IV SA/Po 960/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu stwierdził częściową nieważność uchwały Rady Miejskiej w Rogoźnie dotyczącej regulaminu utrzymania czystości i porządku, uznając niektóre jej zapisy za niezgodne z prawem lub przekraczające upoważnienie ustawowe.
Prokurator Rejonowy w Obornikach zaskarżył uchwałę Rady Miejskiej w Rogoźnie w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku, zarzucając jej liczne naruszenia prawa, w tym przekroczenie upoważnienia ustawowego i regulowanie materii już uregulowanej ustawą. Sąd administracyjny, po analizie zarzutów, stwierdził nieważność części zapisów regulaminu, w tym dotyczących obowiązku sprzątania chodników, określenia czasu wykonywania obowiązków zimowych, częstotliwości pozbywania się odpadów oraz przechowywania dokumentów. W pozostałym zakresie skargę oddalono.
Sprawa dotyczyła skargi Prokuratora Rejonowego w Obornikach na uchwałę Rady Miejskiej w Rogoźnie z dnia 15 grudnia 2022 r. nr LXXIV/753/2022 w sprawie przyjęcia Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Rogoźno. Prokurator zarzucił uchwale szereg istotnych naruszeń prawa, w tym naruszenie Konstytucji RP oraz ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, wskazując na niewypełnienie lub przekroczenie upoważnienia ustawowego. W szczególności kwestionowano zapisy dotyczące katalogu odpadów, obowiązku sprzątania chodników, określenia czasu wykonywania obowiązków zimowych, częstotliwości pozbywania się odpadów komunalnych i ciekłych, terminu przechowywania dokumentów oraz terminów deratyzacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, po rozpoznaniu sprawy, stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej konkretnych paragrafów i ich fragmentów, uznając te zarzuty za zasadne. Sąd uznał, że niektóre zapisy regulaminu wykraczały poza zakres upoważnienia ustawowego lub były niejednoznaczne, co stanowiło istotne naruszenie prawa. W pozostałym zakresie skargę oddalono.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, zapisy regulaminu nie mogą wykraczać poza zakres upoważnienia ustawowego.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził nieważność części zapisów regulaminu, które przekraczały delegację ustawową, np. poprzez definiowanie chodnika w sposób niezgodny z ustawą lub określanie czasu wykonywania obowiązków, na które ustawa nie dawała upoważnienia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzono_nieważność
Przepisy (17)
Główne
p.p.s.a. art. 147 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.u.c.p.g. art. 4 § 1
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
u.u.c.p.g. art. 4 § 2
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
u.u.c.p.g. art. 4 § 2
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Delegacja z art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. c dotyczy części nieruchomości służących do użytku publicznego, a nie dróg publicznych czy definicji chodnika.
u.u.c.p.g. art. 4 § 2
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Delegacja z art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. c nie upoważnia do określania czasu i częstotliwości sprzątania zanieczyszczeń.
u.u.c.p.g. art. 4 § 2
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Regulamin musi określać zasady częstotliwości i sposobu pozbywania się odpadów komunalnych i nieczystości ciekłych w sposób jasny i konkretny.
u.u.c.p.g. art. 4 § 2
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Ustawodawca nie udzielił delegacji do określenia terminu przechowywania dokumentów dotyczących obsługi zbiorników bezodpływowych.
u.u.c.p.g. art. 4 § 2
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Regulamin musi określać terminy przeprowadzania deratyzacji w sposób jasny i konkretny.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.s.g. art. 91 § 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 91 § 4
Ustawa z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym
p.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego.
p.p.s.a. art. 53 § 2a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 239 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. c ustawy poprzez przekroczenie granic upoważnienia ustawowego w zakresie definicji chodnika i obowiązku jego sprzątania. Naruszenie art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. c ustawy poprzez określenie czasu wykonywania obowiązków sprzątania śniegu i lodu bez upoważnienia ustawowego. Naruszenie art. 4 ust. 2 pkt 3 ustawy poprzez niewypełnienie upoważnienia ustawowego w zakresie określenia częstotliwości pozbywania się odpadów komunalnych i ciekłych. Naruszenie art. 4 ust. 2 pkt 3 ustawy poprzez przekroczenie granic upoważnienia ustawowego w zakresie określenia terminu przechowywania dokumentów. Naruszenie art. 4 ust. 2 pkt 8 ustawy poprzez niewypełnienie upoważnienia ustawowego w zakresie określenia terminów przeprowadzania deratyzacji.
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące naruszenia art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. b ustawy w zakresie braku wymienienia w regulaminie zużytych opon, mebli i odpadów niebezpiecznych. Zarzut dotyczący naruszenia art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. b ustawy poprzez modyfikację katalogu odpadów i wskazanie, że odpady niebezpieczne to przeterminowane leki i chemikalia. Zarzut dotyczący naruszenia art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. b ustawy poprzez zaniechanie wskazania katalogu odpadów niekwalifikujących się do odpadów medycznych.
Godne uwagi sformułowania
Sąd podkreśla, że zgodnie z § 1 uchwały, regulamin stanowi załącznik do uchwały i ocenie w niniejszej sprawie podlegają jednostki redakcyjne załącznika do zaskarżonej uchwały. Przyjmuje się jednak, że podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały stanowią takie naruszenia prawa, które mieszczą się w kategorii rażących naruszeń. Pojęcie "sprzeczności z prawem" w rozumieniu art. 91 ust. 1 u.s.g. obejmuje sprzeczność postanowień uchwały z jakimkolwiek aktem prawa powszechnie obowiązującego... Choć w większości przypadków sprzeczność z konkretnymi, szczegółowymi dyrektywami legislacyjnymi zawartymi w rozporządzeniu będzie miała zapewne charakter nieistotnego naruszenia prawa, to jednak nie można wykluczyć sytuacji, w których konkretne uchybienie zasadom techniki prawodawczej przyjdzie zakwalifikować jako naruszenie prawa istotne.
Skład orzekający
Izabela Bąk-Marciniak
przewodniczący
Monika Świerczak
sprawozdawca
Katarzyna Witkowicz-Grochowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących delegacji ustawowych dla aktów prawa miejscowego w zakresie utrzymania czystości i porządku w gminach, zasady prawidłowej legislacji."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnych zapisów regulaminu i specyfiki gminy Rogoźno, ale zawiera ogólne zasady interpretacji przepisów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak szczegółowo sądy analizują akty prawa miejscowego i jakie pułapki czyhają na gminy przy ich tworzeniu. Jest to istotne dla samorządowców i prawników zajmujących się prawem administracyjnym.
“Gmina Rogoźno przegrywa w sądzie: kluczowe zapisy regulaminu czystości uznane za nieważne.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIV SA/Po 960/24 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2025-02-19 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2024-12-19 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Izabela Bąk-Marciniak /przewodniczący/ Katarzyna Witkowicz-Grochowska Monika Świerczak /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6138 Utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy 6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym) Hasła tematyczne Prawo miejscowe Odpady Skarżony organ Rada Miasta Treść wyniku Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w części Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 147 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Dz.U. 2022 poz 2519 art. 4 Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak Sędzia WSA Monika Świerczak (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 lutego 2025 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Obornikach na uchwałę Rady Miejskiej w Rogoźnie z dnia 15 grudnia 2022 r. nr LXXIV/753/2022 w sprawie przyjęcia Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Rogoźno 1. stwierdza nieważność załącznika do zaskarżonej uchwały w części dotyczącej jego: § 9 ust. 1 w zakresie słów: "z chodników położonych wzdłuż nieruchomości, przy czym za taki chodnik uznaje się wydzieloną część drogi służącą dla ruchu pieszego, położoną bezpośrednio przy granicy nieruchomości.", § 9 ust. 2 pkt 1 w zakresie słów: "do godz. 8:00, a w przypadku intensywnych opadów śniegu również w godzinach późniejszych, uprzątnięcie innych zanieczyszczeń – w miarę potrzeb", § 14 ust. 4, § 18 ust. 1, § 19 ust. 2, § 26 ust. 3; 2. w pozostałym zakresie skargę oddala. Uzasadnienie Rada Miejska w Rogoźnie działając na podstawie art. 4 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (j.t. Dz. U. z 2022 r. poz. 2519 – dalej: "u.u.c.p.g.") w dniu 15 grudnia 2022 r. podjęła uchwałę nr LXXIV/753/2022 w sprawie przyjęcia regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Rogoźno. Prokurator Rejonowy w Obornikach pismem z dnia 20 listopada 2024 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na ww. uchwałę, wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości. Prokurator zarzucił uchwale: 1. istotne naruszenie prawa , tj. art. 7, 94 Konstytucji RP, art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach , polegające na niewypełnieniu w całości upoważnienia ustawowego poprzez zaniechanie wskazania w uchwale wszystkich rodzajów odpadów wymienionych w ustawie, 2. istotne naruszenie prawa , tj. art. 7, 94 Konstytucji RP , art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, polegające na przekroczeniu granic upoważnienia ustawowego poprzez modyfikację katalogu odpadów i wskazanie, że odpady niebezpieczne to przeterminowane leki i chemikalia podczas gdy z art. 4 ust. 2 pkt 1 lit b ustawy wynika, że odpady niebezpieczne oraz przeterminowane leki i chemikalia stanowią odrębne frakcje odpadów, 3. istotne naruszenie prawa, tj. art. 7, 94 Konstytucji RP, art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, polegające na niewypełnieniu w całości upoważnienia ustawowego poprzez zaniechanie w § 6 ust. 2 uchwały wskazania katalogu odpadów, które zbierane są selektywnie jak odpady niekwalifikujące się do odpadów medycznych powstałych w gospodarstwie domowym w wyniku przyjmowania produktów leczniczych w formie iniekcji i prowadzenia monitoringu poziomu substancji we krwi, w szczególności igieł lub strzykawek, 4. istotne naruszenie prawa, tj. art. 7, 94 Konstytucji RP, art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, polegające na przekroczeniu granic upoważnienia ustawowego poprzez regulowanie materii unormowanej ustawą a nadto wskazanie, że właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku w zakresie uprzątnięcia błota, śniegu , lodu i innych zanieczyszczeń z chodników położonych wzdłuż nieruchomości, a za taki chodnik uznano wydzieloną część drogi położoną bezpośrednio przy granicy nieruchomości podczas gdy delegacja zwarta w art. 4 ust. 2 pkt 1 lit c. dotyczy nieruchomości danego właściciela w części służącej do użytku publicznego, 5. istotne naruszenie prawa, tj. art. 7, 94 Konstytucji RP, art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, polegające na przekroczeniu granic upoważnienia ustawowego poprzez określenie czasu wykonywania obowiązków w postaci uprzątnięcia błota, śniegu i lodu pomimo braku w ustawie upoważnienia do określania czasookresu wykonania wymienionych obowiązków, 6. istotne naruszenie prawa, tj. art. 7, 94 Konstytucji RP, art. 4 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, polegające na niewypełnieniu upoważnienia ustawowego poprzez zaniechanie właściwego uregulowania w zakresie określenia częstotliwości pozbywania się odpadów komunalnych, 7. istotne naruszenie prawa, tj. art. 7, 94 Konstytucji RP, art. 4 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, polegające na niewypełnieniu upoważnienia ustawowego poprzez zaniechanie właściwego uregulowania w zakresie określenia częstotliwości pozbywania się odpadów ciekłych z nieruchomości, 8. istotne naruszenie prawa, tj. art. 7, 94 Konstytucji RP, art.4 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, polegające na przekroczeniu granic upoważnienia ustawowego poprzez określenie terminu przechowywania dokumentów, 9. istotne naruszenie prawa, tj. art. 7, 94 Konstytucji RP, art. 4 ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, polegające na niewypełnieniu upoważnienia ustawowego poprzez zaniechanie wskazania terminów przeprowadzania deratyzacji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Organ wskazał, że uchwała została poddana konsultacjom społecznym (nie wniesiono uwag), a Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Obornikach zaopiniował projekt uchwały pozytywnie. Ponadto organ nadzoru (Wojewoda Wielkopolski) dokonując oceny zgodności z prawem przedmiotowej uchwały, nie znalazł podstaw do jej unieważnienia w całości, czy też w części. Organ wskazał, że przedmiotowy regulamin ma na celu przybliżenie w sposób zrozumiały i czytelny dla mieszkańców zasad obowiązujących w gminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na częściowe uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego. Sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności (art. 147 § 1 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli sądowej jest uchwała Rady Miejskiej w Rogoźnie z dnia 15 grudnia 2022 r., nr LXXIV/753/2022 w sprawie przyjęcia regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Rogoźno. Uchwała została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa Wielkopolskiego 2 dniu 20 grudnia 2022 r., pod poz. 9774 (zwana dalej "uchwałą", "regulaminem"). Nie ulega zatem wątpliwości, że zaskarżona uchwała stanowi akt prawa miejscowego, o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a. Skargę na przedmiotową Uchwałę, zgodnie z treścią art. 53 § 2a p.p.s.a. można zatem wnieść w każdym czasie, wobec tego i Prokuratora nie obowiązuje termin zakreślony w art. 53 §3 p.p.s.a. Skarga prokuratora jest także wolna od kosztów sądowych (art. 239 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Sąd podkreśla, że zgodnie z § 1 uchwały, regulamin stanowi załącznik do uchwały i ocenie w niniejszej sprawie podlegają jednostki redakcyjne załącznika do zaskarżonej uchwały. Przechodząc do merytorycznej oceny zaskarżonego Regulaminu wskazać należy, że wprowadzając sankcję nieważności (art. 147 § 1 p.p.s.a), jako następstwo naruszenia przepisu prawa, ustawodawca nie określił rodzaju naruszenia prawa. Przyjmuje się jednak, że podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały stanowią takie naruszenia prawa, które mieszczą się w kategorii rażących naruszeń. Powyższe wynika z treści art. 91 ust. 1 zd. pierwsze w zw. z ust. 4 ustawy z 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2024r., poz. 1465 w brzmieniu z dnia podjęcia uchwały, dalej "u.s.g."), zgodnie z którymi uchwała organu gminy sprzeczna z prawem jest nieważna, chyba że naruszenie prawa ma charakter nieistotny. Pojęcie "sprzeczności z prawem" w rozumieniu art. 91 ust. 1 u.s.g. obejmuje sprzeczność postanowień uchwały z jakimkolwiek aktem prawa powszechnie obowiązującego, w tym także z rozporządzeniem – co w konsekwencji oznacza, że również z "Zasadami techniki prawodawczej", które wszak stanowią załącznik do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. (Dz.U. Nr 100, poz. 908 w brzmieniu z daty podjęcia uchwały, dalej "ZTP"). Choć w większości przypadków sprzeczność z konkretnymi, szczegółowymi dyrektywami legislacyjnymi zawartymi w rozporządzeniu będzie miała zapewne charakter nieistotnego naruszenia prawa, to jednak nie można wykluczyć sytuacji, w których konkretne uchybienie zasadom techniki prawodawczej przyjdzie zakwalifikować jako naruszenie prawa istotne. Będzie to zwłaszcza dotyczyć reguł określanych w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego (dalej: "TK") mianem "rudymentarnych kanonów techniki prawodawczej" (zob. np. postanowienie TK z 27.04.2004 r., P 16/03; OTK-A 2004/4/36), nakaz przestrzegania których postrzegany jest jako jeden z elementów konstytucyjnej zasady prawidłowej legislacji (por. T. Zalasiński, Zasady prawidłowej legislacji w poglądach Trybunału Konstytucyjnego, Warszawa 2008, s. 51). Sąd wskazuje, że postanowienia przedmiotowego regulaminu utrzymania czystości i porządku, jako aktu prawa miejscowego (co wynika wprost z treści art. 4 ust. 1 u.u.c.p.g.), nie mogą wykraczać poza zakres ustawowego upoważnienia unormowany w art. 4 ust. 2 u.u.c.p.g, ani pomijać obligatoryjnych elementów regulaminu wskazanych w tym przepisie. Ponadto nie mogą być niezgodne z innymi powszechnie obowiązującymi przepisami prawa oraz powtarzać i modyfikować regulacji w tych przepisach zawartych, ani też formułować ustanawianych w nim nakazów lub zakazów w sposób niejasny lub niejednoznaczny. Zgodnie art. 4 ust. 2 u.u.c.p.g. regulamin określa szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy dotyczące: 1) wymagań w zakresie: a) selektywnego zbierania i odbierania odpadów komunalnych obejmującego co najmniej: papier, metale, tworzywa sztuczne, szkło, odpady opakowaniowe wielomateriałowe oraz bioodpady, b) selektywnego zbierania odpadów komunalnych prowadzonego przez punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych w sposób umożliwiający łatwy dostęp dla wszystkich mieszkańców gminy, które zapewniają przyjmowanie co najmniej odpadów komunalnych: wymienionych w lit. a, odpadów niebezpiecznych, przeterminowanych leków i chemikaliów, odpadów niekwalifikujących się do odpadów medycznych, które powstały w gospodarstwie domowym w wyniku przyjmowania produktów leczniczych w formie iniekcji i prowadzenia monitoringu poziomu substancji we krwi, w szczególności igieł i strzykawek, zużytych baterii i akumulatorów, zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego, mebli i innych odpadów wielkogabarytowych, zużytych opon oraz odpadów tekstyliów i odzieży, a także odpadów budowlanych i rozbiórkowych z gospodarstw domowych, c) uprzątania błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z części nieruchomości służących do użytku publicznego, d) mycia i naprawy pojazdów samochodowych poza myjniami i warsztatami naprawczymi; 2) rodzaju i minimalnej pojemności pojemników lub worków, przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości, w tym na terenach przeznaczonych do użytku publicznego oraz na drogach publicznych, warunków rozmieszczania tych pojemników i worków oraz utrzymania pojemników w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym, przy uwzględnieniu: a) średniej ilości odpadów komunalnych wytwarzanych w gospodarstwach domowych bądź w innych źródłach, b) liczby osób korzystających z tych pojemników lub worków; 2a) utrzymania w odpowiednim stanie sanitarnym i porządkowym miejsc gromadzenia odpadów; 3) częstotliwości i sposobu pozbywania się odpadów komunalnych i nieczystości ciekłych z terenu nieruchomości oraz z terenów przeznaczonych do użytku publicznego; 4) (uchylony); 5) innych wymagań wynikających z wojewódzkiego planu gospodarki odpadami; 6) obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe, mających na celu ochronę przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku; 7) wymagań utrzymywania zwierząt gospodarskich na terenach wyłączonych z produkcji rolniczej, w tym także zakazu ich utrzymywania na określonych obszarach lub w poszczególnych nieruchomościach; 8) wyznaczania obszarów podlegających obowiązkowej deratyzacji i terminów jej przeprowadzania. Przechodząc do oceny zarzutów należy wskazać, że zarzut dotyczący naruszenia art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. b u.c.p.i.g. poprzez brak wymienienia w regulaminie zużytych opon, mebli i odpadów niebezpiecznych jest bezzasadny. Sąd wskazuje, że regulamin w § 6 ust. 2 pkt 7, 8 i 12 wskazuje, że selektywne zbieranie odpadów komunalnych obejmuje odpowiednio meble (pkt 7), zużyte opony (pkt 8) i odpady niebezpieczne (pkt 12). Bezzasadny jest również kolejny zarzut dotyczący naruszenia art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. b u.c.i.p.g. poprzez modyfikację katalogu odpadów i wskazanie, że odpady niebezpieczne to przeterminowane leki i chemikalia podczas gdy odpady niebezpieczne oraz przeterminowane leki i chemikalia stanowią odrębne frakcje odpadów. W istocie w § 6 regulaminu zasugerowano, że inne odpady niebezpieczne to np. przeterminowane leki, chemikalia, termometry rtęciowe, co jest zgodne z art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. b ustawy, jednak należy mieć na uwadze, że w art. 3 ust. 2 pkt 6 ustawy ustawodawca wymienia obok siebie odpady niebezpieczne, przeterminowane leki i chemikalia. W ocenie Sądu wskazane uchybienie nie może w tych okolicznościach zostać uznane za istotne naruszenie prawa i w tym przypadku należy mieć na uwadze, że regulacje te są kierowane do mieszkańców. Takie sformułowanie, które sugeruje, że odpady niebezpieczne to przeterminowane leki, chemikalia i termometry rtęciowe (mimo, że jest błędne) nie jest sprzeczne z celami ustawy i zmierza wprost do prawidłowego gospodarowania odpadami. Bezzasadny jest również kolejny zarzut w zakresie naruszenia art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. b ustawy, polegające go na niewypełnieniu w całości upoważnienia ustawowego poprzez zaniechanie w § 6 ust. 2 regulaminu wskazania katalogu odpadów, które zbierane są selektywnie jak odpady niekwalifikujące się do odpadów medycznych powstałych w gospodarstwie domowym w wyniku przyjmowania produktów leczniczych w formie iniekcji i prowadzenia monitoringu poziomu substancji we krwi, w szczególności igieł lub strzykawek. Należy wskazać, że Prokurator nie zauważył, że regulamin w § 7 ust. 5 zawiera regulacje w zakresie odpadów niekwalifikujących się do odpadów medycznych powstałych w gospodarstwie domowym w wyniku przyjmowania produktów leczniczych w formie iniekcji i prowadzenia monitoringu poziomu substancji we krwi, w szczególności igieł i strzykawek, wskazując, że (po wcześniejszym ich zabezpieczeniu), należy je przekazywać do PSZOK lub gromadzić w pojemnikach na odpady zmieszane. Zasadny jest kolejny zarzut naruszenia art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. c ustawy dotyczący przekroczenia granic upoważnienia ustawowego poprzez regulowanie materii unormowanej ustawą i wskazanie w § 9 ust. 1 regulaminu, że właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku w zakresie uprzątnięcia błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z chodników położonych wzdłuż nieruchomości, a za taki chodnik uznano wydzieloną część drogi służącą dla ruchu pieszego, położoną bezpośrednio przy granicy nieruchomości. W tym miejscu należy wskazać, że delegacja zwarta w art. 4 ust. 2 pkt 1 lit c ustawy dotyczy nieruchomości danego właściciela w części służącej do użytku publicznego i nie wskazuje na jakąkolwiek definicję chodnika. Realizując normę kompetencyjną z art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. c ustawy prawodawca lokalny nie może sugerować się treścią art. 5 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g. Przepis art. 5 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g. wypowiada się odnośnie drogi publicznej i chodnika stanowiącego część tej drogi publicznej. Przepis art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. c u.c.p.g. nie mówi natomiast o drogach publicznych (tj. o nieruchomościach będących własnością Skarbu Państwa lub poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego o ściśle określonym przeznaczeniu), ale o "częściach nieruchomości służących do użytku publicznego" (a więc o częściach nieruchomości stanowiących np. drogi wewnętrzne). Należało więc stwierdzić nieważność § 9 ust. 1 regulaminu w części: "z chodników położonych wzdłuż nieruchomości, przy czym za taki chodnik uznaje się wydzieloną część drogi służącą dla ruchu pieszego, położoną bezpośrednio przy granicy nieruchomości.". Zasadny jest również zarzut naruszenia art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. c ustawy polegającego na przekroczeniu granic upoważnienia ustawowego poprzez określenie czasu wykonywania obowiązków w postaci uprzątnięcia błota, śniegu i lodu pomimo braku w ustawie upoważnienia do określania czasookresu wykonania wymienionych obowiązków. Delegacja z art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. c u.c.p.g. nie upoważnia rady gminy do określania czasu i częstotliwości sprzątania zanieczyszczeń. W związku z powyższym należało stwierdzić nieważność § 9 ust. 2 pkt 1 regulaminu w zakresie słów: "do godz. 8:00, a w przypadku intensywnych opadów śniegu również w godzinach późniejszych, uprzątnięcie innych zanieczyszczeń – w miarę potrzeb". Zasadne są również kolejne dwa zarzuty dotyczące naruszenia art. 4 ust. 2 pkt 3 ustawy polegające na niewypełnieniu upoważnienia ustawowego poprzez zaniechanie właściwego uregulowania w zakresie określenia częstotliwości pozbywania się odpadów komunalnych i odpadów ciekłych z nieruchomości. Regulamin powinien określać zasady częstotliwości i sposobu pozbywania się odpadów komunalnych i nieczystości ciekłych z terenu nieruchomości. Tymczasem w zakwestionowanej części Regulaminu organ stanowiący gminy przewidział, że 4. "Kosze na drobne odpady powinny być opróżniane z częstotliwością niedopuszczającą do ich przepełnienia." (§ 14 ust. 4 regulaminu) oraz "W celu zagwarantowania prawidłowej pracy przydomowej oczyszczalni ścieków, osady ściekowe w niej zgromadzone należy usuwać zgodnie z zaleceniami wynikającymi z dokumentacji technicznej" (§ 18 ust. 1 regulaminu). Taki sposób sformułowania częstotliwości pozbywania się ww. odpadów nie stanowi realizacji wskazanej delegacji ustawowej - ze względu na niejednoznaczność regulacji, co niewątpliwie utrudnia jej stosowanie w praktyce i nie spełnia wymogu określenia w regulaminie - w sposób jasny, konkretny i jednoznaczny - zasady częstotliwości pozbywania się odpadów komunalnych i nieczystości ciekłych. Kolejny zarzut dotyczy naruszenia art. 4 ust. 2 pkt 3 ustawy polegającego na przekroczeniu granic upoważnienia ustawowego poprzez określenie terminu przechowywania dokumentów dotyczących obsługi zbiorników bezodpływowych (umów, dowodów uiszczania opłat). W tym miejscu Sąd wskazuje, że ustawodawca nie udzielił radzie gminy delegacji do określenia przedziału czasu, przez który należy przechowywać umów i dowodów zapłaty za usługi tego rodzaju. W związku z powyższym należało stwierdzić nieważność § 19 ust. 2 regulaminu. Zasadny jest również zarzut dotyczący naruszenia art. 4 ust. 2 pkt 8 ustawy polegającego na niewypełnieniu upoważnienia ustawowego poprzez zaniechanie wskazania terminów przeprowadzania deratyzacji. W § 26 ust. 3 regulaminu wskazano, że deratyzacja odbywa się w miarę potrzeby. Taki sposób sformułowania terminów przeprowadzania deratyzacji nie stanowi realizacji wskazanej delegacji ustawowej - ze względu na niejednoznaczność regulacji, co niewątpliwie utrudnia jej stosowanie w praktyce i nie spełnia wymogu określenia w regulaminie - w sposób jasny, konkretny i jednoznaczny – terminu przeprowadzania deratyzacji. W związku z powyższym należało stwierdzić nieważność § 26 ust. 3 regulaminu. Mając zatem na uwadze powyższe okoliczności Sąd w wyroku, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. stwierdził nieważność załącznika do zaskarżonej uchwały w części dotyczącej jego § 9 ust. 1 w zakresie słów: "z chodników położonych wzdłuż nieruchomości, przy czym za taki chodnik uznaje się wydzieloną część drogi służącą dla ruchu pieszego, położoną bezpośrednio przy granicy nieruchomości.", § 9 ust. 2 pkt 1 w zakresie słów: "do godz. 8:00, a w przypadku intensywnych opadów śniegu również w godzinach późniejszych, uprzątnięcie innych zanieczyszczeń – w miarę potrzeb", § 14 ust. 4, § 18 ust. 1, § 19 ust. 2, § 26 ust. 3. Sąd podkreśla, że mimo wystąpienia wyżej opisanych istotnych naruszeń prawa przedmiotowy regulamin może funkcjonować w pozostałym zakresie, co wyklucza konieczność stwierdzenia nieważności uchwały w całości. W pozostałym zakresie Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI