IV SA/Po 884/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę przedsiębiorcy na decyzję Lekarza Weterynarii utrzymującą w mocy odmowę zwrotu opłat za czynności Inspekcji Weterynaryjnej, uznając, że opłaty te są naliczane od tonażu mięsa, a nie od czasu pracy urzędników.
Przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą w zakresie rozbioru i przepakowywania mięsa domagał się zwrotu opłat za czynności Inspekcji Weterynaryjnej, twierdząc, że były one naliczane nieprawidłowo, w oparciu o czas pracy lekarzy weterynarii. Organy administracji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznały jednak, że opłaty te są naliczane od tonażu mięsa poddanego nadzorowi, zgodnie z przepisami ustawy o Inspekcji Weterynaryjnej i rozporządzeń wykonawczych. Sąd podkreślił, że pojęcie 'nadzoru' należy rozumieć szeroko i nie jest ono uzależnione od faktycznie wykonywanych czynności kontrolnych w określonym czasie.
Sprawa dotyczyła skargi D. S. prowadzącej działalność gospodarczą "D. w K." na decyzję Lekarza Weterynarii, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Lekarza Weterynarii w P. odmawiającą zwrotu opłat za czynności Inspekcji Weterynaryjnej. Skarżąca domagała się zwrotu kwoty [...] zł, argumentując, że opłaty zostały naliczone nieprawidłowo, w oparciu o błędne założenie dotyczące czasu pracy lekarzy weterynarii (2 godziny tygodniowo). Organy administracji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznały jednak, że opłaty za nadzór nad rozbiorem i przepakowywaniem mięsa są naliczane od tonażu mięsa wprowadzanego do zakładu lub przepakowywanego, zgodnie z art. 31 ust. 1 pkt 6 lit. a) i c) ustawy o Inspekcji Weterynaryjnej oraz rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 29 lipca 2022 r. Sąd podkreślił, że pojęcie "nadzoru" w rozumieniu ustawy o Inspekcji Weterynaryjnej należy interpretować szeroko i nie jest ono ograniczone do faktycznie wykonywanych czynności kontrolnych w określonym czasie. Nadzór ten obejmuje cały proces produkcyjny i jest związany z poddaniem produktów kontroli weterynaryjnej, co potwierdza m.in. możliwość umieszczania na opakowaniach znaku identyfikacyjnego. Sąd powołał się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym nie wykonywanie żadnych czynności w ramach nadzoru przez organ nie zwalnia podmiotu z obowiązku uiszczania opłat. W związku z tym, sąd oddalił skargę jako niezasadną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Opłaty za czynności Inspekcji Weterynaryjnej są naliczane od tonażu mięsa poddanego nadzorowi, a nie od faktycznego czasu pracy urzędników.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pojęcie 'nadzoru' w rozumieniu ustawy o Inspekcji Weterynaryjnej należy interpretować szeroko i nie jest ono ograniczone do faktycznie wykonywanych czynności kontrolnych w określonym czasie. Opłaty są związane z poddaniem produktów kontroli weterynaryjnej i są naliczane od ilości (tonażu) mięsa, zgodnie z przepisami.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (11)
Główne
u.i.w. art. 31 § 1
Ustawa o Inspekcji Weterynaryjnej
Określa podstawę prawną naliczenia opłat za czynności Inspekcji Weterynaryjnej, w tym nadzór nad rozbiorem mięsa (lit. a) oraz nad porcjowaniem, pakowaniem i przepakowywaniem mięsa (lit. c).
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie stawek opłat za czynności wykonywane przez Inspekcję Weterynaryjną
Określa stawki opłat za czynności Inspekcji Weterynaryjnej, w tym 6 zł od tony za nadzór nad rozbiorem mięsa (poz. 8) oraz 6 zł od tony za nadzór nad porcjowaniem, pakowaniem i przepakowywaniem mięsa (poz. 10). Wskazuje również na możliwość podwyższenia stawek w określonych godzinach i dniach (par. 3).
Pomocnicze
Ustawa o finansach publicznych art. 67
Reguluje tryb ustalania należności budżetowych o charakterze publicznoprawnym, do których stosuje się przepisy K.p.a. i Ordynacji podatkowej.
Ordynacja podatkowa art. 72 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Definiuje nadpłatę jako kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku, co ma zastosowanie do opłat o charakterze publicznoprawnym.
u.i.w. art. 30 § 1
Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej
Wprowadza pojęcie 'podmiotów prowadzących działalność w obiektach nadzorowanych przez Inspekcję', co wiąże się z obowiązkiem opłatowym za nadzór.
Rozporządzenie (WE) nr 853/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady art. Załącznik II sekcja I część B
Dotyczy umieszczania znaku identyfikacyjnego na produktach pochodzenia zwierzęcego, co świadczy o zatwierdzeniu podmiotu i nadzorze właściwych służb.
Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia
Podkreśla rolę inspekcji weterynaryjnej w ochronie interesu konsumenta związanego z bezpieczeństwem żywności.
Rozporządzenie (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady art. Preambuła pkt 12
Wskazuje na konieczność uwzględnienia wszystkich aspektów łańcucha produkcji żywności dla zapewnienia jej bezpieczeństwa.
P.u.s.a. art. 1 § 1
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Określa zakres kognicji sądów administracyjnych w zakresie kontroli działalności administracji publicznej.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna do oddalenia skargi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Opłaty za nadzór weterynaryjny są naliczane od tonażu mięsa, a nie od czasu pracy urzędników. Pojęcie 'nadzoru' należy rozumieć szeroko i nie jest ono ograniczone do faktycznie wykonywanych czynności kontrolnych. Nie wykonywanie czynności w ramach nadzoru nie zwalnia z obowiązku uiszczania opłat.
Odrzucone argumenty
Opłaty powinny być naliczane wyłącznie za czynności nadzorcze podjęte wobec partii produktów przyjmowanych i produkowanych w czasie obecności lekarza weterynarii w zakładzie (2 godziny tygodniowo). Opłata za nadzór powinna odnosić się do czasu pracy lekarzy urzędowych, a nie do ilości ton mięsa.
Godne uwagi sformułowania
nadzór nie musi wiązać się z wykonywaniem faktycznie czynności wobec podmiotu nadzorowanego w istocie chodzi o poddanie jej możliwości tego nadzoru nadzór jest pojęciem szerszym
Skład orzekający
Izabela Bąk-Marciniak
przewodniczący sprawozdawca
Monika Świerczak
członek
Katarzyna Witkowicz-Grochowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'nadzoru' w kontekście opłat za czynności Inspekcji Weterynaryjnej oraz zasady naliczania tych opłat od tonażu, a nie od czasu pracy."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego związanego z opłatami za czynności Inspekcji Weterynaryjnej w sektorze mięsnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla przedsiębiorców z branży mięsnej i weterynaryjnej ze względu na praktyczne znaczenie interpretacji przepisów dotyczących opłat za nadzór. Dla szerszej publiczności może być mniej angażująca.
“Opłaty za nadzór weterynaryjny: Tonaż mięsa czy czas pracy urzędnika – co decyduje o wysokości rachunku?”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIV SA/Po 884/24 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2025-02-19 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-11-25 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Izabela Bąk-Marciniak /przewodniczący sprawozdawca/ Katarzyna Witkowicz-Grochowska Monika Świerczak Symbol z opisem 6168 Weterynaria i ochrona zwierząt Skarżony organ Lekarz Weterynarii Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak (spr.) Sędzia WSA Monika Świerczak Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska Protokolant st. sekr. sąd. Iwona Maciak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2025 r. sprawy ze skargi D. S. prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą "D. w K." na decyzję Lekarz Weterynarii z dnia 18 września 2024 r. nr [...] (znak: [...]) w przedmiocie zwrotu opłaty za czynności Inspekcji Weterynaryjnej oddala skargę w całości. Uzasadnienie Decyzją z dnia 18 września 2024 r. nr [...] Lekarz Weterynarii (dalej też "WWLW") po rozpatrzeniu odwołania D. S., D. w K., od decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii w P. z 05 czerwca 2024 r. znak: [...] dotyczącej zwrotu uiszczonych opłat za czynności wykonywane przez Inspekcję Weterynaryjną, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że pismem z 5 kwietnia 2024 r. strona wystąpiła z wnioskiem o zwrot uiszczonych opłat za czynności Inspekcji Weterynaryjnej. Strona domaga się zwrotu kwoty [...]zł według przedstawionego wyliczenia w tabeli. Kwota korekty została przez podmiot obliczona, przy założeniu, iż czynności lekarzy weterynarii wykonywane w zakładzie prowadzonym przez podmiot miały miejsce jeden raz w tygodniu, a czas ich trwania wynosił 2 godziny, w przeliczeniu [...] zł miesięcznie. WWLW podniósł, że bezspornym jest, iż Powiatowy Lekarz Weterynarii w P. sprawował nadzór nad prowadzonym przez podmiot zakładem zlokalizowanym: ul. [...], [...], weterynaryjny numer indentyfikacyjny: [...] prowadzącym produkcję w zakresie rozbioru elementów mięsa kurczaka, rozbioru elementów mięsa indyka, przepakowywania produktów oraz składowania. Nadzór obejmował okres od dnia 11 sierpnia 2022 r. do dnia 29 lutego 2024 r. Powiatowy Lekarz Weterynarii w P. 5 czerwca 2024 r. wydał decyzję, którą oddalił wniosek strony o zwrot kwoty [...]pobranej z tytułu opłat za czynności Inspekcji Weterynaryjnej na podstawie wydanych dokumentów. Od powyższej decyzji, z zachowaniem terminu, wpłynęło odwołanie strony. Organ II instancji podniósł, że faktury opłat zostały wystawione przez Powiatowego Lekarza Weterynarii w P. na podstawie dokumentów przedkładanych przez podmiot "Rozliczenie miesięczne zakładu D. WNI: [...]" za poszczególne miesiące produkcji podlegającej nadzorowi. Tytułem opłat za czynności Inspekcji Weterynaryjnej podmiot bez protestu wpłacił na rachunek bankowy Powiatowego Inspektoratu Weterynarii w P. łącznie kwotę [...]zł. Podmiot nie kwestionował uprzednio zasadności ani wysokości nałożonych opłat, do czasu wystąpienia z wnioskiem z 5 kwietnia 2024 r o zwrot uiszczonych opłat. Wskazano, że opłaty za czynności Inspekcji Weterynaryjnej stanowią należność budżetową o charakterze publicznoprawnym, co oznacza, że charakter omawianych opłat przesądza o szczególnym trybie ich ustalania albo określania uregulowanym w art. 67 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych. Zgodnie z tym przepisem do spraw dotyczących tego typu należności, nieuregulowanych w tej ustawie, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa. W ustawie o finansach publicznych nie ma przepisów dotyczących zwrotu opłat. Takie przepisy znajdują się w art. 72 i nast. Ordynacji podatkowej, zgodnie z art. 72 § 1 pkt 1) za nadpłatę uważa się kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku. Odwołująca uważa, że zapłaciła opłatę nienależną i domaga się korekty rachunków. Zgodnie z art. 74a tej ustawy w przypadkach niewymienionych w art. 73 § 2 i art. 74 wysokość nadpłaty określa organ podatkowy. Zgodnie z art. 75 § 1 jeżeli podatnik kwestionuje zasadność pobrania przez płatnika podatku albo wysokość pobranego podatku, może złożyć wniosek o stwierdzenie nadpłaty podatku. W ocenie WWLW stanowisko Powiatowego Lekarza Weterynarii w P. jest słuszne, ponieważ wskazane wyżej opłaty zostały naliczone i pobrane w sposób prawidłowy. Podstawę prawną naliczenia opłat stanowił art. 31 ust. 1 pkt 6 lit. a) oraz lit. c) ustawy z 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej. Zryczałtowaną opłatę za nadzór nad rozbiorem mięsa przewiduje rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 29 lipca 2022 r. w sprawie stawek opłat za czynności wykonywane przez Inspekcję Weterynaryjną (Dz. U. poz. 1672, 2550) w załączniku nr 1 pod poz. 8 - tj. za tonę mięsa wprowadzanego do zakładu opłata wynosi 6 zł od tony. Opłatę za nadzór nad porcjowaniem, pakowaniem i przepakowywaniem mięsa, mięsa mielonego, surowych wyrobów mięsnych, mięsa oddzielonego mechanicznie oraz produktów mięsnych przewiduje załącznik nr 1 poz. 10 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 29 lipca 2022 r. - tj. za tonę mięsa opłata wynosi 6 zł od tony. Do naliczenia opłat miał również zastosowanie § 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 29 lipca 2022 r. zgodnie z którym stawki opłat określone w załącznikach nr 1 i 2 do rozporządzenia, z wyłączeniem stawek określonych w poz. 3 załącznika nr 1 do rozporządzenia, w przypadku gdy czynności będące podstawą naliczenia tych opłat są wykonywane: 1) między godzinami 22.00 a 6.00 - podwyższa się o 15%; 2) w dni ustawowo wolne od pracy i soboty - podwyższa się o 20%. Zdaniem organu nie mogła zatem zostać uznana za trafną argumentacja wnioskodawcy, że za nadzór sprawowany nad prowadzoną produkcją zakładu Powiatowy Lekarz Weterynarii powinien pobrać opłatę przy uwzględnieniu tego, że czas trwania czynności urzędowych wykonywanych w zakładzie przez lekarzy wyznaczonych, wynosił (jak podała strona) 2 godziny tygodniowo, tj. [...] zł miesięcznie. Zgodnie z przytoczonymi wyżej przepisami opłata za nadzór nad rozbiorem naliczana była prawidłowo i odnosiła się zgodnie z regulacją ustawodawcy do ilości ton mięsa wprowadzanego do zakładu w celu przeprowadzenia rozbioru mięsa, zaś w przypadku nadzoru nad przepakowywaniem mięsa - do ilości ton mięsa przepakowanego, nie zaś do czasu pracy lekarzy urzędowych. Podkreślono, że nadzór ten nie ograniczał się tylko do czynności kontrolnych urzędowych lekarzy wyznaczonych, wykonywanych w trakcie obecności w zakładzie lecz obejmował cały tonaż mięsa znajdujący się w danym miesiącu w nadzorowanym zakładzie. Wskazano, że obok prowadzonych wtedy przez lekarzy wyznaczonych kontroli urzędowych, wystawiane były również świadectwa zdrowia dla poszczególnych przesyłek produktów, pobierano próby do badań, identyfikowano niezgodności i wdrażano środki zaradcze stosowane na podstawie decyzji administracyjnych. Sprawowanie nadzoru należy rozumieć szeroko, jako realizację obowiązków organów kontroli urzędowej, nie ograniczonej jedynie do pojedynczych czynności np. kontroli urzędowych lekarzy weterynarii przez określony czas w tygodniu jest jedną z tych czynności. Innymi czynnościami wymagającymi podjęcia działań przez organy weterynaryjne są np. pobieranie próbek urzędowych czy certyfikacja eksportowa z czego strona regularnie korzystała i korzysta będąc profesjonalistą na rynku eksportowym. Dokumenty za okres sporny przedstawione przez Powiatowego Lekarza Weterynarii w P. dotyczące czynności inspekcyjnych wynikających z tego, iż podmiot znajduję się pod nadzorem Inspekcji Weterynarii wskazują na zaangażowanie środków Powiatowego Inspektoratu Weterynarii w P., aby kompleksowo objąć podmiot nadzorem w stopniu spełniającym wymagania ustawowe. Urzędowi lekarze weterynarii poprzez czynności kontrolne stanowili zaś wsparcie z którego może skorzystać powiatowy lekarz weterynarii, jeśli z przyczyn finansowych lub organizacyjnych nie jest w stanie wykonać ustawowych zadań. Organ I instancji może wyznaczać na czas określony lekarzy weterynarii niebędących pracownikami Inspekcji sprawowania nadzoru nad rozbiorem, przetwórstwem lub przechowywaniem mięsa i wystawiania wymaganych świadectw zdrowia. Organ odwoławczy podkreślił, iż ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej wprowadza pojęcie "podmiotów prowadzących działalność w obiektach nadzorowanych przez Inspekcję", co wiąże się bezpośrednio z czynnościami określonymi przez ustawodawcę mianem "nadzoru", za które ten organ pobiera opłaty określone w art. 30. W istocie chodzi o stan "poddania stałej weryfikacji" działania nadzorowanego zakładu. Oznacza to, że wszystkie produkty zostały wyprodukowane pod urzędowym nadzorem weterynaryjnym. Wskutek powyższego zakład znakuje opakowania wyprodukowanych towarów owalnym znakiem z weterynaryjnym numerem identyfikacyjnym. Znak identyfikacyjny może być nanoszony na produkty pochodzenia zwierzęcego wyłącznie w zakładach podlegających zatwierdzeniu (zgodnie z Rozporządzenie (WE) nr 853/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczególne przepisy dotyczące higieny w odniesieniu do żywności pochodzenia zwierzęcego) i będących pod nadzorem właściwych organów. Oczywistym jest (dla strony również), że nie oznacza to jednak, że prawo to przysługiwało tylko w trakcie 2 godzin obecności urzędowych lekarzy weterynarii, ale przecież w całym procesie produkcyjnym, ponieważ jak wskazano powyżej nadzór jest pojęciem szerszym. Znak identyfikacyjny, o którym mowa w załączniku II sekcji I części B rozporządzenia 853/2004, umieszcza się na opakowaniu jednostkowym, jeśli produkt pakowany jest jednostkowo, lub opakowaniu zbiorczym, jeśli jest to jedyne opakowanie środka spożywczego na etapie pakowania produktów spożywczych pochodzenia zwierzęcego. Strona jako profesjonalista na rynku ma świadomość, iż takie oznakowanie świadczy o tym, iż podmiot jest zatwierdzony, wpisany do rejestru właściwego organu, co razem z zaopatrzeniem produktu w handlowy dokument identyfikacyjny, który jest wystawiany przez podmiot, uprawnia go do nieautoryzowanego już w żaden sposób handlu wewnątrzwspólnotowego, ponieważ powyższe jest gwarantem nadzoru właściwych służb. Skargę na powyższą decyzję wywiodła do Sądu D. , D. w K. wnosząc o jej uchylenie oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii w P., a także zwrot kosztów postepowania w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucono: 1) naruszenie przepisów prawa materialnego tj.: a) art. 31 ust. 1 pkt 6 lit, a) oraz lit, c) ustawy z dnia 29 stycznia 2004 roku o Inspekcji Weterynaryjnej, poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie obejmują one także czynności nadzorcze wykonywane przez Inspekcję Weterynaryjną poza Zakładem Skarżącej, podczas gdy w przedmiotowej sprawie opłaty za czynności Inspekcji Weterynaryjnej powinny być pobrane tylko i wyłącznie za czynności nadzorcze Inspekcji Weterynaryjnej podjęte wobec tych partii produktów, które były przyjmowane i produkowane w czasie obecności Lekarza Weterynarii w Zakładzie Skarżącej, co miało miejsce jeden raz w tygodniu przez dwie godziny, a w konsekwencji nieuwzględnienie wniosku Skarżącej o zwrot kwoty [...]złotych, pobranej z tytułu opłat za czynności Inspekcji Weterynaryjnej; b) § 1 ust. 1 i § 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie stawek opłat za czynności wykonywane przez Inspekcie Weterynaryjną, poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że opłata za nadzór nad rozbiorem mięsa naliczana była prawidłowo i odnosiła się zgodnie z regulacją ustawodawcy do ilości ton mięsa wprowadzanego do Zakładu Skarżącej w celu przeprowadzenia rozbioru mięsa, zaś w przypadku nadzoru nad przepakowywaniem mięsa - do ilości ton mięsa przepakowanego, podczas gdy opłata ta powinna odnosić się do czasu pracy lekarzy urzędowych, co w Zakładzie Skarżącej miało miejsce jeden raz w tygodniu przez dwie godziny; 2) naruszenie przepisów postępowania, tj.: a) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez błędne utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, b) art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie polegające na nieuchyleniu zaskarżonej decyzji organu I instancji oraz na jej niezmienieniu W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. W świetle 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Orzekając w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie wyżej wymienionych ustaw Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja Lekarz Weterynarii utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Lekarza Weterynarii w P. o odmowie zwrotu uiszczonych opłat za czynności wykonywane przez Inspekcję Weterynaryjną. W niniejszej sprawie Skarżąca wystąpiła z wnioskiem o zwrot uiszczonych opłat za czynności Inspekcji Weterynaryjnej. Skarżąca domaga się zwrotu kwoty [...]zł według przedstawionego wyliczenia w tabeli. Zdaniem skarżącej uiszczona opłata jest nienależna i domaga się korekty rachunków. Kwota korekty została przez skarżącą obliczona, przy założeniu, iż czynności lekarzy weterynarii wykonywane w prowadzonym przez Nią zakładzie miały miejsce jeden raz w tygodniu, a czas ich trwania wynosił 2 godziny, w przeliczeniu [...] zł miesięcznie. Zakład skarżącej zlokalizowany w K., (weterynaryjny numer indentyfikacyjny: [...]) prowadzi produkcję w zakresie rozbioru elementów mięsa kurczaka, rozbioru elementów mięsa indyka, przepakowywania produktów oraz składowania. Nadzór nad nim sprawował Powiatowy Lekarz Weterynarii w P.. Podstawą naliczenia i nałożenia na skarżącą opłaty był przepis art. 31 ust. 1 pkt 6 lit. a) oraz lit. c) ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej (DZ. U. 2022.2629 z późn. zm., dalej jako u.i.w.). Zryczałtowaną opłatę za nadzór nad rozbiorem mięsa przewiduje rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 29 lipca 2022 r. w sprawie stawek opłat za czynności wykonywane przez Inspekcję Weterynaryjną (Dz. U. poz. 1672, 2550) w załączniku nr 1 pod poz. 8 - tj. za tonę mięsa wprowadzanego do zakładu opłata wynosi 6 zł od tony. Opłatę za nadzór nad porcjowaniem, pakowaniem i przepakowywaniem mięsa, mięsa mielonego, surowych wyrobów mięsnych, mięsa oddzielonego mechanicznie oraz produktów mięsnych przewiduje załącznik nr 1 poz. 10 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 29 lipca 2022 r. - tj. za tonę mięsa opłata wynosi 6 zł od tony. Do naliczenia opłat miał również zastosowanie § 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 29 lipca 2022 r. zgodnie z którym stawki opłat określone w załącznikach nr 1 i 2 do rozporządzenia, z wyłączeniem stawek określonych w poz. 3 załącznika nr 1 do rozporządzenia, w przypadku gdy czynności będące podstawą naliczenia tych opłat są wykonywane: 1) między godzinami 22.00 a 6.00 - podwyższa się o 15%; 2) w dni ustawowo wolne od pracy i soboty - podwyższa się o 20%. Opłaty za czynności inspekcji weterynaryjnej stanowią należność budżetową o charakterze publicznoprawnym, co oznacza, że charakter omawianych opłat przesądza o szczególnym trybie ich ustalania, bądź też określania, regulowanym art. 67 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 305 z późn. zm.). Po myśli tego przepisu, do spraw dotyczących tego typu należności, nieuregulowanych w tej ustawie, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Powyższe regulacje dają tym samym organom inspekcji weterynaryjnej materialnoprawną podstawę ustalenia opłat za czynności nadzoru weterynaryjnego. Ani ustawa o Inspekcji Weterynaryjnej, ani przepisy rozporządzenia wykonawczego do tej ustawy, nie zawierają definicji "nadzoru". Nadzór weterynaryjny, z którym wiąże się obowiązek opłatowy, należy rozumieć szeroko jako pewien ciąg czynności odnoszących się do określonego tonażu produktów, w odniesieniu do których organ weterynaryjny może podejmować lub podejmował czynności urzędowe, np. związane z pobieraniem próbek urzędowych, certyfikacją, czy wydawaniem zaświadczeń urzędowych, czy kontrolą. W istocie chodzi bowiem o fakt objęcia, czy też poddania określonych produktów kontrolą weterynaryjną. Zakres podejmowanych w stosunku do tych produktów czynności przez organy weterynarii w ramach tego nadzoru może być różny, co nie oznacza, że nie są one objęte tym nadzorem. Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela poglądy doktryny i orzecznictwa, zgodnie z którymi w konkretnych okolicznościach "nadzór" nie musi wiązać się z konkretnymi czynnościami kontrolnymi, tym bardziej odzwierciedlonymi w protokole kontrolnym. Wątpliwości może wprawdzie budzić posłużenie się przez ustawodawcę w u.i.w. w art. 30 ust. 1 pkt 5 określeniem "nadzoru" nad określonymi sferami działalności podmiotów, jednak z istoty regulacji zarówno krajowych jak i europejskich wynika niewątpliwie, że chodzi tu w istocie o poddanie jej możliwości tego nadzoru. W doktrynie (por. A. Serlikowska, Nadzorowany (w:) Opłaty i inne należności ustalane lub pobierane przez organy urzędowej kontroli żywności, Warszawa 2020) wskazuje się, że u.i.w. wprowadza pojęcie "podmiotów prowadzących działalność w obiektach nadzorowanych przez Inspekcję", co wiąże się bezpośrednio z czynnościami określonymi przez ustawodawcę mianem "nadzoru", za które ten organ pobiera opłaty określone w art. 30 ust. 1 pkt 5 ustawy (m.in. miejsca gromadzenia, skupu lub sprzedaży zwierząt, targowiska, punkty odbioru mleka, statki rybackie). "W takim przypadku trudno nie zwrócić uwagi, że w istocie nadzór ten sprowadza się do dokonywania czynności kontrolnych. Dopiero wykrycie nieprawidłowości prowadzi do podjęcia przez te organy czynności władczej - nadzorczej. W judykaturze w związku z tym aktualny jest pogląd, że bez znaczenia dla wymiaru opłaty pozostaje okoliczność, czy jakiekolwiek czynności podejmowane są w ramach tego ustawowego "nadzoru". Stanowisko powyższe zostało zaakceptowane w orzecznictwie NSA, który w wyroku z 18 października 2013 r. (II OSK 1132/12, CBOSA) wskazał, że nie wykonywanie żadnych czynności w ramach nadzoru przez organ do tego uprawniony nie zwalnia podmiotu zobowiązanego z obowiązku uiszczania wskazanych opłat. Nadzór (w przeciwieństwie do kontroli) nie musi wiązać się z wykonywaniem faktycznie czynności wobec podmiotu nadzorowanego. Za taką wykładnią tego pojęcia w odniesieniu do nadzoru sprawowanego przez Inspekcję Weterynaryjną przemawia też fakt, że ustawa o Inspekcji Weterynaryjnej nie wymienia czynności, do których zobowiązana lub uprawniona byłaby inspekcja. Gdyby intencją ustawodawcy było uzależnienie pobierania opłat od faktycznie wykonywanych czynności, to z pewnością określiłby je. Tymczasem ustawa w art. 3 ust. 1 wskazuje jedynie, że Inspekcja realizuje zadania z zakresu ochrony zdrowia zwierząt oraz bezpieczeństwa produktów pochodzenia zwierzęcego w celu zapewnienia ochrony zdrowia publicznego. Natomiast ust. 2 pkt 5 stanowi, że do zadań inspekcji należy sprawowanie nadzoru nad bezpieczeństwem produktów pochodzenia zwierzęcego, w tym nad wymaganiami weterynaryjnymi przy ich produkcji, umieszczaniu na rynku oraz sprzedaży bezpośredniej. Żaden z tych przepisów nie określa zatem konkretnych czynności, do dokonywania których zobowiązana byłaby inspekcja weterynaryjna. Co więcej: analiza rozporządzenia z dnia 15 grudnia 2006 r. również prowadzi do wniosku, że opłaty za nadzór nad przetwórstwem mięsa pobierane są niezależnie od wykonywanych faktycznie czynności. W związku z powyższym nie zasługuje na aprobatę argumentacja skarżącej, jakoby za nadzór sprawowany nad prowadzoną produkcją zakładu Powiatowy Lekarz Weterynarii powinien pobrać opłatę przy uwzględnieniu tego, że czas trwania czynności urzędowych wykonywanych w zakładzie przez lekarzy wyznaczonych, wynosił (jak podała skarżąca) 2 godziny tygodniowo, tj. [...] zł miesięcznie Końcowo należy wskazać, że w zakresie dotyczącym pobierania opłat za czynności, czy nadzór inspekcji weterynaryjnej poza zapisami samej ustawy regulującej zasady działania tej wyspecjalizowanej służby (u.i.w.), istotne są również i inne przepisy, w tym ustawa o bezpieczeństwie żywności i żywienia z dnia 25 sierpnia 2006 r. (Dz.U.2023.1448 t.j.). Zważyć bowiem należy, iż inspekcja weterynaryjna powołana jest m.in. po to, aby chronić interes konsumenta związany z bezpieczeństwem żywności (poza innymi zadaniami wynikającymi z ustawy). Zgodnie z pkt 12 preambuły Rozporządzenia (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiające ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołujące Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiające procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. U. L 31 z 1.2.2002 m str. 1) w celu zapewnienia bezpieczeństwa żywności, konieczne jest uwzględnienie wszystkich aspektów łańcucha produkcji żywności począwszy od produkcji podstawowej i produkcji pasz, poprzez rozbiór i przetwarzanie aż do sprzedaży lub dostawy żywności do konsumenta, ponieważ każdy element może mieć potencjalny wpływ na bezpieczeństwo żywności. Podsumowując, Sąd nie stwierdził, że w postepowaniu przed organami Inspekcji Weterynaryjnej doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego lub procedury administracyjnej w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Złożone pismo dyrektora Departamentu Bezpieczeństwa Żywności i Weterynarii z dnia 31.12.2024 r. przez pełnomocnika skarżącej na terminie rozprawy w dniu 19 lutego 2025 r. nie stanowi dowodu w sprawie, dotyczy innego podmiotu, a wyrażone w nim stanowisko nie jest wykładnią przepisów prawnych wiążących organy stosujące prawo. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI