IV SA/PO 99/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2023-03-23
NSAAdministracyjneWysokawsa
warunki zabudowyplan miejscowypostępowanie administracyjnestwierdzenie nieważności WSA Poznańprawo budowlanezagospodarowanie przestrzenne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę Prokuratora Okręgowego, potwierdzając zasadność stwierdzenia nieważności decyzji Wójta o umorzeniu postępowania w sprawie warunków zabudowy, gdyż plan miejscowy nie wszedł jeszcze w życie w momencie wydania tej decyzji.

Sprawa dotyczyła skargi Prokuratora Okręgowego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która stwierdziła nieważność decyzji Wójta Gminy T. o umorzeniu postępowania w sprawie warunków zabudowy. Wójt umorzył postępowanie, argumentując uchwaleniem planu miejscowego, jednak plan ten nie wszedł jeszcze w życie w dacie wydania decyzji. WSA w Poznaniu, związany wcześniejszym wyrokiem w tej sprawie, uznał, że umorzenie postępowania w oparciu o nieobowiązujący plan było rażącym naruszeniem prawa. Sąd oddalił skargę Prokuratora, potwierdzając prawidłowość decyzji SKO.

Sprawa rozpatrywana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu dotyczyła skargi Prokuratora Okręgowego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) z dnia 30 września 2022 r., która stwierdziła nieważność decyzji Wójta Gminy T. z dnia 24 kwietnia 2014 r. Decyzja Wójta umarzała postępowanie w sprawie wydania warunków zabudowy dla działek w miejscowości S. Wniosek o wydanie warunków zabudowy złożono w maju 2013 r. W międzyczasie, 15 kwietnia 2014 r., Rada Gminy T. podjęła uchwałę o przyjęciu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która weszła w życie 23 czerwca 2014 r. Wójt Gminy T. decyzją z 24 kwietnia 2014 r. umorzył postępowanie, powołując się na uchwalenie planu miejscowego. SKO pierwotnie odmówiło stwierdzenia nieważności tej decyzji, jednak WSA w Poznaniu wyrokiem z 14 stycznia 2022 r. (sygn. akt IV SA/Po 946/21) uchylił decyzję SKO i poprzedzającą ją decyzję Wójta, wskazując, że umorzenie postępowania w oparciu o plan, który jeszcze nie wszedł w życie, stanowi rażące naruszenie prawa. Następnie SKO, działając na podstawie wyroku WSA, wydało decyzję stwierdzającą nieważność decyzji Wójta. Prokurator Okręgowy zaskarżył tę decyzję, zarzucając obrazę przepisów k.p.a. i ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, twierdząc, że samo uchwalenie planu, a nie jego wejście w życie, jest podstawą do umorzenia postępowania. WSA w Poznaniu oddalił skargę Prokuratora, podkreślając, że jest związany oceną prawną wyrażoną w wyroku z 14 stycznia 2022 r. Sąd potwierdził, że umorzenie postępowania w oparciu o nieobowiązujący plan miejscowy jest rażącym naruszeniem prawa, a decyzja SKO była zgodna z prawem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, decyzja o umorzeniu postępowania w sprawie wydania warunków zabudowy nie może być wydana w oparciu o uchwalony, ale jeszcze nie obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że umorzenie postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy z powodu uchwalenia planu miejscowego, który nie wszedł jeszcze do obrotu prawnego, stanowi rażące naruszenie prawa. Podstawowa przesłanka do umorzenia (istnienie planu miejscowego) nie została zaktualizowana w dniu wydania decyzji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd jest związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w poprzednim orzeczeniu w tej samej sprawie.

u.p.z.p. art. 4 § ust. 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 4 § ust. 2

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 105

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.z.p. art. 62 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 62 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Ustawa z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych art. 4

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 15zzs4 § ust. 3

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i 2

Argumenty

Skuteczne argumenty

Umorzenie postępowania w sprawie wydania warunków zabudowy w oparciu o uchwalony, ale jeszcze nie obowiązujący plan miejscowy stanowi rażące naruszenie prawa.

Odrzucone argumenty

Zarzuty Prokuratora Okręgowego dotyczące obrazu prawa procesowego i materialnego, polemizujące z wykładnią Sądu wyrażoną w wyroku IV SA/Po 946/21.

Godne uwagi sformułowania

nie można akceptować takiego działania organu, w którym wydaje on decyzję umarzającą postępowanie, argumentując to uchwaleniem uchwały, która nie weszła jeszcze do obrotu prawnego. Główna podstawa do umorzenia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy (istnienie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego) tak naprawdę nie zaktualizowała się w dniu wydania decyzji.

Skład orzekający

Izabela Bąk-Marciniak

przewodniczący

Józef Maleszewski

członek

Monika Świerczak

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących momentu wejścia w życie planu miejscowego i jego wpływu na postępowanie o wydanie warunków zabudowy, a także zasady związania sądu wcześniejszym orzeczeniem w tej samej sprawie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której decyzja o umorzeniu została wydana przed wejściem w życie planu miejscowego, a także sytuacji, gdy sąd jest związany wcześniejszym wyrokiem.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę proceduralną dotyczącą momentu wejścia w życie przepisów planistycznych i ich wpływu na postępowanie administracyjne. Pokazuje również znaczenie zasady związania sądu własnym orzeczeniem.

Decyzja o warunkach zabudowy uchwalona przed wejściem w życie planu? Sąd wyjaśnia, dlaczego to rażące naruszenie prawa.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Po 99/23 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2023-03-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-02-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Izabela Bąk-Marciniak /przewodniczący/
Józef Maleszewski
Monika Świerczak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 151, art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak Sędzia WSA Józef Maleszewski Sędzia WSA Monika Świerczak (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 marca 2023 r. sprawy ze skargi Prokuratora Okręgowego w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 września 2022 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z 30.09.2022 r. nr [...] stwierdziło nieważność decyzji Wójta Gminy T. z dnia 24.04.2014r. nr [...] umarzającej postępowanie w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy dla działki nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] w miejscowości S. w zakresie budowy 2 budynków magazynowo-biurowo-usługowych z funkcją produkcji nie zaliczoną do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na wniosek S. W. z dnia 2.07.2020r. wszczęło nadzwyczajne postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy T. z dnia 24.4.2014r. nr [...] umarzającej postępowanie w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy dla działki nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] w miejscowości S. w zakresie budowy 2 budynków magazynowo-biurowo-usługowych z funkcją produkcji nie zaliczoną do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
W treści wniosku skarżący podniósł, że zaskarżona decyzja narusza rażąco prawo.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z 30.06.2021 r. nr [...] odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy T. z dnia 24.04.2014r. nr [...]
Kolegium nie zgodziło się z zarzutem, iż decyzja objęta wnioskiem S. W. została wydana z rażącym naruszeniem prawa.
Z analizowanych akt sprawy wynika, że w dniu 16 maja 2013r. S. W. złożył wniosek w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy dla działek nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] w miejscowości S. w zakresie budowy 2 budynków magazynowo-biurowo-usługowych z funkcją produkcji nie zaliczoną do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
W dniu 15 kwietnia 2014r. Rada Gminy T. podjęła uchwałę nr [...] w sprawie przyjęcia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów rolnych w S. , w rejonie drogi krajowej nr [...] (Dz. Urz. Woj. [...] z dnia [...].06.2014r. poz. [...]). Wnioskowane działka została objęta w/w uchwałą.
Kolegium wskazało, że wobec niedopuszczalności wydania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, znajdującej się na obszarze obowiązywania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, postępowanie w sprawie wydania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy należało umorzyć, jako bezprzedmiotowe, na podstawie art. 105 k.p.a., zgodnie z którym gdy postępowania z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Od chwili wejścia w życie planu miejscowego postępowania o ustaleniu warunków zabudowy nie może być kontynuowane, staje się ono bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2012 r., sygn. akt II OSK 1138/11, Lex nr 1234128).
W niniejszej sprawie Wójt Gminy T. ustalił, że teren objęty wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy położony jest w obszarze obowiązywania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwała nr [...] w sprawie przyjęcia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów rolnych w S. , w rejonie drogi krajowej nr [...] (Dz. Urz. Woj. [...]. z dnia [...].06.2014 r. poz. [...]).
Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy pismem z 26.08.2021 r. wniósł w ustawowym terminie S. W. zarzucając, iż Wójt Gminy T. dnia 24.04.2014r. umarzając postępowanie i wydając decyzję nr [...] rażąco naruszył prawo, ponieważ plan miejscowy stał się prawomocny dopiero w czerwcu 2014 r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z 30.09.2021 r., nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Skargę na powyższą decyzję w ustawowym terminie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu S. W. nie przedstawiając żadnych zarzutów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 30 czerwca 2021 r., nr [...]
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że Wójt Gminy T. w decyzji z dnia 24.04.2014r. nr [...] umorzył postępowanie w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy z uwagi na to, że Rada Gminy T. w dniu 15.04.2014 podjęła uchwałę nr [...] r., w której uchwaliła miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obejmujący działki wskazane w ww. wniosku o ustalenie warunków zabudowy. Organ nie zwrócił jednak uwagi na to, że uchwała, która była podstawą umorzenia postępowania nie weszła w życie w momencie wydania decyzji.
Sąd wskazał, że nie można akceptować takiego działania organu, w którym wydaje on decyzję umarzającą postępowanie, argumentując to uchwaleniem uchwały, która nie weszła jeszcze do obrotu prawnego. Główna podstawa do umorzenia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy (istnienie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego) tak naprawdę nie zaktualizowała się w dniu wydania decyzji.
Ponownie rozpoznając sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z 30.09.2022 r. nr [...] stwierdziło nieważność decyzji Wójta Gminy T. z dnia 24.04.2014r. nr [...] umarzającej postępowanie w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy dla działki nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] w miejscowości S. w zakresie budowy 2 budynków magazynowo – biurowo - usługowych z funkcją produkcji nie zaliczoną do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
Pismem z dnia 24 stycznia 2023 r. Prokurator Okręgowy w Poznaniu wniósł skargę na ww. decyzję zarzucając jej:
1. obrazę prawa procesowego, tj. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a oraz art. 80 k.p.a. poprzez wyprowadzenie z materiału dowodowego wniosków sprzecznych ze stanem faktycznym, mimo braku wykazania oczywistego charakteru naruszenia przepisu prawa materialnego i uznanie, że decyzja Wójta Gminy T. z dnia 24 kwietnia 2014 r., nr [...] została wydana z rażącym naruszeniem prawa i w konsekwencji nieprawidłowe stwierdzenie jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.;
2. obrazę przepisów prawa materialnego, tj. art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U.2022.503 tj. ze zm.) - dalej: u.p.z.p., poprzez pominięcie dyspozycji art. 62 ust 1 pkt 1 i 2 tejże ustawy, zgodnie z którym decyzję o warunkach zabudowy wydaje się, gdy w czasie zawieszenia postępowania "nie uchwalono" planu miejscowego i w konsekwencji uznanie, że nie zaistniały okoliczności uzasadniające wydanie przez Wójta Gminy T. decyzji o umorzeniu postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
W niniejszej sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 j.t. z późn. zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., zwanej dalej – p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.
Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną.
Niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV z 21 lutego 2023 r., wydanym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz.1842 ze zm.),).
Przedmiotem kontroli w tym postępowaniu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 30.09.2022 r. nr [...] stwierdzająca nieważność decyzji Wójta Gminy T. z dnia 24.04.2014r. nr [...] umarzającej postępowanie w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy dla działki nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] w miejscowości S. w zakresie budowy 2 budynków magazynowo-biurowo-usługowych z funkcją produkcji nie zaliczoną do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
Zaskarżona decyzja została wydana w nadzwyczajnym postępowaniu administracyjnym, służącym weryfikacji ostatecznej decyzji, pod kątem tego czy jest ona dotknięta jedną z wad o charakterze kwalifikowanym, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a. oraz czy nie występują przesłanki negatywne, wymienione w art. 156 § 2 k.p.a.
Instytucja stwierdzenia nieważności decyzji stanowi odstępstwo od zasady stabilności prawomocnych orzeczeń. Katalog przesłanek warunkujących stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej zakreśla ramy powierzonej sądowi kontroli legalności decyzji wydanej przez organ odwoławczy w postępowaniu nadzwyczajnym. W tego rodzaju postępowaniu nie następuje ponowne merytoryczne rozpatrzenie sprawy, a zatem organ administracji publicznej uprawniony jest wyłącznie do kontroli kwestionowanej decyzji w zakresie istnienia ściśle określonych jej wad.
O tym, czy miało miejsce rażące naruszenie prawa, zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., decydują trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony, oraz skutki, które wywołuje kwestionowana decyzja (zob. szerzej M. Jaśkowska, komentarz do art. 156, (w:) M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, LEX 2018). Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności między treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności, tj. gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (por. np. wyrok Sądu Najwyższego z 8 kwietnia 1994 r., III ARN 13/94, OSN 1994, Nr 3, poz. 36; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 lipca 1994 r., V SA 535/94, ONSA 1995, Nr 2, poz. 91).
W niniejszej sprawie istotny dla rozstrzygnięcia jest fakt, że w dniu 14 stycznia 2022 r. zapadł wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 946/21.
Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd jest związany ww. wyrokiem na podstawie art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Komentowany przepis ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Nieprzestrzeganie tego przepisu w istocie podważałoby obowiązującą w demokratycznym państwie prawnym, zasadę sądowej kontroli nad aktami i czynnościami organów administracji i prowadziło do niespójności działania systemu władzy publicznej. Związanie oceną prawną wyrażoną w uzasadnieniu orzeczenia oraz wynikającymi z niej wskazaniami co do dalszego postępowania oznacza, że organ nie może formułować nowych ocen prawnych sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz obowiązany jest do podporządkowania się jemu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej.
Sąd wskazuje, że z analizowanych akt sprawy wynika, że w dniu 16 maja 2013 r. S. W. złożył wniosek w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy dla działek nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] w miejscowości S. w zakresie budowy 2 budynków magazynowo-biurowo-usługowych z funkcją produkcji nie zaliczoną do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
Następnie w dniu 15 kwietnia 2014r. Rada Gminy T. podjęła uchwałę nr [...] w sprawie przyjęcia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów rolnych w S. , w rejonie drogi krajowej nr [...] (Dz. Urz. Woj. [...]. z dnia [...].06.2014r. poz. [...]). Wnioskowane działki zostały objęte w/w uchwałą.
Decyzją z dnia 24 kwietnia 2014 r. nr [...] Wójt Gminy T. umorzył postępowanie w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy dla działki nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] w miejscowości S. w zakresie budowy 2 budynków magazynowo-biurowo-usługowych z funkcją produkcji nie zaliczoną do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
Sąd wyjaśnia, że zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 4 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j.: Dz.U.2020.293, dalej jako u.p.z.p.) ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Dopiero w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, (art. 4 ust. 2 pkt 2 u.p.z.p.).
Jak zatem wynika z przywołanych przepisów oba wymienione instrumenty prawne (miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego oraz decyzja o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu) z założenia wykluczają się.
Podstawową przesłanką umożliwiającą organowi administracji wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu jest brak miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu, na którym ma być realizowana inwestycja. W sytuacji, gdy dla terenu tego obowiązuje plan, możliwość realizacji inwestycji oceniana jest bezpośrednio na podstawie przepisów tego planu. Uchwalenie i wejście w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w toku postępowania o wydanie warunków zabudowy skutkuje uznaniem, że postępowanie takie staje się bezprzedmiotowe (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 grudnia 2016 r., sygn. akt II OSK 563/15, LEX nr 2284878). Unormowania art. 4 ust. 1 i 2 u.p.z.p. stanowią bowiem, iż ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, a dopiero wtedy, gdy brak jest planu miejscowego, w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu. Przepis ten daje więc pierwszeństwo ustaleniom planu miejscowego, przed ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy.
Sąd wskazuje, że w § 9 uchwały z dnia 15 kwietnia 2014 r. Rady Gminy T. nr [...] w sprawie przyjęcia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wskazano, że wchodzi ona w życie po upływie 14 dniu od jej ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym. Taka data określona jest również w z art. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych. Z informacji zawartych w Dzienniku Urzędowym Województwa W. wynika, że uchwała ta została ogłoszona w dniu [...] czerwca 2014 r. pod pozycją [...] w Dzienniku Urzędowym, więc weszła w życie w dniu 23 czerwca 2014 r.
W dniu 24 kwietnia 2014 r. Wójt Gminy T. decyzją umorzył postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy.
Na skutek zaleceń wyroku WSA w Poznaniu o sygn. akt IV SA/Po 946/21 Kolegium wydało zaskarżoną w niniejszym postępowaniu decyzję stwierdzającą nieważność ww. decyzji Wójta Gminy T. z 24 kwietnia 2014 r.
Należy podkreślić, że Prokurator wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji, wskazując że organ błędnie uznał, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego musi wejść w życie, żeby możliwe było umorzenie postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy. Według Prokuratora samo uchwalenie planu miejscowego (a nie jego wejście w życie) stanowi przesłankę do umorzenia postępowania.
Sąd wskazuje, że zarzuty Prokuratora są bezzasadne w świetle treści art. 153 P.p.s.a. w związku z treścią wyroku IV SA/Po 946/21 z 14 stycznia 2022 r. Zarzuty te stanowią bowiem polemikę z wykładnią Sądu przedstawioną w tym wyroku.
W ww. wyroku Sąd wskazał, że: "Z ustalonych wyżej faktów wynika, że w dniu 24 kwietnia 2014 r., tj. w dniu wydania decyzji o umorzeniu postępowania, nie weszła jeszcze w życie uchwała, w związku z którą umorzono postępowanie. W ocenie Sądu takie działanie organu należy uznać za rażące naruszenie prawa aktualizujące przesłankę do stwierdzenia nieważności tej decyzji".
Ponadto z uzasadnienia tego wyroku wynika, że: "W uproszczeniu Sąd wskazuje, że w niniejszej sprawie Wójt Gminy T. w decyzji z dnia 24.04.2014r. nr [...] umorzył postępowanie w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy z uwagi na to, że Rada Gminy T. w dniu 15.04.2014 podjęła uchwałę nr [...] r., w której uchwaliła miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obejmujący działki wskazane w ww. wniosku o ustalenie warunków zabudowy. Organ nie zwrócił jednak uwagi na to, że uchwała, która była podstawą umorzenia postępowania nie weszła w życie w momencie wydania decyzji. Sąd wskazuje, że nie można akceptować takiego działania organu, w którym wydaje on decyzję umarzającą postępowanie, argumentując to uchwaleniem uchwały, która nie weszła jeszcze do obrotu prawnego. Główna podstawa do umorzenia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy (istnienie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego) tak naprawdę nie zaktualizowała się w dniu wydania decyzji."
Biorąc powyższe pod uwagę organ był związany ww. wyrokiem i wydał rozstrzygnięcie zgodnie z zaleceniem Sądu. Tym samym bezzasadne są zarzuty Prokuratora stanowiące polemikę z wykładnią przepisów (m.in. art. 62 ust. 1 pkt 2 u.p.z.p.), ponieważ w odniesieniu do przedmiotowej sprawy te kwestie sporne zostały już rozstrzygnięte prawomocnym wyrokiem.
Na marginesie Sąd wskazuje, że w pełni podziela pogląd wyrażony w wyroku IV SA/Po 946/22, zgodnie z którym nie można akceptować takiego działania organu, w którym wydaje on decyzję umarzającą postępowanie, argumentując to uchwaleniem uchwały, która nie weszła jeszcze do obrotu prawnego.
W związku z powyższym, Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI