IV SA/Po 995/19

IV SA/Po 995/19 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2020-09-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-11-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Józef Maleszewski
Katarzyna Witkowicz-Grochowska /sprawozdawca/
Tomasz Grossmann /przewodniczący/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Sygn. powiązane
II OSK 4/21 - Wyrok NSA z 2023-10-17
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann Sędzia WSA Józef Maleszewski Asesor sądowy WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 września 2020 r. sprawy ze skargi B. Ż., F. H. na decyzję Wojewody z dnia [...] października 2019 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę w całości
Uzasadnienie
Prezydent Miasta P. decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej wraz z wewnętrzną instalacją gazową na terenie nieruchomości przy ul. [...] w P. (dz. ew. nr [...], ark[...], obręb P.).
Na skutek odwołania od powyższej decyzji m.in. Pani B.H. i Pana F. H. Wojewoda decyzją z dnia [...] marca 2019 r. uchylił ww. decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, cele ponownego zbadania zgodności projektu budowlanego z ostateczną decyzją o warunkach zabudowy.
Decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2019 r. Prezydenta Miasta P. (znak: [...]) na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2018r., poz. 1202 ze zm.) zatwierdził projekt budowlany i udzielił Panu M. O. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej (segment lewy, przy granicy z dz. nr ew. [...], ark. [...], ob. P. - ul. [...]) wraz z wewnętrzną instalacją gazową na terenie nieruchomości przy ul. [...] w P. (dz. ew. nr [...], ark. [...], obręb P.).
Odwołanie od powyższej decyzji złożyli Pani B. H. i Pan F. H. zarzucając, że projektowany budynek nie jest budynkiem w zabudowie bliźniaczej, a inwestycja narusza § 12 ust. 3 warunków technicznych, tym samym wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Działając na podstawie art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego Wojewoda nałożył na inwestora obowiązek uzupełnienia projektu budowlanego, w tym do spełnienia wymagań przeciwpożarowych, co zostało wykonane przez Inwestora w dniu [...] września 2019 r. Do dnia rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, strona przeciwna nie wniosła uwag do projektu budowlanego.
Wojewoda decyzją z [...] października 2019r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy podkreślał, że na gruncie niniejszej sprawy kluczowe znaczenie ma czy przedmiotowe przedsięwzięcie jest zgodne z decyzją o warunkach zabudowy, jak i przepisami techniczno-budowlanymi.
Organ odwoławczy wskazał, że obowiązujące przepisy nie precyzują formy budynku bliźniaczego. Według praktyki architektonicznej zabudowa bliźniacza oznacza, że są to dwa budynki, identyczne lub podobne, które stykają się ze sobą na całej długości jednej ze ścian, tworząc pary. Zabudowa szeregowa zaś to ciąg budynków stykających się ze sobą przeciwległymi ścianami. Przedmiotowy budynek zaprojektowano jako bliźniaczy zlokalizowany w granicy nieruchomości. Z uwagi na istnienie na działce sąsiedniej budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej zastosowanie w sprawie ma § 12 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2019 r. poz. 1065 t.j.) - dalej "warunki techniczne", zgodnie z którym dopuszcza się, uwzględniając przepisy odrębne oraz przepisy § 13, 19, 23, 36, 40, 60 i 271-273 sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki budowlanej, jeżeli będzie on przylegał swoją ścianą do ściany budynku istniejącego na sąsiedniej działce oraz jego wysokość będzie zgodna z obowiązującym na danym terenie planem miejscowym lub decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Działka inwestycyjna posiada szerokość 13,15 m, w związku z powyższym należy również mieć na względzie § 12 ust. 4 pkt 1 warunków technicznych, który w zabudowie jednorodzinnej, a z taką mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie, uwzględniając przepisy odrębne oraz przepisy § 13, 19, 23, 36, 40, 60 i 271-273, dopuszcza budowę budynku ścianą bez okien i drzwi bezpośrednio przy granicy działki budowlanej lub w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 pkt 2, lecz nie mniejszej niż 1,5 m, na działce budowlanej o szerokości 16 m lub mniejszej. W ocenie organów przytoczony przepis umożliwiał realizację całej inwestycji wzdłuż granicy działki, tymczasem zaproponowany przez inwestora budynek wzdłuż granicy z działką o nr ew. [...] będzie przylegał do istniejącego budynku na całym jej odcinku tj. ok. 10,5 m, po czym na odcinku 3,40 m zlokalizowany będzie w granicy, a następnie również na odcinku 3,40 m oddalony będzie od granicy o 1,50 m.
Organ wskazał, że w związku z nowelizacją § 12 warunków technicznych obowiązująca od [...] stycznia 2018r. nadal aktualne jest stanowisko sądów administracyjnych, że sformułowanie "przylegającej do istniejącej ściany" należy rozumieć w ten sposób, że ściany obu budynków usytuowanych przy granicy będą stykać się całą powierzchnią.
Następnie organ dokonał dalszego sprawdzenia projektu budowlanego pod względem zgodności z pozostałymi warunkami określonymi przepisami technicznymi, w szczególności § 13, § 60 oraz § 19, § 23, § 36, § 40, i § 271-273 rozporządzenia, stwierdzając, że nie doszło do naruszenia powyższych przepisów.
Wnioskodawca załączył komplet wymaganych dokumentów, a projekt budowlany został sporządzony przez osoby posiadające odpowiednie kwalifikacje zawodowe.
Odnosząc się do zarzutów podnoszonych w odwołaniu organ podkreślał, że obowiązujące przepisy nie precyzują formy budynku bliźniaczego, nie wynika z nich, by poszczególne "segmenty" budynków bliźniaczych miały być identyczne względem siebie, czy miały stanowić swoje lustrzane odbicia. Inwestor może zrealizować budynek bliźniaczy w wybranej formie mieszczącej się w ramach parametrów wskazanych w decyzji o warunkach zabudowy. Nie ma zatem znaczenia dla sprawy fakt, iż planowany budynek mimo, iż poza przyleganiem na całej długości z sąsiednim budynkiem jest dalej na długości ok. 6,80 m kontynuowany w głąb działki [...].
Skargę na powyższą decyzję Wojewody z [...] października 2019r. wnieśli: Pani B. H.. oraz Pan F. H. domagając się jej uchylenia oraz decyzji Prezydenta Miasta P. z [...] lipca 2019r. Skarżący zarzucili, że:
1. tekst decyzji nr [...] Prezydenta miasta P. o pozwoleniu na budowę jest niezgodny z projektem budowanym załączonym do wniosku o pozwolenie na budowę,
2. usytuowanie projektowanego na działce [...] budynku mieszkalnego jest niezgodne z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych,
3. planowana inwestycja znacząco pogorszy warunki użytkowania na sąsiedniej działce nr [...],
4. decyzja Wojewody wykazuje istotne niespójności logiczne objawiające się niezgodnością przeprowadzonej analizy ze stanem faktycznym oraz wyciągniętymi wnioskami, czy sentencją decyzji.
Skarżący podkreślali, że Prezydent Miasta P. wydał decyzję o pozwoleniu na budowę "budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej", podczas gdy załączony do wniosku o pozwolenie na budowę projekt budowlany nie jest projektem budynku "w zabudowie bliźniaczej". Odwołując się do definicji językowej definicja "bliźniaczości" wg. Internetowego Słownika Języka Polskiego PWN (sjp.pwn.pl) to: "jednakowy, identyczny; też: złożony z dwóch jednakowych części" (definicja z dnia 2019-02-01). Mały słownik języka polskiego PWN 1968 definiuje pojęcie "bliźniaczy" następująco: "właściwy bliźniakom; bardzo podobny, jednakowy, złożony z dwóch jednakowych części".
Oczywistym jest, że projekt budynku załączony do wniosku o pozwolenie na budowę na działce przy ul. [...] nie jest w żaden sposób podobny do budynku istniejącego już na działce przy ul. [...], z którym powinien być bliźniaczy, czyli wg słownika PWN jednakowy.
Zdaniem skarżących, niezgodność usytuowania projektowanego budynku z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury polega na naruszeniu postanowień § 12 ust. 3, zgodnie z którym dopuszcza się usytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki budowlanej, jeśli będzie on przylegał swoją ścianą do ściany budynku istniejącego na sąsiedniej działce. Projektowany budynek swoją ścianą północno-wschodnią na odcinku 17,10 m nie przylega do budynku na działce sąsiedniej, a przylega jedynie na odcinku 9,90 m. Gdyby ustawodawca dopuszczał tylko "częściowe przyleganie" określiłby, jaki sposób częściowego przylegania jest dopuszczalny, a jaki już nie. Przy braku takiego doprecyzowania przylegania można by uznać, że przyleganie ścian o powierzchni 1 cm spełnia warunki określone w § 12 ust. 3, co jest oczywistą niedorzecznością. W związku z brakiem określenia warunków częściowego przylegania należy uznać, że zapis w rozporządzeniu o przyleganiu ścianą do ściany budynku istniejącego na działce sąsiedniej dotyczy całej ściany budynku projektowanego, a nie tylko jej części.
Trzeci zarzut dotyczy negatywnego oddziaływania planowanej inwestycji na otoczenie. Na podstawie § 12 ust. 5 warunków technicznych nieruchomość sąsiednia w stosunku do planowanej inwestycji, czyli nieruchomość przy ul. [...] (dz. nr [...]) została objęta obszarem oddziaływania planowanej inwestycji. Zgodnie z art. 5. ust. 1 pkt. 9 obiekt budowlany powinien być zaprojektowany w sposób zapewniający "poszanowanie występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej". Skarżący nie zgodzili się z twierdzeniem Wojewody, że "projektowane zamierzenie nie ograniczy dotychczasowego czasu nasłonecznienia pomieszczeń w budynku sąsiednim". w odwołaniu od decyzji o pozwoleniu na budowę ten argument nie był podnoszony. Czym innym jest wymagane oświetlenie, a czym innym dotychczasowe oświetlenie. Mimo, że warunek wymaganego oświetlenia będzie spełniony, to dotychczasowe oświetlenie zostanie znacznie ograniczone. Nadto Wojewoda analizując z urzędu oddziaływanie planowanego obiektu na otoczenie zupełnie pominął inne aspekty tego oddziaływania, a mianowicie:
1. znaczne ograniczenie warunków wegetacji i dojrzewania roślin na części działki użytkowanej jako sad i ogród warzywny,
2. znaczne pogorszenie warunków nasłonecznienia w rekreacyjnej części sąsiedniej działki (bezpośrednio za budynkiem mieszkalnym),
3. pogorszenie warunków przewietrzania rekreacyjnej części sąsiedniej działki,[...]. ograniczenie możliwości zabudowy sąsiedniej działki.
Wszystkie wyżej wymienione czynniki, w przypadku wybudowania planowanego przy ul. [...] budynku, spowodują znaczny spadek wartości nieruchomości sąsiedniej przy ul. [...].
Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie odwołując się do argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Pismo procesowe w sprawie z [...] grudnia 2019r. stanowiące odpowiedź na skargę wniosła pełnomocnik uczestnika postępowania – Inwestora, wnosząc o oddalenie skargi i zasądzenie od skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Odnosząc się do zarzutów skargi pełnomocnik uczestnika wskazywała na prawidłowość ustaleń i rozstrzygnięcia organów obu instancji i niezasadność skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z [...] stycznia 2020r. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga okazała się niezasadna.
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 2167) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2019r., poz. 2325 dalej "p.p.s.a."). Przy czym podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.
Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonej decyzji, Sąd nie dopatrzył się przy jej wydaniu naruszeń prawa skutkujących koniecznością wyeliminowania jej z obrotu prawnego oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta P. z [...] lipca 2019r.
Stan faktyczny ustalony przez organy obu instancji Sąd uznaje za prawidłowy i przyjmuje za podstawę do dalszych własnych rozważań.
Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r. poz. 1186; w skrócie "pr.bud."). Wśród nich art. 32 ust. 4 pkt 1 i 2 tej ustawy – w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji – zgodnie z którym pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Z kolei w art. 33 ust. 2 pr.bud. ustawodawca sprecyzował, iż do wniosku o pozwolenie na budowę należy dołączyć m.in.: cztery egzemplarze projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7, aktualnym na dzień opracowania projektu; oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane; a także decyzję o warunkach zabudowy, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
W myśl art. 35 ust. 1 pkt 1 pr.bud. przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza:
1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko;
2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;
3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7;
4) wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust.7.
Ponadto podkreślić należy, iż zgodnie z art. 35 ust. 4 pr.bud. w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4 pr.bud., właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. W orzecznictwie wskazuje się, że zwrot "organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę" oznacza, iż organ administracji architektoniczno-budowlanej, w razie spełnienia tych przesłanek, jest związany powyższymi przepisami i ma obowiązek podjąć rozstrzygnięcie zgodne z żądaniem wnioskodawcy. Dopiero brak którejkolwiek z przesłanek wymienionych w art. 32 pr.bud. uniemożliwia wydanie decyzji pozwolenie na budowę. Przy ocenie przedłożonego projektu budowlanego organ nie ma prawa badać go pod kątem oczekiwań obywateli. Warunkiem uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę jest złożenie kompletnej dokumentacji projektowej wraz z oświadczeniem o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, stosownymi opiniami, uzgodnieniami i pozwoleniami, która następnie podlega ocenie właściwego organu architektoniczno-budowlanego pod kątem zgodności z wymogami określonymi w decyzji o warunkach zabudowy oraz z przepisami techniczno-budowlanymi. Pozytywne ustalenia w tym zakresie obligują organ do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.
W ocenie Sądu analiza akt kontrolowanej sprawy, dokonana przez pryzmat przywołanych uregulowań, nie pozostawia wątpliwości co do tego, iż wymagania określone w powyższych przepisach – niezbędne do wydania pozwolenia na budowę – zostały przez Inwestora spełnione.
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż Inwestor załączył do wniosku wszelkie wymagane dokumenty, takie jak cztery egzemplarze projektu budowlanego oraz oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (k. 2 akt adm. I inst.). Również przedłożony projekt budowlany nie budzi zastrzeżeń w świetle art. 34 ust. 3 pr.bud., w szczególności zawiera informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia (art. 20 ust. 1 pkt 1b pr.bud.; k. 28 i nast. projektu), określenie obszaru oddziaływania obiektu budowlanego (art. 20 ust. 1 pkt 1c pr.bud., k. 19-21 Projektu) oraz zaświadczenia o posiadanych uprawnienia projektantów i przynależności do właściwej izby samorządu zawodowego, w tym oświadczenia o zgodności z wymogami ustawy, wiedzy technicznej, przepisami techniczno-budowlanymi i Polskimi Normami (art. 20 ust. 1 pkt 1 pr. bud, k. 4-5, 52-53, 61-62, 70-73 Projektu). Z akt sprawy wynika, że wszyscy projektanci w dacie wykonania poszczególnych części projektu budowlanego posiadali ważne zaświadczenia wydane przez izbę o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego.
W tym miejscu należy podkreślić, że zakres uprawnień kontrolnych organu administracji architektoniczno-budowlanej w odniesieniu do projektu budowlanego został określony w art. 35 ust. 1 pr.bud. i tylko w takim zakresie, w przypadku stwierdzenia naruszeń, organ administracji może podjąć działania korygujące.
Przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę organ architektoniczno-budowlany obowiązany jest dokonać kontroli zgodności projektu budowlanego z decyzją o warunkach zabudowy - w tym przypadku wydaną przez Prezydenta Miasta decyzją Nr [...] o warunkach zabudowy z [...] maja 2018 r., skoro na terenie inwestycyjnym brak jest obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania terenu.
Analiza treści tej decyzji oraz przedłożonego projektu budowlanego pozwalają stwierdzić, że – wbrew zarzutom skargi – projekt budowlany jest zgodny z powyższą decyzją o warunkach zabudowy, w szczególności w zakresie określenia przedmiotowej inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej.
Zgodzić należy się ze stanowiskiem organów administracji, że w myśl art. 3 pkt 2 pr. bud. przez budynek należy rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Zgodnie z art. 3 pkt 2a pr.bud. przez budynek mieszkalny jednorodzinny należy rozumieć budynek wolno stojący albo budynek w zabudowie bliźniaczej, szeregowej lub grupowej, służący zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, stanowiący konstrukcyjnie samodzielną całość, w którym dopuszcza się wydzielenie nie więcej niż dwóch lokali mieszkalnych albo jednego lokalu mieszkalnego i lokalu użytkowego o powierzchni całkowitej nieprzekraczającej 30% powierzchni całkowitej budynku. Obowiązujące przepisy nie precyzują definicji budynku bliźniaczego. Według praktyki architektonicznej, jak to wskazał organ odwoławczy, ale także w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że zabudowa bliźniacza oznacza dwa budynki, identyczne lub podobne, które stykają się ze sobą na całej długości jednej ze ścian, tworząc pary. Wprawdzie Prawo budowlane, ani przepisy wykonawcze nie zawierają definicji zabudowy bliźniaczej, jednakże nie budzi wątpliwości, że zabudowę bliźniaczą charakteryzuje między innymi to, że każdy obiekt posiada odrębne ściany zewnętrzne tak, aby każdy z budynków mógł w całości stanowić odrębny przedmiot własności. Niewątpliwie dla takiego stwierdzenia niezbędne jest istnienie dwóch odrębnych ścian, mimo, że przylegających do siebie. Innymi słowy: obiekt w zabudowie bliźniaczej to faktycznie 2 odrębne budynki przylegające do siebie jedną ze ścian (tak też m.in. wyrok NSA z 21 października 2016r., sygn. akt. II OSK 64/15 NSA i powołane tam wyrok NSA z dnia 29 czerwca 2012 r., sygn. akt II OSK 612/11, dostępne na http://:orzeczenia.nsa.gov.pl).
Słusznie zatem przyjmuje się, że bliźniaczy charakter zabudowy nie oznacza zakazu lokalizacji zabudowy zróżnicowanej, nie oznacza ograniczenia nowej zabudowy tylko do zabudowy tożsamej, identycznej z już istniejącą. Nowa zabudowa jest dopuszczalna, gdy można ją pogodzić, zatem nie jest sprzeczna, z funkcją już istniejącą.
Niezasadny jest zatem zarzut Skarżących, że zabudowa budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym bliźniaczym wiąże się jedynie z zabudową budynkiem identycznym, jak ten istniejący w granicy działki. Przy czym zauważyć należy że od strony frontu działki projektowany budynek, jest niemal identyczny z istniejącym na działce sąsiedniej, posiada zbliżoną szerokość ściany frontowej budynku oraz wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej taką jak budynek Skarżących.
W tym zakresie nie sposób przyjąć niezgodności projektu budowlanego z decyzją o warunkach zabudowy na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej.
W myśl decyzji o warunkach zabudowy linię zabudowy ustalono w odległości 4,5 m od frontowej granicy działki z drogą publiczną jako przedłużenie elewacji frontowej budynku Skarżących na działce [...] i takie samo rozwiązanie przyjęto w Projekcie; szerokość elewacji frontowej – w decyzji o warunkach zabudowy ustalono na 7-8,5 m a w Projekcie przyjęto - 8,43 m w widoku od frontu działki na elewację frontowa; wysokość budynku – ustalono na 7-8 m z zastrzeżeniem, że wysokość nowego budynku ma kontynuować wysokość elewacji frontowej prawego segmentu na działce Skarżących nr [...] – w Projekcie - 7,10m + 1 cm na obróbki blacharskie attyki (według pomiarów geodezyjnych wysokość istniejącego budynku sąsiedniego wynosi 7,11 m); powierzchnię zabudowy dopuszczono do 16,3 %, zatem w Projekcie wskazano 15,56 % w związku z projektowaną powierzchnią zabudowy 191,96 m˛ (k. 19 projektu). Parametry nowej zabudowy w Projekcie budowlanym mieszczą się zatem w granicach parametrów określonych w decyzji o warunkach zabudowy z [...] lipca 2019r. Wymagane miejsca parkingowe (minimum 2 na dom) zostały także zapewnione na terenie inwestycyjnym (k. 23, 86, 88 projektu). Powyższe nie było przedmiotem sporu pomiędzy stronami.
Natomiast Skarżący upatrują sprzeczność projektu budowlanego z przepisami określającymi warunki techniczne zwłaszcza w kwestii dopuszczenia zabudowy bezpośrednio w granicy z działką nr [...] w głąb działki inwestycyjnej na odcinku wykraczającym poza istniejącą zabudowę na działce Skarżących. Zdaniem skarżących jest to 17 m. W tym miejscu sprecyzować należy, że projektowana zabudowa w granicy usytuowana jest na długości około 8,40 m w głąb działki [...], wykraczającej poza długość budynku skarżących na działce [...]. Dalsza część projektowanego budynku na długości 8,70 m odsunięta jest od granicy działek na odległości 1,5 m, nie jest zatem w granicy z działką [...] (k. 82 Projektu).
Zasadniczy zarzut skargi dotyczy, zatem w swej istocie, kwestii usytuowania przedmiotowego budynku w granicy działki należącej do Inwestora nr [...] i działki nr [...] stanowiącej własność Skarżących, z czym wiążą oni naruszenie ich interesów, podlegających ochronie na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 9 pr.bud. Zgodnie z tym przepisem, obiekt budowlany jako całość oraz jego poszczególne części, wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej.
W tym miejscu wskazać należy, że jak wynika z ustaleń poczynionych w trakcie postępowania, szerokość działki Inwestora, znajdującej się w rejonie zabudowy jednorodzinnej, wynosi 13,15 m. Projektowany budynek usytuowany jest przy południowo-zachodniej granicy działki budowlanej (k. 82 Projektu).
Zdaniem Sądu, w tej sytuacji organy zasadnie zastosowały przepis § 12 ust. 4 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2019 r. poz. 1065), dalej "rozporządzenie" i "warunki techniczne", stanowiący wyjątek od standardu wyznaczającego odległość budynku od granicy z działką sąsiednią (§ 12 ust. 1 rozporządzenia). Budynek na działce budowlanej należy sytuować od granicy tej działki w odległości nie mniejszej niż 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z oknami lub drzwiami w stronę tej granicy bądź 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez okien i drzwi w stronę tej granicy. Natomiast w myśl art. 12 ust. 4 rozporządzenia, w zabudowie jednorodzinnej i zagrodowej, uwzględniając przepisy odrębne oraz przepisy § 13, 19, 23, 36, 40, 60 i 271-273, dopuszcza się budowę budynku ścianą bez okien i drzwi bezpośrednio przy granicy działki budowlanej lub w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 pkt 2, lecz nie mniejszej niż 1,5 m, na działce budowlanej o szerokości 16 m lub mniejszej.
Poszanowanie uzasadnionych interesów osób trzecich, a więc właścicieli nieruchomości sąsiednich w tym przypadku, trzeba rozumieć jako wymóg działania organu architektoniczno-budowlanego w granicach wyznaczonych przez wyżej przytoczone przepisy. Jeśli zatem stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie normy zawartej w art. 12 ust. 4, to interes sąsiadów (osób trzecich) polegający na tym, aby budynek był usytuowany w pewnej odległości od granicy, nie jest uzasadniony i nie podlega ochronie. Gdyby przyjąć, że ten uzasadniony interes sięga dalej, to zastosowanie wyjątku określonego w art. 12 ust. 4 rozporządzenia byłoby nierealne. Na tym właśnie polega jego istota, jako wyjątku, że pozwala na większą ingerencję w uprawnienia właścicielskie sąsiadów, aniżeli wynika to z art. 12 ust. 1 rozporządzenia, a także § 12 ust. 3 rozporządzenia.
Ten drugi przepis określa bowiem także innego rodzaju odstępstwo od zasady sytuowania budynków wynikającej z § 12 ust. 1 rozporządzenia. Zgodnie z § 12 ust. 3 rozporządzenia dopuszcza się, uwzględniając przepisy odrębne oraz przepisy § 13, 19, 23, 36, 40, 60 i 271-273, sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki budowlanej, jeżeli będzie on przylegał swoją ścianą do ściany budynku istniejącego na sąsiedniej działce oraz jego wysokość będzie zgodna z obowiązującym na danym terenie planem miejscowym lub decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. W ocenie Sądu brak jest podstaw do kumulatywnego stosowania norm wynikających z § 12 ust. 3 i 4 rozporządzenia, dotyczą one bowiem różnych, przewidzianych przez ustawodawcę odstępstw od zasady sytuowania budynków w granicy wynikającej z § 12 ust. 1 rozporządzenia. W istocie przepisy § 12 ust. 3 i 4 rozporządzenia odnoszą się do odmiennych sytuacji.
Prawidłowo także oceniły organy spełnienie wymogów wynikających z § 13 i § 60 rozporządzenia odnoszących się do kwestii przesłaniania i zacieniania. Projektant projektując przedmiotowe zamierzenie budowlane uwzględnił § 13 ust 1 warunków technicznych, zgodnie z którym "odległość budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów powinna umożliwiać naturalne oświetlenie tych pomieszczeń - co uznaje się za spełnione, jeżeli:
1) między ramionami kąta 60°, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego, nie znajduje się przesłaniająca część tego samego budynku lub inny obiekt przesłaniający w odległości mniejszej niż:
a) wysokość przesłaniania - dla obiektów przesłaniających o wysokości do 35 m,
b) 35 m - dla obiektów przesłaniających o wysokości ponad 35 m,
2) zostały zachowane wymagania, o których mowa w § 57 i 60."
W myśl § 57 ust. 1 warunków technicznych "pomieszczenie przeznaczone na pobyt ludzi powinno mieć zapewnione oświetlenie dzienne, dostosowane do jego przeznaczenia, kształtu i wielkości, z uwzględnieniem warunków określonych w § 13 oraz w ogólnych przepisach bezpieczeństwa i higieny pracy", natomiast zgodnie z § 60 ust. 1 warunków technicznych pomieszczenia przeznaczone do zbiorowego przebywania dzieci w żłobku, przedszkolu i szkole, z wyjątkiem pracowni chemicznej, fizycznej i plastycznej, powinny mieć zapewniony czas nasłonecznienia wynoszący co najmniej 3 godziny w dniach równonocy w godzinach 8:00-16:00, natomiast pokoje mieszkalne - w godzinach 7:00-17:00. W mieszkaniach wielopokojowych (za które uważa się budynki jednorodzinne) wymagania ust. 1 powinny być spełnione przynajmniej dla jednego pokoju (ust. 2). Z przywołanych przepisów wynika, iż pomieszczenia przeznaczone na pobyt ludzi powinny mieć zapewnione oświetlenie dzienne. Zasadnie zatem wskazują organy, że ewentualne przesłanianie miałoby miejsce, gdyby jakakolwiek część nowoprojektowanego budynku znajdowała się naprzeciwko okien budynku sąsiedniego, co w niniejszym przypadku nie ma miejsca, a zatem spełniono dyspozycję wynikającą z § 13 rozporządzenia (k. 20, 83, 88 i 89 projektu). Nadto projekt, jako osoba posiadająca wiedzę specjalistyczna w zakresie projektowania, wyjaśnił, że między ramionami kąta 60? wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi oka pomieszczenia przesłanianego, nie znajduje się przesłaniająca część tego samego budynku lub inny obiekt przesłaniający w odległości mniejszej niż wysokość przesłaniania obiektu projektowanego wynoszącej w niniejszej sprawie 7,10 m. Nadto projektant dodał, że dla oceny przesłaniania przyjął najbardziej rygorystyczne założenie – przykładając ramiona kąta 60? w płaszczyźnie poziomej na poziomie 0,00m nad poziomem terenu, a nie na wysokości parapetu okna w analizowanym pomieszczeniu budynku skarżących.
Odnośnie kwestii zacieniania okien budynku sąsiedniego projektowane zamierzenie nie ograniczy dotychczasowego czasu nasłonecznienia pomieszczeń w budynku sąsiednim (k. 20, 84 projektu). Wszystkie pomieszczenia budynku Skarżących od strony ul. [...] są nasłonecznione w dniach równonocy w godzinach od wschodu do zachodu słońca (projektant dla tej części budynku przyjął godziny od 6:00 do 13:00 dla 22 września), a więc łącznie przez 7 godzin, co wykracza poza wymagane 3 godziny nasłonecznienia tych pomieszczeń zgodnie z § 60 ust. 1 rozporządzenia, zatem projektowana zabudowa nie ma wpływu na nasłonecznienie budynku Skarżących. W świetle § 60 ust. 2 rozporządzenia przyjąć można, że od strony ul. [...] w budynku Skarżących znajdują się także pokoje co jest wystarczające dla stwierdzenia, że spełniony jest wymóg § 60 ust. 1 rozporządzenia dla budynku Skarżących, w związku z projektowaną zabudową. W świetle § 60 ust. 2 rozporządzenia nie ma obowiązku analizowania innych pomieszczeń, ze względu na fakt, że elewacja frontowa budynku projektowanego jest przedłużeniem elewacji frontowej istniejącego budynku Skarżących, będącej jednocześnie ścianą analizowanych pomieszczeń w budynku Skarżących.
Nadto sprecyzować należy, że przepisy techniczne § 13 i § 60 rozporządzenia nie posługują się pojęciem "dotychczasowego czasu nasłonecznienia", zatem w tym zakresie projektant, a następnie organy administracji nie dokonują analizy przesłaniania i zacieniania, a tylko zgodnie z przesłankami wynikającymi z przepisów § 13 i § 60 rozporządzenia.
Ubocznie Sąd wskazuje, że z treści § 60 ust. 1 rozporządzenia wynika, że analiza zacieniania winna być sporządzona dla dwóch dni równonocy, co oznacza że dla jesiennej i wiosennej, tymczasem projekt zawiera tylko jedną - dla 22 września. Jednak to uchybienie nie ma wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, gdyż od strony ul. [...] projektowana inwestycja w żaden sposób nie wpływa na zacienianie budynku Skarżących, już tylko taka analiza zacieniania przeprowadzona od ul. [...] jest wystarczająca dla stwierdzenia, że spełniony jest warunek z § 60 rozporządzania.
Spełniono więc dyspozycję § 57 i § 60 warunków technicznych. Odnosząc się do kwestii, że Skarżący nie podnosili takiego zarzutu w odwołaniu i Wojewoda niejako z urzędu analizował powyższe zagadnienia, wskazać należy, że organy administracji, jak i Sąd I instancji badają sprawę w jej całokształcie. Jak wskazano powyżej Sąd nie jest związany zarzutami skargi. Spełniono również pozostałe warunki określone w § 12 ust. 4 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, tj. § 19, § 23, § 36, § 40, i § 271-273.
W tym stanie rzeczy, w ocenie Sądu, w obu powyższych kwestiach prawidłowe jest stanowisko zajęte przez organy administracji. W tej sytuacji organy słusznie uznały, iż przedłożony projekt budowlany jest zgodny z przepisami techniczno-budowlanymi.
Spełnione zostały, zatem warunki do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę w świetle art. 35 ust. 1 pr.bud. W takiej sytuacji - w razie spełnienia wymagań określonych w art. 35 ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 35 ust. 4 pr. bud.).
Chybione okazały się także zarzuty skargi sformułowane w jej punkcie 3 i 4 dotyczące pogorszenia warunków użytkowania i spadku wartości nieruchomości Skarżących. Naruszenia te nie mieszczą się bowiem w zakresie ochrony wynikającej z art. 5 ust. 1 pkt 9 pr. bud. Przez uzasadnione interesy osób trzecich rozumie się bowiem interes prawny, a nie faktyczny, a do takiego zaliczyć należy podnoszone pogorszenie warunków nasłonecznienia w rekreacyjnej części działki (bezpośrednio za budynkiem mieszkalnym), warunków wegetacji i dojrzewania roślin w sadzie i warzywniku, czy warunków przewietrzania rekreacyjnej części sąsiedniej działki. Bezzasadny jest także zarzut "ograniczenia możliwości zabudowy sąsiedniej działki", jak Sąd odczytuje treść skargi chodzi o ograniczenie zabudowy działki Skarżących. Z zebranego materiału dowodowego w sprawie nie wynika, że projektowana inwestycja uniemożliwia, czy chociażby ogranicza zagospodarowanie działki skarżących, w tym jej zabudowę.
Mając powyższe na względzie Sąd uznał, iż w kontrolowanej sprawie Skarżący na wszystkich etapach postępowania administracyjnego byli zawiadamiani o podejmowanych czynnościach i aktywnie w nim uczestniczyli.
W ocenie Sądu z akt administracyjnych sprawy wynika, że organy architektoniczno-budowlane I i II instancji przeprowadziły postępowanie zgodnie z zasadami postępowania administracyjnego – art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Sąd z urzędu nie dopatrzył się także innych naruszeń postępowania skutkujących uchyleniem zaskarżonej decyzji.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę w całości oddalił, jak orzeczono w wyroku.
Ustosunkowując się do wniosku pełnomocnika uczestnika postępowania o zasądzenie od Skarżących zwrotu kosztów postępowania wskazać należy, że jest on bezzasadny. Zgodnie z treścią art. 200 p.p.s.a. koszty postępowania pierwszoinstancyjnego przysługują jedynie stronie skarżącej od organu, który wydał zaskarżony akt i w razie uwzględnienia skargi przez Sąd I instancji.