IV SA/PO 946/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2025-05-22
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanenadzór budowlanyrozbiórkaplac na odpadywarunki techniczneodległość od granicyodległość od okiensamowola budowlanalegalizacjadecyzja nakazująca

WSA w Poznaniu oddalił skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę nielegalnie zlokalizowanego placu do gromadzenia odpadów, uznając, że nie można go zalegalizować ze względu na naruszenie przepisów dotyczących odległości od budynków mieszkalnych i granic działki.

Sprawa dotyczyła skargi T. sp. z o.o. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę placu do gromadzenia odpadów. Skarżący twierdził, że plac istnieje od lat i został jedynie ogrodzony. Organy nadzoru budowlanego ustaliły jednak, że plac wraz z utwardzeniem i ogrodzeniem powstał niedawno i narusza przepisy Prawa budowlanego oraz rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, w szczególności dotyczące odległości od okien budynków mieszkalnych (10m) i granic działki (3m). Sąd administracyjny oddalił skargę, potwierdzając prawidłowość ustaleń organów i uznając, że nie ma możliwości legalizacji spornego placu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał sprawę ze skargi T. sp. z o.o. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego, która nakazywała rozbiórkę urządzenia budowlanego – placu do gromadzenia odpadów. Organ pierwszej instancji ustalił, że plac, utwardzony kostką brukową i ogrodzony murem z bramą, znajduje się na nieruchomości przy granicy z działką sąsiednią. Lokalizacja ta naruszała przepisy § 23 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, wymagające zachowania co najmniej 10 metrów odległości od okien mieszkalnych i 3 metrów od granicy działki. Organy uznały, że nie ma możliwości doprowadzenia spornego placu do stanu zgodnego z prawem, co skutkowało wydaniem nakazu rozbiórki na podstawie art. 51 Prawa budowlanego. Skarżąca spółka podnosiła m.in. zarzuty naruszenia przepisów K.p.a., błędnych ustaleń faktycznych (twierdząc, że plac istnieje od dziesięcioleci) oraz naruszenia prawa materialnego, w tym art. 1 Protokołu Nr 1 do EKPC. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że ustalenia faktyczne organów są prawidłowe, a plac został wykonany po czerwcu 2022 roku, co potwierdzają dokumentacja fotograficzna i ortofotomapa. Sąd podkreślił, że naruszenie przepisów dotyczących odległości od okien i granic działki jest oczywiste i nie ma możliwości jego legalizacji. Wskazał również, że nakaz rozbiórki jest wykonalny, a przywrócenie stanu poprzedniego oznacza likwidację utwardzenia i ogrodzenia, co przywróci teren do stanu zielonego. Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa materialnego ani procesowego, a także nie uznał, aby nakaz naruszał prawo własności.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, samowolnie wykonany plac do gromadzenia odpadów, który narusza przepisy dotyczące odległości od budynków mieszkalnych (10m) i granic działki (3m), nie może zostać zalegalizowany, a w przypadku braku możliwości doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany wydać nakaz rozbiórki.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że sporny plac został wykonany niedawno i narusza bezwzględnie obowiązujące przepisy dotyczące odległości od okien budynków mieszkalnych i granic działki. Brak jest możliwości technicznych i prawnych do jego legalizacji, a przywrócenie stanu poprzedniego (terenu zielonego) jest zgodne z prawem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (18)

Główne

P.b. art. 51 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Podstawa do nakazu rozbiórki w przypadku samowoli budowlanej.

P.b. art. 51 § ust. 7

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Podstawa do nakazu rozbiórki w przypadku samowoli budowlanej.

rozporządzenie MI z 2002 r. art. 23 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Wymagane odległości miejsc gromadzenia odpadów: 10m od okien budynków mieszkalnych, 3m od granicy działki.

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi.

Pomocnicze

P.b. art. 3 § pkt 9

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Urządzenie budowlane to m.in. place pod śmietniki.

P.b. art. 50 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Dotyczy wstrzymania robót budowlanych, ale nie ma zastosowania do zakończonych robót.

rozporządzenie MI z 2002 r. art. 22 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Obowiązek przewidzenia miejsc na pojemniki do gromadzenia odpadów.

rozporządzenie MI z 2002 r. art. 22 § ust. 2

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Miejsce na odpady może być utwardzonym placem do ustawiania kontenerów.

P.p.s.a. art. 1 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

P.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sądy stosują środki określone w ustawie.

P.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.

P.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Środki stosowane przez sąd w przypadku uwzględnienia skargi.

K.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek stać na straży praworządności i dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

K.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek podtrzymywania zaufania do organów państwa.

K.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wydawania jasnych i jednoznacznych decyzji.

K.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

K.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek oparcia rozstrzygnięcia na podstawie zebranego materiału dowodowego.

K.p.a. art. 156 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przepisów Prawa budowlanego i rozporządzenia w sprawie warunków technicznych dotyczących odległości placu na odpady od okien budynków mieszkalnych i granic działki. Brak możliwości legalizacji samowolnie wykonanego placu do gromadzenia odpadów. Prawidłowe zastosowanie przez organy trybu postępowania na podstawie art. 51 Prawa budowlanego. Wykonalność nakazu rozbiórki poprzez przywrócenie stanu poprzedniego (terenu zielonego).

Odrzucone argumenty

Twierdzenie o wieloletnim istnieniu placu do gromadzenia odpadów. Zarzut naruszenia przepisów K.p.a. (art. 7, 8, 9). Zarzut naruszenia art. 1 Protokołu Nr 1 do EKPC i art. 64 Konstytucji RP. Argument o niewykonalności nakazu rozbiórki. Argument o braku podstaw do wydania postanowienia o wstrzymaniu robót na podstawie art. 50 P.b. w przypadku zakończonych robót.

Godne uwagi sformułowania

Sporny plac do gromadzenia odpadów nie spełnia wymogów dotyczących lokalizacji miejsc do gromadzenia odpadów. Nie ma możliwości doprowadzenia przedmiotowego placu do stanu zgodnego z prawem. Przywrócenie stanu zgodnego z prawem, to przywrócenie stanu poprzedniego, tj. otwartego terenu zielonego. Nakaz lokalizowania miejsc do tymczasowego składowania odpadów stałych w odległości 10m od okien i drzwi do budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi oraz 3m od granicy działki budowlanej nosił cechy ingerencji w prawo własności bez uzasadnionych podstaw.

Skład orzekający

Tomasz Grossmann

przewodniczący

Katarzyna Witkowicz-Grochowska

członek

Sebastian Michalski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących lokalizacji placów do gromadzenia odpadów, stosowanie art. 51 Prawa budowlanego w przypadku zakończonych samowoli budowlanych oraz relacja przepisów Prawa budowlanego do prawa własności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia przepisów rozporządzenia w sprawie warunków technicznych dotyczących odległości od budynków i granic działki.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów Prawa budowlanego dotyczących lokalizacji miejsc gromadzenia odpadów i konsekwencje ich naruszenia. Jest to przykład konfliktu między prawem własności a interesem społecznym w zakresie ładu przestrzennego i higieny.

Plac na śmieci za blisko okien i granicy? Sąd wyjaśnia, kiedy rozbiórka jest nieunikniona.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Po 946/24 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-05-22
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-12-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Sebastian Michalski /sprawozdawca/
Tomasz Grossmann /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Nadzór budowlany
Sygn. powiązane
II OSK 2101/25 - Postanowienie NSA z 2025-10-09
II OZ 465/25 - Postanowienie NSA z 2025-04-08
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 725
art. 3 pkt 9, art. 50 ust. 1, art. 51
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 1225
§ 22 ust. 1, ust. 2 pkt 3, § 23 ust. 1 pkt 1-2, ust. 2, § 24
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich  usytuowanie (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska Asesor sądowy WSA Sebastian Michalski (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Iwona Maciak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 maja 2025 r. sprawy ze skargi T. sp. z o. o. z siedzibą w K. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 25 października 2024 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], decyzją z dnia 14 sierpnia 2024 roku (nr [...]), nakazał T. Sp. z o.o., aby w terminie do 31 października 2024 roku wykonało rozbiórkę urządzenia budowlanego – placu do gromadzenia odpadów, usytuowanego na nieruchomości położonej w K. oznaczonej nr ewidencyjnym [...], przy granicy z działką oznaczoną nr ewidencyjnym [...].
Organ wyjaśnił, że w toku kontroli ustalono, iż na nieruchomości położonej w K. przy ul. [...] (działka nr [...]) przy granicy z działką o nr ewidencyjnym [...] znajduje się wygrodzony teren utwardzony kostką brukową, który z prawej strony oraz z tylu ograniczony jest ścianą budynku mieszkalnego wielorodzinnego, a z lewej strony ogrodzeniem z siatki stalowej o wym. 1,55 i słupków stalowych w rozstawie 2,60m oraz wysokości 1,70m. Od frontu oraz z prawej strony wykonano mur o grubości 0,31m i wysokości 2,60m z bramą o wymiarach 1,90m x 2,0m wykonaną z panelu ocynkowanego. Wygrodzony teren ma kształt nieregularny o następujących wymiarach: od frontu3,07m, wzdłuż granicy 8,90m oraz z prawej strony 2,05m od elewacji istniejącego budynku. Na tym terenie, przy ścianie budynku usytuowanego na sąsiedniej działce oraz w odległości 3,00m od okien, ustawione są kontenery na śmieci. Podczas kontroli nie stwierdzono prowadzenia jakichkolwiek prac budowlanych.
W uzasadnieniu nakazu rozbiórki organ wyjaśnił, że opisane miejsce należy kwalifikować jako utwardzony plac do ustawiania kontenerów z zamykanymi otworami wrzutowymi w rozumieniu § 22 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych , jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Lokalizacja placu narusza § 23 ust. 1 wskazanego rozporządzenia, plac został urządzony bez zachowania wymogu dziesięciometrowej odległości od okien mieszkalnych oraz trzymetrowej odległości od granicy działki.
W sprawie nie było możliwe doprowadzenie ujawnionego naruszenia do stanu zgodnego z przepisami o warunkach technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W konsekwencji na podstawie art. 51 ust. 1 w związku z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego organ nakazał likwidację spornego miejsca do gromadzenia odpadów stałych. Nakaz przywrócenia stanu poprzedniego obejmuje również likwidację wykonanego muru z bramą.
Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpoznaniu sprawy w trybie odwoławczym, decyzją z dnia 25 października 2024 roku (nr [...]), uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu wykonania nałożonych obowiązków i w tym zakresie orzekł wykonanie obowiązku do dnia 30 grudnia 2024 roku, a w pozostałej części utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.
Organ odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne oraz oceną prawną organu I instancji.
W odniesieniu do zarzutów odwołania WWINB wyjaśnił, że wstrzymanie robót budowlanych na podstawie art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy są one wykonywane w dacie wydawania postanowienia. Jeśli zaś roboty zostały już zrealizowane, to zastosowanie znajduje art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego. W takiej sytuacji nie wydaje się postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych.
Sporny plac do gromadzenia odpadów nie spełnia wymogów dotyczących lokalizacji miejsc do gromadzenia odpadów. Nie ma możliwości doprowadzenia przedmiotowego placu do stanu zgodnego z prawem. Odsunięcie od granicy na odległość 3m nie jest możliwe, gdyż plac w najszerszym miejscu ma szerokość 3,07m i znajduje się w klinie między granicą działki a budynkiem mieszkalnym. Nie jest również możliwe odsunięcie na odległość 10m od okien w budynku mieszkalnym. Plac ma długość 8,9m liczone od granicy z działką sąsiednią i znajduje się w odległości około 1m od ściany z oknami. Zatem plac w całości został zrealizowany w strefie 10m od okien budynku mieszkalnego na działce sąsiedniej.
Nie ma możliwości zalegalizowania spornego placu do składowania odpadów w obecnym kształcie. Roboty naprawcze wiązałyby się z całkowitą rozbiórką obiektu i jego wykonaniem w innym miejscu.
Przepis § 23 ust. 3 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych stanowi, że w przypadku istniejącej zabudowy odległości, o których mowa w ust. 1, mogą być pomniejszone, jednak nie więcej niż o połowę, po uzyskaniu opinii państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego. Jednak taka możliwość istnieje tylko w przypadku wcześniej istniejącego placu do składowania odpadów. Z dokumentacji zdjęciowej wynika natomiast, że sporny teren nie był utwardzony, lecz przeznaczony pod zieleń. Nie można przyjąć, jak to sugeruje strona, iż miejsce to od dziesięcioleci stanowiło plac pod ustawiane tam wcześniej kontenery. W sprawie nie doszło do przebudowy placu do składowania odpadów. Ponadto to inwestor przed przystąpieniem do przebudowy jest obowiązany do uzyskania opinii państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego. Opinii tej nie ma obowiązku uzyskać organ nadzoru budowlanego już po wykonaniu urządzenia/placu.
Inwestor, który chce sprostać sugestiom wyrażanym przez Straż Miejską w trakcie interwencji może zrealizować inwestycję tylko po spełnieniu warunków określonych w Prawie budowlanym. Koszty realizacji i rozbiórki placu nie mogą stanowić podstawy dla jego legalizacji.
W prowadzonym postępowaniu organy mogły jedynie ocenić możliwość legalizacji inwestycji. Obowiązki orzeczone na podstawie art. 51 nie mogą zmierzać do wskazania nowego miejsca posadowienia rozebranego placu, a tym bardziej do nakazania przebudowy budynku mieszkalnego wielorodzinnego tak aby w jego wnętrzu istniało zgodne z prawem miejsce do składowania odpadów.
T. Sp. z o.o. skorzystało z prawa skargi do sądu administracyjnego.
Strona skarżąca zażądała:
- stwierdzenia nieważności zaskarżonych decyzji, jako wydanych z rażącym naruszeniem prawa,
- ewentualnie uchylenia zaskarżonych decyzji w całości i umorzenia postępowania,
- ewentualnie uchylenia zaskarżonych decyzji w całości i przekazania sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania.
W ocenie strony zaskarżone decyzje zostały wydane z naruszeniem:
- art. 7 K.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób sprzeczny z dyrektywą nakazującą stać na straży praworządności i podejmować wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli,
- art. 8 K.p.a. poprzez podważenie zaufania do Państwa i jego organów,
- art. 9 K.p.a. poprzez wydanie decyzji niejasnej, niejednoznacznej i niewykonalnej,
- art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego poprzez jego bezpodstawne zastosowanie,
- art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego poprzez jego niezastosowanie,
- art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie,
- art. 1 Protokołu Nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności poprzez ograniczenie swobody zagospodarowania działki, wynikającej z prawa własności.
W uzasadnieniu skargi wyjaśniono, że organy dopuściły się rażących błędów w ustaleniach faktycznych.
T. nie wykonał miejsca do gromadzenia odpadów. Właścicielka sąsiedniej posesji, która nabyła ją kilka miesięcy temu kwestionuje stan faktyczny istniejący od lat. Takie miejsce, w tej części działki, istnieje i funkcjonuje od dziesiątków lat. Wybudowany został jedynie murek z furtką, zamykający dostęp do tego placu. PINB zignorował wyjaśnienia strony skarżącej, że odpady w tym miejscu są gromadzone do lat. Straż Miejska zobowiązała zarząd T. do zabezpieczenia istniejącego miejsca przed dostępem osób trzecich.
Strona uznaje, iż błędem w ustaleniach faktycznych jest stanowisko o niemożności doprowadzenia ujawnionego naruszenia do stanu zgodnego z przepisami w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zgodnie z prawem i interesem społecznym PINB powinien poprosić o opinię Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, który mógłby uznać, że ze względu na rozgraniczenie sąsiadujących działek murem istnieje możliwość zmniejszenia wymaganej odległości od granicy o połowę.
Murek z furtką nie jest budowlą wymagająca pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Nazywanie go placem do gromadzenia odpadów jest sprzeczne z normalnym rozumieniem tego pojęcia.
Przepisy art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego mogą być stosowane wyłącznie po wydaniu postanowienia o wstrzymaniu prowadzenia robót, także gdy roboty zostały już wykonane.
Decyzja formalnie nakazuje rozbiórkę placu do gromadzenia odpadów. Nakaz został wydany w celu osiągnięcia stanu zgodnego z prawem. Nie może to oznaczać jednak przywrócenia stanu wcześniejszego, skoro stan wcześniejszy był z tymi przepisami niezgodny.
Nakaz jest niewykonalny. Jeśli przez plac do gromadzenia odpadów rozumieć plac, czyli miejsce, to po rozebraniu nawierzchni (kostka brukowa), plac pozostanie w tym samym miejscu. Jeśli przez plac do gromadzenia odpadów rozumieć ogrodzenie wyznaczające i zamykające ten plac to dostrzegać należy, że plac jest wydzielony ścianą budynku. Rozebranie tej ściany spowoduje katastrofę budowlaną. Jeśli nakazem jest objęty jedynie wybudowany murek z furtką, to decyzja jest absurdalna, bezprawna i niewykonalna. Absurdalna, bo ta część ogrodzenia byłaby placem do gromadzenia odpadów. Bezprawna bo nie ma podstaw do wydania nakazu rozbiórki murka, którego wybudowanie nie wymaga pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia. Niewykonalna, bo nie rozwiązuje problemu śmieci i nie jest sposobem doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem. Jeśli przez plac do gromadzenia odpadów PINB rozumie pojemniki na śmieci. To taka decyzja również jest absurdalna, bezprawna i niewykonalna. Na terenie posesji nie ma innego miejsca, które spełniałoby parametry określone w przepisach. Ustawienie pojemników na otwartym terenie przed frontem budynku w jeszcze większym stopniu ułatwiłoby podrzucenie śmieci i zaśmiecanie całego terenu. Obecny stan rzeczy jest rozwiązaniem, które w najmniejszym stopniu narusza przepisy. Pojemniki stoją w odległości większej niż 1,5m od granicy, czyli w strefie dopuszczonej przepisami dla istniejącej zabudowy.
Zgodnie z art. 1 Protokołu Nr 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności każdy właściciel ma prawo do swobodnego zagospodarowania nieruchomości. Zajęta murkiem z furtką część terenu posesji jest za duża na potrzeby wyłącznie ustawienia pojemników na śmieci. Dlatego część tego terenu została przeznaczona dodatkowo na przechowywanie narzędzi, sprzętu porządkowego i rowerów.
Do skargi załączone zostały wyrys z mapy ewidencyjnej z naszkicowanym miejscem ustawiania pojemników na śmieci, dokumentacja fotograficzna oraz korespondencja prowadzona ze Strażą Miejską w [...].
Inspektor Nadzoru Budowlanego zażądał oddalenia skargi oraz podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji.
Na rozprawie w dniu 22 maja 2025 roku prokurent skarżącej Spółki podtrzymał żądania i argumentację skargi oraz poprosił, aby w uzasadnieniu wyroku wskazać w jaki sposób decyzja ma być wykonana.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej; kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2024, poz. 1267).
Realizując zadania wymiaru sprawiedliwości sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie - art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2024, poz. 935; dalej w skrócie "P.p.s.a."). Uwzględniając skargę na decyzję Sąd uchyla ten akt w całości albo w części na warunkach określonych w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a., względnie stwierdza jego nieważności, gdy spełnione są przesłanki wskazane w art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. albo stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 P.p.s.a.).
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.), a przewidziane ustawą środki stosuje w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.).
Zgodnie z art. 133 § 1 P.p.s.a. Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2.
Zgodnie natomiast z art. 106 § 3 i § 4 P.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Fakty powszechnie znane sąd bierze pod uwagę nawet bez powołania się na nie przez strony.
Skarga okazała się nieuzasadniona.
Sąd nie ujawnił podstaw dla przyjęcia stanowiska, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit c) P.p.s.a.
Analiza dowodów włączonych do akt administracyjnych ujawnia następujące okoliczności sprawy, które Sąd przyjmuje jako własne ustalenia faktyczne.
A. P., właścicielka nieruchomości pod adresem ul. [...] w K., pismem z dnia 17 kwietnia 2024 roku, wystąpiła do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z żądaniem sprawdzenia legalności inwestycji oraz wydania odpowiednich postanowień w celu usunięcia naruszenia prawa polegającego na zajęciu części jej nieruchomości pod kontenery z odpadami komunalnymi i medyczni powstającymi na sąsiedniej nieruchomości.
W dniu 13 czerwca 2024 roku PINB przeprowadził kontrolę obiektu budowlanego lub robót budowlanych podczas, której stwierdzono, że przy granicy z działką nr [...] znajduje się teren wygrodzony murem z bramą z paneli ocynkowanych (grubość muru - 0,31cm, wysokość - 2,6m, szerokości bramy - 1,9m). Wygrodzony teren ma kształt nieregularny (front - 3,07m, wzdłuż granicy - 8,09m, 0,9m i 2,05m do elewacji istniejącego budynku. Przy ścianie budynku ustawione są kontenery na śmieci. Pomiędzy kontenerami a ścianą budynku posadowione zostało ogrodzenie z siatki stalowej o wysokości 1,55cm w rozstawie 2,6m i wysokości 1,7m.
Opisany stan rzeczy zobrazowano szkicem sytuacyjnym placu oraz dokumentacją fotograficzną.
Obecny przy kontroli przedstawiciel inwestora wyjaśnił, że wygrodzenie terenu wykonano w miesiącu marzec 2024 roku. Właścicielka nieruchomości sąsiedniej oświadczyła, że prace związane z wykonaniem miejsca do gromadzenia odpadów komunalnych były prowadzone w miesiącach marzec-kwiecień 2024 roku.
W toku postępowania odwoławczego pozyskano do akt sprawy dokumentację fotograficzną oraz wydruk ortofotomapy z czerwca 2022 roku. Z powołanych materiałów wynika, że według stanu na dzień aktualności tych dowodów teren obecnego miejsca do gromadzenia odpadów oraz teren wydzielony pod miejsca parkingowe od podwórza przy szczycie budynku (czerwona kostka brukowa) stanowiły tereny zielone.
Sąd nie ujawnił podstaw do przyjęcia stanowiska, że zaskarżone decyzje zostały wydane z naruszeniu art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572; dalej w skrócie "K.p.a.").
Przedstawiciel inwestora był obecny przy czynnościach kontrolnych. Ustalenia zawarte w protokole zostały podpisane bez zastrzeżeń. Twierdzenia strony skarżącej, że sporne miejsce do gromadzenia odpadów istnieje od kilkudziesięciu lat są nieprawdziwe. Zarówno wygrodzenie terenu jak i jego utwardzenie nastąpiło po czerwcu 2022 roku.
Brak jest podstaw do formułowania oceny, że zaskarżone decyzje zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia kontrolowanej sprawy stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 725 ze zm.), która zgodnie z treścią art. 1 normuje działalność obejmującą sprawy projektowania, budowy, utrzymania i rozbiórki obiektów budowlanych oraz określa zasady działania organów administracji publicznej w tych dziedzinach.
Do podstawowych obowiązków organów administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego należy nadzór i kontrola nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego, a w szczególności zgodności rozwiązań architektoniczno-budowlanych z przepisami techniczno-budowlanymi oraz zasadami wiedzy technicznej (art. 81 ust. 1 pkt 1 lit. c Prawa budowlanego).
Zgodnie z art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego przez urządzenie budowlane należy rozumieć urządzenia techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, jak przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków, a także przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod śmietniki.
Dokumentacja fotograficzna włączona do akt sprawy nie pozostawia żadnych wątpliwości, że sporny obiekt budowlany to urządzenie budowlane o cechach placu pod śmietniki. Na wydzielonym terenie ustawione zostały pojemniki na śmieci oraz złożono zużyty sprzęt z lokalu handlowo-gastronomicznego. Wbrew twierdzeniom przedstawiciela inwestora, na dzień kontroli, teren nie był wykorzystywany jako magazyn sprzętu porządkowego, czy przechowalnia rowerów.
W konsekwencji organy prawidłowo uznały, że w sprawie znajdują zastosowanie przepisy § 22 - § 24 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1225; dalej w skrócie "rozporządzenie MI z 2002 r.") zawarte w Rozdziale 4 Miejsca gromadzenia odpadów stałych oraz Dziale II Zabudowa i zagospodarowanie działki budowlanej.
Zgodnie z powołanymi przepisami na działkach budowlanych należy przewidzieć miejsca na pojemniki służące do czasowego gromadzenia odpadów stałych, z uwzględnieniem możliwości ich segregacji (§ 22 ust. 1 rozporządzenia MI z 2002 r.). Takim miejscem może być utwardzony plac do ustawiania kontenerów z zamykanymi otworami wrzutowymi (§ 22 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia MI z 2002 r.).
Zgodnie natomiast z § 23 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 rozporządzenia MI z 2002 r. odległość miejsc do gromadzenia odpadów stałych, o których mowa w § 22 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia MI z 2002 r., powinna wynosić co najmniej: 10m - od okien i drzwi do budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi oraz 3m - od granicy działki budowlanej.
Bezsporne pomiędzy stronami pozostaje (ustalenia protokołu kontroli podpisane bez zastrzeżeń, szkic do załącznika protokołu kontroli), że sporny plac do gromadzenia odpadów został w całości usytuowany w strefie 3m od granicy z działką sąsiednia oraz w strefie 10m od okien budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi.
Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że niezależnie od argumentacji przedstawionej w zaskarżonej decyzji, ewentualne odstępstwo na lokalizację spornego placu 1,5m od granicy działki nie będzie prowadzić do stanu zgodności z prawem. Takie rozwiązanie/odstępstwo mogłoby dotyczyć niezgodność z prawem w zakresie lokalizacji od granicy działki, ale już nie od okien budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi.
Organy prawidłowo zastosowały w kontrolowanej sprawie tryb określony w przepisach art. 50 - art. 51 Prawa budowlanego.
Przyjmuje się, że art. 50 i w konsekwencji art. 51 Prawa budowlanego mają zastosowanie zarówno do wykonywanych samowolnie robót, które do chwili wydania rozstrzygnięcia nie zostały zakończone, jak i robót już zakończonych. Przepis art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego nie ma zastosowania do obiektu budowlanego będącego w budowie bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, o którym mowa w art. 48 i art. 49f tej ustawy, także wówczas, gdy budowa nie została zakończona (Niewiadomski (red.), Prawo budowlane art. art. 50. Komentarz, wyd. 12, 2024, Legalis C.H.Beck oraz powołane tam orzecznictwo).
Wbrew zapatrywaniom autora skargi zgodny z prawem jest stan rzeczy w postaci niewydania postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych.
Uważna lektura art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego nie pozostawia wątpliwości, że instytucja wstrzymania postanowieniem dotyczy "prowadzenia robót wykonywanych". Dodatkowo w treści art. 50a ust. 2 Prawa budowlanego ustanowiona została sankcja dla przypadku wykonywania robót budowlanych pomimo wstrzymania ich wykonywania postanowieniem (nakaz rozbiórki).
W konsekwencji przyjmuje się, że jeżeli budowa obiektu budowlanego została zakończona, to organ nadzoru budowlanego nie może postanowieniem wydanym na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego wstrzymać prowadzenia robót budowlanych, gdyż postępowanie w tym zakresie jest bezprzedmiotowe, a tak wydane postanowienie dotknięte jest wadą art. 156 § 1 pkt 1 w związku z art. 126 K.p.a. (Niewiadomski (red.), Prawo budowlane art. art. 50. Komentarz, wyd. 12, 2024, Legalis C.H.Beck oraz powołane tam orzecznictwo).
W ocenie Sądu brak jest podstaw do formułowania stanowiska, że kwestionowana skargą decyzja jest obarczona wadą nieważności w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 K.p.a., gdyż była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały.
Argumentacja o niewykonalności zaskarżonej decyzji został zbudowana na niezgodnym z rzeczywistością założeniu, że wykonanie spornego miejsca pod śmietniki sprowadzało się do pobudowania frontowego muru z bramą wejściową. Tymczasem z akt sprawy jednoznacznie wynika, że roboty budowlane obejmowały końcowo zmianę przeznaczenia dotychczasowego otwartego terenu zielonego na wygrodzone miejsce do gromadzenia odpadów stałych, które zostało też utwardzone kostką brukową.
W tym stanie rzeczy przywrócenie stanu zgodnego z prawem, to przywrócenie stanu poprzedniego, tj. otwartego terenu zielonego. Brak jest podstaw do formułowania oceny, że tak rozumiany nakaz rozbiórki jest niewykonalny w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 K.p.a.
Sąd w całości podziela stanowisko WWINB w kwestii rzekomego naruszenia art. 1 Protokół Nr 1 i Nr 4 do Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzony w Paryżu dnia 20 marca 1952 roku oraz sporządzony w Strasburgu dnia 16 września 1963 r. (Dz. U. z 1995 r. Nr 36, poz. 175/1 z późn. zm.).
Przepisy prawa budowlanego oraz aktów wykonawczych do tej ustawy regulują zasady korzystania z własności w zakresie prawa zabudowy i zagospodarowania terenu, do których właściciele nieruchomości, obiektów budowlanych, realizując roboty budowlane muszą się stosować.
Zgodnie z pełną treści powołanego przepisu "Każda osoba fizyczna i prawna ma prawo do poszanowania swego mienia. Nikt nie może być pozbawiony swojej własności, chyba że w interesie publicznym i na warunkach przewidzianych przez ustawę oraz zgodnie z ogólnymi zasadami prawa międzynarodowego. Powyższe postanowienia nie będą jednak w żaden sposób naruszać prawa państwa do stosowania takich ustaw, jakie uzna za konieczne do uregulowania sposobu korzystania z własności zgodnie z interesem powszechnym lub w celu zabezpieczenia uiszczania podatków bądź innych należności lub kar pieniężnych".
W świetle z art. 64 ust. 3 Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.) własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności.
Sąd nie znajduje żadnych podstaw do tego, aby nakaz lokalizowania miejsc do tymczasowego składowania odpadów stałych w odległości 10m - od okien i drzwi do budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi oraz 3m - od granicy działki budowlanej nosił cechy ingerencji w prawo własności bez uzasadnionych podstaw. W ocenie Sądu ustanowiony nakaz wyznacza granice korzystania z nieruchomości z poszanowaniem zasad współżycia społecznego oraz nie unicestwiał społeczno-gospodarczego przeznaczenia prawa własności do nieruchomości.
Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga podlegała oddaleniu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI