowień, uznał je za naruszające prawo. W ocenie Sądu, organy błędnie zinterpretowały wniosek skarżącego i nie podjęły działań zmierzających do jednoznacznego ustalenia jego woli zgodnie z art. 64 § 2 kpa. Naruszono również zasady zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 kpa) oraz zasady informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych (art. 7 i 9 kpa). Sąd stwierdził, że organy powinny były ustalić podstawę prawną przejęcia gospodarstwa i wyjaśnić ją skarżącemu, aby umożliwić mu właściwe sformułowanie żądania. W konsekwencji, WSA uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu pierwszej instancji, uznając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Sąd administracyjny uznał, że organy błędnie zinterpretowały wniosek skarżącego i nie podjęły działań zmierzających do jednoznacznego ustalenia jego woli zgodnie z art. 64 § 2 KPA, co narusza przepisy postępowania administracyjnego.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że organy powinny były wezwać stronę do sprecyzowania żądania, zamiast od razu kierować sprawę na drogę sądową cywilną. Niewłaściwe ustalenie woli strony i brak udzielenia jej niezbędnych informacji narusza zasady KPA.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (14)

Główne

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 3 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 135

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 152

Pomocnicze

k.p.a. art. 66 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Ustawa o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 134

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 200

k.p.a. art. 64 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy naruszyły przepisy KPA, w szczególności zasady informowania strony i ustalania jej woli. Organy błędnie zinterpretowały wniosek skarżącego, uznając go za należący do drogi sądowej cywilnej, zamiast podjąć próbę jego sprecyzowania.

Godne uwagi sformułowania

W razie wątpliwości co do treści złożonego przez skarżącego wniosku, organ administracji powinien był, zgodnie z trybem określonym w art. 64 § 2 kpa ustalić rzeczywistą wolę skarżącego, tzn. wezwać stronę do jednoznacznego sprecyzowania treści żądania. Organ winien w sposób jednoznaczny ustalić jakie przepisy prawne były podstawą przejęcia przedmiotowego gospodarstwa rolnego i czy w związku z tym przejęciem były wydawane jakieś decyzje administracyjne.

Skład orzekający

Alina Balicka

przewodniczący sprawozdawca

Małgorzata Miron

członek

Agnieszka Wójcik

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów KPA dotyczących obowiązku organów do wyjaśniania treści wniosków stron i zasady informowania obywateli."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przejęcia mienia poniemieckiego i wniosków o jego zwrot lub rekompensatę.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe prowadzenie postępowania administracyjnego i dbałość o prawa strony, nawet w skomplikowanych sprawach dotyczących własności i roszczeń historycznych.

Błąd proceduralny organu administracji uchyla decyzję o przejęciu gospodarstwa rolnego.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Wa 101/06 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-04-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-01-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Wójcik
Alina Balicka /przewodniczący sprawozdawca/
Małgorzata Miron
Symbol z opisem
6293 Przejęcie gospodarstw rolnych
Skarżony organ
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku
Uchylono postanowienie I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alina Balicka (spr.), Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Miron,, asesor WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant Dominik Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi P. M. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] w przedmiocie przejęcia gospodarstwa rolnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji z dnia [...] marca 2004 r., 2.orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia, 3. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz P. M. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia [...] listopada 2005r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi na podstawie art. 138 § 1 kpa utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] marca 2004r.
Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] marca 2004r. na podstawie art. 66 ó 3 kpa zwrócił P. M. jego wniosek o zwrot gruntów położonych w K., względnie przyznania gruntów zamiennych, względnie wypłaty ekwiwalentu za grunty przejęte na własność Skarbu Państwa jako mienie poniemieckie, rozdysponowanych następnie pomiędzy osadników w drodze nadania na podstawie ustawy z dnia 5 września 1951r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych / Dz. U. Nr 46, poz. 340 /.
Organ odwoławczy podniósł, iż art. 66 § 3 kpa stanowi, iż w przypadku gdy podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a z podania wynika, że właściwym jest w sprawie sąd, organ, do którego wniesiono podanie, zwraca je wnoszącemu z odpowiednim pouczeniem.
Powołując się na orzecznictwo organ odwoławczy uznał, iż dla realizacji roszczeń osób, powołujących się zasadnie lub nie na tytuł własności i żądających na tej podstawie wydania nieruchomości, przewidziana jest droga sądowa postępowania cywilnego, a nie postępowania administracyjnego.
Skargę na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2005r. wniósł P. M. zarzucając, iż zostało ono wydane z naruszeniem prawa.
Minister Rolnictwa i Rozwoju wsi w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. Nr 153, poz. 1269 / oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. / sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Sąd, badając legalność zaskarżonego postanowienia w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak, zgodnie z art. 134 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi związanym zarzutami i wnioskami skargi, uwzględnił skargę, uznając, iż zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji z dnia [...] marca 2004r. naruszają prawo.
Postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte wnioskiem P. M. z dnia 8 marca 2004r. skierowanym do Wojewody [...]. We wniosku tym skarżący przedstawia okoliczności związane z gospodarstwem rolnym pierwotnie należącym do jego dziadka P. H. począwszy od 1941 roku do chwili złożenia wniosku.
Organ pierwszej instancji, a za nim organ odwoławczy uznały, że we wniosku tym sformułowane zostało przez skarżącego roszczenie zwrotu gruntów rolnych należących uprzednio do jego matki, względnie przyznania gruntów zamiennych, względnie wypłaty ekwiwalentu pieniężnego.
Tak sformułowane roszczenie organy uznały, że nie należy do drogi postępowania administracyjnego, a właściwym do jego rozpoznania jest sąd powszechny i na podstawie art. 66 § 3 kpa dokonano zwrotu podania skarżącego.
W ocenie Sądu, tak sformułowane roszczenie zostało wyinterpretowane przez organ z wniosku P. M. z dnia [...] marca 2004r., gdyż w samym wniosku nie zostało ono w sposób jasny tak sformułowane.
W razie wątpliwości co do treści złożonego przez skarżącego wniosku, organ administracji powinien był, zgodnie z trybem określonym w art. 64 § 2 kpa ustalić rzeczywistą wolę skarżącego, tzn. wezwać stronę do jednoznacznego sprecyzowania treści żądania. Po uzyskaniu odpowiedzi na takie wezwanie organ mógł dopiero przystąpić do ustalania czy jest organem właściwym do rozstrzygnięcia sprawy.
W ocenie Sądu, organy w niniejszej sprawie nie działały z należytą starannością, czym naruszyły zasadę zaufania obywateli do organów Państwa unormowaną w art. 8 kpa, jak również zasadę z art. 7 i 9 kpa. Zgodnie z art. 9 kpa organy administracji publicznej mają obowiązek udzielania stronie informacji o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. W niniejszej sprawie organ winien w sposób jednoznaczny ustalić jakie przepisy prawne były podstawą przejęcia przedmiotowego gospodarstwa rolnego i czy w związku z tym przejęciem były wydawane jakieś decyzje administracyjne. Wyjaśnienie skarżącemu podstawy prawnej przejęcia gospodarstwa rolnego, pozwoli dopiero skarżącemu na właściwe sformułowanie żądania.
Mając powyższe na względzie należało przyjąć, że zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7, 8, 9, 64 § 2 kpa.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. Z art. 135 oraz art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, uznając że naruszają przepisy postępowania, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI