IV SA/Po 937/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę na decyzję Wojewody odmawiającą pozwolenia na budowę, uznając, że działka nie spełnia wymogów planu miejscowego dotyczących minimalnej powierzchni i szerokości.
Skarżący domagali się pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Prezydenta odmawiającą pozwolenia, wskazując, że działka o powierzchni 394 m2 i szerokości 15,66 m nie spełnia wymogów planu miejscowego, który dla nowych działek budowlanych przewiduje minimalną powierzchnię 600 m2 i szerokość 18 m. Sąd uznał, że podział nieruchomości dokonany na podstawie art. 95 pkt 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami, choć mógł być dokonany niezależnie od planu miejscowego w celu wydzielenia działki niezbędnej do korzystania z budynku, nie może prowadzić do skutków sprzecznych z celami planu, jakim jest zapobieganie nadmiernemu zagęszczeniu zabudowy. Działka nie została wydzielona jako budowlana i nie spełnia kryteriów planu miejscowego.
Sprawa dotyczyła skargi B. P. i P. P. na decyzję Wojewody z dnia 24 października 2024 r., utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia 5 sierpnia 2024 r. odmawiającą zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu i udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Podstawą odmowy było niespełnienie przez działkę o powierzchni 394 m2 i szerokości 15,66 m wymogów planu miejscowego, który dla nowych działek budowlanych w obszarze 9 MN przewiduje minimalną powierzchnię 600 m2 i szerokość 18 m. Skarżący powoływali się na decyzję o podziale nieruchomości z 15 lipca 2021 r., wydaną na podstawie art. 95 pkt 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami, która zezwala na podział nieruchomości niezależnie od ustaleń planu miejscowego w celu wydzielenia działki budowlanej niezbędnej do korzystania z budynku mieszkalnego. Wojewoda argumentował, że choć podział mógł nastąpić, to wydzielona działka nr [...] nie jest działką budowlaną w rozumieniu przepisów i jej zabudowa byłaby sprzeczna z celem planu miejscowego, jakim jest zapobieganie nadmiernemu zagęszczeniu zabudowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd podkreślił, że art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego nakłada obowiązek sprawdzenia zgodności projektu z ustaleniami planu miejscowego. Choć podział nieruchomości na podstawie art. 95 pkt 7 u.g.n. może być dokonany niezależnie od planu, nie może prowadzić do skutków sprzecznych z jego celami. Działka nr [...] nie spełnia wymogów planu miejscowego, a jej zabudowa niweczyłaby cel planu, jakim jest zapobieganie nadmiernemu podziałowi i zagęszczeniu zabudowy. Sąd uznał również, że naruszenie art. 10 k.p.a. (brak umożliwienia skarżącym wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy) nie miało wpływu na wynik sprawy, gdyż skarżący nie wykazali, jakiej konkretnej czynności procesowej nie mogli dokonać w wyniku tego uchybienia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, nawet jeśli działka została wydzielona na podstawie art. 95 pkt 7 u.g.n. niezależnie od planu miejscowego, jej zabudowa nie może prowadzić do skutków sprzecznych z celami planu, w tym zapobiegania nadmiernemu zagęszczeniu zabudowy i zapewnienia odpowiednich parametrów dla działek budowlanych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że podział nieruchomości na podstawie art. 95 pkt 7 u.g.n. jest wyjątkiem, który nie może niweczyć celów planu miejscowego, takich jak zapobieganie nadmiernemu podziałowi działek i zapewnienie minimalnych parametrów dla działek budowlanych. Działka, która nie spełnia tych parametrów, nie może być uznana za budowlaną w kontekście planu miejscowego, a jej zabudowa byłaby sprzeczna z jego założeniami.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (14)
Główne
u.g.n. art. 95 § pkt 7
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Dopuszcza podział nieruchomości niezależnie od ustaleń planu miejscowego w celu wydzielenia działki budowlanej niezbędnej do korzystania z budynku mieszkalnego, jednakże skutki takiego podziału nie mogą być sprzeczne z celami planu miejscowego.
P.b. art. 35 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Nakłada na organ administracji architektoniczno-budowlanej obowiązek sprawdzenia zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
m.z.p.m. art. 14 § ust. 1 pkt 21
Uchwała nr [...] Rady Miasta P. z dnia 13 października 2009 r. dla obszaru "F."
Dopuszcza nowe działki budowlane o powierzchni nie mniejszej niż 600 m2 i szerokości nie mniejszej niż 18,0 m.
Pomocnicze
u.p.z.p. art. 2 § pkt 12
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Definicja działki budowlanej, która musi spełniać wymogi realizacji obiektów budowlanych wynikające z odrębnych przepisów i aktów prawa miejscowego.
u.p.z.p. art. 14 § ust. 8
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Plan miejscowy jest aktem prawa miejscowego.
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy wykładni przepisów, w tym aktów prawa miejscowego.
k.p.a. art. 10 § § 1 i 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu.
Konstytucja RP art. 64 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo własności.
Konstytucja RP art. 87 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Akt prawa miejscowego jest źródłem powszechnie obowiązującego prawa.
P.u.s.a. art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kontroli sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Granice rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozstrzygnięcie o oddaleniu skargi.
rozporządzenie art. 3 § pkt 1a
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Definicja działki budowlanej.
m.z.p.m. art. 14 § ust. 1 pkt 2
Uchwała nr [...] Rady Miasta P. z dnia 13 października 2009 r. dla obszaru "F."
Ustala lokalizację jednego budynku mieszkalnego na działce budowlanej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Działka nie spełnia wymogów planu miejscowego dotyczących minimalnej powierzchni (600 m2) i szerokości (18 m) dla nowych działek budowlanych. Podział nieruchomości na podstawie art. 95 pkt 7 u.g.n. nie może prowadzić do skutków sprzecznych z celami planu miejscowego, jakim jest zapobieganie nadmiernemu zagęszczeniu zabudowy. Naruszenie art. 10 k.p.a. nie miało wpływu na wynik sprawy, gdyż skarżący nie wykazali, jakiej czynności procesowej nie mogli dokonać.
Odrzucone argumenty
Błędne przyjęcie, że inwestycja jest niezgodna z planem miejscowym. Błędna wykładnia § 14 ust. 1 pkt 21 m.z.p.m. jako zakazu zabudowy działek o mniejszych parametrach. Naruszenie art. 6 k.p.a. poprzez rozszerzającą wykładnię planu miejscowego. Naruszenie art. 4 P.b. i art. 64 ust. 1 Konstytucji RP poprzez naruszenie prawa własności i prawa do zabudowy. Naruszenie art. 10 § 1 i 2 k.p.a. poprzez odstąpienie od umożliwienia wypowiedzenia się skarżącym.
Godne uwagi sformułowania
podział nieruchomości może nastąpić w celu wydzielenia działki budowlanej niezbędnej do korzystania z budynku mieszkalnego nie może prowadzić do skutków, które są nie do pogodzenia celami wyznaczonymi przez miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego ratio legis nie jest (...) dokonywanie sztucznego podziału działek, w celu obejścia wymogów przyjętych w planie miejscowym nie każde bowiem naruszenie przepisów prawa procesowego skutkuje uchyleniem decyzji administracyjnej (...) a tylko takie, które realnie mogło mieć wpływ na wynik sprawy
Skład orzekający
Monika Świerczak
przewodniczący
Wojciech Rowiński
sprawozdawca
Jacek Rejman
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących podziału nieruchomości na podstawie art. 95 pkt 7 u.g.n. w kontekście zgodności z planem miejscowym oraz ocena wpływu naruszeń proceduralnych na wynik sprawy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podziału nieruchomości i wymogów planu miejscowego; ocena wpływu naruszeń proceduralnych jest standardowa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje konflikt między prawem właściciela do podziału nieruchomości a wymogami planowania przestrzennego, co jest częstym problemem w praktyce. Wyjaśnia też, jak sądy oceniają naruszenia proceduralne.
“Czy podział działki "na raty" pozwoli obejść plan zagospodarowania przestrzennego? Sąd rozwiewa wątpliwości.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIV SA/Po 937/24 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2025-02-19 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-12-10 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Jacek Rejman Monika Świerczak /przewodniczący/ Wojciech Rowiński /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz Hasła tematyczne Budowlane prawo Nieruchomości Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 1145 art. 95 pkt 7 Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j.) Dz.U. 2024 poz 725 art. 35 ust. 1 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Świerczak Sędzia WSA Wojciech Rowiński (spr.) Asesor sądowy WSA Jacek Rejman Protokolant st. sekr. sąd. Iwona Maciak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2025 r. sprawy ze skargi B. P. i P. P. na decyzję Wojewody z dnia 24 października 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę w całości. Uzasadnienie Decyzją z 24 października 2024 r. (znak: [...], dalej "decyzja z 24 października 2024r.") Wojewoda (dalej "Wojewoda"), po rozpoznaniu odwołania B. P. i P. P. (dalej skarżący"), utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. (dalej "Prezydent" ) nr [...] z 5 sierpnia 2024 r. (znak: [...], dalej "decyzja z 5 sierpnia 2024r.") odmawiającą zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego na terenie nieruchomości w P. przy ul. [...] (dz. nr [...], ark. 08, obr. J. ). Powyższe decyzje zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu 6 marca 2024r. skarżący złożyli wniosek o pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego, jednorodzinnego, wolnostojącego na terenie nieruchomości w P., ul. [...] (dz. nr [...], ark. 08, obręb J.). Decyzją z 5 sierpnia 2024r. Prezydent odmówił zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i wydania decyzji o pozwoleniu na realizację wnioskowanej inwestycji. Decyzją z 24 października 2024 r. Wojewoda, po rozpoznaniu odwołania, skarżących, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta. W uzasadnieniu wskazał, że planowane zamierzenie inwestycyjne nie spełnia wymagań planu miejscowego, a działki objętej zamierzeniem inwestycyjnym nie można uznać za działkę budowlaną. Zgodnie z § 14 ust. 1 pkt. 21 uchwały nr [...] Rady Miasta P. z dnia 13 października 2009 r. dla obszaru "F. " w P. (Dz. Urz. Woj. [...]. z 2009 r. Nr [...] poz. [...] - dalej: "m.z.p.m. "), planu miejscowego dopuszczono nowe działki budowlane o powierzchni nie mniejszej niż 600,0 m2 i szerokości nie mniejszej niż 18,0 m. Działka, na której planowana jest inwestycja ma powierzchnię 394 m2 i szerokość 15,66 m, stąd nieruchomość ta nie spełnia wymogów powyższego zapisu planu miejscowego. W aktach sprawy organu I instancji znajduje się decyzja Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego G. w P. z 15 lipca 2021 r. znak: [...] (dalej "decyzja z 15 lipca 2021r."), którą zatwierdzono podział działki nr [...] na nowe działki nr [...] i [...]. W uzasadnieniu decyzji z 15 lipca 2021 r., powołano się na art. 95 pkt 7 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1145 z późn. zm., dalej "u.g.n.") zgodnie z którym "niezależnie od ustaleń planu miejscowego, a w przypadku braku planu niezależnie od decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, podział nieruchomości może nastąpić w celu (...) wydzielenia działki budowlanej niezbędnej do korzystania z budynku mieszkalnego". W uzasadnieniu decyzji z 15 lipca 2021 r. wskazano również, iż wydzielana dz. nr ewid. [...] stanowi działkę budowlaną w rozumieniu art. 4 pkt 3a u.g.n. , natomiast dz. nr ewid. [...] nie stanowi samodzielnej działki budowlanej i stanowi działkę gruntu w rozumieniu art. 4 pkt 3 u.g.n. Poprzez działkę gruntu "należy przez to rozumieć niepodzieloną, ciągłą część powierzchni ziemskiej stanowiącą część lub całość nieruchomości gruntowej" (art. 4 pkt 3 u.g.n.), a poprzez działkę budowlaną "należy przez to rozumieć zabudowaną działkę gruntu, której wielkość, cechy geometryczne, dostęp do drogi publicznej oraz wyposażenie w urządzenia infrastruktury technicznej umożliwiają prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynków i urządzeń położonych na tej działce" (art. 4 pkt 3a u.g.n.). Mając na uwadze przedstawione definicje, a także interpretację art. 95 pkt 7 u.g.n., Wojewoda stwierdził, że nieruchomość o nr ewid. [...] została wydzielona wyłącznie w celu niezbędnego korzystania z budynku mieszkalnego. Tylko taki cel wydzielenia nieruchomości umożliwiał podział niezgodny z zapisami planu miejscowego. W decyzji z 15 lipca 2021 r. wskazano, że dz. nr ewid. [...] stanowi działkę gruntu i nie jest działką budowlaną w rozumieniu ustawy o gospodarce nieruchomościami. Ustalenia planu miejscowego nie zakazują zabudowy działek o wielkości mniejszej niż wskazanej w planie miejscowym, jednak mając na uwadze cel wydzielenia dz. nr ewid. [...] przedstawiony w decyzji z 15 lipca 2021 r., § 14 ust. 21 planu miejscowego określający minimalną powierzchnię nowych działek budowlanych, jak i § 14 ust. 1 pkt 2 planu miejscowego ustalający lokalizację jednego budynku mieszkalnego na działce budowlanej w ocenie organu stwierdzić należy, iż planowana inwestycja nie spełnia wymagań planu miejscowego. Zabudowa wydzielonej z naruszeniem planu miejscowego, działki gruntu niezbędnej do korzystania z budynku mieszkalnego spowoduje zagęszczenie zabudowy nieprzewidzianej w uchwale Rady Miasta P.. Wojewoda podkreślił, że już w definicji działki budowlanej zawartej w art. 2 pkt. 12 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1130 z późn. zm., dalej "u.p.z.p.) oraz tożsamej definicji zawartej w § 3 pkt 1a Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1225 z późn. zm., dalej "rozporządzenie"), wskazano, że dla uznania działki za budowlaną niezbędne jest, by jej wielkość, cechy geometryczne, dostęp do drogi publicznej oraz wyposażenie w urządzenia infrastruktury technicznej spełniały wymogi realizacji obiektów budowlanych wynikające z rozporządzenia, odrębnych przepisów i aktów prawa miejscowego, spośród których kluczowym w procesie inwestycyjnym jest miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Skoro przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę obowiązkiem organu jest zweryfikowanie zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu (art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 725 z późn. zm., dalej "P.b."), a w razie stwierdzenia nieprawidłowości w tym zakresie rolą organu jest nałożenie postanowieniem obowiązku usunięcia wskazanych nieprawidłowości (art. 35 ust. 3 P.b) - co też organ I instancji uczynił w sprawie - to w przypadku niewykonania obowiązku określonego w tym postanowieniu organowi pozostaje wydanie decyzji o odmowie zatwierdzenia projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno- budowlanego i decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 35 ust. 5 P.b.). Wojewoda zastrzegł, że w ramach przedmiotowego postępowania nie podlega ocenie decyzja Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego G. w P. w przedmiocie podziału nieruchomości (ani jej poprawność ani też zasadność), a organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może opierać decyzji odmownej na argumencie niewystarczającej powierzchni działki budowlanej, bowiem nie rozpatruje w postępowaniu o pozwolenie na budowę wniosku o podział nieruchomości. W ramach przedmiotowego postępowania, w ocenie organu obu instancji, działka objęta inwestycją nie może zostać uznana za budowlaną w kontekście celu w jakim została wyodrębniona, którym nie było utworzenie kolejnej działki budowlanej i dalsze zagęszczenie zabudowy, o czym była już mowa. W ocenie Wojewody działanie inwestora polegające na wydzierżawieniu przypadkowych fragmentów działki sąsiedniej i "dodaniu" ich do powierzchni działki inwestycyjnej byle tylko spełnić minimalny wymóg powierzchni działki budowlanej określony w planie miejscowym noszą znamiona jedynie formalnego zabiegu będącego próbą obejścia zapisu planu miejscowego. Takie działanie w ocenie Wojewody nie zmieni celu dla jakiego działka została utworzona i nie zmieni jej charakteru. W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji dokonał poprawnej oceny stanu faktycznego i prawnego sprawy, a podnoszone w odwołaniu argumenty uznać należy za niezasadne. Z tego względu Wojewoda utrzymał w mocy decyzję decyzji Prezydenta Miasta P. z 5 sierpnia 2024 r. odmawiającą zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego na terenie nieruchomości w P. przy ul. [...] (dz. nr [...], ark. 08, obr. J. ). Skargę na powyższą decyzję Wojewody z 24 października 2024r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wnieśli skarżący zaskarżając ją w całości i wnosząc o jej uchylenie. Przedmiotowej decyzji zarzucili naruszenie: 1. błędne przyjęcie, że objęta wnioskiem inwestycja jest niezgodna z planem miejscowym, a w konsekwencji - nie jest możliwe wydanie pozytywnej decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę, 2. dokonanie błędnej wykładni § 14 ust. 1 pkt 21 m.z.p.m. , polegającej na przyjęciu, iż ww. postanowienie należy interpretować jako zakaz zabudowy działek o mniejszych parametrach niż w nim wskazane, podczas gdy postanowienie to dotyczy wyłącznie kwestii podziałów działek, a nie ich zabudowy i nie ogranicza możliwości realizacji inwestycji budowlanych, 3. naruszenie art. 6 k.p.a. poprzez dokonanie rozszerzającej wykładni m.z.p.m. i przyjęcie dalej idących restrykcji w zabudowie niż wynikające wprost z treści tej uchwały, a w konsekwencji działanie przez organ II instancji poza granicami prawa powszechnie obowiązującego (aktu prawa miejscowego), 4. naruszenie art. 4 P.b. oraz art. 64 ust. 1 Konstytucji RP poprzez naruszenie prawa własności skarżących oraz prawa do zabudowy działki wskutek wydania decyzji o odmowie udzielenia pozwolenia na budowę pomimo braku ku temu podstaw faktycznych i prawnych, 5. naruszenie art. 10 § 1 i 2 k.p.a. poprzez odstąpienie od umożliwienia wypowiedzenia się przez Skarżących, przed wydaniem decyzji przez organ II instancji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w treści wydanej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Skarga była niezasadna. Materialnoprawną podstawę podjętych w sprawie decyzji stanowią przepisy Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zaskarżonej decyzji. W szczególności wskazać należy na przepis art. 35 ust. 1 P.b., który określa przedmiot i zakres czynności wyjaśniających, jakie winien podjąć organ administracji architektoniczno-budowlanej przez zatwierdzeniem projektu budowlanego lub udzieleniem pozwolenia na budowę. Zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a) P.b. przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu. W myśl art. 14 ust. 8 u.p.z.p. plan miejscowy jest aktem prawa miejscowego. Jak zaś stanowi art. 87 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.) akt prawa miejscowego jest źródłem powszechnie obowiązującego prawa na obszarze działania organu, który go ustanowił. Postanowienia miejscowego planu wiążą nie tylko właścicieli nieruchomości gruntowych położonych na jego obszarze, ale i gminy oraz inne organy państwa we właściwości których pozostaje wypowiadanie się w kwestii praw i obowiązków właściciela nieruchomości, na podstawie przepisów odrębnych. Przepisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego mogą wprowadzać ograniczenia w sposobie wykonywania prawa własności. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że realizacja postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w procesie inwestycyjnym stanowi z jednej strony obowiązek dla inwestora, z drugiej zaś daje gwarancję zrealizowania każdego zamierzenia, które jest zgodne z planem. Stanowi to również gwarancję dla właścicieli innych nieruchomości objętych planem, że nie powstanie zabudowa niezgodna z tym planem, a tylko taka, na którą społeczność lokalna wyraziła zgodę w procedurze uchwalania planu miejscowego (por. wyrok NSA z 4.07.2017 r., sygn. II OSK 2461/15). Podkreśla się również, że ustawodawca określając w treści art. 35 ust. 1 pkt 1 P.b. wymaganą relację pomiędzy projektem budowlanym a ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, posługuje się pojęciem "zgodności", co oznacza związek znacznie silniejszy niż tylko "spójność", czy też "brak sprzeczności" (por. wyrok NSA z 2.10.2015 r., sygn. akt II OSK 215/14). Organy architektoniczno-budowlane zobowiązane są, w ramach przeprowadzenia kontroli zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego do interpretacji postanowień planu, z zachowaniem reguł obowiązujących przy wykładni aktów prawnych. W sprawie bezspornym jest, że działka o nr ewid. [...], ark. 08, obr. J. , w P. przy ul. [...] objęta jest miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego dla obszaru "F. " w P., zatwierdzonym uchwałą Rady Miasta P. nr [...] z dnia 13 października 2009r. Z danych zawartych w projekcie oraz załączonej mapy do celów projektowych wynika, że dz. nr [...], ark. 08, obręb J. ma powierzchnię 394m2 i front o szerokości 15,66m. Z załączonej do wniosku decyzji Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego G. w P. wynika, że podziału nieruchomości dokonano na podstawie art. 95 pkt 7 u.gn. , przy czym działkę nr [...] o powierzchni 524 m2 wydzielono jako działkę budowlaną niezbędną do korzystania z budynku mieszkalnego, a dz. nr [...] jako działkę gruntu. Działka nr [...] znajduje się na terenie oznaczonym w planie 9 MN. W § 14 ust. 1 pkt 21 miejscowy plan dopuszcza wydzielenie nowych działek budowlanych o powierzchni nie mniejszej niż 600,0 m2 i szerokości nie mniejszej niż 18,0 m. W § 14 ust1. mz.p.m ustalono, że na terenach zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, oznaczonych na rysunku planu symbolami 1MN, 2MN, 3MN, 4MN, 5MN, 6MN, 7MN, 8MN, 9MN, 10MN, 11MN, 12MN, 13MN, 14MN, ustala się m. in następujące warunki zabudowy i zagospodarowania:1) lokalizacja zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej w układzie wolno stojącym i bliźniaczym; 2) dopuszczenie lokalizacji wyłącznie jednego budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce budowlanej. Odnosząc powyższe do realiów niniejszej sprawy wskazać należy, że zgodnie z Planem miejscowym na terenie, którego dotyczył wniosek skarżących tj. oznaczonego symbolem 9MN ustala się dla nowych działek budowlanych powierzchnię nie mniejszą niż 600 m2 i szerokości nie mniejszej niż 18,0 m Przepis ten określa parametr minimalnej powierzchni działki dla obszaru, na którym położona jest działka skarżących. Plan miejscowy na tym obszarze obowiązuje od 2009 r., a więc jego postanowienia nie mogły zostać pominięte w postępowaniu prowadzonym przez organami administracji. Należy podkreślić, że bez wątpienia zamiarem uchwałodawcy, przyjmującego miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, było zapobieżenie sytuacji nadmiernego podziału działek budowlanych, w tym powstaniu na terenie objętym planem miejscowym działek o powierzchni poniżej 600 m2. Z brzmienia art. 95 pkt 7 u.g.n. wynika, iż niezależnie od ustaleń planu miejscowego, a w przypadku braku planu, niezależnie od decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, podział nieruchomości może nastąpić w celu wydzielenia działki budowlanej niezbędnej do korzystania z budynku mieszkalnego. Należy podkreślić, że kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu nie podlega decyzja z 15 lipca 2021r., którą na podstawie art. 95 pkt 7 u.g.n. dokonano podziału nieruchomości nr [...]. Przypadek uregulowany w art. 95 ust. 7 u.g.n. dopuszcza dokonanie podziału nieruchomości niezależnie od istnienia lub ustaleń planu miejscowego, pod warunkiem spełnienia określonego celu, którym jest wydzielenie działki budowlanej, niezbędnej do korzystania z budynku mieszkalnego. Regulację tę należy zatem traktować jako pomijającą ograniczenia podziału nieruchomości wynikające z postanowień powszechnie obowiązującego na określonym terenie aktu planistycznego lub decyzji o warunkach zabudowy, a więc w istocie regulację poszerzającą uprawnienia właściciela do podziału nieruchomości. Powyższe oznacza, że jest możliwe aby niezależnie od treści ww. aktów tworzenia i stosowania prawa wydzielić z dotychczasowej działki dwie lub więcej działek budowlanych, które będą niezbędne do korzystania ze znajdujących się na nich budynków. Dopuszczalne jest także, aby z istniejącej działki została wydzielona tylko jedna działka budowlana, która będzie niezbędna do korzystania z posadowionego na niej budynku mieszkalnego, zaś reszta z dzielonego gruntu będzie stanowiła działkę odrębną, powstałą na skutek powyższego wydzielenia. Powstanie tej ostatniej działki nie jest celem podziału określonego w trybie art. 95 ust. 7 u.g.n., ale jest jego konsekwencją (por. wyrok NSA z dnia 16 października 2013 r., I OSK 1027/12, oraz wyrok NSA z dnia 17 listopada 2023 r., sygn. akt I OSK 1607/22) Z taką sytuacją mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie, gdyż skutkiem podziału nieruchomości było wyodrębnienie jednej działki budowlanej [...] (na której zlokalizowano już budynek mieszkalny) oraz spornej działki nr [...], która nie jest działką budowlaną. Działka nr [...]/ nie tyko nie została wydzielona jako działka budowlana, co jednoznacznie wynika z treści decyzji podziałowej, ale także nie spełnia kryteriów działki budowlanej wskazanych w przepisach u.g.n. i u.p.z.p. Zgodnie z treścią art. 4 pkt 3 u.g.n. przez działkę gruntu należy rozumieć niepodzieloną, ciągłą część powierzchni ziemskiej stanowiącą część lub całość nieruchomości gruntowej, zaś w myśl art. 4 pkt 3a u.g.n działką budowlaną jest zabudowana działka gruntu, której wielkość, cechy geometryczne, dostęp do drogi publicznej oraz wyposażenie w urządzenia infrastruktury technicznej umożliwiają prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynków i urządzeń położonych na tej działce. Zgodnie z art. 2 pkt 12 u.p.z.p. pod pojęciem "działki budowlanej" należy rozumieć nieruchomość gruntową lub działkę gruntu, której wielkość, cechy geometryczne, dostęp do drogi publicznej oraz wyposażenie w urządzenia infrastruktury technicznej spełniają wymogi realizacji obiektów budowlanych wynikające z odrębnych przepisów i aktów prawa miejscowego. Działka budowlana to zatem działka o szczególnym stopniu kwalifikacji, będąc działką posiadającą cechy umożliwiające realizację na niej obiektów budowlanych. Równocześnie przytoczona definicja wskazuje na konieczność spełniania przez działkę budowlaną wymogów pozwalających na realizację obiektów budowlanych, które to wymogi wynikać mają z odrębnych przepisów i aktów prawa miejscowego. Tym samym, przeznaczenie danej działki na cele budowlane musi zostać przewidziane w akcie prawa miejscowego, którym jest miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, albo w zastępującej go decyzji o warunkach zabudowy (ewentualnie decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego). Skoro miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego wskazuje, w § 14 ust. 1 pkt 21, że w przypadku podziału nieruchomości minimalną powierzchnię działki budowlanej jest 600 m2 i szerokości nie mniejszej niż 18,0 m a skutkiem podziału nieruchomości dokonanej decyzją z 15 lipca 2021r. było między innymi, wyodrębnienie działki [...], która nie spełnia powyższych warunków (obowiązującego już w dacie jej wydania) to brak jest obecnie podstaw do przyjęcia, aby działka powyższa mogła być zakwalifikowana jako działka budowlana. Należy podzielić stanowisko organów, że podział ewidencyjny dokonany na podstawie art. 95 pkt 7 u.g.n., jako wyjątek od zasady, zgodnie z którą podział jest dokonywany na podstawie zapisów planu miejscowego, nie może prowadzić do skutków, które są nie do pogodzenia celami wyznaczonymi przez miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Skoro założeniem planu miejscowego było zapobieżenie nadmiernemu podziałowi działek, a w konsekwencji dopuszczenie realizacji przyszłych inwestycji na działkach, które mają powierzchnię powyżej 600 m2, to dopuszczenie obecnie możliwości realizacji inwestycji na działce nr [...] niwelowałoby powyższy cel, a dodatkowo, stanowiłoby nadużycie prawa, a w szczególności art. 95 pkt 7 u.g.n. Jego ratio legis nie jest bowiem, jak wyżej wskazano, dokonywanie sztucznego podziału działek, w celu obejścia wymogów przyjętych w planie miejscowym, lecz jedynie wydzielenie działki budowlanej niezbędnej do korzystania z budynku mieszkalnego. W powyższym świetle dopuszczenie możliwości zabudowy działki wyodrębnionej na podstawie art. 95 pkt 7 u.g.n. stałoby w sprzeczności z zapisami planu miejscowego i powodowało, że wprowadzenia zasad podziału nieruchomości do planów miejscowych byłoby pozbawione jakiejkolwiek prawnej doniosłości. Z uwagi na powyższe zarzuty błędnej czy też rozszerzającej wykładnia § 14 ust. 1 pkt 21 m.p.z.p (powiązany z art. 6 k.p.a.) są chybione, podobnie jak zarzut naruszenia art. 4 P.b. i art. 64 ust. 1 Konstytucji RP. Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 10 § 1 i 2 k.p.a., należy wskazać, że zgodnie z tym przepisem organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Zasada udziału strony w postępowaniu dotyczy nie tylko postępowania przed organem I instancji, lecz także postępowania odwoławczego i postępowań nadzwyczajnych. W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy nie zawiadomił skarżących przed wydaniem zaskarżonych decyzji, o możliwości wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań oraz nie poinformowały o zakończeniu postępowania dowodowego. Zdaniem sądu naruszenie to nie miało jednak wpływu na wynik sprawy. W orzecznictwie sądowoadministraycjym trafnie argumentuje się, że zarzut naruszenia przepisu art. 10 § 1 k.p.a. przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków może odnieść skutek jedynie wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. To do strony, stawiającej wskazany zarzut, należy wykazanie istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy (wyrok NSA z 18 maja 2006 r., sygn. akt II OSK 831/05, uchwała 7 sędziów NSA z 25 kwietnia 2005 r. w sprawie II FPS 6/04). Zatem to strona powinna wykazać, że niezawiadomienie jej przed wydaniem decyzji o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków dowodowych uniemożliwiło jej dokonanie w danym postępowaniu konkretnej czynności procesowej. Nie każde bowiem naruszenie przepisów prawa procesowego skutkuje uchyleniem decyzji administracyjnej czy postanowienia, poddanych kontroli wojewódzkiego sądu administracyjnego, a tylko takie, które realnie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie skarżący nie wykazali natomiast, jakiej czynności procesowej nie mogli dokonać poprzez niewydanie przez organ odwoławczy zawiadomienia na podstawie art. 10 k.p.a. o możliwości zapoznania się z aktami sprawy. Natomiast Wojewoda nie uzupełnił materiału dowodowego, a jedynie dokonał jego ponownej oceny. Z uwagi na powyższe skarga na podstawie art. 151 p.p.s.a podlegała oddaleniu
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI