IV SA/WA 1005/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2006-08-18
NSAAdministracyjneŚredniawsa
inwestycje celu publicznegodrogi krajowelinie energetycznepostępowanie administracyjnestrona postępowaniainteres prawnyorgan administracjiSKOGDDKiAWSA

WSA w Warszawie oddalił skargę Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad na decyzję SKO o umorzeniu postępowania odwoławczego, uznając GDDKiA za organ, a nie stronę postępowania lokalizacyjnego.

Sprawa dotyczyła skargi Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO), która umorzyła postępowanie odwoławcze. SKO uznało, że GDDKiA nie jest stroną w postępowaniu o lokalizację inwestycji celu publicznego, a jedynie organem administracji. WSA w Warszawie zgodził się z tym stanowiskiem, oddalając skargę GDDKiA.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w W., która umorzyła postępowanie odwoławcze. Postępowanie to dotyczyło decyzji Prezydenta W. ustalającej warunki zagospodarowania terenu dla budowy energetycznej linii kablowej. GDDKiA wniosła odwołanie, twierdząc, że planowana inwestycja koliduje z budową trasy ekspresowej, której jest inwestorem. SKO umorzyło postępowanie, uznając, że GDDKiA nie jest stroną w postępowaniu lokalizacyjnym, lecz organem administracji. Sąd administracyjny podzielił to stanowisko, podkreślając, że GDDKiA działała w ramach swoich kompetencji jako zarządca drogi krajowej (imperium), a nie jako podmiot posiadający interes prawny (dominium). Sąd wskazał, że decyzja o niezwłocznym zajęciu nieruchomości na cele budowy drogi ekspresowej ma charakter procesowy, a nie materialny, i nie nadaje GDDKiA statusu strony w postępowaniu lokalizacyjnym. W konsekwencji, sąd oddalił skargę GDDKiA.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, GDDKiA w takiej sytuacji działa jako organ administracji (imperium), a nie jako strona posiadająca interes prawny (dominium), dlatego nie przysługuje jej legitymacja do wniesienia odwołania.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że GDDKiA, występując w sprawie lokalizacji linii energetycznej, która koliduje z planowaną trasą ekspresową, działała w ramach swoich ustawowych kompetencji jako zarządca drogi krajowej. Nie wykazała ona posiadania interesu prawnego w rozumieniu art. 28 kpa, który uzasadniałby jej status strony postępowania. Podniesione zarzuty dotyczyły kwestii istotnych przy uzgodnieniach między inwestycjami, a nie naruszenia praw GDDKiA jako właściciela czy użytkownika wieczystego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

k.p.a. art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

Definiuje stronę postępowania administracyjnego jako podmiot, który twierdzi, że decyzja organu I instancji dotyczy jego interesu prawnego lub obowiązku prawnego. Sąd uznał, że GDDKiA nie wykazała takiego interesu w kontekście lokalizacji inwestycji celu publicznego.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 3

Kodeks postępowania administracyjnego

u.d.p. art. 18

Ustawa o drogach publicznych

u.d.p. art. 19 § ust. 2 pkt 1

Ustawa o drogach publicznych

u.d.p. art. 20

Ustawa o drogach publicznych

u.p.z.p. art. 53 § ust. 4

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Wskazuje na konieczność uzgodnienia decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego z właściwym zarządcą drogi w odniesieniu do obszarów przyległych do pasa drogowego lub projektowanej inwestycji drogowej.

u.s.z.p.i.r.i.w.k. art. 17

Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych

Reguluje tryb niezwłocznego zajęcia nieruchomości na cele budowy dróg krajowych, określając jego procesowy charakter i zakres uprawnień.

p.u.s.a. art. 1 § § 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

GDDKiA nie jest stroną w postępowaniu lokalizacyjnym, lecz organem administracji. Działanie GDDKiA w sprawie kolizji inwestycji miało charakter 'imperium', a nie 'dominium'. Decyzja o niezwłocznym zajęciu nieruchomości ma charakter procesowy, a nie materialny.

Odrzucone argumenty

GDDKiA posiada interes prawny w postępowaniu lokalizacyjnym ze względu na kolizję z planowaną trasą ekspresową. Decyzja Wojewody o lokalizacji drogi ekspresowej nadaje GDDKiA tytuł prawny do nieruchomości, co uzasadnia jej status strony.

Godne uwagi sformułowania

nie można mówić o istnieniu dominium, lecz jedynie imperium tryb wskazany w art. 17 powołanej ostatnio ustawy nie nadaje uprawnień o charakterze materialnym, lecz jedynie procesowym w ściśle ograniczonym zakresie

Skład orzekający

Jarosław Stopczyński

przewodniczący

Danuta Szydłowska

członek

Anna Szymańska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie, że organ administracji publicznej nie zawsze jest stroną postępowania, nawet jeśli jego zadania mogą być dotknięte rozstrzygnięciem. Podkreślenie różnicy między 'imperium' a 'dominium' w kontekście interesu prawnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji kolizji inwestycji drogowej z inną inwestycją celu publicznego i roli GDDKiA jako zarządcy drogi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników procesualistów i specjalistów od prawa administracyjnego ze względu na rozróżnienie między organem a stroną postępowania oraz charakter decyzji administracyjnych.

Kiedy organ staje się stroną? Sąd rozstrzyga o legitymacji GDDKiA w sporze o lokalizację inwestycji.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Wa 1005/06 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-08-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-05-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Szymańska /sprawozdawca/
Danuta Szydłowska
Jarosław Stopczyński /przewodniczący/
Symbol z opisem
6152 Lokalizacja innej inwestycji celu publicznego
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Stopczyński, Sędziowie asesor WSA Danuta Szydłowska,, sędzia WSA Anna Szymańska (spr.), Protokolant Anna Mruk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 sierpnia 2006r. sprawy ze skargi Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją nr [...] z dnia [...] września 2005 r. Prezydent. W. po rozpatrzeniu wniosku S. S.A. w W. ustalił warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie energetycznej linii kablowej 110 kv relacji RPZ B. - RPZ K., w rejonie ul. [...] i ul. [...]na działce nr ewid. [...] i [...] z obrębu [...], działce nr ewid. [...] z obrębu [...] oraz działce nr ewid. [...] z obrębu [...] na terenie dzielnicy B..
W rozstrzygnięciu określono m.in., iż ewentualne kolizje projektowanej inwestycji z istniejącymi sieciami przebiegającymi przez przedmiotowy teren należy uzgodnić z odpowiednimi jednostkami. W tym w związku z przebiegiem inwestycji przez teren przeznaczony pod budowę trasy ekspresowej [...], niezbędne jest uzgodnienie przebiegu linii kablowej w zakresie ewentualnych kolizji z rozwiązaniami przyjętymi dla tej trasy.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] marca 2006 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa w zw. z art. 28 kpa umorzyło postępowanie odwoławcze
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, iż odwołanie od decyzji organu I instancji może złożyć strona postępowania zakończonego tą decyzją. W ocenie organu status stron w przedmiotowym postępowaniu przysługuje S. S.A. jako inwestorowi oraz właścicielom i użytkownikom wieczystym nieruchomości sąsiadujących z terenem inwestycji. Natomiast Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad w niniejszym postępowaniu tj. postępowaniu lokalizacyjnym nie występowała jako strona, lecz jako organ administracji publicznej. Istnieje możliwość występowania jednostki administracyjnej w charakterze strony postępowania, wówczas gdy jako dysponent prawa własności broni swego interesu prawnego rozumianego jako interes "dominalny". Jednakże w wypadku Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad nie można mówić o istnieniu dominium, lecz jedynie imperium tj. kompetencji wyspecjalizowanego organu administracji rządowej
w zakresie dróg krajowych oraz innych zadań. Rola powyższa wynika z przepisów art. 18-22 ustawy z 21.03.1985 r. o drogach publicznych (tj. Dz. U. z 2004 r., Nr 204, poz. 2086 ze zm.), Skoro Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad nie jest stroną postępowania, wywołane przez ten podmiot postępowanie odwoławcze należało umorzyć.
Skargę na powyższą decyzję wniosła Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w W., wnosząc o uchylenie powyższej decyzji. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 138 § 1 pkt 3 kpa, art. 28 kpa, art. 18 a ust. 1 w zw. z art. 18 ust. 1 i art. 20 ustawy z dnia 21.03.1985 r. o drogach publicznych.
W ocenie skarżącego udział Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad w postępowaniu przed I instancją nie stanowił realizacji zadania z zakresu "imperium", lecz realizację zadań podmiotu mającego interes prawny, bowiem przedmiotowa decyzja naruszyła prawa Dyrekcji ustalone decyzją Wojewody [...] o lokalizacji drogi ekspresowej. Nadto Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad na mocy decyzji Wojewody [...] nr [...] z [...].06.2005 r. posiada tytuł prawny zezwalający na niezwłoczne zajęcie, w celu budowy drogi ekspresowej [...] nieruchomości stanowiącej działkę [...] z obrębu [...].
Niezależnie od tego skarżący prowadzi wykup nieruchomości w granicach jej linii rozgraniczających teren inwestycyjny i dotychczas nabyto 95% wszystkich niezbędnych działek.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, którego kognicja została ustalona w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) ogranicza się do badania zaskarżonych aktów pod względem ich legalności, a więc zgodności z powszechnie obowiązującym prawem materialnym i
procesowym obowiązującym w dacie wydania rozstrzygnięcia przez organ II instancji, rVjając powyższe kryterium na uwadze Sąd uznał, iż kontrolowana decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. odpowiada prawu.
Postępowanie odwoławcze może zostać uruchomione tylko w wyniku podjęcia przez uprawniony podmiot czynności procesowej - odwołania. Stosownie do art. 127 § 1 kpa legitymację do wniesienia odwołania ma strona, a więc podmiot, który twierdzi, iż decyzja organu I instancji dotyczy jego interesu prawnego lub obowiązku prawnego. Twierdzenia jednostki, iż decyzja pierwszoinstancyjna dotyczy jej prawnego interesu lub obowiązku daję podstawę do wszczęcia postępowania odwoławczego, co w niniejszej sprawie nastąpiło.
W dalszej kolejności jednak organ rozpoznający odwołanie ma obowiązek zbadania, czy twierdzenia jednostki znajdują oparcie w normach prawa materialnego. Wnosząc odwołanie od decyzji ustalającej lokalizację inwestycji celu publicznego Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w W. (zwana dalej GDDKiA) podnosiła, iż planowana budowa kablowej lini energetycznej relacji RPZ B. - RPZ K. (w rejonie ul. [...] i ul. [...] na działce nr ewid. [...] i [...] z obrębu [...], działce nr [...], [...], nr [...], nr [...]) koliduje (dz. nr [...]) z liniami rozgraniczającymi teren niezbędny dla obiektów budowlanych budowy trasy [...]-- II etap realizacji ustalonej decyzją Wojewody [...] nr [...] z dn. [...].10.2004 r. Wyjaśnienia zatem przez organ odwoławczy wymagało na jakich konkretnie normach prawa materialnego GDDKiA oparła swoje uprawnienia do występowania w postępowaniu odwoławczym jako strona.
Bezspornym jest, iż decyzja pierwszoinstancyjna została doręczona GDDKiA. Nie mniej jednak nie można z faktu tego - w ocenie Sądu - wywodzić, iż GDDKiA została potraktowana jako strona postępowania mająca interes w kwestionowaniu rozstrzygnięcia (zarówno materialny jak i procesowy).
Otóż w decyzji wymieniono w punktach podmioty, które ją otrzymują. W pkt 2 jako strony postępowania wskazano właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości sąsiadujących z terenem inwestycji. Podmioty te zostały powiadomione o wydaniu decyzji w trybie obwieszczenia. W pozostałych punktach zostały wymienione urzędy i organy, którym doręczono przedmiotową decyzje. Nie można jednak wywodzić, iż poprzez fakt otrzymania rozstrzygnięcia jednostki te - w tym GDDKiA - stały się stronami prowadzonego w sprawie postępowania. Z
rozdzielnika decyzji wynika, iż jako strony organ potraktował jedynie właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości sąsiadujących z terenem inwestycji. Interesu prawnego nie można także wywieść z podnoszonej w odwołaniu okoliczności ewentualnych kolizji linii energetycznej z obiektami budowlanymi planowanej trasy [...], gdzie inwestorem jest GDDKiA, a w części obejmującej działkę nr ewid. [...]. Charakter podniesionego zarzutu wskazuje - jak trafnie oceniło SKO - iż GDDKiA działało tutaj jako organ administracji uprawniony do uzgodnienia przebiegu projektowanej linii kablowej. Zarówno w orzecznictwie sądów administracyjnych, jak i Sądu Najwyższego prezentowany jest pogląd, iż stroną postępowania administracyjnego nie może być organ, który z mocy przepisów prawa został powołany do wydania decyzji (postanowienia). Szczególnie dobitnie pogląd ten został zaakcentowany w postanowieniu NSA z dn. 04.02.1999 r. sygn. akt IV SA 65/97. Stwierdzono w nim, iż organ, który wydał w sprawie decyzję, nie jest i nie może w tej sprawie być stroną postępowania. W niniejszej sprawie mamy do czynienia z odmienną sytuacją, bowiem GDDKiA nie wydawała w sprawie rozstrzygnięcia. Nie zmienia to jednak jej sytuacji procesowej, a mianowicie nie wykazała, aby posiadała interes prawny w rozumieniu art. 28 kpa do występowania w charakterze strony. Zarzut podnoszony w odwołaniu, a następnie sprecyzowany w skardze do sądu administracyjnego dotyczył w istocie kwestii istotnych przy uzgadnianiu inwestycji. Skarżący po pierwsze wywodzi, iż istnieje kolizja obydwu inwestycji co do działki nr [...], a zatem podaje argumenty, które są istotne przy dokonywaniu uzgodnień. Stosownie bowiem do dyspozycji art. 53 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) decyzje o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego wydaje się po uzgodnieniu z właściwym zarządcą drogi - w odniesieniu do obszarów przyległych do pasa drogowego lub obszarów przyległych do ujętej w planie projektowanej inwestycji drogowej. Zarządcą zaś drogi krajowej jest Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad (art. 19 ust. 2 pkt 1) ustawy z dnia 21.03.1985 r. o drogach publicznych tj. Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2086 ze zm.). W ocenie Sądu GDDKiA działa tutaj jako zarządca drogi krajowej, realizujący jako organ administracji rządowej swoje obowiązki z zakresu planowania, budowy, przebudowy, remontu, utrzymania i ochrony dróg. Nie zaś jako właściciel działki nr [...], którego uprawnienia zostały naruszone lub ograniczone poprzez budowę linii energetycznej. Działa w ramach -jak wskazało SKO - imperium.
Po drugie - już na etapie skargi - GDDKiA twierdzi, iż interes prawny skarżącego wynika z decyzji Wojewody [...] z dn. [...].06.2005 r. zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym, w tym także działki nr ewid. [...], w celu budowy drogi ekspresowej [...]. Decyzja powyższa została wydana w oparciu o art. 17 ustawy z dn. 10.04.2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych (Dz. U. Nr 80, poz. 721 ze zm.). W ocenie Sądu jednakże tryb wskazany w art. 17 powołanej ostatnio ustawy nie nadaje uprawnień o charakterze materialnym, lecz jedynie procesowym w ściśle ograniczonym zakresie. Decyzja taka bowiem jedynie:
uprawnia do dysponowania nieruchomością na cele budowlane;
zobowiązuje do niezwłocznego wydania nieruchomości, opróżnienia lokali i
innych pomieszczeń;
uprawnia do faktycznego objęcia nieruchomości w posiadanie GDDKiA.
Wszystkie te uprawnienia nie wynikają z praw o charakterze materialnym, lecz z
decyzji administracyjnej, która podlega ocenie w administracyjnym toku instancji i
może zostać wyeliminowana z obrotu prawnego wskutek działania właściwych
organów administracji.
Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 151 ustawy -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI