IV SA/Po 929/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2025-12-03
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanemiejscowy plan zagospodarowania przestrzennegoogrodzeniesamowola budowlananakaz rozbiórkipostępowanie administracyjnekontrola sądowauchwała rady miastanaruszenie procedury

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję nakazującą rozbiórkę ogrodzenia, stwierdzając, że organ odwoławczy nie zastosował się do wytycznych sądu z poprzedniego wyroku i nie przeprowadził wystarczającego postępowania dowodowego.

Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki ogrodzenia uznanego za wykonane z naruszeniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzję organu nadzoru budowlanego, wskazując na niewłaściwe postępowanie organu odwoławczego. Sąd stwierdził, że organ nie zastosował się do wytycznych z poprzedniego wyroku WSA, nie przeprowadził wystarczającego postępowania dowodowego w celu ustalenia daty budowy ogrodzenia i nie odniósł się do wszystkich zarzutów odwołania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę ogrodzenia, uznając, że organ odwoławczy nie zastosował się do wytycznych sądu zawartych w poprzednim wyroku z dnia 17 kwietnia 2025 r. (sygn. akt IV SA/Po 230/25). Sąd podkreślił, że organ II instancji nie przeprowadził wystarczającego postępowania dowodowego w celu ustalenia kluczowej okoliczności, jaką jest data budowy ogrodzenia, opierając się jedynie na niepełnych dowodach i domysłach. Zgodnie z art. 153 p.p.s.a., organ był zobowiązany do zastosowania się do oceny prawnej i wskazówek sądu, co w tym przypadku nie nastąpiło. Sąd zwrócił uwagę na konieczność dokładnego ustalenia daty powstania ogrodzenia oraz jego zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który wszedł w życie 22 lipca 2020 r. Ponieważ organ odwoławczy nie wykazał należytej staranności w postępowaniu dowodowym i nie odniósł się do wszystkich zarzutów, sąd uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził koszty postępowania od organu na rzecz skarżącego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organ odwoławczy nie zastosował się do wytycznych sądu, nie przeprowadził wystarczającego postępowania dowodowego i oparł się na niepełnych dowodach.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że organ II instancji powielił wcześniejsze ustalenia, nie przeprowadził wnikliwej analizy dowodów ani nie uzupełnił postępowania dowodowego, co było kluczowe dla rozstrzygnięcia sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (18)

Główne

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uchyla decyzję, postanowienie lub inny akt, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub istotne naruszenie przepisów postępowania.

Prawo budowlane art. 51 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie go do stanu poprzedniego, gdy nie można doprowadzić go do stanu zgodnego z prawem.

Prawo budowlane art. 51 § 7

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Przepisy ust. 1 pkt. 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób o których mowa w art. 50 ust. 1.

Prawo budowlane art. 50 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od przepisów.

p.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej.

p.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd zasądza zwrot kosztów postępowania od organu na rzecz skarżącego.

p.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd zasądza zwrot kosztów postępowania od organu na rzecz skarżącego.

Prawo budowlane art. 29 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Budowa ogrodzenia o wysokości do 2,2 m nie wymaga pozwolenia na budowę ani zgłoszenia.

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Organy podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy.

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Organ jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Organ ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy zostały udowodnione dany fakt.

k.p.a. art. 107 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Uzasadnienie decyzji powinno zawierać wskazanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia, a także wyjaśnienie stanu faktycznego przyjętego za podstawę orzekania oraz argumenty faktyczne i prawne, na których opiera się rozstrzygnięcie.

k.p.a. art. 75 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem.

warunki techniczne art. 41 § 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Ogrodzenie nie może stwarzać zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi i zwierząt.

warunki techniczne art. 41 § 2

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Ogrodzenie nie może stwarzać zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi i zwierząt.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ odwoławczy nie zastosował się do wytycznych sądu z poprzedniego wyroku. Organ nie przeprowadził wystarczającego postępowania dowodowego w celu ustalenia daty budowy ogrodzenia. Organ nie odniósł się do wszystkich zarzutów odwołania. Organ oparł rozstrzygnięcie na niepełnych dowodach i domysłach.

Godne uwagi sformułowania

samo tylko stwierdzenie, iż przedmiotowe ogrodzenie powstało po 28 września 2020 r. na dowód czego sam inwestor przedłożył kopie paragonu zakupu elementów przedmiotowego ogrodzenia", nie stanowi należytego wyjaśniania okoliczności o podstawowym znaczeniu dla rozstrzygnięcia sprawy budowa obiektu budowlanego lub prowadzenie robót budowlanych, nawet niewymagających pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, wbrew postanowieniom miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest innym przypadkiem samowoli budowlanej polegającym na realizacji tego obiektu niezgodnie z przepisami (art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego).

Skład orzekający

Izabela Bąk-Marciniak

przewodniczący sprawozdawca

Monika Świerczak

członek

Wojciech Rowiński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Niewłaściwe postępowanie organów administracji publicznej w przypadku naruszenia wytycznych sądu oraz konieczność dokładnego ustalania stanu faktycznego w sprawach budowlanych."

Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których sąd administracyjny uchylił decyzję organu z powodu naruszenia art. 153 p.p.s.a.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie przez organy administracji wytycznych sądów i jak istotne jest dokładne ustalanie stanu faktycznego, nawet w pozornie prostych sprawach budowlanych.

Sąd kasuje decyzję o rozbiórce ogrodzenia. Organ nadzoru budowlanego zignorował wytyczne sądu!

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Po 929/25 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-12-03
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-10-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Izabela Bąk-Marciniak /przewodniczący sprawozdawca/
Monika Świerczak
Wojciech Rowiński
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 7, 77 §  1 i 2, 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak (spr.) Sędzia WSA Monika Świerczak Sędzia WSA Wojciech Rowiński Protokolant st. sekr. sąd. Iwona Maciak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 2 września 2025 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Inspektor Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego M. P. 997 zł (słownie: dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 2 września 2024 r. Nr [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako "WWINB"), po ponownym rozpoznaniu odwołania M. P. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] (dalej: PINB) z 28.10.2024r. (znak: [...]), którą organ nakazał inwestorowi - M. P. rozbiórkę ogrodzenia pełnego wykonanego z przęseł systemowych na słupkach stalowych zrealizowanego w m. P., przy ul. [...] (pomiędzy dz. nr ewid.[...] oraz [...]) oraz w związku z prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu (dalej: WSA w Poznaniu) z 17.04.2025r. (sygn. akt IV SA/Po 230/25), utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] decyzją z dnia 28 października 2024 r., na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2024 r., poz. 725), nakazał inwestorowi - M. P. rozbiórkę ogrodzenia pełnego wykonanego z przęseł systemowych na słupkach stalowych, zrealizowanego w m. P., gm. [...] przy ul. [...] (pomiędzy dz. nr ewid.[...] oraz [...]).
PINB stwierdził, że przedmiotowe ogrodzenie zostało zrealizowane z naruszeniem obowiązującej uchwały nr [...] Rady Miasta [...] z dnia 23 czerwca 2020 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu położonego w P. pomiędzy torami PKP, ulicą [...], [...], [...] obręb [...], arkusze 3, 4 – w dwóch etapach A i B - ETAP A. Wskazał na to, że zgodnie z § 6 pkt 2 lit. c planu miejscowego w zakresie zasad kształtowania krajobrazu zakazuje się realizowania ogrodzeń pełnych oraz prefabrykowanych przęsłowych ogrodzeń betonowych lub żelbetowych. Organ I instancji wyjaśnił również, że z uwagi na okoliczności sprawy nie jest możliwe zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego.
Decyzją z dnia 10 stycznia 2025 r. nr [...], WWINB, w wyniku rozpatrzenia odwołania M. P., utrzymał w mocy decyzję PINB dla powiatu [...] z dnia 28 października 2024 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, na skutek skargi złożonej przez M. P., wydał w dniu 17 kwietnia 2025 r. wyrok o sygn. akt IV SA/Po 230/25, którym uchylił decyzję WWINB z dnia 10 stycznia 2025 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki.
W dniu 2 września 2025 r. WWINB, po ponownym rozpoznaniu sprawy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że przedmiotem niniejszego postępowania jest ogrodzenie pełne, wykonane z przęseł systemowych na słupkach stalowych posadowione na betonowych obrzeżach o wys. ok. 167 cm i długości około 23 m, zlokalizowane pomiędzy działkami nr ewid.[...] a [...] przy ul. [...] w P..
Organ II instancji zaznaczył, że zgodnie z zaleceniami WSA zawartymi w wyroku z 17.04.2025 r., który zapadł w niniejszej sprawie, WWINB przeprowadził wnikliwą analizę dowodów w tym zdjęć pochodzących od stron postępowania i na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego (w tym pisma Pana M. P. skierowanego do Państwa [...] z 27.09.2021 r. oraz licznej dokumentacji zdjęciowej ustalił, iż przedmiotowe ogrodzenie nie istniało jeszcze we wrześniu 2020 r. Natomiast widoczne jest już na zdjęciach z sierpnia 2021 r. Również zdjęcie paragonu fiskalnego przedłożonego przez inwestora jednoznacznie wskazuje, iż zakupił on elementy przedmiotowego ogrodzenia 28.09.2020 r. zatem należy przyjąć, iż powstało ono po wrześniu 2020 r.
W przywołanym powyżej wyroku wskazano także na kwestię daty wejścia w życie uchwały nr [...] Rady Miasta [...] z 23.06.2020 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu położonego w P. pomiędzy torami PKP, ulicą [...], [...], [...], obręb [...], arkusze 3, 4 - w dwóch etapach A i B - ETAP A. Zgodnie z § 18, uchwała ta weszła w życie po upływie 14 dni od daty jej ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa [...]. Ogłoszenie nastąpiło w tym publikatorze urzędowym 7.07.2020 r. pod poz. [...]. W związku z tym weszła w życie z dniem 22.07.2020 r. i od tego momentu wiązała ich adresatów jako akt prawa miejscowego. Wobec powyższego należy stwierdzić, iż przedmiotowe ogrodzenia powstałe po wrześniu 2020r. zostało zrealizowane w chwili obowiązującego m.p.z.p.
WWINB podniósł, że w przepisach Prawa budowlanego nie ma legalnej definicji ogrodzenia. Natomiast przepis art. 3 pkt 9 ustawy z 7.07.1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2024r. poz. 725 ze zm., dalej: Prawo budowlane) stanowi, że przez urządzenia budowlane należy rozumieć urządzenia techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, jak przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków, a także przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod śmietniki. W tym kontekście można przyjąć, że ogrodzenie działki zabudowanej jest urządzeniem technicznym, związanym z istniejącymi zabudowaniami na działce.
Na działce nr [...] (co wynika z dokumentacji fotograficznej wykonanej przez PINB) usytuowane są obiekty budowlane, z których część powstała przed realizacją ogrodzenia, w związku z czym przedmiotowe ogrodzenie należy traktować jako urządzenie budowlane związane z istniejącymi tam obiektami budowlanymi. Rolą ogrodzenia jest ochrona pewnego obszaru, działki, terenu przed dostępem osób trzecich, zwierząt, jego zabezpieczenie przez otoczenie i oddzielenie. I taką rolę spełnia przedmiotowe ogrodzenie.
Dalej wskazano, że zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 21 Prawa budowlanego budowa ogrodzenia o wysokości do 2,2 nie wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę ani zgłoszenia właściwemu organowi architektniczno-budowlanemu. Natomiast zgodnie z treścią § 41 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2022r. poz. 1225; dalej: warunki techniczne) "ogrodzenie nie może stwarzać zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi i zwierząt.
Jak wynika z ustaleń PINB sporne ogrodzenie nie narusza przepisów Prawa budowlanego (art. 29 ust. 1 pkt 21, posiada wysokość 1.67m) ani warunków technicznych (§ 41 składa się z przęseł z elementów stalowych). Niemniej jednak brak obowiązku uzyskania zgłoszenia czy też pozwolenia na budowę nie zwalania organów nadzoru budowlanego od sprawdzenia inwestycji pod kątem jej zgodności z przepisami w tym zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Nie ulega wątpliwości, iż na przedmiotowym terenie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego uchwalony uchwałą Nr [...] Rady Miasta [...] z 23.06.2020 r. Plan ten w § 6 pkt 1 oraz 2c ustala maksymalną wysokość ogrodzeń frontowych od strony dróg publicznych do 1,5m oraz zakazuje lokalizowania ogrodzeń pełnych oraz prefabrykowanych przęsłowych ogrodzeń betonowych lub żelbetonowych. Wobec powyższego PINB słusznie uznał, iż przedmiotowe ogrodzenie zostało posadowione w sposób odbiegający od przepisów, w tym przypadku od ustaleń miejscowego planu zagospodarowania (dalej: mpzp), który to plan jest prawem powszechnie obowiązującym na terenie Miasta [...].
Zdaniem organu II instancji w okolicznościach niniejszej sprawy podstawę prawną działania organu winny stanowić przepisy art. 50-51 Prawa budowlanego, które mają zastosowanie w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego lub w art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego. Zgodnie z art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego, "w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49f organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od przepisów (art. 51 ust 1 pkt 4 Prawa budowlanego). PINB trafnie przyjął, że pod pojęciem "przepisów" użytym w art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego należy rozumieć również przepisy prawa miejscowego w tym ustalenia mpzp. Jednak skoro roboty budowlane przy budowie przedmiotowego ogrodzenia zostały zakończone, to brak było podstaw do wstrzymania zakończonych robót.
Zgodnie z opinią prawną wyrażoną przez WSA w Poznaniu, w wyroku który zapadł w niniejszej sprawie "budowa obiektu budowlanego lub prowadzenie robót budowlanych, nawet niewymagających pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, wbrew postanowieniom miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest innym przypadkiem samowoli budowlanej polegającym na realizacji tego obiektu niezgodnie z przepisami (art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego). W wypadku wybudowania takiego obiektu wbrew postanowieniom planu miejscowego odpowiednie zastosowanie ma m.in. przepis art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z ust. 7 Prawa budowlanego, dający podstawę do orzeczenia nakazu rozbiórki obiektu, gdy nie można doprowadzić go do stanu zgodnego z prawem. Sąd podziela — zresztą niekwestionowane przez żądną ze stron postępowania — stanowisko organów nadzoru budowlanego co do zasadności zastosowania tego trybu (postępowania naprawczego) w stosunku do ogrodzeń zrealizowanych samodzielnie, odrębnie od innych obiektów budowlanych.
Art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego stanowi, że: "przepisy ust. 1 pkt. 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób o których mowa w art. 50 ust. 1". Przytoczony przepis odsyła do zapisu art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2, który nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie go do stanu poprzedniego (art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b.), albo nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem określając termin ich wykonania (art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego.).
Zdaniem WWINB, organ I instancji prawidłowo zastosował przepisy art. 51 ust. 1 pkt. 1 w zw. z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego nakazując rozbiórkę ogrodzenia wybudowanego po wrześniu 2020 r. wbrew zapisom miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego od lipca 2020r., a więc niezgodnie z obowiązującym prawem stwierdzając, że nie można doprowadzić wykonach robot do stanu zgodnego z prawem. Organ prawidłowo określił adresata obowiązku nałożonego zaskarżoną decyzją.
Skargę na powyższą decyzję wywiódł do Sądu M. P. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji organu I i II instancji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania przed sądem administracyjnym, w tym kosztów zastępstwa przez radcę prawnego, według norm przepisanych.
Przedmiotowej decyzji zarzucono m.in.:
1. naruszenie art. 153 p.p.s.a. poprzez niedostosowanie się przez organ do wytycznych zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 14.04.2025 roku (sygn. akt IV SA/Po 230/25) i brak przeprowadzenia przez organ ponownej, szczegółowej analizy stanu faktycznego sprawy oraz zaniechanie przeprowadzenia dodatkowego uzupełniającego postępowania dowodowego celem ustalenia kluczowych dla sprawy okoliczności, tj. czy przęsła stalowe odgradzające działkę skarżącego od działki sąsiada są posadowione w granicy obu działek czy też znajdują się wyłącznie na działce skarżącego, daty wykonania (zamontowania) poszczególnych gotowych przęseł przez skarżącego, zaniechanie ustalenia przez organ czy zapisy uchwały Rady Miasta [...] nr [...] definiują pojęcie "ogrodzenia" tylko w zakresie ogrodzeń frontowych (pomiędzy działkami a drogą/chodnikiem) czy też zapisy miejscowego planu dotyczą również ogrodzeń wewnętrznych czyli zlokalizowanych pomiędzy sąsiadującymi ze sobą prywatnymi działkami;
2. naruszenie art. 80 w związku z art. 7 k.p.a. poprzez błędną ocenę zebranego materiału dowodowego i w konsekwencji tego dowolne, sprzeczne z zasadami logicznego myślenia i zasadami doświadczenia życiowego przyjęcie przez Organ, że zainstalowane przez Skarżącego przęsła metalowe na terenie jego działki mają charakter ogrodzenia (pomimo że są to przesłony zlokalizowane na działce skarżącego a nie w granicach działek [...] i [...]) oraz że mają dodatkowo charakter ogrodzenia pełnego, podczas gdy zainstalowane przez odwołującego przęsła maja charakter niepełny, posiadają prześwity, nie są wykonane z przęseł pełnych i nieprzeziernych;
3. naruszenie art. 7, 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego wbrew ciążącemu na organie na mocy art 77 § 1 k.p.a. obowiązkowi, w szczególności zaniechanie analizy charakteru działalności gospodarczej prowadzonej wbrew zapisom miejscowego planu na działce sąsiedniej, która ma charakter uciążliwy z uwagi na hałas generowany przez kilkanaście dzieci przebywających od wczesnych godzin porannych w [...] na działce [...] i jest prowadzona na terenach mieszkaniowych, gdzie niedopuszczane jest prowadzenie działalności w stu procentach usługowej ;
4. naruszenie art. 80 w związku z art. 7 k.p.a poprzez całkowicie dowolne i błędne przyjęcie przez Organ - w ślad za PINB - że ogrodzenie wykonane przez Skarżącego na przełomie 2019 i 2020 roku narusza warunki ustalone dla tego terenu (ulica [...] w P.) uchwałą nr [...] Rady Miasta [...] z dnia 23 czerwca 2020 r., podczas gdy przedmiotowa przesłona zlokalizowana na działce skarżącego nie stanowi ani ogrodzenia frontowego ani wewnętrznego (w granicach działek).
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga okazała się zasadna.
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935) - dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych rozstrzygnięć administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, przy czym sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Na wstępie wskazać należy, że sprawa niniejsza była już rozpoznawania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, który wyrokiem z dnia 17 kwietnia 2025 r. wyrok o sygn. akt IV SA/Po 230/25, uchylił decyzję WWINB z dnia 10 stycznia 2025 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki.
Zgodnie z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Kontrola rozstrzygnięcia wydanego po ponownym rozpatrzeniu sprawy sprowadza się do oceny czy organ podporządkował się wskazanym wytycznym i ocenie prawnej wyrażonej przez sąd, gdyż jest to główne kryterium poprawności nowo wydanej decyzji (por. wyr. NSA z 22 kwietnia 2022 r., I OSK 805/19; wyr. NSA z 20 kwietnia 2011 r., II OSK 729/10).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazania wymaga, że w uzasadnieniu wyroku WSA w Poznaniu o sygn. akt IV SA/Po 230/25 Sąd wskazał organowi II instancji, że samo tylko stwierdzenie, iż przedmiotowe ogrodzenie powstało po 28 września 2020 r. na dowód czego sam inwestor przedłożył kopie paragonu zakupu elementów przedmiotowego ogrodzenia", nie stanowi należytego wyjaśniania okoliczności o podstawowym znaczeniu dla rozstrzygnięcia sprawy. Tym bardziej, że zagadnienie to stanowiło przedmiot zarzutów odwołania, w którym wskazywano, że ogrodzenie zostało zrealizowane na przełomie 2019 i 2020 r. Podobne stanowisko inwestora w tym względzie było także, z pewnymi modyfikacjami (co do zakupu 3 ostatnich przęseł) prezentowane w postępowaniu sądowym.
W ocenie WSA, organ II instancji nie przeprowadził w tym zakresie wnikliwej analizy dowodów i okoliczności ani też nie uzupełnił postępowania dowodowego na podstawie art. 136 k.p.a. W istocie powielił jedynie wcześniejsze stwierdzenie organu I instancji co do tej okoliczności. Nie odniósł się też do przydatności dowodowej zgromadzanego w toku postępowania materiału poglądowego (zdjęć), pochodzącego od stron postępowania naprawczego. Tymczasem ustalenia te mają zasadnicze znaczenie dla oceny, czy w przedmiotowej sprawie powinno być prowadzone postępowanie naprawcze w trybie przepisów art. 50-51 Prawa budowlanego. Dopiero po wyjaśnieniu tej wyjściowej kwestii mogą zaistnieć warunki do zbadania zgodności wykonanego ogrodzenia z postanowieniami obowiązującego planu miejscowego i ewentualnego wydania decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 w zw. z ust. 7 Prawa budowlanego.
Sąd zwrócił również uwagę, że kwestia daty wejścia w życie uchwały nr [...] Rady Miasta [...] z dnia 23 czerwca 2020 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu położonego w P. pomiędzy torami PKP, ulicą [...], [...], [...], obręb [...], arkusze 3, 4 – w dwóch etapach A i B - ETAP A nie znalazła swojego odpowiedniego wyrazu w zaskarżonej decyzji. Zgodnie z jej § 18, uchwała ta wchodzi w życie po upływie 14 dni od daty jej ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa [...]. Ogłoszenie nastąpiło w tym publikatorze urzędowym w dniu 7 lipca 2020 r. pod poz. 5644. W związku z tym uchwała w sprawie m.p.z.p. weszła w życie z dniem 22 lipca 2020 r. i od tego momentu wiązała ich adresatów jako akt prawa miejscowego. To właśnie ta ostatnia data jest miarodajna dla ustalenia, czy przedmiotowe ogrodzenie zostało zrealizowane przed czy też po wejściu w życie uchwały w sprawie m.p.z.p.
W ocenie Sądu rozpoznającego obecnie niniejszą skargę WWINB nie zastosował się do wytycznych wynikających z wyroku IV SA/Po 230/25.
Podstawowym zadaniem organu miało być wnikliwe, wszechstronne ustalenie i rozważnie okoliczności sprawy w drugiej instancji, uwzgledniające wyczerpujące odniesienie się do zarzutów odwołania, jak też przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego dotyczącego daty realizacji spornego ogrodzenia. Ustalenia te powinny zaś następnie zostać odniesione do daty wejścia w życie uchwały nr [...] Rady Miasta [...] z dnia 23 czerwca 2020 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu położonego w P. pomiędzy torami PKP, ulicą [...], [...], [...], obręb [...], arkusze 3, 4 – w dwóch etapach A i B - ETAP A.
Jak wynika z akt sprawy od momentu otrzymania akt administracyjnych, WWINB pismem z 18.07 2025 r. przedłużył postepowanie administracyjne i wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy. A następnie przedłożył do akt dokumentację fonograficzną oraz pismo otrzymane od H. R.. Organ nie przeprowadził samodzielnie jakiegokolwiek dodatkowego postępowania wyjaśniającego i dowodowego, w celu zbadania daty powstania spornego ogrodzenia.
Sposób wnioskowania zaprezentowany przez organ odwoławczy w zasadniczej swej mierze bazuje na domysłach. Przede wszystkim sformułowano go na podstawie niekompletnej oraz fragmentarycznej dokumentacji - co więcej złożonej w toku kontrolowanego postępowania wyłącznie przez jego uczestnika. Organ w tym względzie nie tylko nie czynił samodzielnych starań o jej uzupełnienie (mimo widocznie dostrzegalnych braków i fragmentaryczności), ale również zaniechał wezwania inwestora M. P. do przedłożenia stosownych wyjaśnień czy dokumentacji.
Wnioski WWIB wyciągnięte na podstawie takich okoliczności jak zdjęcia czy paragon fiskalny noszą znamiona dowolności i nie znajdują uzasadnienia w stanie faktycznym, na co wskazywał już Sąd w poprzednim wyroku. Jak bowiem podniósł WSA w Poznaniu "samo tylko stwierdzenie, iż przedmiotowe ogrodzenie powstało po 28 września 2020 r. na dowód czego sam inwestor przedłożył kopie paragonu zakupu elementów przedmiotowego ogrodzenia", nie stanowi należytego wyjaśniania okoliczności o podstawowym znaczeniu dla rozstrzygnięcia sprawy".
Sąd wskazuje na naruszenie przez organ nie tylko art. 153 p.p.s.a., ale także art. 80 k.p.a., art. 7, 8 i 77 § 1 tej ustawy. WWINB w tej sprawie nie podjął bowiem żadnych czynności zmierzających do nowych ustaleń w ww. zakresie. W szczególności nie wykazał, kiedy faktycznie płot powstał. Organ nie wskazał z jakiego powodu uznał za wiarygodne przedłożone przez uczestniczkę postepowania dowody, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.
W tym miejscu wskazać przyjdzie organowi , że zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny.
Z kolei w myśl art. 77 § 1 i 2 k.p.a. Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Organ może w każdym stadium postępowania zmienić, uzupełnić lub uchylić swoje postanowienie dotyczące przeprowadzenia dowodu. Zgodnie zaś z art. 7 k.p.a. organy administracji publicznej podejmują z urzędu lub na wniosek strony wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Podkreślić przy tym trzeba, że zakres koniecznych w sprawie ustaleń determinują przepisy prawa materialnego, które w konkretnym przypadku mają zastosowanie. Wyrażona w art. 80 k.p.a. zasada swobodnej oceny dowodów obliguje organ administracji publicznej do poddania analizie całego materiału dowodowego i rozpatrzenia wszystkich dowodów w ich wzajemnym powiązaniu, co oznacza, że wniosek dotyczący okoliczności faktycznych powinien być oparty na rozpoznaniu wszystkich dowodów w sprawie, zaś oceniając wyniki postępowania dowodowego (wiarygodność i moc dowodów) organ powinien uwzględnić treść wszystkich przeprowadzonych i rozpatrzonych dowodów.
Konkludując stwierdzić należy, że WWINB nie zastosował się do wytycznych WSA zawartych w wyroku z dnia 17 kwietnia 2025 r. sygn. akt IV SA/Po 230/25.
Ponownie rozpoznając sprawę WWINB zobowiązane jest do zastosowania się do oceny prawnej i wskazań, co do dalszego postępowania wynikających z niniejszego wyroku oraz wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, z dnia 17 kwietnia 2025 r. sygn. akt IV SA/Po 230/25
Organ odwoławczy obowiązany jest zatem ustalić zakres postępowania wyjaśniającego, niezbędnego do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, uzupełnić materiał dowodowy w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy a następnie poddać go ocenie. Obowiązkiem organu odwoławczego jest także ustosunkowanie się do zarzutów sformułowanych w odwołaniu tak w sensie pozytywnym jak i negatywnym. Rola organu odwoławczego nie ogranicza się zatem do kontroli instancyjnej decyzji organu I instancji, lecz organ odwoławczy obowiązany jest ponownie sprawę rozpatrzyć i rozstrzygnąć w jej całokształcie.
Mając na względzie powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji.
O kosztach postępowania, obejmujących wpis od skargi, wynagrodzenie pełnomocnika strony skarżącej, będącego radcą prawnym, oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa, orzeczono w pkt. 2 sentencji wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U.2023.1935).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI