IV SA/PO 91/25

IV SA/Po 91/25 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-04-10
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-01-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Józef Maleszewski
Katarzyna Witkowicz-Grochowska /sprawozdawca/
Tomasz Grossmann /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann Sędzia WSA Józef Maleszewski Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi "Stowarzyszenia oraz M. P. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 15 listopada 2024 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 15 listopada 2024 r. orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] z dnia 16 sierpnia 2024 r., znak: [...], którą organ nakazał inwestorowi M. P. rozbiórkę tymczasowego obiektu budowlanego (domku holenderskiego) położonego na parceli nr [...], o wymiarach w planie 3,7 m x 9,8 m i wysokości 2,76 m, znajdującego się na działce nr ewidencyjny [...] położonej przy ul. [...] w L. , gm. T.
Powyższe decyzje zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu 14 czerwca 2021 r. pracownicy PINB przeprowadzili kontrolę na działce nr [...], w wyniku której ustalono, "że na przedmiotowej nieruchomości zostały utworzone [...] na podstawie uchwały Zarządu Stowarzyszenia nr [...] zgodnie z ustawą o rodzinnych ogrodach działkowych. W dniu kontroli ustalono, że na terenie nieruchomości istnieje około 50 altan ogrodowych o różnych konstrukcjach, a ich inwestorami są poszczególni użytkownicy wyznaczonych wewnętrznie ogrodów działkowych. Powołany zarząd ogrodu monitoruje stan zabudowy w szczególności w zakresie ich wielkości. Wszelkie ustawiane obiekty są zgłaszane i uzgadniane z zarządem.
W dniu 25 stycznia 2024 r. przeprowadzono czynności kontrolne na parceli nr [...] na nieruchomości nr [...]. Ustalono, że na parceli nr [...] zlokalizowany jest tzw. domek holenderski. Obiekt posiada podwozie wraz z hakiem holowniczym z kolami, a dniu kontroli był posadowiony na bloczkach betonowych. W dniu kontroli obiekt nie posiadał rejestracji oraz aktualnego ubezpieczenia. Obiekt posiada wymiary w planie 370 cm x 980 cm i wysokości 276 cm. Organ ustalił, że obiekt został posadowiony około 2021 r.
Postanowieniem z dnia 01 marca 2024 r., znak: [...], PINB na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2024 r. poz. 725) wstrzymał inwestorowi M. P. roboty budowlane polegające na budowie tymczasowego obiektu budowlanego (domku holenderskiego) położonego na parceli nr [...], o wymiarach w planie 3,7 m x 9,8 m i wysokości 2,76 m, znajdującego się na działce nr ewid. [...] położonej przy ul. [...] w L. , gmina T. ; poinformował inwestora o możliwości złożenia w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia, wniosku o legalizację tymczasowego obiektu budowlanego (domku holenderskiego) oraz poinformował o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji wraz ze sposobem obliczania opłaty legalizacyjnej.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyło Stowarzyszenie oraz M. P. reprezentowani przez r. K.
Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 05 kwietnia 2024 r., znak: [...], stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia.
W dniu 05 kwietnia 2024 r. do PINB wpłynął wniosek M. P. o przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego dotyczącego "domku holenderskiego na podwoziu wraz z hakiem holowniczym wraz z kołami postawiony na bloczkach betonowych wymiary: 3,7 m x 9,8 m i wys. 2,7 m".
Wobec powyższego PINB postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2024 r., znak: [...] na podstawie art. 48b ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2024 r. poz. 725) nakazał M. P. przedstawić w terminie 60 dni od daty doręczenia postanowienia: zaświadczenia Wójta Gminy T. o zgodności budowy tymczasowego obiektu budowlanego (domku holenderskiego) położonego na parceli nr [...] o wymiarach w planie 3,7 m x 9,8 m i wysokości 2,76 m, znajdującego się na działce nr ewid. [...] położonej przy ul. [...] w L. , gm. T. z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego; trzech egzemplarzy projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami; oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowle oraz dwa egzemplarze projektu technicznego.
Decyzją z dnia 16 sierpnia 2024 r., znak: [...], na podstawie art. 49e pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2024 r. poz. 725) PINB nakazał inwestorowi M. P. rozbiórkę tymczasowego obiektu budowlanego (domku holenderskiego) położonego na parceli nr [...], o wymiarach w planie 3,7 m x 9,8 m i wysokości 2,76 m, znajdującego się na działce nr ewidencyjny [...] położonej przy ul. [...] w L. , gmina T. . Organ wskazał, że inwestor nie przedłożył w terminie 60 dni od daty doręczenia postanowienia dokumentów legalizacyjnych przedmiotowej samowoli, dlatego zobligowany był nakazać rozbiórkę tymczasowego obiektu budowlanego
Odwołanie wnieśli Stowarzyszenie oraz M. P. reprezentowani przez zawodowego pełnomocnika wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania w całości.
W uzasadnieniu odwołujący się podnieśli, że bezspornym w niniejszej sprawie jest, że przedmiotowy obiekt budowlany, położony jest na terenie rodzinnego ogrodu działkowego prowadzonego przez stowarzyszenie i jest altaną działkową. Ponadto odwołujący się zaprzeczają, jakoby altana działkowa posadowiona na działce ogrodowej nr [...] przekracza wymiary dopuszczone przez ustawę z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych i wnosi wobec powyższego o wdrożenie postępowania legalizacyjnego w oparciu o przepisy art. 13a ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych. Wobec powyższego, w myśl Prawa Budowlanego, budowa altany działkowej nie wymaga zarówno pozwolenia na budowę, jak i zgłoszenia. Zastosowanie w tej sprawie przez organ nadzoru budowlanego trybu postępowania w oparciu o art. 48 Prawa budowlanego należy zatem uznać za nieuzasadnione.
Odnośnie kwestii zgodności przedmiotowej altany z wymogami określonymi przez ustawę o rodzinnych ogrodach działkowych, a zwłaszcza definicję altany działkowej określoną w art. 2 pkt 9a tej ustawy, odwołujący się wskazali, iż organ nadzoru budowlanego dokonał ustaleń, iż powierzchnia przedmiotowej altany wynosi 36,26 m kw., zatem nieznacznie przekracza parametry ustawowe, które dla altany działkowej przewidują powierzchnię nie przekraczającą 35 m kw. powierzchni.
Odwołujący się kwestionują dokonane w tym zakresie przez organ nadzoru budowlanego ustalenia i wnoszą o ponowne ustalenie wymiarów przedmiotowej altany, przy udziale biegłych rzeczoznawców z dziedziny geodezji i budownictwa. Sposób pomiaru zastosowany przez pracowników organu był bowiem wadliwy i prowadził do przyjęcia błędnych ustaleń w zakresie parametrów altany, a zwłaszcza jej wysokości. Ponadto Odwołujący się podnoszą zarzut niewłaściwego trybu postępowania prowadzonego przez organ nadzoru budowlanego. Zdaniem Odwołującego się w sytuacji, gdy jego działka, na której posadowiona jest przedmiotowa altana, stanowi część składową (działka nr [...]) rodzinnego ogrodu działkowego ROD L. prowadzonego przez Stowarzyszenie, zasadnym jest złożenie przez niego wniosku o przeprowadzenie postępowania w trybie art. 13a ust. 1 ustawy o ROD, w związku z czym wnosi on o wydanie zaświadczenia potwierdzającego zgodność wybudowanej altany działkowej z wymogami określonymi w art. 2 pkt 9a ustawy o ROD.
Wspomnianą na wstępie decyzją z dnia 15 listopada 2024 r., Inspektor Nadzoru Budowlanego orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] z dnia 16 sierpnia 2024 r., znak: [...], którą organ nakazał inwestorowi M. P. rozbiórkę tymczasowego obiektu budowlanego (domku holenderskiego) położonego na parceli nr [...], o wymiarach w planie 3,7 m x 9,8 m i wysokości 2,76 m, znajdującego się na działce nr ewidencyjny [...] położonej przy ul. [...] w L. , gm. T. .
W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał na przepisy ustawy Prawo budowlane i ustawy o rodzinnych ogródkach działkowych. Organ wskazał, że obiekt będący przedmiotem postępowania z uwagi na swe wymiary nie jest altaną działkową, o której mowa w art. 2 pkt 9a ustawy o ROD. Jednocześnie organ wskazał, że na wykonanie robót budowlanych polegających na budowie obiektu budowlanego tymczasowego w postaci domku holenderskiego o zwiększonej wielkości niż określono w art. 2 pkt 9a ROD oraz na czas dłuższy niż 180 dni, wymagane było uzyskanie przez inwestora pozwolenia na budowę. PINB prawidłowo zastosował tryb określony w art. 48 Prawa budowlanego. Organ odwoławczy wskazał, że skoro M. P. po złożeniu wniosku o legalizację nie przesłał wymaganych dokumentów, to zasadne było orzeczenie nakazu rozbiórki.
W odniesieniu do zarzutów odwołania WWINB wskazał, iż organy nadzoru budowlanego wdrażając postępowanie legalizacyjne w związku z dokonaną samowolą budowlaną na pierwszym etapie postępowania legalizacyjnego, nie analizują postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, bowiem nie ma takiej możliwości, jak miało to miejsce przez nowelizacją prawa budowlanego w 2020 r. Dopiero po przystąpieniu do legalizacji i złożenia wniosku o legalizację, organ powiatowy zobowiązuje do przedłożenia m.in. "zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami: obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego lub uchwał w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji mieszkaniowej lub towarzyszącej;". Dopiero po tym etapie byłaby dokonana ocena czy dany obiekt jest zgodny z uchwalonym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a tym samym czy będzie możliwość jego zalegalizowania. Jednakże na gruncie niniejszej sprawy należy ponownie podkreślić, iż w toku postępowania legalizacyjnego M. P. nie złożył dokumentów legalizacyjnych, a tym samym zobowiązany zrezygnował z legalizacji obiektu budowlanego.
Zatem zdaniem organu odwoławczego na gruncie niniejszej sprawy nie można przeprowadzić postępowania, o którym mowa w art. 13a ROD, o co wnioskują skarżący. Jednocześnie w odniesieniu do stawianych zarzutów, należy podkreślić, że organ I instancji nie dopuścił się naruszenia art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a. PINB kierował się zasadą prawdy obiektywnej, a zaskarżona decyzja została wydana na podstawie wyczerpująco zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie. Organ powiatowy dokonał również oceny całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego zgodnie z art. 80 k.p.a.
Skargę na powyższą decyzję WWINB z 15 listopada 2024 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu złożył M. P. i Stowarzyszenie, reprezentowani przez zawodowego pełnomocnika. Organowi wydającemu zaskarżoną decyzję zarzucili:
- naruszenie przepisów art. 21 ust. 1 Konstytucji RP poprzez dalsze ograniczenie na skutek zaskarżonych decyzji organów nadzoru budowlanego wykonywania prawa własności nieruchomości uregulowanego w ustawie z dnia 13 grudnia 2013r. o Rodzinnych Ogrodach Działkowych (art. 2 pkt 9a oraz art. 13 ust. 1 pkt 1) i 2), nie wynikające z ustawy,
- art. 31 ust. 3 Konstytucji RP poprzez ograniczenie przez organ nadzoru budowlanego wykonywania prawa własności przez skarżącego polegającego na zabudowie rodzinnego ogrodu działkowego altanami działkowymi i innymi obiektami zgodnymi z ustawą z dnia 13 grudnia 2013r. o Rodzinnych ogrodach działkowych, w sytuacji istnienia sprzeczności pomiędzy tą ustawą, a prawem miejscowym (MPZP - tj. uchwałą nr [...] Rady Gminy T. z dnia 18 maja 2010r.),
- naruszenie przepisów art. 2 pkt 9a oraz art. 4 ustawy z dnia 13 grudnia 2013r. o Rodzinnych Ogrodach Działkowych poprzez ich niezastosowanie przez organy nadzoru budowlanego,
- naruszenie przepisów § 4 pkt 2a i § 10 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w L. - północny brzeg [...], zatwierdzonego uchwałą Nr [...] z dnia 18 maja 2010 r. Rady Gminy T. , poprzez ich nieuzasadnione zastosowanie,
- naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy w postaci art. 138 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez jego nieuwzględnienie i nieuchylenie przez organ nadzoru budowlanego II instancji, zaskarżonej przez odwołującego decyzji PINB z dnia 23 lutego 2024r. i umorzenia postępowania lub przekazania sprawy temu organowi do ponownego rozpoznania
- naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy w postaci art. 7, 77 §1 i art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego
- naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy w postaci art. 8 i art. 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębienia zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji, w szczególności brak funkcjonalnej wykładni
- przepisów miejscowego planu zagospodarowania terenu i ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych
- naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy w postaci art. 9 i 11 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania w mocy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] z dnia 1 marca 2024r. [...]
W związku z powyższymi zarzutami Skarżący wnieśli o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.
W uzasadnieniu wskazano, że decyzja została wydana na skutek błędnego ustalenia przez organ stanu faktycznego, z naruszeniem przepisów prawa materialnego, a także prawa procesowego, które miały wpływ na wynik sprawy. Naruszenie przepisów spowodowało wydanie aktu administracyjnego kończącego ostatecznie postępowanie w sprawie, bez przeprowadzenia postępowania odwoławczego, w którym merytorycznie rozpatrzone zostanie złożone przez Skarżącego odwołanie.
Bezsporne zdaniem Skarżących w niniejszej sprawie jest, po pierwsze że przedmiotowy obiekt nie przekracza wymiarów dopuszczonych przez ustawę z dnia 13 grudnia 2013 r. o Rodzinnych Ogrodach Działkowych (zwanych dalej ROD), a zatem jego budowa nie wymaga zarówno pozwolenia na budowę, jak i zgłoszenia i jest to altana działkowa - w myśl przepisów art. 2 pkt 9a ustawy o ROD, gdyż został wybudowany na terenie utworzonego przez Stowarzyszenie rodzinnego ogrodu działkowego [...], na gruncie stanowiącym własność tego Stowarzyszenia. Po drugie - co zgodnie ustaliły organy nadzoru budowlanego obu instancji - przepisy obowiązującego dla tej lokalizacji - działka nr ewidencyjny [...] - miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w L. - północny brzeg [...], zwanym dalej Planem, zatwierdzonym uchwałą Nr [...] z dnia 18 maja 2010 r. Rady Gminy T. - zwaną dalej Uchwałą nie zabraniają możliwości stworzenia na tym terenie ogrodów działkowych, bowiem nieruchomość ta znajduje się na terenie oznaczonym symbolami 1R i 2R, dla których ustalono przeznaczenie terenu "pod uprawy rolnicze, ogrodnicze, sadownicze oraz użytki rolne". Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, iż zagospodarowanie działki nr [...] położonej w L. , gm. T. , poprzez utworzenie na jej obszarze ROD o nazwie [...], jest zgodne z obowiązującym dla tej lokalizacji Planem, zatwierdzonym Uchwałą. Ponadto dla niniejszej nieruchomości prowadzona jest księga wieczysta pod numerem [...], do której wpisywane są dzierżawy działkowe na rzecz poszczególnych członków Stowarzyszenia - działkowców.
Dalej wskazano, że organ II instancji rozpatrywał kwestię czy postawienie altany działkowej na utworzonym już (na wskazanej działce - [...]) rodzinnym ogrodzie działkowym jest zgodne z Planem. Niestety zdaniem Skarżących organ II instancji nie dokonał w tym miejscu wnikliwej analizy, nie wziął pod uwagę wszystkich okoliczności, przede wszystkim nie rozważył argumentacji wskazanej przez skarżącego w odwołaniu i w ślad za organem I instancji orzekł, że wskazany obiekt jest sprzeczny z przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla działki nr ewidencyjny [...], w konsekwencji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, w uzasadnieniu wskazując, iż zabudowa rodzinnych ogrodów działkowych na podstawie ustawy o ROD - musi być zgodna z obowiązującymi przepisami, tj. ustawami oraz aktami prawa miejscowego, a tym samym należy wskazać, iż obowiązujący mpzp może ingerować w sposób zagospodarowania terenu ROD. Sam fakt, iż mpzp zabrania wznoszenia obiektów budowlanych na danym terenie, nie eliminuje podstawowej funkcji ROD tj. zaspokajania socjalnych, wypoczynkowych i rekreacyjnych potrzeb społeczeństwa. Podkreślić przy tym należy, iż organy nadzoru budowlanego obu instancji zgodnie ustaliły, iż w/w zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie stanowią przeszkody dla stworzenia na przedmiotowej działce nr [...] w L. rodzinnego ogrodu działkowego, co jest stanowiskiem prawidłowym i bezspornym, gdyż nie było zakwestionowane przez żadnego z uczestników postępowania.
Skarżący podtrzymali w całości stanowisko zaprezentowane w odwołaniu od decyzji PINB, ponownie wskazując, iż właściwym jest przyjrzenie się definicji rodzinnych ogrodów działkowych, która znajduje się w ustawie z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych - art. 2 pkt. 5 - należy przez to rozumieć wydzielony obszar lub obszary przeznaczone na cele rodzinnych ogrodów działkowych, składające się z działek i terenu ogólnego, służące do wspólnego korzystania przez działkowców, wyposażone w infrastrukturę ogrodową. Dalej w art. 2 pkt. 9 znajdziemy definicję infrastruktury ogrodowej - należy przez to rozumieć budynki i budowle, ogrodzenia, aleje i drogi ogrodowe, place zabaw, świetlice, hydrofornie, sieci wodociągowe i energetyczne oraz inne urządzenia znajdujące się na terenie rodzinnego ogrodu działkowego przeznaczone do wspólnego używania przez osoby korzystające z działek oraz służące do zapewnienia prawidłowego funkcjonowania rodzinnego ogrodu działkowego, o ile nie wchodzą w skład przedsiębiorstwa. Art. 2 pkt 9a ustawy o ROD zawiera definicję altany działkowej, stanowiąc, iż: "należy przez to rozumieć wolno stojący budynek rekreacyjno-wypoczynkowy lub inny obiekt budowlany spełniający taką funkcję, położony na terenie działki w rodzinnym ogrodzie działkowym, o powierzchni zabudowy do 35 m2 oraz o wysokości do 5 m przy dachach stromych i do 4 m przy dachach płaskich, przy czym do powierzchni zabudowy nie wlicza się tarasu, werandy lub ganku, o ile ich łączna powierzchnia nie przekracza 12 m˛".
Zdaniem Skarżących wykładnia funkcjonalna w/w przepisów prowadzi do wniosku, iż skoro nie ma żadnych przesłanek ustawowych dla utworzenia na przedmiotowej nieruchomości gruntowej ROD, to konsekwentnie należy uznać, iż dopuszczalna jest także zabudowa tego terenu zgodna z celem i przeznaczeniem ROD, tj. poprzez budowę infrastruktury ogrodowej przewidzianej dla ROD w w/w przepisach, a także m.in. poprzez stawianie altan działkowych. Brak możliwości stworzenia powyższej zabudowy na terenie ROD pozbawiłby bowiem ROD właściwej mu funkcji zaspakajania socjalnych, wypoczynkowych i rekreacyjnych potrzeb społeczeństwa przewidzianej w preambule ustawy o ROD, jak też w art. 3 i 4 tej ustawy. Należy zatem odpowiedzieć na pytanie, czy zapisy w Planie ograniczające zabudowę terenu poprzez zakaz lokalizacji budynków (par. 10 pkt 1 Planu) oraz zakaz lokalizacji tymczasowych obiektów budowlanych (par. 4 pkt 2 a Planu), mogą odnosić się do terenu ROD? Pozytywna odpowiedź w tej kwestii - na gruncie której stanęły organy administracji obu instancji - prowadziłaby do sprzecznych wniosków, gdyż z jednej strony Plan nie zawiera zakazu tworzenia na przedmiotowym terenie ROD - co prawidłowo i bezspornie ustaliły organy nadzoru budowlanego obu instancji administracyjnej, a z drugiej strony nie pozwalałby na zabudowę ROD budynkami oraz tymczasowymi obiektami budowlanymi, co oznacza przyjęcie interpretacji, zgodnie z którą miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego może ingerować w sposób zagospodarowania terenu ROD, a więc może pozbawić ROD jego zasadniczych funkcji, nielikwidując samego prawa do jego utworzenia. Taka interpretacja wydaje się sprzeczna z aksjologicznym założeniem powstania i utworzenia ROD i wykładnią systemową tych przepisów. Trudno bowiem, zdaniem Skarżących byłoby wyobrazić sobie funkcjonowanie ROD bez możliwości postawienia na jego terenie altan działkowych, czy innych elementów infrastruktury, które można by zakwalifikować jako "tymczasowe obiekty budowlane" w myśl przepisów prawa budowlanego. Także i prawa członków stowarzyszenia działkowców mających swe ogródki działkowe na ROD usytuowanych w różnych lokalizacjach, byłyby różne względem siebie jak chodzi o możliwości zabudowy ogródków i infrastruktury ogrodowej, co byłoby sprzeczne z egalitarnym założeniem ustawy o ROD, w kwestii praw członków stowarzyszenia ogrodowego. Warto w tym miejscu skarżący zwrócili uwagę na fakt, iż zapisy przedmiotowego mpzp zakazują także na terenie zajmowanym przez ROD skarżącego stowarzyszenia stawiania szyldów. Interpretacja zastosowana przez organy nadzoru budowlanego prowadziłaby w tym wypadku do absurdalnego i sprzecznego z przepisami stanu faktycznego i prawnego polegającego na tym, iż działający legalnie ROD nie miałby możliwości spełnienia ustawowego obowiązku oznaczenia miejsca wykonywanej działalności tj. umieszczenia szyldu informacyjnego na terenie przedmiotowej nieruchomości. A zatem funkcjonalna wykładnia przepisów prowadzi do wniosku, iż zapisy Planu odnośnie obiektów i urządzeń posadowionych na terenie ROD, należy interpretować w kontekście przepisów ustawy o ROD i tylko interpretacja wskazująca na łączne naruszenie przepisów Planu i ustawy o ROD mogłaby skutkować uznaniem, iż dany obiekt zlokalizowany na terenie ROD jest niezgodny z przepisami (np. postawienie urządzenia, czy też budowli nie stanowiącej infrastruktury ogrodowej, jak choćby warsztat samochodowy, czy obiekt budowlany nie spełniający kryteriów definicji altany działkowej).
Powyższe rozważania prowadzą Skarżących do wniosku, iż zaskarżona decyzja organu nadzoru budowlanego, godzi w podstawowe prawo własności przysługujące każdemu właścicielowi i ogranicza możliwość jego swobodnego wykonywania w ramach obowiązującego porządku prawnego. Narusza zatem podstawową zasadę ochrony własności zawartą w art. 21 ust. 1 Konstytucji RP. Konstytucja RP w art. 21 ust. 1 podkreśla zasadniczą rolę prawa własności, jako prawa podstawowego przysługującego każdemu właścicielowi, w pełnym zakresie możliwości korzystania z tego prawa i jego wykonywania, które może być ograniczone jedynie poprzez ustawy szczegółowe, w zakresie ściśle określonym przepisami ustaw. Ustawa o rodzinnych ogrodach działkowych z dnia 13 grudnia 2013r. z późn. zmianami zawiera szczegółowo określone ograniczenia w wykonywaniu prawa własności przez stowarzyszenia działkowców, które mogą na terenach własnych tworzyć rodzinne ogrody działkowe. Ograniczenia te dotyczą m.in. możliwości zabudowy terenu ROD, które muszą być zgodne z art. 13 ust. 1, który zawiera negatoryjne określenie, jakie obiekty (altany działkowe - pkt 1) i obiekty gospodarcze - pkt 2), nie mogą znajdować się na terenie ROD tej ustawy określającą rodzaj zabudowy oraz parametry tych obiektów. Ustawowe ograniczenie wykonywania prawa własności (w tym wypadku nieruchomości gruntowej) odnośnie terenów rodzinnych ogrodów działkowych jest zatem zgodne z Konstytucją RP, gdyż wynika wprost z ustawy o ROD. Jednakże jakiekolwiek dalsze ograniczenia tej własności, zwłaszcza niewynikające wprost z innych ustaw, należy uznać za sprzeczne z Konstytucją RP oraz z ustawą o ROD. Ograniczenie wykonywania prawa własności nieruchomości (działki nr [...] w L. ), na które powołuje się organ nadzoru budowlanego nie wynika z ustawy, lecz z przepisów prawa miejscowego (a do takich należą uchwały organów samorządu terytorialnego), które nie mogą ograniczać praw nabytych właścicieli, tym bardziej, jeśli są już one ograniczone przepisami ustawy (w tym wypadku ustawy o ROD). Tym samym decyzja organu nadzoru budowlanego, wydana na tej podstawie, narusza Konstytucyjną zasadę ochrony prawa własności i zakazu jego ograniczania pozaustawowego, wyrażoną w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP .
Skarżący stoi na stanowisku, iż członkom stowarzyszenia działkowców, jak i samemu stowarzyszeniu działkowców, działającemu zgodnie z prawem, tj. z ustawą o ROD, nie mogą być ograniczane prawa wykonywania przysługujących im zgodnie z ustawą uprawnień, w tym do zabudowy zgodnej z przepisami tej ustawy, gdyż w przeciwnym razie wykonywanie tych uprawnień byłoby pozbawione podstaw aksjologicznych. Zadaniem i sensem tworzenia i działalności stowarzyszeń działkowców, jaki przyświecał ustawie o ROD są prawa wynikające z art. 3 i 4 ustawy.
Wobec powyższego należy uznać, iż zapisy ograniczające zabudowę poprzez zakaz lokalizacji budynków, tymczasowych obiektów budowlanych - zawarte w Planie, nie mają zastosowania do urządzeń i obiektów stawianych na terenie ROD, o ile te obiekty i urządzenia stanowią infrastrukturę ogrodową lub służą realizacji celów dla których powstał ROD. Zaznaczyć przy tym należy, iż gmina nie jest pozbawiona możliwości ograniczenia zakładania i działalności ROD, gdyż po wejściu w życie ustawy o ROD z 2013 r. miała możliwość uchwalenia zmiany Planu z ograniczeniem możliwości tworzenia i działalności ROD na dowolnym obszarze objętym Planem, czego jednak nie uczyniła. Co więcej nie podjęła żadnych działań w tym kierunku także po tym, gdy zarząd stowarzyszenia zwrócił się do wójta gminy przed założeniem ROD na przedmiotowej działce, z informacją, iż zamierza na tym terenie utworzyć ROD o nazwie [...] (pismo zarządu stowarzyszenia w aktach - dołączone do złożonego odwołania). Zauważyć należy iż organy administracji publicznej zobowiązane są działać w granicach prawa i niedopuszczalna jest wykładnia rozszerzająca obowiązujących przepisów. Przeciwne działanie narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego - jakimi są zaufanie obywateli do organów administracji publicznej i domniemanie legalności ich działania. W przypadku uznania iż utworzenie na tym terenie ROD jest sprzeczne z interesem społeczności lokalnej to na gminie spoczywał obowiązek inicjatywy zmiany przepisów prawa miejscowego. Zaniechanie ze strony organów administracji publicznej nie może obciążać teraz obywateli, który poczynili już pewne inwestycje na tym terenie. Z pewnością choćby sama tylko informacja ze strony wójta gminy T. , iż w związku ze zgłoszonym przez Stowarzyszenie zamiarem zakupu przedmiotowego gruntu celem utworzenia na nim ROD, podejmie działania w celu zmiany Planu przez radę gminy mającej na celu wykluczenie możliwości zagospodarowania go na cele ROD, powstrzymałaby stowarzyszenie w realizacji tego przedsięwzięcia i spowodowałaby konieczność szukania innej lokalizacji dla nowego ROD. Skoro jednak wójt nie podjął żadnej inicjatywy w tym kierunku, ani nie zapowiedział nawet jej podjęcia, nie było żadnych przesłanek przemawiających przeciwko utworzeniu ROD na przedmiotowej działce i jej zagospodarowaniu infrastrukturą ogrodową, zgodną z przepisami ustawy o ROD.
W tym miejscu Skarżący zwrócili jeszcze uwagę na okoliczność, iż ustawa o ROD uchyliła dotychczasową ustawę o ROD z 8 lipca 2005r. i zniosła ustawowy obowiązek rad gmin umieszczania w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego lokalizacji ROD, zawarty w dotychczasowej ustawie o ROD. Oznacza to, iż ROD powstałe po wejściu w życie ustawy z 13.12.2013 o ROD nie są ujawniane w planach miejscowych zagospodarowania i mogą być tworzone na terenach zgodnych z właściwymi przepisami ustawy o ROD (art. 5) i innych ustaw (tj. na gruntach rolnych - zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 6) ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, lub na terenach rekreacyjno-wypoczynkowych- zgodnie z pkt 16 tabeli stanowiącej załącznik nr 6 do Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków z 29 marca 2001 r.). Zniesienie powyższej zasady bezwzględnego ujawniania lokalizacji ROD w planach miejscowych nie oznacza, iż każdą działkę zakupioną przez stowarzyszenie ogrodowe niezależnie od jej przeznaczenia i warunków zabudowy można "przekształcić" na ROD. Należy bowiem wskazać, iż ROD można zakładać tylko na terenach zgodnych z przepisami, jak wskazano powyżej, a ponadto rada gminy może zmienić plan miejscowy zagospodarowania poprzez wprowadzenie na ustalonym terenie zakazu tworzenia ROD. A zatem można uznać, iż o ile ustawa z 2005r. o ROD sankcjonowała zasadę możliwości tworzenia nowych ROD wyłącznie w lokalizacjach zgodnych z przepisami i uwzględnionych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, o tyle ustawa z 2013r o ROD wprowadziła zasadę przeciwną, tj. sankcjonującą tworzenie nowych ROD w lokalizacjach zgodnych z przepisami, lecz poza lokalizacjami wykluczającymi prowadzenie ROD w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.
W takiej sytuacji zdaniem Skarżących, iż skoro ROD utworzony w L. przez Stowarzyszenie jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego w L. - północny brzeg [...], zatwierdzonym uchwałą Nr [...] z dnia 18 maja 2010 r. Rady Gminy T. , to - zgodnie z przedstawioną wykładnią systemową i funkcjonalna - warunki i ograniczenia w zakresie zabudowy zawarte w Planie, tj. § 4 pkt 2a i §10) nie dotyczą obiektów zlokalizowanych na terenie ROD, o ile obiekty te są zgodne z przepisami ustawy o ROD i stanowią infrastrukturę ogrodową lub służą realizacji celów określonych w ustawie o ROD. Organy nadzoru budowlanego obu instancji nie dokonały jednak takiej weryfikacji w toku postępowania.
Dalej wskazano, że skoro te obiekty i urządzenia stanowią infrastrukturę ogrodową w ramach ROD, to ten właśnie atrybut związany z ich lokalizacją na terenie ROD, sprawia iż nie są one objęte ogólnym zakazem stawiania takich obiektów i urządzeń, zawartym w Planie. Przeciwny wniosek oznaczałby zgodę na ingerencję w sposób zorganizowania ROD i jego funkcjonalność, co pozbawiałoby ROD możliwości ustawowo zapewnionego zaspokojenia potrzeb i praw działkowców posiadających swoje ogrody na terenie danego ROD. Należy bowiem w tym miejscu wskazać na treść art. 4 ustawy o ROD zgodnie z którym ROD są urządzeniami użyteczności publicznej, służącymi zaspokajaniu wypoczynkowych, rekreacyjnych i innych potrzeb socjalnych członków społeczności lokalnych poprzez zapewnienie im powszechnego dostępu do ROD. Z uwagi na ten zapis trudno sobie wyobrazić różnicowanie możliwości korzystania z tych praw przez działkowców w ramach różnych ogrodów, polegającego na tym, iż na jednym ROD można stawiać altany działkowe i place zabaw, a na innym już nie - przeczyłoby to wyrażonej w powyższym przepisie idei egalitaryzmu działkowców działających przecież w ramach stowarzyszenia jakim jest ROD i zapewnienia równego traktowania praw wszystkich działkowców jako członków danego stowarzyszenia. A zatem ingerencja w możliwość tworzenia infrastruktury ogrodowej stanowiłaby także naruszenie art. 4 ustawy o ROD.
Mając na uwadze powyższą analizę Planu i Uchwałę dotyczących warunków zagospodarowania działki nr [...] w L. Skarżący stwierdzili, iż nie ma żadnych podstaw prawnych do uznania, iż wznoszenie altan działkowych na terenie ROD przez Stowarzyszenie i jest niezgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Analiza niniejszej sprawy prowadzi zdaniem Skarżących do stwierdzenia iż mamy do czynienia z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nie podjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz nie zebranie i nie rozpatrzenie materiału dowodowego.
Na koniec Skarżący zwrócił uwagę na preambułę umieszczoną w ustawie o ROD oraz zapis art. 4, a także art. 6 ust. 1 Ustawy o ROD, w którym zapisano iż organy administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego tworzą warunki dla rozwoju ROD. Interpretacja zastosowana przez organy nadzoru budowlanego obu instancji w przedmiotowej sprawie jest sprzeczna z prawem a podjęta decyzja dowodzi także nieuwzględnienia przez te organy zasady wyrażonej w art. 6 ust. 1 ustawy o ROD.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w treści wydanej decyzji. Jednocześnie organ wniósł na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. o rozpoznanie skargi w trybie uproszczonym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skargi nie zasługują na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 334) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., zwanej dalej – "p.p.s.a."). Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 p.p.s.a. stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nadto, Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. wydaje wyrok na podstawie akt sprawy, przez które rozumieć należy akta administracyjne oraz akta sądowe. Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, że sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Sprawa została rozpoznana przez Sąd w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. przez trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Skarżący w terminie 14 dni od doręczenia im odpowiedzi organu na skargę nie zażądali rozprawy.
Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd podzielił ustalenia faktyczne poczynione przez organy obu instancji przyjmując je za własne i czyniąc podstawą swych rozważań. Zaskarżona decyzja o nakazie rozbiórki nie narusza bowiem prawa materialnego, a także w toku postępowania organy administracji nie uchybiły regułom procedury administracyjnej w stopniu skutkującym uchyleniem zaskarżonej decyzji lub poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, jak tego domagali się Skarżący.
Przedmiotem kontroli zgodności z prawem w przedmiotowej sprawie stała się decyzja Inspektor Nadzoru Budowlanego, którą orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] z dnia 16 sierpnia 2024 r. nakazującej inwestorowi M. P. rozbiórkę tymczasowego obiektu budowlanego (domku holenderskiego) położonego na parceli nr [...], o wymiarach w planie 3,7 m x 9,8 m i wysokości 2,76 m, znajdującego się na działce nr ewidencyjny [...] położonej przy ul. [...] w L. , gm. T. .
Z ustaleń faktycznych wynika, że na przedmiotowej parceli nr [...] znajduje się prócz obiektu gospodarczego w realizacji (nieobjętego niniejszym postępowaniem), tzw. domek holenderski. Obiekt posiada podwozie wraz z hakiem holowniczym z kołami, a w dniu kontroli był posadowiony na bloczkach betonowych. W dniu kontroli obiekt nie posiadał rejestracji oraz aktualnego ubezpieczenia. Obiekt ma wymiary w planie 370 cm x 980 cm i wysokości 276 cm. Obiekt na przedmiotowej parceli został posadowiony wokoło 2021 roku. (k. 35-40 akt adm. I inst.). Inwestor nie przedstawił żadnych pozwoleń związanych z posadowieniem przedmiotowego obiektu, a także organ nadzoru budowanego w toku postępowania administracyjnego nie uzyskał od organów współdziałających informacji o wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę, czy złożeniu zgłoszenia zamiaru wybudowania związanych z przedmiotowym obiektem.
Zasadniczą kwestią do rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie było ustalenie, czy posadowiony na parceli Skarżącego domek holenderski organy prawidłowo zakwalifikowały jako obiekt budowlany wymagający uzyskania pozwolenia na budowę w świetle postanowień ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 725 z późn. zm.; dalej "P.b."), jak i przepisów ustawy ROD.
Celem kwalifikacji domku holenderskiego jako obiektu budowlanego i zastosowania względem tego obiektu przepisów ustawy Prawo budowlane konieczne jest stwierdzenie, że odpowiada on definicji ustawowej obiektu budowlanego wskazanej w treści art. 3 pkt 1 P.b. Przepis ten stanowi, że przez obiekt budowlany należy rozumieć budynek, budowlę, bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych.
Po pierwsze, domek holenderski nie może zostać uznany za budynek bo nie odpowiada jego definicji z art. 3 pkt 2 P.b. Stanowi on, że budynek to taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. O ile domek holenderski posiada przegrody budowlane i dach to zasadniczo nie ma ani fundamentów, ani nie jest trwale związany z gruntem. Nie spełnia zatem definicji budynku.
Domek holenderski nie jest budynkiem, obiektem małej architektury, a zatem jest innym obiektem budowlanym. Spełnia bowiem funkcję obiektu rekreacji indywidualnej, posiada stosowne i niezbędne instalacje, by zapewnić warunki pobytu ludzi dla celów rekreacji, wykonany jest z gotowych wyrobów budowlanych (okna, drzwi, konstrukcja stalowa, ocieplone ściany, dach). Nie trzeba go budować, bo jest już kompletny. Wystarczy go umiejscowić na działce i będzie jako obiekt budowlany gotowy do tego by spełniać założoną funkcję rekreacji indywidualnej (zob. wyrok NSA z dnia 14 listopada 2023 r., sygn. akt II OSK 358/21, LEX nr 3667503).
Zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 4 P.b. altana działkowa i obiekt gospodarczy, o których mowa w ustawie z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz. U. z 2021 r., poz. 1073, dalej jako "ustawa ROD"), nie wymagają wydania decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę, aby uzyskać przymiot legalności. Ustawa o ROD dopuszcza możliwość posadowienia na gruntach rodzinnych ogrodów działkowych altan działkowych (art. 2 pkt 9a), budynków i budowli będących infrastrukturą ogrodową (art. 9 pkt 9) oraz obiektów gospodarczych o powierzchni zabudowy nieprzekraczającej 35 m˛ i wysokości nieprzekraczającej 5 m przy dachach stromych i 4 m przy dachach płaskich (art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy o ROD). Ustawodawca w ustawie o ROD jasno i precyzyjnie wskazał rozmiar budynku rekreacyjno-wypoczynkowego i jego funkcji, które zgodnie z prawem budowlanym nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, ani również nie jest wymagane dokonanie zgłoszenia robót budowlanych. Zatem obiekt zlokalizowany na parceli nr [...] o wymiarach o wymiarach 3,70 m x 9,70 m [Pc= 36,28 m2] i wysokości 2,76 m, nie jest altaną działkową, o której mowa w art. 2 pkt 9a ROD, wbrew twierdzeniom Skarżących, z uwagi na przekroczenie parametru powierzchni obiektu. Nadto, mając na uwadze konstrukcję domku holenderskiego niezasadny okazał się zgłoszony przez Skarżących zarzut odnoszący się do konieczności przeprowadzenia opinii biegłego celem ustalenia precyzyjnych wymiarów przedmiotowego obiektu. Pomiary obiektu zostały dokonane przez pracowników organu nadzoru budowanego, który jest organem wyspecjalizowanym, zatem wysoce kompetentnym do prawidłowego wykonania powyższych czynności i wymagającym z tego powodu zaufania. Skarżący kwestionował powyższe wymiary, ale w żaden sposób nawet nie uprawdopodobnił, że zastrzeżenia co do ich prawidłowości są zasadne. W tym miejscu wskazać należy, że nie mogła odnieść skutku cała argumentacja skargi odnosząca się do naruszenia przepisów ustawy o ROD.
Jednocześnie należy w tym miejscu wskazać, na treść art. 29 ust. 1 pkt 7 P.b., który stanowi, że "Nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa: tymczasowych obiektów budowlanych niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce - w terminie określonym w zgłoszeniu, ale nie później niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu.".
Zgodnie z definicją z art. 3 pkt 5 P.b. przez tymczasowy obiekt budowlany należy rozumieć obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe. Jak stanowi art. 29 ust. 1 pkt 7 P.b. pozwolenia na budowę nie wymaga budowa tymczasowych obiektów budowlanych, niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust. 1, ale nie później niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu.
Wobec powyższego, mając na uwadze konstrukcje i posadowienie przedmiotowego obiektu organy prawidłowo zakwalifikowały go jako tymczasowy obiekt budowlany. Skarżący nie dokonał żadnego zgłoszenia robót budowanych w tym zakresie, ani nie występował o uzyskanie pozwolenia na budowę. W konsekwencji, należy zgodzić się z organami, że posadowienie przedmiotowego domku w okolicznościach sprawy wymagało pozwolenia na budowę, gdyż o ile charakter zabudowy odpowiadał wymogom tymczasowego obiektu budowlanego, to przekroczony został okres jego użytkowania. Skoro w niniejszej sprawie nie było sporne, że ten obiekt na parceli nr [...] istnieje od 2021 r., to uznać należy, że wymagane było dla tego obiektu uzyskanie pozwolenia na budowę. Bezspornie przekroczony został bowiem okres 180 dni.
Sam Skarżący nie kwestionował, że nie posiada pozwolenia na budowę. Po pierwsze zainicjował postępowanie legalizacyjne, co jest jednoznaczne z przyznaniem nieposiadania decyzji w tym zakresie. Ponadto na dalszym etapie wskazywał, że jego uzyskanie nie było jego zdaniem konieczne z uwagi na brzmienie przepisów ustawy ROD. W sytuacji, gdy obiekty powstają bez uzyskania zgody właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej, a to było wymagane w świetle przepisów prawa budowlanego w niniejszej sprawie, to mamy do czynienia z samowolą budowlaną.
W takiej sytuacji, zgodnie z art. 48 ust. 1 P.b. organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego: 1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. W terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia o wstrzymaniu budowy inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego może złożyć wniosek o legalizację (art. 48a ust. 1 P.b.), o czym organy prawidłowo pouczyły w niniejszej sprawie, czyniąc także zadość obowiązkowi wynikającemu z art. 48 ust. 3 P.b. w zakresie poinformowania o konieczności uiszczenia opłaty legalizacyjnej i zasadach je obliczania.
Jak wspomniano, w dniu 5 kwietnia 2024 roku wpłynął wniosek o legalizację przedmiotowego obiektu złożony przez M. P.. Postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2024 r. organ nadzoru, działając na podstawie art. 48b ust. 1 ustawy Prawo budowlane, wezwał wnioskodawcę do przedstawienia dokumentów legalizacyjnych w terminie 60 dni od daty doręczenia postanowienia w postaci:
1) zaświadczenia Wójta Gminy T. o zgodności budowy tymczasowego obiektu budowlanego (domku holenderskiego) położonego na parceli nr [...], o wymiarach w planie 3,7 m x 9,8 m i wysokości 2,76 m, znajdującego się na działce nr ewidencyjny [...] położnej przy ul. [...] w L. , gmina T. z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego
2) trzech egzemplarzy projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami, których obowiązek dołączenia wynika z przepisów odrębnych ustaw, lub kopiami tych opinii, uzgodnień, pozwoleń i innych dokumentów
3) oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane
4) dwóch egzemplarzy projektu technicznego
Przedmiotowe postanowienie zostało doręczone wnioskodawcy w dniu 18 kwietnia 2024 r. (k. 66 akt adm. I inst.).
Stosownie do art. 49e P.b. organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części w przypadku:
1) niezłożenia wniosku o legalizacje w wymaganym terminie
2) wycofania wniosku o legalizację
3) nieprzedłożenia, w wyznaczonym terminie, dokumentów legalizacyjnych
4) niewykonania, w wyznaczonym terminie, postanowienia o usunięciu nieprawidłowości w dokumentach legalizacyjnych
5) nieuiszczenia opłaty legalizacyjnej w wyznaczonym terminie
6) kontynuowania budowy pomimo postanowienia o wstrzymaniu budowy.
Przystąpienie do procesu legalizacyjnego jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem inwestora. Tym samym to inwestor decyduje, czy chce zalegalizować wybudowany obiekt i tym samym przystąpić do procesu legalizacyjnego. Skoro, więc w niniejszej sprawie inwestor w terminie 60 dni od doręczenia mu postanowienia z dnia 12 kwietnia 2024 r. nie przedstawił wymaganych dokumentów, to zasadnie organy wydały decyzję o rozbiórce przedmiotowego budynku. Decyzja została także prawidłowo skierowana do inwestora zgodnie z przepisem art. 52 ust. 1 P.b.
Końcowo wskazać należy, że zarówno skarga jak i odwołanie odnoszą się w głównej mierze do zgodności domku holenderskiego z obowiązującym na terenie działki nr [...] planem miejscowym przyjętym uchwałą nr [...] Rady Gminy T. z dnia 18 maja 2010 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w L. - północny brzeg [...] (Dz. Urz. Województwa [...] z 2010 r. nr [...] pozycja [...]). Jak wskazywał słusznie organ, w związku z dokonaną samowolą budowlaną, w pierwszym etapie postępowania legalizacyjnego nie analizuje postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wobec braku kontynuowania postępowania legalizacyjnego. Dopiero na dalszym etapie postępowania legalizacyjnego organ ocenia prawną możliwości legalizacji, a w tym zgodność inwestycji z obowiązującym na danym terenie planem miejscowym. Wobec nieprzedłożenia przez Skarżącego wymaganych postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2024 r. dokumentów organy do tego etapu – oceny możliwości legalizacji, a w tym zgodności z obowiązującym planem miejscowym - nie przeszły, zatem nie dokonywały w przedmiotowej sprawie oceny zgodności inwestycji z postanowieniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przyjętego powyżej wskazaną uchwałą. Argumentacja skargi w tym zakresie nie mogła zatem skutecznie podważyć zasadności zaskarżonej decyzji.
W ocenie Sądu, organy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego oraz procesowego. Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a. i art. 11 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze, Sąd oddalił skargę w całości na podstawie art. 151 p.p.s.a., jak orzekł w sentencji wyroku.