IV SA/Po 991/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2022-09-14
NSAAdministracyjneŚredniawsa
planowanie przestrzenneinwestycja celu publicznegowieża telefonii komórkowejpostępowanie administracyjnenaruszenie proceduryprawo budowlanedecyzja lokalizacyjna

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o lokalizacji inwestycji celu publicznego dla budowy wieży telefonii komórkowej z powodu istotnych naruszeń proceduralnych, w tym nieprawidłowego rozpoznania odwołań i braku należytego uzasadnienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy S. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla budowy wieży telefonii komórkowej. Sąd uznał, że doszło do istotnych naruszeń proceduralnych, w tym nieprawidłowego zawiadomienia stron, nieprawidłowego rozpoznania odwołań (w tym odwołania M. B. i protestu mieszkańców) oraz braku należytego uzasadnienia decyzji. W związku z tym, sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania.

Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO), która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy S. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla budowy wieży telefonii komórkowej. Skarżący podnosili zarzuty dotyczące m.in. braku uzgodnień z instytucjami (ruch lotniczy, konserwator zabytków), wpływu inwestycji na środowisko (pole elektromagnetyczne, zabytki, przyroda), braku kwalifikacji inwestycji jako celu publicznego oraz nieprawidłowości w procedurze administracyjnej. SKO utrzymało decyzję Wójta w mocy, uznając większość zarzutów za nieuzasadnione i wskazując, że protest mieszkańców nie był zasadny, gdyż nie byli oni stronami postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym, uznał skargę za zasadną z powodu istotnych naruszeń proceduralnych. Sąd wskazał na nieprawidłowe zawiadomienie stron, nieprawidłowe rozpoznanie odwołań (w tym odwołania M. B. i protestu mieszkańców) oraz brak należytego uzasadnienia decyzji przez SKO. Sąd podkreślił, że SKO nieprawidłowo potraktowało kwestię terminu wniesienia odwołań oraz nie rozpoznało w pełni odwołania M. B. i protestu mieszkańców. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził koszty postępowania od SKO na rzecz skarżących.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, SKO dopuściło się istotnych naruszeń proceduralnych, w tym nieprawidłowego rozpoznania odwołań i braku należytego uzasadnienia, co stanowiło podstawę do uchylenia decyzji.

Uzasadnienie

Sąd wskazał na nieprawidłowe zawiadomienie stron, nieprawidłowe rozpoznanie odwołania M. B. i protestu mieszkańców, a także na brak należytego uzasadnienia decyzji przez SKO, co stanowiło istotne naruszenie przepisów postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (31)

Główne

u.p.z.p. art. 53 § ust. 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Dotyczy obowiązku zawiadamiania stron o wszczęciu postępowania i decyzji kończącej postępowanie w drodze obwieszczenia oraz na piśmie inwestora i właścicieli nieruchomości.

k.p.a. art. 107 § § 1 pkt 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Obligatoryjny element decyzji - oznaczenie strony lub stron.

k.p.a. art. 107 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi formalne decyzji administracyjnej.

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania.

Pomocnicze

u.p.z.p. art. 53 § ust. 5e pkt 2 lit. a

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 54

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 2 § ust. 1 i 5

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 50 § ust. 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 52 § ust. 1 i 2

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 53 § ust. 3

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 54 § pkt 2

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.g.n. art. 6 § pkt 1

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej i podejmowania działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada przekonywania.

k.p.a. art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada przekonywania.

k.p.a. art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

Określenie stron postępowania.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Ocena mocy dowodowej materiału dowodowego.

k.p.a. art. 227

Kodeks postępowania administracyjnego

u.COVID-19 art. 15 zzs(4) § ust. 3

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Podstawa do rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym.

u.COVID-19 art. 15 zzzzzn(2)

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Procedura dotycząca terminów w okresie pandemii.

k.p.a. art. 138

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Rozpoznawanie odwołań przez organ odwoławczy.

k.p.a. art. 58 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu.

u.o.p. art. 2 § pkt 1

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kognicji sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądów administracyjnych nad decyzjami administracyjnymi.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Granice rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzekania o kosztach.

p.p.s.a. art. 205 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądem administracyjnym

Podstawa do orzekania o kosztach.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Istotne naruszenia przepisów postępowania przez organy administracji. Nieprawidłowe zawiadomienie stron o postępowaniu. Nieprawidłowe rozpoznanie odwołań i protestów. Brak należytego uzasadnienia decyzji.

Godne uwagi sformułowania

Sąd miał na uwadze, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (...) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem... Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę – do takich naruszeń doszło. W myśl przytoczonego przez organ art. 53 ust. 1 u.p.z.p. o wszczęciu postępowania (...) strony zawiadamia się w drodze obwieszczenia, a także w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości. Organ odwoławczy pominął także, że zasadniczą część odwołania Skarżącej obejmuje wykazywanie okoliczności, w jakich dowiedziała się ona o wydanej decyzji i w związku z tym wniosek o przywrócenie terminu na wniesienie odwołania. Niewątpliwie powyższe stanowi samoistną przesłankę do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. W okolicznościach niniejszej sprawy z sentencji zaskarżonej decyzji nie wynika w żaden sposób, by (...) rozpoznane zostało odwołanie M. B.

Skład orzekający

Izabela Bąk-Marciniak

przewodniczący

Monika Świerczak

sprawozdawca

Sebastian Michalski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Naruszenia proceduralne w postępowaniu lokalizacyjnym, prawidłowe zawiadamianie stron, rozpoznawanie odwołań przez organy administracji, wymogi uzasadnienia decyzji."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz procedur związanych z COVID-19.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak istotne są procedury administracyjne i jak błędy formalne mogą prowadzić do uchylenia decyzji, nawet jeśli merytoryczna strona sprawy nie została w pełni zbadana.

Błędy proceduralne uchyliły decyzję o budowie wieży telekomunikacyjnej – co przeoczył sąd?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Po 991/21 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2022-09-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-12-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Izabela Bąk-Marciniak /przewodniczący/
Monika Świerczak /sprawozdawca/
Sebastian Michalski
Symbol z opisem
6152 Lokalizacja innej inwestycji celu publicznego
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Uchylono zaskarżoną decyzję
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 741
art. 53 ust. 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym -  t.j.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 49, art. 107 § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak Sędzia WSA Monika Świerczak (spr.) Asesor sądowy WSA Sebastian Michalski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 września 2022 r. ze skarg A. M., S. R., M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 17 września 2021 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących: - A. M. kwotę 980 zł ( dziewięćset osiemdziesiąt złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania, - S. R. kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania, - M. B. kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 17 września 2021 r. ([...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: SKO, organ odwoławczy) po rozpoznaniu odwołań A. M. (dalej: Skarżąca) i S. R. z siedzibą w S. (dalej: Stowarzyszenie) od decyzji Wójta Gminy S. (dalej: Wójt, organ I instancji) z [...] grudnia 2020 r. ([...]) ustalającej lokalizację inwestycji celu publicznego dla inwestycji polegającej na budowie wieży telefonii komórkowej nr [...] wraz z przyłączem energetycznym, na działce nr ewid.[...], położonej w obrębie [...], w gminie S. – utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
W motywach rozstrzygnięcia organ wskazał następujące ustalenia.
Wójt Gminy S., po rozpatrzeniu wniosku T. S.A. z siedzibą w W., decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2020 r. ustalił lokalizację inwestycji celu publicznego dla inwestycji polegającej na budowie wieży telefonii komórkowej nr [...] wraz z przyłączem energetycznym, na działce nr ewid.[...], położonej w obrębie [...], w gminie S.. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że wniosek spełnia wymogi określone w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Wnioskodawcę oraz strony powiadomiono o wszczęciu postępowania oraz o przysługujących im uprawnieniach. Sporządzenie projektu decyzji powierzono uprawnionemu urbaniście. Uzyskano wymagane uzgodnienia.
Odwołania od powyższej decyzji złożyli Skarżąca i Stowarzyszenie. Kolegium ustaliło, że odwołania zostały złożone z zachowaniem terminu ustawowego.
Skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji brak dokonania stosownych ustaleń np. z instytucją odpowiedzialną za ruch lotniczy, gdyż w odległości ok. kilkuset metrów od planowanej inwestycji znajduje się wieża służąca do nawigacji statków powietrznych. Ponadto odwołująca wyraziła wątpliwość czy organ uwzględnił istniejące zabytki, tj. Bazylikę Mniejszą, pomniki przyrody i ostoje ptactwa objętego ochroną gatunkową. W piśmie z dnia [...] maja 2021 r., reprezentowana przez adwokata, zarzuciła dodatkowo nieprzeprowadzenie skrupulatnej analizy materiału dowodowego pod kątem oddziaływania pola elektromagnetycznego na okolicę, a także niezweryfikowanie przez organ I instancji rzetelności danych w zakresie pola elektromagnetycznego (PEM) w otoczeniu wieży oraz nieustalenie jaka będzie rzeczywista moc wszystkich anten (na zasadzie skumulowania), Ponadto, według odwołującej, budowa wieży telefonii komórkowej nr [...] nie jest inwestycją celu publicznego. Zdaniem odwołującej posadowienie wieży telefonii komórkowej uniemożliwi lub znacznie utrudni prowadzenie działalności wytwórczej w rolnictwie. Nieznany jest też wpływ promieniowania na roślinność oraz osoby wykonujące prace polowe.
Stowarzyszenie zarzuciło zaskarżonej decyzji nieuzgodnienie decyzji z konserwatorem zabytków. Ponadto według odwołującego inwestycja może spowodować zwiększenie ilości wypadków drogowych.
W toku postępowania złożono ponadto protest mieszkańców ul. [...] w S. , którzy obawiają się negatywnego wpływu inwestycji na zdrowie mieszkańców.
Decyzją z [...] września 2021 r., wskazaną we wstępie, SKO utrzymało zaskarżone rozstrzygnięcie w mocy. W uzasadnieniu, po przytoczeniu powyższego stanu faktycznego, a nadto art. 2 pkt 5, art. 50 ust. 1, art. 52 ust. 1 i 2, art. 54 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2021 r. poz. 741 ze zm., dalej w skrócie "u.p.z.p.") i art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2018 r. poz. 2204 ze zm.) wskazało kontrowersje w judykaturze związane z kwalifikacją przedsięwzięć stacji bazowych telefonii komórkowej. Podzieliło w tym zakresie stanowisko wyrażone w wyroku NSA z 12 stycznia 2021 r. w sprawie III OSK 3455/21, odnosząc się także do wybranych orzeczeń WSA w Poznaniu. Omówiło kwalifikację przedsięwzięcia, ze wskazaniem, że planowana instalacja nie zalicza się do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, zatem nie ma obowiązku uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i zgody na realizację przedsięwzięcia. Zastrzeżenia odwołujących są w tym zakresie nieuzasadnione. Kolejno organ odwoławczy omówił prawidłowość postępowania z art. 50 ust. 1, art. 52 ust. 1 i 2, art. 53 ust. 1 i 3 oraz art. 54 pkt 2 u.p.z.p. Podkreśliło, że obowiązek zawiadamiania dotyczy jedynie stron postępowania, nie zaś ogółu społeczności lokalnej, bowiem nie jest to postępowanie prowadzone z udziałem społeczeństwa. Stronami postępowania w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego są właściciele nieruchomości, na których ma być realizowane przedsięwzięcie oraz właściciele tych nieruchomości, na które ono będzie oddziaływać. W tym kontekście za bezpodstawny należy uznać protest mieszkańców ul. [...] w S. , gdyż został on złożony przez osoby niebędące właścicielami nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania inwestycji. Jak wynika z akt sprawy, teren objęty oddziaływaniem planowanego przedsięwzięcia, wyznaczono w odległości 200 m dla pojedynczej planowanej do zainstalowania anteny sektorowej na azymucie 125°, 45° oraz 325°. Przedmiotowa inwestycja oddziaływać będzie swym zasięgiem bezpośrednio na dz. nr [...] i [...] położone w m. S. gm. S.. Odnosząc się "do pozostałych zarzutów stron odwołujących się" Kolegium wyjaśniło, że decyzja o lokalizacji celu publicznego w żaden sposób nie narusza prawa własności stron postępowania, gdyż jest dopiero pierwszym etapem procesu inwestycyjnego i stanowi jedynie informację dla potencjalnego inwestora, czy planowane zamierzenie inwestycyjne może być zrealizowane na danym terenie i czy planowana inwestycja pozostaje w zgodzie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa. Strony postępowania nie wykazały jakie konkretnie przepisy miałyby być naruszone przez planowaną inwestycję. Podnoszone okoliczności dotyczące wpływu inwestycji na prowadzenie działalności wytwórczej w rolnictwie czy też zwiększenie ilości wypadków drogowych nie podlegają badaniu w tym postępowaniu i nie mają wpływu na legalność posadowienia inwestycji. W dalszej części uzasadnienia organ wskazał brak konieczności odrolnienia i odlesienia terenu inwestycji, niepodlegania ochronie przyrody, zasięg granic zbiornika wód podziemnych, brak podlegania uregulowaniom prawa lotniczego, a także szereg uzgodnień projektu decyzji.
Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wnieśli: Skarżąca, Stowarzyszenie i M. B.. Sprawy z tych skarg, zarejestrowane pod sygnaturami, odpowiednio: IV SA/Po 991/21, IV SA/Po 992/21 i IV SA/Po 993/21, zostały połączone w celu ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia postanowieniami WSA w Poznaniu z 14 lutego 2022 r., IV SA/Po 992/21, i z 24 maja 2022 r., IV SA/Po 993/21.
Skarżąca, reprezentowana przez adwokata, wniosła o uchylenie decyzji i decyzji ją poprzedzającej oraz przekazanie organowi I instancji do ponownego rozpoznania, zasądzenie kosztów, wstrzymanie wykonania decyzji i rozpoznanie sprawy na rozprawie. Zarzuciła naruszenie art. 2 ust. 1 i 5, art. 53 ust. 5e pkt 2 lit. a, art. 54 u.p.z.p., art. 7, 8, 9, 11, 28, 77 § 1, art. 80, 107 § 3, art. 227 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., zwanej dalej k.p.a.) oraz art. 87 ust. 3 ustawy prawo lotnicze i § 50 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 stycznia 2021 r. w sprawie przeszkód lotniczych, powierzchni ograniczających przeszkody oraz urządzeń o charakterze niebezpiecznym (dalej: rozporządzenie MI), przez: przyjęcie, że planowana inwestycja jest celu publicznego, choć nie wynika to z ustaleń SKO; uznanie, że inwestycja nie należy do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko bez wykonania opinii biegłych; nienależyte uzasadnienie decyzji; niezamieszczenie w komparycji decyzji typu anten, z jakich składać ma się planowana stacja bazowa, ich moc oraz ilość – które nie zostały określone; nieuzyskanie opinii operatorów sieci przesyłowych; pominięcie właścicieli działek położonych w odległości [...] od inwestycji (nr geod. [...] i [...]); niewystąpienie z wnioskiem o zgodę na pobudowanie wieży o wysokości [...] z uwagi na odległość planowanej inwestycji od wieży naprowadzającej samoloty. W uzasadnieniu rozwinęła argumentację zarzutów.
Stowarzyszenie w swej skardze wniosło o określenie planowanego przedsięwzięcia jako celu niepublicznego niespełniającego wymogu z art. 2 pkt 5 u.p.z.p., uchylenie obu decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, zasądzenie kosztów i ustalenie, czy dopuszczalne jest wybudowanie spornej wieży w odległości 188 cm od granicy działki należącej do Skarżącej. Zarzuciło naruszenie art. 2 ust. 1, art. 5, art. 53 ust. 5e pkt 2 lit. a, art. 54 u.p.z.p., art. 7, 8, 9, 11, 28, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3, art. 227 k.p.a., § 50 pkt 1 rozporządzenia MI, podzielając zasadniczo zarzuty Skarżącej, a nadto nierozpatrzenie wniosku mieszkańców przyległej ulicy o przywrócenie terminu i uznanie za stronę w postępowaniu oraz ich protestu, pominięcie stron postępowania, uzgodnienie stanowiska milcząco z 4 na 7 organów i naruszenie art. 2 pkt 1 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody.
Skargę na rozstrzygnięcie SKO wniósł także M. B., zarzucając w szczególności nierozpatrzenie złożonego protestu.
W odpowiedzi na skargi SKO wniosło o oddalenie skarg Skarżącej i Stowarzyszenia oraz odrzucenie skargi M. B.. W odniesieniu do ostatniego z ww. podmiotów stwierdziło, że skarga została złożona przez osobę niebędącą stroną postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z 15 lutego 2022 r., IV SA/Po 991/21, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, na podstawie art. 15 zzs(4) ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095; dalej w skrócie "u.COVID-19"), o czym strony zostały powiadomione.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Na wstępie należy zaznaczyć, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym wyznaczonym w trybie przepisu art. 15 zzs(4) ust. 3 u-COVID-19, w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania ww. zarządzenia.
Przystępując do rozpoznania sprawy w tym trybie, Sąd miał na uwadze, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.; w skrócie "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w kontrolowanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze, w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim określonym w skardze przedmiotem zaskarżenia oraz rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.
Dokonawszy tak rozumianej kontroli decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] września 2021 r. ([...]), którą organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy S. z [...] grudnia 2020 r. ([...]) ustalającą lokalizację inwestycji celu publicznego dla inwestycji polegającej na budowie wieży telefonii komórkowej nr [...] wraz z przyłączem energetycznym, na działce nr ewid.[...], położonej w obrębie [...], w gminie S. – Sąd uznał, że skarga jest zasadna.
Przed przystąpieniem do analizy zarzutów naruszenia prawa materialnego konieczne jest stwierdzenie, że w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę – do takich naruszeń doszło.
Po pierwsze należy zauważyć, że Wójt Gminy S. pismem z [...] stycznia 2021 r. przekazał Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu odwołania złożone przez: 1) Stowarzyszenie, z datą nadania w placówce pocztowej [...] stycznia 2021 r.; 2) M. B., złożone bezpośrednio w dniu [...] stycznia 2021 r.; 3) Skarżącą, data nadania w placówce pocztowej [...] stycznia 2021 r. Wskazał, że przedmiotowa decyzja stała się ostateczna w dniu [...] stycznia 2021 r. Przytoczył treść art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2021 r. poz. 741 ze zm., dalej w skrócie "u.p.z.p."). Zaznaczył, że o wydaniu przedmiotowej decyzji organ powiadomił strony postępowania przez obwieszczenie zamieszczone w BIP Gminy w dniu [...] grudnia 2020 r., w sposób zwyczajowo przyjęty na tablicy ogłoszeń w Urzędzie Gminy oraz tablicy ogłoszeń wsi S.. W związku z wprowadzonym w kraju stanem epidemii, pomimo ograniczonego dostępu do budynku Urzędu Gminy, osoby zainteresowane udostępnieniem akt sprawy mogły zapoznać się z materiałem zgromadzonym w sprawie po wcześniejszym, telefonicznym uzgodnieniu wizyty w urzędzie. Na marginesie Sąd wskazuje, że jednocześnie organ "[o]dnosząc się do poszczególnych zarzutów przedmiotowego odwołania wyjaśni[ł], że: Biorąc powyższe pod uwagę, organ wnosi o utrzymanie decyzji w mocy".
W myśl przytoczonego przez organ art. 53 ust. 1 u.p.z.p. o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz postanowieniach i decyzji kończącej postępowanie strony zawiadamia się w drodze obwieszczenia, a także w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości. Inwestora oraz właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości, na których będą lokalizowane inwestycje celu publicznego, zawiadamia się na piśmie.
Otóż mimo wskazania przez organ I instancji, że odwołania zostały wniesione "bez zachowania terminu", SKO bezrefleksyjnie, w ramach omawiania stanu faktycznego sprawy, wskazało, że "ustaliło, że odwołania zostały złożone z zachowaniem terminu ustawowego, tj. przed upływem 14 dni od daty doręczenia decyzji, które zostało dokonane po upływie czternastu dni od dnia publicznego ogłoszenia (art. 49 kpa)". Organ odwoławczy pominął także, że zasadniczą część odwołania Skarżącej obejmuje wykazywanie okoliczności, w jakich dowiedziała się ona o wydanej decyzji i w związku z tym wniosek o przywrócenie terminu na wniesienie odwołania.
Należy przy tym podzielić stanowisko WSA w Rzeszowie wyrażone w wyroku z 14 września 2021 r., I SA/Rz 465/21, że regulacja art. 15 zzzzzn(2) ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych [Dz.U. z 2021 r. poz. 2095] nie oznacza wyłączenia reguł Kodeksu postępowania administracyjnego odnośnie zasad wnoszenia środków odwoławczych, w tym stwierdzania uchybienia terminu do wniesienia odwołania lub przywracania terminu do wniesienia odwołania, lecz nową, dodatkową procedurę w okresie trwania pandemii i licznych zakażeń wirusem SARS-CoV-2. Wymaga ona od organu administracji podjęcia dodatkowych czynności. Dotychczas stwierdzano uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Obecnie odnośnie do terminów, którym uchybiono po 16 grudnia 2020 r. organ zawiadamia stronę o uchybieniu terminu (art. 15 zzzzzn(2) ust. 1), wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu (ust. 2) oraz poucza o treści ust. 3 tego przepisu wydłużającego termin tygodniowy z art. 58 § 2 k.p.a. do terminu 30 dni.
Niewątpliwie powyższe stanowi samoistną przesłankę do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Świadczy także chociażby o nienależytej analizie stanu faktycznego (art. 7) czy konstrukcji decyzji. Wszak w myśl art. 107 § 1 k.p.a. decyzja zawiera:
1) oznaczenie organu administracji publicznej;
2) datę wydania;
3) oznaczenie strony lub stron;
4) powołanie podstawy prawnej;
5) rozstrzygnięcie;
6) uzasadnienie faktyczne i prawne;
7) pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie oraz o prawie do zrzeczenia się odwołania i skutkach zrzeczenia się odwołania;
8) podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego pracownika organu upoważnionego do wydania decyzji;
9) w przypadku decyzji, w stosunku do której może być wniesione powództwo do sądu powszechnego, sprzeciw od decyzji lub skarga do sądu administracyjnego - pouczenie o dopuszczalności wniesienia powództwa, sprzeciwu od decyzji lub skargi oraz wysokości opłaty od powództwa lub wpisu od skargi lub sprzeciwu od decyzji, jeżeli mają one charakter stały, albo podstawie do wyliczenia opłaty lub wpisu o charakterze stosunkowym, a także możliwości ubiegania się przez stronę o zwolnienie od kosztów albo przyznanie prawa pomocy.
Ponadto, zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
Już jedynie uzupełniająco zaznaczyć trzeba, że Wójt przekazał organowi odwoławczemu 3 odrębne odwołania, natomiast SKO wydało decyzję "po rozpatrzeniu odwołań A. M. i S. R. z siedzibą w S. i [podkreślenie Sądu] od decyzji Wójta". W uzasadnieniu stwierdziło, że "za bezpodstawny należy uznać protest mieszkańców ul. [...] w S. , gdyż został on złożony przez osoby niebędące właścicielami nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania inwestycji".
W tym zakresie Sąd wskazuje, że podziela stanowisko WSA w Gdańsku, że nie jest dopuszczalne orzeczenie o części sprawy w osnowie rozstrzygnięcia, zaś o pozostałej części w jego uzasadnieniu. Wynika to z faktu, że decyzja administracyjna jest aktem, który składa się z dwóch istotnych elementów: rozstrzygnięcia (osnowy, sentencji) oraz uzasadnienia. Obie te części stanowią jedność w znaczeniu materialnym oraz formalnym i żadna z nich nie może istnieć oddzielnie w obrocie prawnym. Przyjęcie poglądu przeciwnego prowadziłoby zaś do obejścia wymogu przewidzianego w art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a.. Rozstrzygnięcie zawarte w decyzji stanowi bowiem jej istotę, wyrażającą rezultat stosowania normy prawa materialnego do konkretnego przypadku, w kontekście okoliczności faktycznych sprawy na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego. Rozstrzygnięcie przesądza o istocie sprawy. Rozstrzygnięcia nie można zatem ani domniemywać, ani wyprowadzać z treści uzasadnienia, powinno ono być wyrażone wprost w sentencji decyzji w sposób precyzyjny, bez niedomówień i możliwości różnej interpretacji (zob. wyrok z 30 marca 2022 r., II SA/Gd 319/21).
Jednocześnie, jak wskazał WSA w Gliwicach w wyroku z 08 września 2021 r., II SA/Gl 1021/20, kategoryczne sformułowanie przepisu art. 138 k.p.a., nie pozwala organowi odwoławczemu wydać kilku decyzji, po rozpoznaniu kilku odwołań, lecz wprost wskazuje, że organ "wydaje decyzję". Oznacza to, że w sytuacji wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji przez wiele podmiotów, obowiązkiem tego organu jest ich łączne rozpoznanie w jednym terminie i wydanie jednej decyzji, w której organ powinien rozstrzygnąć o wszystkich odwołaniach. Organ odwoławczy może więc zawrzeć w jednej decyzji różne rozstrzygnięcia w stosunku do jednego lub kilku odwołujących się. Warunkiem zgodności z prawem takiej decyzji jest to, aby rozstrzygnięcia te nie pozostawały ze sobą w sprzeczności. Niedopełnienie obowiązku łącznego rozpoznania wszystkich odwołań traktowane jest jako istotne naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć wpływ na wynik sprawy.
W okolicznościach niniejszej sprawy z sentencji zaskarżonej decyzji nie wynika w żaden sposób, by, abstrahując od wcześniej poczynionych uwag, rozpoznane zostało odwołanie M. B., "reprezentującego mieszkańców ul. [...]".
Jednocześnie, co zasadnie podkreślił WSA w Gdańsku w wyroku z 04 grudnia 2019 r., II SA/Gd 100/19, w przypadku wielości stron postępowania i wielości odwołań, obowiązek zbadania przez organ odwoławczy przymiotu strony (posiadania interesu prawnego i jego naruszenia kwestionowanym aktem administracyjnym) odnosi się do każdego odwołującego z osobna. W przypadku ustalenia, że niektórzy z odwołujących nie posiadają interesu prawnego w toczącym się postępowaniu, będzie zachodziła konieczność wydania w postępowaniu odwoławczym różnych, odrębnych rozstrzygnięć w odniesieniu do każdego odwołującego. Sprawa nie przestaje przez to być jedną sprawą administracyjną, a rozstrzygnięcia te powinny być zawarte w jednej decyzji. Rozstrzygnięcia organu odwoławczego zawarte w jednym akcie administracyjnym i wydane w jednej sprawie, mogą być różne w stosunku do różnych odwołujących się. Warunkiem zgodności z prawem decyzji zawierającej takie rozstrzygnięcia jest to, by nie pozostawały one ze sobą w sprzeczności. Dopuszczalna jest zatem sytuacja, w której w decyzji nastąpi merytoryczne rozpoznanie sprawy i nastąpi umorzenie postępowania odwoławczego w stosunku do części wnoszących odwołanie, z uwagi na ustalenie w postępowaniu odwoławczym, iż nie posiadają oni interesu prawnego, który dawałby im legitymację do udziału w postępowaniu w charakterze strony.
Przypomnieć także należy, że oznaczenie stron stanowi obligatoryjny element decyzji (v. art. 107 § 1 pkt 3 k.p.a.), zaś w zaskarżonej decyzji wskazano jedynie, że została ona wydana po rozpatrzeniu odwołań Skarżącej i Stowarzyszenia.
Rozpatrywanie zarzutów prawa materialnego byłoby w okolicznościach niniejszej sprawy przedwczesne. Organy winny bowiem w pierwszej kolejności zbadać dopuszczalność wszystkich wniesionych odwołań, mając na uwadze poczynione wyżej uwagi.
Z uwagi na wskazane powyżej uchybienia proceduralne, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd orzekł jak w pkt I sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. O kosztach (pkt II sentencji) Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 i 2 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI