IV SA/Po 982/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa rozpatrywana przez WSA w Poznaniu dotyczyła świadczenia na pokrycie kosztów utrzymania dziecka O. K. umieszczonego w niezawodowej rodzinie zastępczej K. i P. W. Organ pierwszej instancji przyznał świadczenie od daty faktycznego umieszczenia dziecka, powołując się na postanowienie Sądu Rejonowego w K. z dnia 12 sierpnia 2025 r. Skarżący odwołali się, argumentując, że świadczenie powinno być przyznane od daty zabezpieczenia dziecka przez sąd, tj. od 3 stycznia 2025 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na naruszenie przepisów postępowania i konieczność wyjaśnienia zakresu sprawy. SKO argumentowało, że choć postanowienie zabezpieczające z 3 stycznia 2025 r. umieszczało dziecko u kandydatów na rodzinę zastępczą i zobowiązywało ich do szkolenia, to organ pierwszej instancji przedwcześnie uznał datę wydania tego postanowienia za początkową dla świadczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał sprzeciw skarżących od decyzji SKO za zasadny. Sąd podkreślił, że decyzja kasacyjna (uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia) jest środkiem wyjątkowym i może być zastosowana tylko wtedy, gdy decyzja organu pierwszej instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Sąd stwierdził, że SKO nie wykazało w sposób przekonujący istnienia tych przesłanek. Co więcej, SKO samo ustaliło, że postanowienie zabezpieczające z 3 stycznia 2025 r. czyni zadość dyspozycji art. 109 § 2 pkt 5 k.r.o. i że dziecko faktycznie przebywało u skarżących od tej daty. Sąd uznał, że SKO nie wykazało, dlaczego nie mogło skorzystać z art. 136 § 1 k.p.a. (uzupełniające postępowanie dowodowe) i że uchylenie decyzji organu pierwszej instancji było nieuzasadnione. W związku z tym WSA uchylił zaskarżoną decyzję SKO.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących przyznawania świadczeń na dzieci w rodzinach zastępczych, a także stosowania art. 138 § 2 k.p.a. przez organy odwoławcze.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z postanowieniami zabezpieczającymi sądu opiekuńczego i świadczeniami z pieczy zastępczej.
Zagadnienia prawne (2)
Od kiedy przysługuje świadczenie na pokrycie kosztów utrzymania dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej, w sytuacji gdy sąd wydał postanowienie o zabezpieczeniu pieczy nad dzieckiem, a nie ostateczne postanowienie o umieszczeniu w rodzinie zastępczej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Świadczenie na pokrycie kosztów utrzymania dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej przysługuje od dnia faktycznego umieszczenia dziecka w tej rodzinie, co może nastąpić na podstawie postanowienia sądu o zabezpieczeniu pieczy nad dzieckiem, nawet jeśli nie jest to jeszcze ostateczne postanowienie o umieszczeniu w rodzinie zastępczej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że postanowienie zabezpieczające sądu, które umieszcza dziecko u kandydatów na rodzinę zastępczą i zobowiązuje ich do szkolenia, jest podstawą do przyznania świadczenia od daty jego wydania, ponieważ pokrywa się ono z zakresem pieczy sprawowanej przez rodzinę zastępczą. Organ odwoławczy niezasadnie uchylił decyzję organu pierwszej instancji, który prawidłowo ustalił datę początkową świadczenia.
Czy organ odwoławczy może uchylić decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., jeśli sam dokonał ustaleń faktycznych i prawnych dotyczących meritum sprawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ odwoławczy nie może uchylić decyzji organu pierwszej instancji i przekazać sprawy do ponownego rozpatrzenia, jeśli sam dokonał ustaleń faktycznych i prawnych, które mogłyby pozwolić na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lub jeśli nie wykazał, że nie mógł skorzystać z art. 136 k.p.a. (uzupełniające postępowanie dowodowe).
Uzasadnienie
Decyzja kasacyjna jest środkiem wyjątkowym. Organ odwoławczy musi wykazać, że decyzja organu pierwszej instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. W tej sprawie SKO samo ustaliło kluczowe kwestie prawne i faktyczne, nie wykazując jednocześnie, dlaczego nie mogło przeprowadzić uzupełniającego postępowania dowodowego, co czyniło uchylenie decyzji organu pierwszej instancji nieuzasadnionym.
Przepisy (17)
Główne
u.w.s.p.z. art. 80 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej
Na każde dziecko umieszczone w rodzinie zastępczej niezawodowej przysługuje świadczenie na pokrycie kosztów jego utrzymania.
u.w.s.p.z. art. 87 § ust. 1
Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej
Świadczenia przyznaje się od dnia faktycznego umieszczenia dziecka w rodzinie zastępczej.
k.p.a. art. 138 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Możliwość uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia.
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych do kontroli działalności administracji publicznej.
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kognicji sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 3 § § 2a
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.
p.p.s.a. art. 64a
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość wniesienia sprzeciwu od decyzji kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 64e
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu rozpoznającego sprzeciw od decyzji kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 151a § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uchylenie zaskarżonej decyzji.
Pomocnicze
u.w.s.p.z. art. 35 § ust. 1
Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej
Umieszczenie dziecka w pieczy zastępczej następuje na podstawie orzeczenia sądu.
k.p.c. art. 755 § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna postanowień o zabezpieczeniu.
k.r.o. art. 109 § § 2 pkt 5
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Możliwość wydania przez sąd opiekuńczy zarządzenia o umieszczeniu dziecka w rodzinie zastępczej.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada praworządności i pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi uzasadnienia decyzji.
k.p.a. art. 15
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.
k.p.a. art. 136 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Możliwość przeprowadzenia przez organ odwoławczy dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ odwoławczy nie wykazał, że decyzja organu pierwszej instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. • Organ odwoławczy sam dokonał ustaleń faktycznych i prawnych, które mogły pozwolić na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. • Organ odwoławczy nie wykazał, dlaczego nie mógł skorzystać z art. 136 k.p.a. (uzupełniające postępowanie dowodowe).
Godne uwagi sformułowania
Decyzja kasacyjna jest dopuszczona jedynie wyjątkowo, stanowiąc wyłom od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy. • Organ odwoławczy nie może uwalniać się od obowiązku orzekania, przekazując sprawę ponownie organowi pierwszej instancji. • Względy wykładni językowo-logicznej, celowościowej i systemowej przemawiają za tym, że przedmiotem kontroli w razie wniesienia sprzeciwu jest wyłącznie zasadność wydania konkretnego rozstrzygnięcia procesowego (decyzji kasatoryjnej).
Skład orzekający
Katarzyna Witkowicz-Grochowska
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przyznawania świadczeń na dzieci w rodzinach zastępczych, a także stosowania art. 138 § 2 k.p.a. przez organy odwoławcze."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z postanowieniami zabezpieczającymi sądu opiekuńczego i świadczeniami z pieczy zastępczej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla rodzin zastępczych – od kiedy przysługują im świadczenia. Pokazuje również, jak sądy administracyjne kontrolują działania organów odwoławczych w zakresie stosowania przepisów proceduralnych.
“Rodzina zastępcza walczy o świadczenie od dnia zabezpieczenia dziecka przez sąd – WSA wyjaśnia, kiedy się należy.”
Sektor
rodzina
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.