IV SA/Po 967/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2020-03-04
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo wodnepozwolenie wodnoprawnewygaszenie pozwolenianastępstwo prawneprzeniesienie prawnieruchomościurządzenia wodnesądownictwo administracyjne

WSA w Poznaniu oddalił skargę Spółki B. domagającej się uchylenia decyzji o wygaszeniu pozwolenia wodnoprawnego, uznając, że spółka nie wykazała następstwa prawnego po pierwotnym adresacie pozwolenia.

Spółka B. złożyła skargę na decyzję Dyrektora RZGW utrzymującą w mocy decyzję o odmowie uchylenia decyzji o wygaszeniu pozwolenia wodnoprawnego udzielonego J. P. Spółka twierdziła, że wraz z nabyciem nieruchomości i urządzeń wodnych przeszło na nią pozwolenie z mocy prawa. Sąd uznał, że spółka nie wykazała następstwa prawnego po J. P., a samo nabycie nieruchomości nie powoduje automatycznego przejścia praw z pozwolenia wodnoprawnego.

Sprawa dotyczyła skargi Spółki B. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej, która utrzymała w mocy decyzję o odmowie uchylenia decyzji o wygaszeniu pozwolenia wodnoprawnego udzielonego pierwotnie J. P. na pobór wód podziemnych. Spółka B. nabyła urządzenia wodne i dzierżawiła grunt, na którym się znajdowały, i twierdziła, że w związku z tym przeszło na nią pozwolenie wodnoprawne z mocy prawa. Sąd administracyjny w Poznaniu oddalił skargę, uznając, że spółka nie wykazała następstwa prawnego po J. P. Zgodnie z art. 134 Prawa wodnego, prawa i obowiązki z pozwolenia wodnoprawnego przechodzą na następcę prawnego zakładu, który uzyskał pozwolenie. Sąd podkreślił, że samo nabycie nieruchomości lub urządzeń wodnych nie jest równoznaczne z następstwem prawnym w rozumieniu przepisów prawa wodnego, a pozwolenie wodnoprawne nie jest prawem związanym z własnością nieruchomości. Ponadto, dokumenty przedstawione przez spółkę nie potwierdzały następstwa prawnego po J. P., a jedynie porozumienia dotyczące nieruchomości i urządzeń z innymi podmiotami.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, nabycie nieruchomości i urządzeń wodnych nie powoduje automatycznego przejścia pozwolenia wodnoprawnego z mocy prawa. Konieczne jest wykazanie następstwa prawnego po pierwotnym adresacie pozwolenia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pozwolenie wodnoprawne nie jest prawem związanym z własnością nieruchomości. Następstwo prawne w zakresie pozwolenia wodnoprawnego następuje na zasadach określonych w Prawie wodnym, a nie z mocy samego faktu zbycia nieruchomości czy przejęcia władania nad nią. Skarżąca nie wykazała, aby była następcą prawnym pierwotnego adresata pozwolenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

Prawo wodne art. 134

Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne

Następca prawny zakładu, który uzyskał pozwolenie wodnoprawne, przejmuje prawa i obowiązki wynikające z tego pozwolenia. W przypadku eksploatacji instalacji, przejęcie następuje na zasadach określonych w Prawie ochrony środowiska. Pozwolenie wodnoprawne nie jest prawem związanym z własnością nieruchomości.

PPSA art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzeczenia sądu o oddaleniu skargi.

Pomocnicze

k.p.a. art. 145 § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do wznowienia postępowania, gdy strona nie brała udziału w postępowaniu bez własnej winy.

k.p.a. art. 151

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Rozstrzygnięcie organu po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego.

k.c. art. 50

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r Kodeks cywilny

Prawa związane z własnością nieruchomości jako części składowe.

k.c. art. 551 § pkt 5

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r Kodeks cywilny

Pozwolenie wodnoprawne jako składnik przedsiębiorstwa.

Ustawa z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnym Skarbu Państwa art. 24 § 5 pkt 1 lit. c

Przeniesienie własności nieruchomości rolnych Skarbu Państwa na cele związane ze zbiorowym zaopatrzeniem w wodę.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżąca nie wykazała następstwa prawnego po pierwotnym adresacie pozwolenia wodnoprawnego. Pozwolenie wodnoprawne nie jest prawem związanym z własnością nieruchomości. Nabycie nieruchomości i urządzeń wodnych nie powoduje automatycznego przejścia praw z pozwolenia wodnoprawnego.

Odrzucone argumenty

Przejście własności nieruchomości wraz z urządzeniami wodnymi powoduje przejście pozwolenia wodnoprawnego z mocy prawa. Porozumienia dotyczące nieruchomości i urządzeń wodnych świadczą o następstwie prawnym.

Godne uwagi sformułowania

Pozwolenie wodnoprawne nie jest prawem związanym z własnością nieruchomości. Następstwo prawne to wstąpienie w miejsce drugiej osoby w sferę jej stosunków prawnych. Przeniesienie własności nieruchomości nie stanowi samodzielnej przesłanki przeniesienia praw i obowiązków z pozwolenia wodnoprawnego.

Skład orzekający

Jerzy Stankowski

przewodniczący sprawozdawca

Izabela Bąk-Marciniak

sędzia

Katarzyna Witkowicz-Grochowska

asesor sądowy

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przenoszenia pozwoleń wodnoprawnych w przypadku zbycia nieruchomości lub urządzeń wodnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z prawem wodnym i następstwem prawnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z obrotem nieruchomościami i prawami związanymi z korzystaniem z zasobów wodnych, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego i branży wodnej.

Czy kupno gruntu z ujęciem wody oznacza automatyczne przejęcie pozwolenia wodnoprawnego?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Po 967/19 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2020-03-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-10-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Izabela Bąk-Marciniak
Jerzy Stankowski /przewodniczący sprawozdawca/
Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Symbol z opisem
6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Hasła tematyczne
Wodne prawo
Sygn. powiązane
III OSK 3345/21 - Wyrok NSA z 2024-03-05
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1121
art. 134
Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jedn.
Dz.U. 2018 poz 2096
art. 145 par. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stankowski (spr.) Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak Asesor sądowy WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Walocha po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 04 marca 2020 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej [...] w [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r., nr PO. [...] Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki [...] w P. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Zarządu [...] w G. W. z dnia [...] maja 2019 r., nr [...] orzekającą o odmowie uchylenia decyzji z dnia [...] czerwca 2018 r., nr. [...] oraz umarzającą postępowanie w pozostałej części .
Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r., nr. [...] Starosta M. udzielił J. P. prowadzącemu działalność gospodarczą pod Spółką A pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód podziemnych z utworów czwartorzędowych,
z istniejącego ujęcia wody - studni głębinowych [...] i [...], zlokalizowanych na dz. nr ewid. [...] w m. K. D. , gmina P..
Pismem z dnia [...] marca 2018 r. J. P. zwrócił się z wnioskiem o wygaszenie pozwolenia wodnoprawnego z dnia [...] stycznia 2014 r.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] Dyrektor Zarządu Zlewni [...] w G. W. orzekł o wygaszeniu pozwolenia wodnoprawnego z dnia [...] stycznia 2014 r.
Spółka B. P. (zwana dalej również "skarżącą") złożyła w dniu [...] września 2018 r. wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Dyrektora Zarządu Zlewni [...] w G. W. z dnia
[...] czerwca 2018 r. domagając się o uchylenia ww. decyzji i umorzenia postępowania w sprawie. Skarżąca stwierdziła, że J. P. nie posiadał interesu prawnego do wszczęcia postępowania zmierzającego do wygaszenia decyzji. Jednocześnie to skarżąca powinna być stroną tego postępowania.
Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2018 r. Dyrektor Zarządu Zlewni [...] w G. W. wznowił postępowanie zakończone decyzją ostateczną z dnia [...] czerwca 2018 r., nr [...]
Decyzją z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] Dyrektor Zarządu Zlewni [...] w G. W. odmówił uchylenia decyzji z dnia [...] czerwca 2018 r., znak: [...] o wygaśnięciu decyzji Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] i umorzył postępowanie w zakresie wznowienia postępowania dotyczącego wyjścia na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi w dniu wydania decyzji.
Odwołanie od decyzji z dnia [...] maja 2019 r. złożyła Spółka B w P. . W ocenie skarżącej organ błędnie ustalił, że wraz z przejściem przez skarżącą własności urządzenia wodnego, dla którego zostało wydane pozwolenie wodnoprawne, nie doszło do przejścia z mocy prawa pozwolenia wodnoprawnego udzielonego decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r.
Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki [...] w P. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] maja 2019 r. Organ wyjaśnił, że w art. 134 ustawy z dnia [...] lipca 2001 r. Prawo wodne (tj. Dz.U. z 2017 r., poz. 1121 ze zm.; zwanej dalej "Prawem wodnym z 2001 r.") uregulowano szczególny tryb przeniesienia praw i obowiązków wynikających z pozwolenia wodnoprawnego. Następca prawny zakładu, który uzyskał pozwolenie wodnoprawne przejmuje te prawa i obowiązki z zastrzeżeniem, iż jeżeli pozwolenie wodnoprawne dotyczy eksploatacji instalacji, przejęcie praw i obowiązków wynikających z pozwolenia następuje na zasadach określonych w ustawie - Prawo ochrony środowiska. Przy czym pod pojęciem zakład rozumie się podmiot korzystający z wód w ramach korzystania szczególnego, wykonujący urządzenia wodne lub wykonujący inne działania wymagające pozwolenia wodnoprawnego - art. 9 ust. 1 pkt 25 ww. ustawy. Natomiast następcą prawnym zakładu jest podmiot, który wstępuje w prawa i obowiązki zakładu na podstawie jego przejęcia, np. zakupu czy umowy dzierżawy lub w wyniku przekształceń spółek prawa handlowego i tylko taki następca mógł przejąć prawa i obowiązki wynikające z tego pozwolenia wodnoprawnego.
Powołując się na ustalenia faktyczne organu I instancji organ odwoławczy wskazał, że z dokumentów zgromadzonych w toku postępowania wznowieniowego wynika, że ujęcie wody znajduje się na działce nr [...] położonej w obr. K. D. gm. P., będącej własnością Skarbu Państwa, którą włada Agencja Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w G. W. (obecnie Ośrodek Terenowy w G. W.). Z pkt 2.3. (str. 6) operatu wodnoprawnego na pobór wód podziemnych z ujęcia w K. D. dotyczącym stanu prawnego nieruchomości wynika, że działka nr [...], dzierżawiona w 2016 roku przez M. P., wchodziła w skład prowadzonego przez niego gospodarstwa rolnego. Do przywoływanego w postępowaniu wznowieniowym porozumienia trójstronnego doszło między M. P., ANR i Gminą P. - a nie między J. P., jak podano we wniosku o wznowienie postępowania;
Zdaniem organu odwoławczego w przypadku umowy dotyczącej dzierżawy gruntu następstwo prawne może być rozważane w zakresie stosunków prawnych bezpośrednio związanych z przedmiotem umowy, czyli nieruchomością gruntową. Jakkolwiek, zgodnie z art. 50 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r Kodeks cywilny (Dz.U. z 2018 r. poz. 1025) za części składowe nieruchomości uważa się także prawa związane z jej własnością. Pozwolenie wodnoprawne nie jest prawem związanym z własnością nieruchomości, czego potwierdzeniem jest obowiązujący uprzednio zapis art. 123 ust. 2 Prawa wodnego z 2001 r. Przeniesienie praw i obowiązków z pozwolenia wodnoprawnego nie następuje z mocy prawa tylko dlatego, że właściciel nieruchomości przejął władanie nad nieruchomością, gdyż uprawnienie wynikające z pozwolenia wodnoprawnego nie jest częścią składową urządzenia wodnego, a tym samym gruntu. W takiej sytuacji właściciel gruntu, po ustaniu dzierżawy, nie jest następca prawnym dzierżawcy. Jakkolwiek obecny właściciel ze zlokalizowanym na nim ujęciem jest stroną w postępowaniach dotyczących pozwolenia wodnoprawnego udzielonego dzierżawcy (tu: zakładu prowadzącego gorzelnię), to żaden z właścicieli gruntu, na którym zlokalizowane jest ujęcie - niezależnie od zawartych porozumień nie jest następcą prawnym dzierżawcy w odniesieniu do uprawnień wynikających z uzyskanego przez dzierżawcę pozwolenia wodnoprawnego.
Jak wskazał organ odwoławczy Spółka B, zostało użyczone ujęcie wody-studnie głębinowe [...] i [...] zlokalizowane na działce nr [...], m. K. D., gm. P. wraz z gruntem (umowa użyczenia z dnia [...] grudnia 2016 r. z Gminą P. ) - jednakże wnioskodawca nie wykazał związku niniejszych umów z sukcesją praw i obowiązków od podmiotu który uzyskał pozwolenie wodnoprawne tj. od Spółki A której Starosta M. decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. udzielił pozwolenia wodnoprawnego. Z umowy użyczenia z dnia [...] grudnia 2016 r. wynika jedynie, że skarżąca weszła w posiadanie ujęcia wody zlokalizowanego na działce nr [...], m. K. D., gm. P.. Dlatego też organ uznał, że brak było podstaw do uchylenia decyzji dotychczasowej
Skargę na ww. decyzję złożyła do wojewódzkiego sądu administracyjnego Spółka B w P. . Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Zdaniem skarżącej organ nie poczynił ustaleń i nie odniósł się do kwestii związanej z przyczyną i celem zawarcia umowy przeniesienia własności części nieruchomości wraz z urządzeniami na działce nr [...], m. K. D., gmina P.. W konsekwencji naruszył przepisy prawa materialnego przyjmując, że wraz z przejściem posiadania urządzenia wodnego, dla którego zostało wydane pozwolenie wodnoprawne, nie doszło do przejścia na skarżącą z mocy prawa pozwolenia wodnoprawnego udzielonego decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r.
Skarżąca stwierdziła, że M. P. był dzierżawcą nieruchomości rolnej wchodzącej w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa. Prawo własności Skarbu Państwa wobec nieruchomości do [...] sierpnia 2017 r. wykonywała Agencja Nieruchomości Rolnych. W skład dzierżawionej przez M. P. nieruchomości wchodziła działka nr [...] m. K. D., gmina P., na której są zlokalizowane urządzenia wodne. Umową przeniesienia własności nieruchomości z dnia [...] grudnia 2016 r. Skarb Państwa - Agencja Nieruchomości Rolnych przeniosła na własność Gminy P. własność części nieruchomości - działki nr [...] wraz ze znajdującymi się na niej budynkiem, ogrodzeniem i urządzeniami służącymi do poboru wody. Zdaniem skarżącej do zawarcia umowy doszło w porozumieniu z dotychczasowym dzierżawcą (M. P.) oraz, wbrew temu co twierdzą organy obu instancji, adresatem pozwolenia wodnoprawnego - J. P.. Tego samego dnia ww. działka wraz z budynkiem, ogrodzeniem i urządzeniami została wydana przez Skarb Państwa - Agencję Nieruchomości Rolnych i M. P., który w tym zakresie miał upoważnienie J. P., na rzecz Gminy P., która tego samego dnia przekazała skarżącej w użyczenie znajdujące się na działce urządzenia.
Organy obu instancji ustaliły, iż stroną porozumienia dotyczącego przejęcia działki nr [...] była Agencja Nieruchomości Rolnych, M. P. oraz gmina P. i z faktu tego wyprowadziły wniosek, że w całej operacji nie chodziło o kontynuację działalności J. P. w zakresie objętym pozwoleniem wodnoprawnym z 2014 r. Tym samym organy zupełnie zignorowały przyczyny i cel całej operacji, którym było zapewnienie mieszkańcom K. D. kontynuacji dostaw wody z ujęcia zlokalizowanego na wskazanej działce, co jednoznacznie wynika z umowy przeniesienia własności ww. działki. Do przejścia własności nieruchomości wraz z urządzeniami doszło w trybie art. 24 ust. 5 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnym Skarbu Państwa na cele związane ze zbiorowym zaopatrzeniem w wodę mieszkańców gminy P., a zatem już z samej tej umowy wynikało, że jej celem jest przede wszystkim wykorzystanie znajdujących się na niej urządzeń do tych samych celów, na które pozwolenie wodnoprawne posiadał J. P.. Co istotne J. P. swoje pozwolenie wodnoprawne wykorzystywał do poboru wód podziemnych nie tylko na cele związane z własną działalnością gospodarczą, ale, z uwagi na brak infrastruktury gminnej, również do zaopatrywania w wodę mieszkańców K. D.. W związku ze zmianą przepisów i brakiem prawnej możliwości kontynuowania tej ostatniej działalności zdecydowano o wyłączeniu ww. działki z umowy dzierżawy i przekazaniu jej nieodpłatnie na rzecz gminy P.. Miało to ostatecznie na celu właśnie zapewnienie dostaw wody dla mieszkańców wsi przez skarżącą, czyli przedsiębiorstwo wodociągowe funkcjonujące na terenie gminy P..
Zdaniem skarżącej przedstawiony stan faktyczny mieści się w zakresie unormowania art. 134 ustawy Prawa wodnego z 2001 r. i w związku z tym, że decyzja o udzieleniu pozwolenia wodnoprawnego przeszła z mocy prawa na skarżącą, J. P. nie mógł złożyć wniosku o jej wygaszenie, a postępowanie w tym zakresie winno ulec umorzeniu.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w P. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zaskarżona decyzja została wydana w trybie wznowienia postępowania. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, która została rozstrzygnięta decyzją ostateczną, jeżeli została ona wydana w postępowaniu administracyjnym dotkniętym jedną z wad procesowych wyliczonych enumeratywnie w art. 145 § 1, art. 145a § 1 i art. 145b § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm.; zwanej dalej "k.p.a.").
Możliwość prawna, którą otwiera instytucja wznowienia postępowania, ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, rozstrzygniętej decyzją ostateczną, stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji ostatecznej. Wznowienie postępowania zostało ograniczone wymogami formalnymi, do których należy zachowanie terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania.
Zgodnie z treścią art. 147 k.p.a. wznowienie postępowania administracyjnego następuje z urzędu lub na wniosek strony z tym jednak zastrzeżeniem, że wznowienie postępowania z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 4 oraz w art. 145a i art. 145b k.p.a. następuje tylko na żądanie strony. Wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia. Postanowienie to stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.). Przy czym w przypadku wznowienia postępowania z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., organ rozpatrując dopuszczalność wznowienia nie bada, czy podmiot wnoszący podanie istotnie ma przymiot strony w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją, gdyż kwestia ta staje się przedmiotem badania, ustaleń i oceny w postępowaniu prowadzonym dopiero po wydaniu postanowienia, o jakim mowa w art. 149 § 2 k.p.a. Tak więc w przypadku wskazania w podaniu o wznowienie, jako podstawy wznowienia, przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. badanie, czy podmiot występujący z podaniem ma przymiot strony powinno nastąpić łącznie z badaniem zaistnienia określonej w tym przepisie przesłanki w toku wznowionego postępowania.
Zgodnie z art. 151 § 1 k.p.a. po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 organ wydaje decyzję, w której:
1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, albo
2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.
W rozpoznawanej sprawie skarżąca próbując wzruszyć decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni [...] w G. W. z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] wygaszającą pozwolenie wodnoprawne, złożyła wniosek o wznowienie postępowania wskazując, że bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, a więc przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Powołując się na tą okoliczność skarżąca kwestionowała jednocześnie legitymację procesową J. P. do złożenia wniosku o wygaszenie pozwolenia wodnoprawnego z dnia [...] stycznia 2014 r. Spornym zatem w rozpoznawanej sprawie pozostaje, czy interes prawny w postępowaniu o wygaszenie decyzji udzielającej pozwolenia wodnoprawnego przysługuje adresatowi tego pozwolenia, czy też podmiotowi, w którego władaniu pozostaje grunt, na którym znajdują się urządzenia wodne związane z tym pozwoleniem.
Jak wynika z akt administracyjnych sprawy adresatem pozwolenia wodnoprawnego wydanego w dniu [...] stycznia 2014 r., nr. [...] był J. P. prowadzący działalność gospodarczą pod Spółką A. Pozwolenie to dotyczyło poboru wód podziemnych z utworów czwartorzędowych z istniejącego ujęcia wody - studni głębinowych [...] i [...], zlokalizowanych na dz. nr ewid. [...] w m. K. D., gmina P.. W dniu udzielenia pozwolenia wodnoprawnego J. P. dzierżawił ww. nieruchomości od Skarbu Państwa – Agencji Nieruchomości Rolnych. Skarżąca Spółka wywodzi swój interes prawny w postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji z dnia [...] stycznia 2014 r. z umowy zawartej w dniu [...] grudnia 2016 r. pomiędzy Gminą P. , a Spółką B, której przedmiotem było użyczenie ujęcia wody – studni głębinowych [...] i [...] zlokalizowanych na działce [...]. Jednocześnie skarżąca stwierdziła, iż w tym samym dniu doszło do przeniesienia własności ww. nieruchomości na rzecz Gminy P., przy czym okoliczność ta nie została przez skarżącą wykazana stosownymi dokumentami. W toku postępowania administracyjnego skarżąca przedłożyła jedynie podpisany w dniu [...] grudnia 2016 r. protokół uzgodnień, mający charakter umowy przedwstępnej, w którym strony zobowiązały się do zawarcia umowy w formie aktu notarialnego w terminie 1 miesiąca od podpisania protokołu. Co oczywiste dokument ten, sporządzony w zwykłej formie pisemnej nie stanowi umowy przeniesienia własności przedmiotowej nieruchomości.
W ocenie skarżącej jej interes prawny do bycia stroną postępowania o wygaszenie pozwolenia wodnoprawnego wynika z art. 134 Prawa wodnego z 2001 r. Zgodnie z art. 134 ust. 1 ww. ustawy następca prawny zakładu, który uzyskał pozwolenie wodnoprawne, przejmuje prawa i obowiązki wynikające z tego pozwolenia, z zastrzeżeniem ust. 2. Z kolei zgodnie z ust. 2 jeżeli pozwolenie wodnoprawne dotyczy eksploatacji instalacji, przejęcie praw i obowiązków wynikających z pozwolenia następuje na zasadach określonych w ustawie - Prawo ochrony środowiska. Pod pojęciem zakładu należy z kolei rozumieć podmiot korzystający z wód w ramach korzystania szczególnego, wykonujący urządzenia wodne lub wykonujący inne działania wymagające pozwolenia wodnoprawnego (art. 9 pkt 25 Prawa wodnego z 2001 r.).
W ocenie Sądu organy prowadzące postępowanie wznowieniowe w sposób prawidłowy ustaliły, że skarżąca nie jest następcą prawnym J. P.. Z żadnego z dokumentów przedstawionych przez skarżącą nie wynika bowiem, ażeby była ona następcą prawną zakładu, który był adresatem pozwolenia wodnoprawnego.
Skarżąca niezasadnie wywodzi swój interes prawny z faktu, iż weszła w posiadanie działki o nr ewid. [...] w m. K. D., gmina P.. Pozwolenie nie jest bowiem prawem związanym z własnością nieruchomości, zatem ewentualne przeniesienie własności nieruchomości nie mogło stanowi samodzielnej przesłanki przeniesienia praw i obowiązków z pozwolenia wodnoprawnego. Przeniesienie praw i obowiązków z pozwolenia wodnoprawnego (innego niż na eksploatację instalacji) nie następuje z mocy prawa tylko dlatego, że doszło do zbycia nieruchomości. Z art. 134 ust. Prawa wodnego z 2001 r. wynika, że prawa i obowiązki wynikające z pozwolenia wodnoprawnego nabywa następca prawny zakładu, który uzyskał to pozwolenie. Następstwo prawne to wstąpienie w miejsce drugiej osoby w sferę jej stosunków prawnych. Taka sytuacja ma miejsce wówczas, gdy przepis prawa przewiduje, że dany podmiot wstępuje w sytuacje prawną innego podmiotu. W sytuacji zbycia nieruchomości następstwo prawne może być rozważane jedynie w zakresie stosunków prawnych bezpośrednio związanych tą nieruchomością, a pozwolenie wodnoprawne nie jest prawem związanym z nieruchomością (por. wyrok . WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia [...] lipca 2008r., sygn. akt II SA/Go [...] – http://orzeczenia.nsa.gov.pl; K. M.. art. 134. w: Prawo wodne. Komentarz, wyd. II. Wolters Kluwer, 2016; S. K.. art. 134. W: Prawo wodne. Komentarz. LEX, 2013). Niezależnie zatem od wskazanej powyżej okoliczności, iż skarżąca nie wykazała w należyty sposób, iż Gmina P. jest właścicielem przedmiotowej nieruchomości, to w rozpoznawanej sprawie nie mamy do czynienia z następstwem prawnym, o którym mowa w art. 134 Prawa wodnego z 2001 r. bowiem przeniesienie własności nieruchomości nie stanowi samodzielnej przesłanki przeniesienia praw i obowiązków z pozwolenia wodnoprawnego.
Nie sposób zaakceptować również stanowisko skarżącej jakby o następstwie prawnym o którym mowa w art. 134 Prawa wodnego z 2001 r. świadczyło porozumienia zawarte w dniu [...] grudnia 2016 r. czy protokół zdawczo-odbiorczy z [...] grudnia 2016 r.
Po pierwsze stroną tych dokumentów były Agencją Nieruchomości Rolnych, Gminą P. oraz M. P.. Adresatem pozwolenia wodnoprawnego był natomiast J. P. prowadzący działalność gospodarczą pod Spółką A K. D. J. P.. Pełnomocnictwo nadesłane przez skarżącą, którym to J. P. upoważnił M. P. do przekazania urządzeń wodnych nie ma wpływu na kwestię podmiotową umowy z dnia [...] grudnia 2016 r. Wynika z niej bowiem jednoznacznie, że M. P. występował jako strona umowy, a nie pełnomocnik J. P..
Po drugie trzeba mieć na uwadze, że skoro pozwolenie wodnoprawne zostało udzielone J. P. prowadzącemu działalność gospodarczą pod Spółką A K. D. J. P., to zgodnie z art. 551 pkt 5 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1145 z późn. zm.) stanowiło ono jeden ze składników tego przedsiębiorstwa. Tym samym kwestię następstwa prawnego można by ewentualnie rozważać w przypadku zbycia przedsiębiorstwa, co do którego ustawodawca wymaga formy pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi. Takiego dokumentu również nie przedstawiła skarżąca.
Reasumując Sąd podzielił stanowisko organów administracji publicznej, iż skarżąca nie jest następcą prawnym adresata pozwolenia wodnoprawnego. W stosunku do skarżącej nie znajdował zatem zastosowania art. 134 Prawa wodnego z 2001 r. W konsekwencji w postępowaniu zmierzającym do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji udzielającej pozwolenia wodnoprawnego skarżącej nie przysługiwał przymiot strony.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI