IV SA/Po 909/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę spółki na decyzję odmawiającą kolejnego przedłużenia terminu wykonania nawierzchni drogi dojazdowej i parkingu, uznając, że interes społeczny związany z bezpieczeństwem przeważa nad interesem strony w uniknięciu niepotrzebnych kosztów.
Spółka N. o. wniosła o zmianę decyzji o pozwoleniu na użytkowanie budynku, domagając się przedłużenia terminu wykonania nawierzchni drogi dojazdowej i parkingu do 2026 roku. Argumentowała, że planowana inwestycja budowlana spowoduje dewastację nawierzchni, a jej wykonanie teraz byłoby nieopłacalne. Organy nadzoru budowlanego odmówiły, wskazując na interes społeczny związany z bezpieczeństwem użytkowników i stanem technicznym nawierzchni. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że interes społeczny przeważa nad interesem strony, a dotychczasowe przedłużenia terminu były wystarczające.
Sprawa dotyczyła skargi spółki N. o. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiającą zmiany decyzji o pozwoleniu na użytkowanie budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Chodziło o odmowę kolejnego przedłużenia terminu zakończenia robót polegających na wykonaniu wierzchniej warstwy drogi dojazdowej i parkingu. Spółka wnioskowała o przedłużenie terminu do 2026 roku, argumentując, że planowana inwestycja budowlana (budowa budynków wielorodzinnych i mediów) spowoduje konieczność dewastacji wykonanej nawierzchni, co czyni jej wykonanie teraz nieopłacalnym. Podnosiła również kwestie finansowe i wizerunkowe. Organy nadzoru budowlanego uznały, że kolejne prolongaty są sprzeczne z interesem społecznym, wskazując na brak możliwości bezpiecznego użytkowania nawierzchni i konieczność doprowadzenia jej do stanu zgodnego z prawem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę. Sąd podkreślił, że zmiana decyzji ostatecznej na podstawie art. 155 k.p.a. wymaga łącznego spełnienia przesłanek, w tym interesu społecznego lub słusznego interesu strony. W ocenie Sądu, spółka nie wykazała istnienia słusznego interesu, który przeważałby nad interesem społecznym. Sąd wskazał, że pierwotny termin wykonania robót minął w 2015 roku, a mimo dwukrotnego przedłużania, inwestycja sąsiednia, na którą powoływała się spółka, nadal nie została rozpoczęta, a jej los jest niepewny. Sąd uznał, że dalsze prolongaty zmierzają do uniknięcia wykonania nałożonych obowiązków, a pozostawienie nawierzchni w niewłaściwym stanie technicznym zagraża bezpieczeństwu ludzi, co jest sprzeczne z interesem społecznym. Interes społeczny związany z bezpieczeństwem przeważał nad interesem strony, a organy działały w granicach ograniczonego uznania administracyjnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, wniosek nie może być uwzględniony, gdy interes społeczny związany z bezpieczeństwem przeważa nad interesem strony w uniknięciu niepotrzebnych kosztów.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że spółka nie wykazała słusznego interesu, który przeważałby nad interesem społecznym. Dotychczasowe przedłużenia terminu były wystarczające, a dalsze prolongaty zmierzały do uniknięcia wykonania obowiązków. Pozostawienie nawierzchni w złym stanie technicznym zagraża bezpieczeństwu ludzi, co jest sprzeczne z interesem społecznym.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (13)
Główne
k.p.a. art. 155 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis ten umożliwia uchylenie lub zmianę decyzji ostatecznej, jeśli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się temu i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Organ działa w ramach ograniczonego uznania administracyjnego.
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada ogólna prowadzenia postępowania, nakazująca wyważanie racji obu interesów.
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek oceny dowodów na podstawie własnego przekonania.
k.p.a. art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.
k.p.a. art. 151
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Oddalenie skargi, jeśli nie ma uzasadnionych podstaw.
p.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres działania sądów administracyjnych.
p.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres działania sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres działania sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 3 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres działania sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Granice kontroli sądowej.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uwzględnienia skargi.
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 15zzs § 3
Podstawa do rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Interes społeczny związany z bezpieczeństwem użytkowników drogi dojazdowej i parkingu przeważa nad interesem strony w uniknięciu niepotrzebnych kosztów. Dotychczasowe przedłużenia terminu wykonania robót były wystarczające, a dalsze prolongaty zmierzają do uniknięcia wykonania nałożonych obowiązków. Stan techniczny nawierzchni zagraża bezpieczeństwu ludzi, co potwierdziła kontrola.
Odrzucone argumenty
Planowana inwestycja budowlana spowoduje dewastację wykonanej nawierzchni, co czyni jej wykonanie teraz nieopłacalnym. Koszty wykonania nawierzchni obciążą finansowo spółkę i wpłyną na zmniejszenie wpływów do budżetu państwa. Sytuacja ekonomiczna związana z pandemią utrudnia pozyskanie finansowania na inwestycje deweloperskie i dostępność kredytów hipotecznych.
Godne uwagi sformułowania
interes społeczny jest doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem drogi dojazdowej i warstwy wierzchniej parkingu. organ nie może opierać swojego rozstrzygnięcia o deklarowane zdarzenia przyszłe, lecz obowiązany jest uwzględniać wyłącznie obiektywnie ustalony stan prawny i faktyczny. interes strony w aspekcie przesłanek z art. 155 k.p.a. – ocenić należało jako słuszny, gdy w interesie społecznym leżało wykonanie nałożonych obowiązków polegających na wykonaniu wierzchniej warstwy drogi dojazdowej oraz parkingu, mających na celu ochronę takich dóbr jako życie i zdrowie ludzkie. nie zasługuje na akceptację
Skład orzekający
Izabela Bąk-Marciniak
przewodniczący
Józef Maleszewski
członek
Katarzyna Witkowicz-Grochowska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 155 k.p.a. w kontekście kolizji interesu społecznego (bezpieczeństwo) z interesem strony (ekonomia, planowanie inwestycji). Podkreślenie priorytetu bezpieczeństwa publicznego nad interesem jednostki w sprawach budowlanych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany decyzji o pozwoleniu na użytkowanie i przedłużania terminu wykonania robót dodatkowych. Konkretne okoliczności faktyczne sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje konflikt między interesem jednostki a interesem społecznym w kontekście budowlanym, co jest częstym problemem w praktyce. Pokazuje, jak sądy wyważają te interesy.
“Czy interes firmy w uniknięciu kosztów jest ważniejszy niż bezpieczeństwo mieszkańców? Sąd rozstrzyga.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIV SA/Po 909/21 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2022-01-12 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-11-04 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Izabela Bąk-Marciniak /przewodniczący/ Józef Maleszewski Katarzyna Witkowicz-Grochowska /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Budżetowe prawo Sygn. powiązane II OSK 924/22 - Wyrok NSA z 2023-10-24 Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 735 art. 155 par. 1 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak Sędzia WSA Józef Maleszewski Asesor sądowy WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi N. o. z siedzibą w P. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2021 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji o pozwoleniu na użytkowanie budynku oddala skargę w całości. Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] sierpnia 2021 r., znak: [...], Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. z dnia [...] maja 2021 r., znak: [...]), którą organ powiatowy odmówił zmiany własnej decyzji nr [...] z dnia [...] listopada 2014 r., znak: [...]) o pozwoleniu na użytkowanie budynku mieszkalnego wielorodzinnego nr [...] na nieruchomości przy ul. [...] w P., w zakresie terminu zakończenia robót polegających na wykonaniu wierzchniej warstwy drogi dojazdowej do budynku na dz. nr geod. [...], [...], [...], [...] oraz wierzchniej warstwy parkingu na działce nr [...] i [...], który to termin został wskazany przez Inwestora na dzień [...] grudnia 2026 r. Kontrolowana decyzja zapadła w poniższym stanie faktycznym i prawnym. W dniu [...] listopada 2014r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. wydał decyzję nr [...], udzielającą N. Sp. z o.o., ul. [...], [...] oraz T. S.A., ul. [...], [...] pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego wielorodzinnego nr [...], na nieruchomości przy ul. [...] w P.. W decyzji tej określono termin zakończenia robót budowlanych polegających na wykonaniu wierzchniej warstwy drogi dojazdowej do budynku na działkach o nr geodezyjnych [...], [...], [...], [...] oraz wierzchniej warstwy parkingu na działce [...] i [...] do dnia [...] grudnia 2015 roku. W dniu [...] lutego 2016r., Inwestor zwrócił się pismem o zmianę terminu zakończenia robót budowlanych polegających na wykonaniu wierzchniej warstwy drogi dojazdowej do budynku na działkach o nr geodezyjnych [...], [...], [...], [...] oraz wierzchniej warstwy parkingu na działkach o nr [...] i [...] i przedłużenie do dnia [...] grudnia 2017r. W dniu [...] stycznia 2017r. organ nadzoru budowlanego wydał decyzję nr [...] o zmianie pozwolenia na użytkowanie, w zakresie zmiany terminu wykonania powyższych robót wyznaczając go zgodnie z wnioskiem na dzień [...] grudnia 2017r. W dniu [...] listopada 2017r., Inwestor ponownie zwrócił się pismem o zmianę terminu zakończenia robót budowlanych polegających na wykonaniu wierzchniej warstwy drogi dojazdowej do budynku na wskazanych wyżej działkach oraz wierzchniej warstwy parkingu na działce [...] i [...], i przedłużenie go do dnia [...] grudnia 2020r. Decyzją własną nr [...] z dnia [...] marca 2018 r. Powiatrowy Inspektor Nadzoru Budowlanego ponownie przedłużył termin dla wykonania powyżej opisanych robót o kolejne 3 lata. W dniu [...] grudnia 2020r., Inwestor kolejny raz zwrócił się do organu nadzoru budowlanego pismem, o zmianę terminu wykonania opisywanych robót o kolejne 6 lat tj. do dnia [...] grudnia 2026r. W dniu [...] grudnia 2020r. inspektorzy PINB dokonali kontroli na terenie przedmiotowego parkingu z drogą dojazdową. Ustalono, że stan nawierzchni nie pozwala na jego bezpieczne użytkowanie, a teren poprzez znaczne nierówności nie pozwala na bezpieczne przejście/dojście do budynku i pojazdów. Dnia [...] maja 2021 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. wydał decyzję nr [...], znak: [...], którą odmówił zmiany decyzji własnej nr [...] z dnia [...] listopada 2014r., sygn. [...] [...]/2014, o pozwoleniu na użytkowanie budynku mieszkalnego wielorodzinnego nr [...], na nieruchomości przy ul. [...] w P. w zakresie terminu zakończenia robót polegających na wykonaniu wierzchniej warstwy drogi dojazdowej do budynku na działce nr geodezyjny [...], [...], [...], [...] oraz wierzchniej warstwy parkingu na działce [...] i [...], który to termin został wskazany przez inwestora na dzień [...] grudnia 2026 r. W uzasadnieniu swojej decyzji organ I instancji przywołał stan faktyczny sprawy i zwrócił uwagę na wyniki kontroli z dnia [...] grudnia 2020 r. Organ uznał, że kolejne prolongaty terminu są sprzeczne ze słusznym interesem strony, a tym bardziej z interesem społecznym. Wynika to, zdaniem PINB, z braku możliwości bezpiecznego i zgodnego z projektem użytkowania nawierzchni, o czym już w 2017 roku informowali PINB zarządcy nieruchomości przy ul. [...] w P.. Organ I instancji argumentował, że słuszny interes strony w niniejszej sprawie odnosi się tylko do finansów Inwestora, a od czasu wydania pozwolenia na użytkowanie minęło już 6 lat i dotąd nie rozpoczęto inwestycji, której realizacja miałaby wpłynąć na zniszczenie nawierzchni pozostałej do wykonania. Odwołanie od powyższej decyzji PINB złożyła N. sp. z o.o., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu Odwołująca się przywołała stan faktyczny sprawy, a następnie treść art. 155 k.p.a. i jego wykładnię. Wskazała, że bez wątpienia ocena, czy w konkretnej rozpoznawanej sprawie istnieją wymienione wyżej przesłanki przemawiające za wzruszeniem decyzji ostatecznej, należy do organu administracji państwowej. Organ winien w tym celu dokonać weryfikacji wydanej już decyzji na podstawie przesłanek z art. 155 k.p.a. Odwołująca się zauważyła, że jej zdaniem okoliczności jakie legły u podstaw rozstrzygnięcia o przesunięciu terminu do wykonania robót nie uległy zmianie od czasu wydania dwóch poprzednich decyzji zmieniających. Spółka wskazała, że zasadniczą przesłanką jaką kierował się organ przedłużając termin wykonania robót określonych w zdaniu poprzedzającym była bowiem perspektywa realizacji inwestycji polegającej na budowie budynków wielorodzinnych objętej pozwoleniem na budowę nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r., sygnatura akt [...] Realizacja tej inwestycji wymagałaby wybudowania sieci wodociągowej, kanalizacyjnej oraz cieplnej na terenach pod drogami i parkingami. Wiązałoby się to, co oczywiste z koniecznością całkowitej dewastacji docelowej wierzchniej warstwy na skutek konieczności przeprowadzenia niezbędnych prac ziemnych. Przesłanka ta nadal istnieje, a Odwołująca się prognozuje, że do 31 grudnia 2023 r. powstanie harmonogram faktycznej realizacji wspomnianej inwestycji. Zdaniem N. sp. z o.o. nie jest to jedynie wewnętrzny problem spółki, bo może to mieć wpływ również na umniejszenie wpływów do budżetu Państwa z tytułu podatków. Końcowo spółka wskazała, że rozstrzygnięcie takie ma również negatywne konotacje wizerunkowe i utrwala pogląd, że władze samorządowe nie panują nad procesami budowlanymi dopuszczając do dewastacji nowych obiektów z powodu konieczności wykonania innych prac, które były możliwe do przewidzenia wcześniej i przede wszystkim - do skoordynowania. Zdziwienie spółki budzi również nieuzasadnione wyeksponowanie stwierdzenia, że obecny zły stan nawierzchni drogi oraz parkingów stwarza stan zagrożenia bezpieczeństwa dla ich użytkowników, bo do tej pory okoliczność ta była przez organ marginalizowana. Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] sierpnia 2021 r., znak: [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję PINB. W motywach rozstrzygnięcia organ II instancji wskazał na decyzje wydawane uprzednio w niniejszej sprawie. Następnie przywołał treść art. 155 k.p.a. i wskazał, że wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie ma charakter decyzji związanej, ale już określenie terminu do wykonania dodatkowych robót jest w pełni uznaniowe i jest możliwa jest jego zmiana. Odnosząc się do przesłanki słusznego interesu strony lub słusznego interesu społecznego zawartych w art. 155 k.p.a. organ odwoławczy przywołał treść wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym interesy strony nie mogą być sprzeczne z interesem społecznym. Zdaniem WWINB w interesie społecznym jest doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem drogi dojazdowej i warstwy wierzchniej parkingu. Końcowo organ II instancji wskazał, że organ nie może opierać swojego rozstrzygnięcia o deklarowane zdarzenia przyszłe, lecz obowiązany jest uwzględniać wyłącznie obiektywnie ustalony stan prawny i faktyczny. Zdaniem WWINB kwestia badania możliwości finansowych spółki wykracza poza obowiązki organów nadzoru budowlanego. Ustawodawca nie zwolnił podmiotów będących w złej sytuacji finansowej od obowiązków wynikających z decyzji opartej na przepisach Prawa budowlanego, tym bardziej, że przyczyną takiego zwolnienia nie może być sytuacja gospodarcza, która według spółki nie wiadomo kiedy ulegnie zmianie. Skargę na powyższą decyzję organu II instancji złożyła N. sp. z o.o. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. naruszenie art. 155 k.p.a. polegające na nieodpowiednim wyważeniu konkurujących interesów (interesu społecznego i słusznego interesu strony) w następstwie czego nie uwzględniono słusznego interesu strony skarżącej, który ze względu na kolejność realizacji inwestycji powinien uzyskać prymat i w związku z tym wniosła o jej uchylenie. W uzasadnieniu Skarżąca wskazała, że niewątpliwie rację ma organ stwierdzając, że w interesie społecznym jest wykonanie wierzchniej warstwy drogi dojazdowej do budynku na dz. nr geod. [...], [...], [...],[...] oraz wierzchniej warstwy parkingu na działce nr [...] i [...]. Z drugiej strony trzeba jednak mieć na uwadze, zdaniem Skarżącej, że w obrocie prawnym funkcjonuje pozwolenie na budowę nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r. ([...]. W oparciu o to pozwolenie w dającej się bliżej określić perspektywie czasowej ([...] grudnia 2023 r.) zostanie opracowany harmonogram faktycznej realizacji inwestycji polegającej na budowie budynków wielorodzinnych i rozbudowy mediów w drogach. Spółka podała, że realizacja tej inwestycji wymagać będzie wybudowania sieci wodociągowej, kanalizacyjnej oraz cieplnej na terenach pod drogami i parkingami, co wiązać się będzie z koniecznością całkowitej dewastacji docelowej wierzchniej warstwy na skutek konieczności przeprowadzenia niezbędnych prac ziemnych. Dalej Skarżąca wskazała, że powyższe prowadzi do wniosku, że w niniejszej sprawie konkurują z sobą dwa interesy: interes społeczny wyrażający się w dążeniu do zapewnienia mieszkańcom możliwości komfortowego i bezpiecznego użytkowania drogi dojazdowej oraz parkingu oraz interes strony skarżącej wyrażający się w dążeniu do uniknięcia ponoszenia niepotrzebnych kosztów położenia wierzchniej docelowej warstwy drogi do budynku oraz wierzchniej warstwy parkingu w sytuacji w której wiadomo, że warstwy te - w niedalekiej przyszłości - zostaną całkowicie zdewastowane na skutek realizacji inwestycji objętej wyżej wymienionym pozwoleniem na budowę. Podobnie jak w odwołaniu N. sp. z o.o. wskazała, że wykonanie przedmiotowych prac spowoduje obniżenie jego kondycji finansowej, co implikować będzie zmniejszeniem wpływów do budżetu Państwa z tytułu podatków, co z kolei naruszy także interes społeczny. Z wszystkich przytoczonych argumentów zdaniem Skarżącej wynika, że interes skarżącego jest w niniejszej sprawie dominujący, co jednak nie znalazło odbicia w zaskarżonej decyzji. Końcowo Skarżąca wskazała na aktualność deklaracji o gotowości do przeprowadzenia doraźnych, tymczasowych napraw nawierzchni (wyrównywanie i utwardzanie nawierzchni). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej także jako "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, i obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.). W ramach sprawowanej kontroli sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Z istoty kontroli wynika również, że zgodność z prawem zaskarżonej decyzji podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego aktu. Z mocy art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c); a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność aktu lub wydanie go z naruszeniem prawa (pkt 2 i pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw, podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a. Kontrola sądowa sprowadza się zatem do badania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, czy zgodnie z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 735, dalej także jako "k.p.a."), dokonano ustalenia stanu faktycznego a dokonana ocena tych ustaleń znajduje oparcie w materiale dowodowym i uzasadnieniu decyzji zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. Przeprowadzona w tak zakreślonych ramach sądowa kontrola legalności zaskarżonej decyzji doprowadziła Sąd do uznania, że akt ten odpowiada prawu. W ocenie Sądu organy nadzoru budowlanego prawidłowo ustaliły stan faktyczny w sprawie, który Sąd bierze za podstawę do orzekania w niniejszej sprawie. Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały w oparciu o art. 155 k.p.a. regulujący jeden z nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego. Przepis ten umożliwia uchylenie lub zmianę decyzji ostatecznej, na mocy której strona nabyła prawo, jeśli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Warunkiem zmiany lub uchylenia decyzji jest zgoda strony. Podkreślić więc należy, że aby zatem zaistniała możliwość jego zastosowania muszą być łącznie spełnione następujące przesłanki: decyzja ostateczna musi przyznawać prawo (nakładać obowiązki), strona musi wyrazić zgodę na jej zmianę lub uchylenie, przepisy szczególne nie mogą sprzeciwiać się jej weryfikacji, a ponadto za uchyleniem lub zmianą decyzji przemawiać musi interes społeczny lub słuszny interes strony. Istnienie opisanych wyżej przesłanek powoduje, że organ administracji publicznej działa w ramach ograniczonego uznania administracyjnego. Nie oznacza to jednak, że organ administracji publicznej zostaje całkowicie pozbawiony sfery uznania przy stosowaniu art. 155 k.p.a. i jego decyzja należy do kategorii związanych. Nie jest to pełne swobodne uznanie, jest ono ograniczone, ale istnieje. To organ ocenia, czy powinien wzruszyć decyzję, czy pozostawić ją w obrocie prawnym bez zmian. Nie stanowi naruszenia prawa sytuacja, w której organ administracji publicznej nie skorzystał z możliwości wzruszenia decyzji na podstawie art. 155 k.p.a. (wyrok Sądu Najwyższego z 2 grudnia 1998 r., III RN 92/98, OSNP 1999, Nr 18, poz. 570; zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wyd. 17, Warszawa 2021). W niniejszej sprawie stwierdzić należy, że bezsprzecznie decyzja PINB nr [...] z dnia [...] listopada 2014r. (znak: [...]) o pozwoleniu na użytkowanie budynku mieszkalnego wielorodzinnego nr [...] na nieruchomości przy ul. [...] w P., w której PINB określił termin zakończenia robót polegających na wykonaniu wierzchniej warstwy drogi dojazdowej do budynku na dz. nr geod. [...], [...], [...], [...] oraz wierzchniej warstwy parkingu na działce nr [...] i [...] jest decyzją na mocy której strona nabywa prawo. Spełniono także przesłanki zgody strony na zmianę decyzji oraz nie dostrzeżono przeszkód w weryfikacji decyzji w przepisach szczególnych. Decyzja ta posiada element uznaniowości, wyrażający się w ustaleniu terminu wykonania nałożonego obowiązku, zatem co do zasady istniała możliwość zmiany tej decyzji, w części dotyczącej terminu jego wykonania. Termin na wykonanie obowiązku nie wynika bowiem z ustawy, ustawodawca nie zawarł również żadnych zaleceń co do sposobu określenia jego długości, pozostawiając tę kwestię uznaniu organów. Rozważyć zatem w niniejszej sprawie należało, czy za zmianą decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony, a jeśli oba, to któremu należy przyznać prymat. Odnosząc się do obowiązku uwzględnienia wymagań "interesu społecznego" lub "słusznego interesu strony", jak też konieczności kierowania się zasadą ogólną art. 7 k.p.a. wyważania racji obu tych interesów stwierdzić należy, że istnienie przesłanki zgodności wzruszenia decyzji z interesem społecznym i interesem jednostki sprawia, że organ administracji publicznej nie może w rozpoznaniu sprawy na podstawie art. 155 k.p.a. nie ustosunkować się do celowości wzruszenia decyzji. Dostrzegł to NSA, stwierdzając w tezie wyroku z 27 stycznia 1987 r., III SA 1048/86 (ONSA 1987, Nr 2, poz. 50), że: "ograniczenie się przez organ przy rozpoznawaniu sprawy w trybie art. 155 k.p.a. wyłącznie do skontrolowania legalności decyzji objętej wnioskiem strony i zaniechanie rozpoznania sprawy w świetle przesłanek do zmiany lub uchylenia decyzji określonych w tym artykule stanowi naruszenie prawa". Obowiązki organu precyzuje się także w tezie 1 wyr. NSA z 19 kwietnia 2000 r., III SA 915/99, stwierdzając, że badanie interesu społecznego i słusznego interesu strony (art. 155 k.p.a.) nie mogło polegać na ocenie prawidłowości zastosowania przepisów prawa przez organy obu instancji przy wydawaniu ostatecznej decyzji. Zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie Skarżąca Spółka nie wykazała zaistnienia słusznego interesu w zmianie decyzji, który to interes przeważałby nad interesem społecznym, a organ we właściwy sposób ustosunkował się i ocenił powyższą przesłankę. Wskazać należy, że pierwotnie obowiązek wynikający z decyzji z [...] listopada 2014 r. miał zostać zrealizowany do dnia [...] grudnia 2015 r. Termin ten, na wniosek Skarżącej, był dwukrotnie przedłużany. Podstawę wystąpienia z wnioskami o zmianę decyzji w zakresie terminu realizacji obowiązku stanowiła planowana inwestycja będąca przedmiotem pozwolenia na budowę nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r. ([...]). Obecnie rozpatrywany wniosek był trzecim z kolei, powołującym się na tę samą argumentację w zakresie ewentualnego zniszczenia nawierzchni pozostałej do wykonania w niniejszej sprawie, przy okazji późniejszej realizacji inwestycji określonej w pozwoleniu na budowę nr [...]. Zauważyć przy tym należy, że od chwili wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie dla niniejszej inwestycji upłynęło 6 lat i dotąd nie rozpoczęto inwestycji sąsiedniej, na którą powołuje się Skarżąca. Dodatkowo stwierdzić należy, że w dalszym ciągu nie jest pewny los tejże inwestycji, albowiem zarówno w treści odwołania, jak i skargi Spółka powołuje się jednie na prognozy co do możliwości sporządzenia harmonogramu prowadzenia prac budowalnych. Tak samo nie może być argumentem przemawiającym za dalszą prolongatą terminu do wykonania robót kwestia wskazywana przez Skarżącą w odwołaniu, dotycząca skutków sytuacji ekonomicznej związanej z pandemią, która znacząco utrudnia pozyskanie finansowań na inwestycje deweloperskie oraz wskazywanie przez Skarżącą na zmniejszenie dostępności kredytów hipotecznych na zakup mieszkań. Interes ekonomiczny strony, w efekcie brak realizacji założonej inwestycji na działkach sąsiednich, nie może stanowić w nieskończoność przesłanki zmiany ostatecznej decyzji. Organ udzielając pozwolenia na użytkowanie z nałożeniem jednocześnie przedmiotowego obowiązku już postawił stronę w sytuacji uprzywilejowanej, nie tylko z tego powodu, że udzieli tego pozwolenia, lecz także z uwagi, że pozwolił stronie na wykonanie robót w czasie późniejszym. Następnie dokonano przedłużenia wspomnianego terminu dwukrotnie i w istocie Inwestor miał aż 6 kolejnych lat na przeprowadzenie stosownych działań. Termin ten był obiektywnie realny i umożliwiał stronie przeprowadzenie wszelkich niezbędnych czynności. Kilkakrotnie składane przez Skarżącą wnioski o zmianę terminu, zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, zmierzają w istocie do uniknięcia wykonania nałożonych na nią obowiązków, a co najmniej odłożenie ich wykonania na odległy czas przyszły, co nie zasługuje na akceptację. Uwzględnienie żądania Skarżącej powodowałoby pozostawienie nawierzchni drogi i parkingu w niewłaściwym stanie technicznym, a w interesie społecznym jest doprowadzenie ich do stanu zgodnego z prawem i wyeliminowanie powodowanego przez to zagrożenia oraz zapewnienie bezpieczeństwa ludzi, które obecnie jest zagrożone, co wynika z kontroli przeprowadzonej w dniu [...] grudnia 2020 r. (k. 155-157 akt adm. I inst.). Samo podejmowanie starań przez Skarżącą w zakresie przygotowania harmonogramu prac do końca 2023r. celem wykonania decyzji, czy znaczne obciążenie finansowe, gdy idzie o zrealizowanie nałożonych na nią obowiązków, nie dowodzi jeszcze wystarczająco, aby interes strony – w aspekcie przesłanek z art. 155 k.p.a. – ocenić należało jako słuszny, gdy w interesie społecznym leżało wykonanie nałożonych obowiązków polegających na wykonaniu wierzchniej warstwy drogi dojazdowej oraz parkingu, mających na celu ochronę takich dóbr jako życie i zdrowie ludzkie (por. wyr. NSA z 27 października 2021r., sygn. akt II OSK 3768/18, dostępne orzeczenia.nsa.gov.pl dalej "CBOSA"). Faktem jest, że nawierzchnia przedmiotowej drogi dojazdowej oraz parkingu znajduje się w stanie zagrażającym bezpieczeństwu ludzi, co potwierdziła kontrola (k. 155-157 akt adm. I inst.). Podsumowując, podzielić należy ocenę zawartą w zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji. Znajduje ona także potwierdzenie w zgromadzonych aktach administracyjnych sprawy. Organy obu instancji działały w warunkach ograniczonego uznania administracyjnego i granic takiego uznania nie przekroczyły. W interesie społecznym, zasadnie zidentyfikowanym przez organy, leżało wykonanie nałożonych obowiązków, mających na celu ochronę dobra w postaci bezpieczeństwa mieszkańców. Przy czym interes ten przeważał nad interesem strony. Za uchyleniem lub zmianą decyzji ma przemawiać obiektywna, społeczna akceptacja dla takiego wyjątkowego działania organu, a nie subiektywne przekonanie strony o słuszności swojej potrzeby, jak w niniejszej sprawie (wyrok NSA z 12 listopada 2015 r., II OSK 561/14; wyrok NSA z 23 kwietnia 2020 r., II OSK 650/19, dostępne CBOSA). Sąd rozpoznający niniejszą sprawę nie doszukał się także innych uchybień przepisów postępowania skutkujących uchyleniem zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] maja 2021 r. W tym stanie sprawy skarga okazała się niezasadna, a jej zarzuty nie odniosły zamierzonego skutku. Na podstawie art. 151 p.p.s.a. należało ją oddalić w całości, jak Sąd orzekł w wyroku. Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 15zzs? ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842, z późn. zm.), w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 1 grudnia 2021 r. Stronom zapewniono także możliwość złożenia na piśmie ewentualnych wniosków dowodowych lub twierdzeń, które mogłyby być podnoszone na rozprawie.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI