IV SA/PO 872/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2025-12-04
NSAnieruchomościWysokawsa
planowanie przestrzenneuchwałaniezgodnośćczęść tekstowaczęść graficznagazociągmiejsca parkingowenaruszenie prawastwierdzenie nieważności

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu stwierdził nieważność części uchwały Rady Miejskiej w Swarzędzu dotyczącej miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z powodu istotnych naruszeń prawa, w tym niezgodności między częścią tekstową a graficzną planu.

Wojewoda Wielkopolski zaskarżył uchwałę Rady Miejskiej w Swarzędzu dotyczącą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wskazując na istotne naruszenia prawa. Skarga dotyczyła niezgodności między częścią tekstową a graficzną planu, w szczególności w zakresie oznaczenia gazociągu DN100 oraz ustalenia wskaźników miejsc parkingowych dla terenów, które nie zostały wyznaczone w planie. Sąd uznał zarzuty za zasadne, stwierdzając nieważność zaskarżonych części uchwały.

Sprawa dotyczyła skargi Wojewody Wielkopolskiego na uchwałę Rady Miejskiej w Swarzędzu w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wojewoda zarzucił istotne naruszenie prawa, polegające na niezgodności między częścią tekstową a graficzną planu. Konkretnie, wskazano na § 29 pkt 6 i 7 uchwały, które odnosiły się do strefy kontrolowanej gazociągu DN100, podczas gdy gazociąg ten nie został oznaczony na rysunku planu. Ponadto, § 30 ust. 1 pkt 9 lit. c i d uchwały ustalał wskaźniki miejsc parkingowych dla terenów magazynowych, składowych i produkcyjnych, które nie zostały wyznaczone w planie. Rada Miejska argumentowała, że wskazane zapisy są pozostałością po wcześniejszej wersji projektu planu i nie mają mocy prawnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał jednak, że niezgodność między częścią tekstową a graficzną planu, a także ustalenia dotyczące nieistniejących terenów, stanowią istotne naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego. Sąd podkreślił, że część graficzna planu musi odzwierciedlać część tekstową i nie może być z nią sprzeczna. W konsekwencji, Sąd stwierdził nieważność zaskarżonych części uchwały, zasądzając jednocześnie koszty postępowania od Gminy Swarzędz na rzecz Wojewody.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, niezgodność między częścią tekstową a graficzną planu, która utrudnia jednoznaczne określenie zasad zagospodarowania terenu, stanowi istotne naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że część graficzna planu musi odzwierciedlać część tekstową i nie może być z nią sprzeczna. Brak oznaczenia gazociągu DN100 na rysunku planu, podczas gdy jego strefa ochronna jest uregulowana w części tekstowej, jest istotnym naruszeniem zasad sporządzania planu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (8)

Główne

u.p.z.p. art. 15 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego składa się z części tekstowej i graficznej, które muszą być ze sobą spójne.

u.p.z.p. art. 20 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Plan miejscowy uchwala rada gminy.

u.p.z.p. art. 28 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Istotne naruszenie zasad lub trybu sporządzania planu miejscowego powoduje nieważność uchwały w całości lub części.

P.p.s.a. art. 147 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd stwierdza nieważność aktu prawa miejscowego w całości lub części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania.

u.s.g. art. 91 § 1

Ustawa o samorządzie gminnym

Uchwała organu gminy sprzeczna z prawem jest nieważna.

u.s.g. art. 93 § 1

Ustawa o samorządzie gminnym

Organ nadzoru może zaskarżyć uchwałę organu gminy do sądu administracyjnego.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego.

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego art. 8 § 2

Na rysunku planu stosuje się nazewnictwo i oznaczenia umożliwiające jednoznaczne powiązanie z tekstem planu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niezgodność między częścią tekstową a graficzną planu miejscowego w zakresie oznaczenia gazociągu DN100 i jego strefy kontrolnej. Ustalenia planu dotyczące wskaźników miejsc parkingowych dla terenów magazynowych, składowych i produkcyjnych, które nie zostały wyznaczone w planie.

Godne uwagi sformułowania

Integralność części uchwały, którymi są treść i rysunek planu, należy rozumieć jako ich nieodłączność oraz jednoznaczność i tożsamość ich zapisów. Część graficzna planu jako znak graficzny nie może wiązać bezpośrednio, nie spełnia bowiem wymogów normy prawnej z jej klasyczną budową: hipoteza, dyspozycja, sankcja. Rysunek planu obowiązuje więc tylko w takim zakresie, w jakim przewiduje to część tekstowa planu.

Skład orzekający

Maciej Busz

przewodniczący

Józef Maleszewski

sędzia

Katarzyna Witkowicz-Grochowska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Naruszenia zasad sporządzania planów miejscowych, w szczególności niezgodność części tekstowej z graficzną oraz ustalenia dotyczące nieistniejących terenów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów dotyczących planowania przestrzennego i wymogów formalnych uchwał.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje praktyczne konsekwencje błędów w tworzeniu planów miejscowych, które mogą prowadzić do stwierdzenia ich nieważności. Jest to istotne dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i nieruchomościami.

Błąd w planie miejscowym: sąd stwierdza nieważność uchwały z powodu niezgodności tekstu z rysunkiem.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Po 872/25 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-12-04
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-10-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Józef Maleszewski
Katarzyna Witkowicz-Grochowska /sprawozdawca/
Maciej Busz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6401 Skargi organów nadzorczych na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym)
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w części
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz Sędzia WSA Józef Maleszewski Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Iwona Maciak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi Wojewody Wielkopolskiego na uchwałę Rady Miejskiej w Swarzędzu z dnia 26 listopada 2024 r. nr IX/107/2024 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Rejon ulic Cmentarnej i Grudzińskiego w Jasinie oraz Pszennej i Szkolnej w Łowęcinie" - część A 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części obejmującej: a) § 29 pkt 6 i oznaczenie: "GAZOCIĄG DN100" w legendzie rysunku planu, b) § 29 pkt 7 w zakresie wyrażenia: "i 6", c) § 30 ust. 1 pkt 9 lit. c i d.; 2. zasądza od Gminy Swarzędz na rzecz skarżącego Wojewody Wielkopolskiego kwotę 480 zł (słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Wojewoda Wielkopolski (dalej jako: skarżący) pismem z 27 sierpnia 2025 r. wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na uchwałę Nr IX/107/2024 Rady Miejskiej w Swarzędzu z dnia 26 listopada 2024 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Rejon ulic Cmentarnej i Grudzińskiego w Jasinie oraz Pszennej i Szkolnej w Łowęcinie" - część A, zaskarżając ją w części, tj. w zakresie: § 29 pkt 6, § 29 pkt 7 w zakresie wyrazów: "i 6", oznaczenia "GAZOCIĄG DN100" w legendzie rysunku planu, § 30 ust. 1 pkt 9 lit. c i d. Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały w zaskarżonej części ze względu na istotne naruszenie prawa oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że dokonując oceny zgodności z prawem przedmiotowej uchwały w zakresie zgodności z ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym [w brzmieniu obowiązującym 26 listopada 2024 r. z uwzględnieniem przepisu art. 67 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1688)], zwanej dalej: "u.p.z.p.", w zakresie zasad sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, stwierdził następujące niezgodności między częścią tekstową i rysunkową uchwały:
w § 29 pkt 6 uchwały ustalono w zakresie szczególnych warunków zagospodarowania terenów oraz ograniczeń w ich użytkowaniu, w tym zakazu zabudowy: "strefę kontrolowaną gazociągu DN100 (odgałęzienie Łowęcin, rok budowy 1996 r. MOP pow. 2,5MPa, o szerokości 30 m (po 15 m od osi gazociągu w obu kierunkach), zgodnie z rysunkiem planu, w której obowiązują ograniczenia w zabudowie i zagospodarowaniu przestrzennym wynikające z przepisów odrębnych". W § 29 pkt 7 uchwały natomiast: "nakaz uzgodnienia wszelkich zamiarów inwestycyjnych (uwzględniając wszelkie obiekty budowlane, ciągi piesze, drogi, infrastrukturę techniczną naziemną i podziemną), w granicach stref kontrolowanych, o których mowa w § 29 pkt 5 i 6 z właściwym operatorem sieci gazowej, przed otrzymaniem zgody na budowę". Ponadto, w legendzie rysunku planu zawarto oznaczenie "GAZOCIĄG DN100";
w § 30 ust. 1 pkt 9 lit. c i d uchwały ustalono w zakresie zasad modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji wskaźnik ilości miejsc parkingowych nie mniejszy niż: "1 miejsce postojowe na każde 100 m˛ powierzchni użytkowej magazynów i składów, w tym minimum 1 miejsce przeznaczone na parkowanie pojazdów zaopatrzonych w kartę parkingową" oraz "1 miejsce postojowe na 4 zatrudnionych dla funkcji produkcyjnej, w tym minimum 1 miejsce przeznaczone na parkowanie pojazdów zaopatrzonych w kartę parkingową".
Skarżący wskazał, że na rysunku planu nie oznaczono przebiegu gazociągu DN100 i jego strefy kontrolowanej. W uchwale, zarówno w części tekstowej, jak i rysunkowej, nie wyznaczono terenów o przeznaczeniu pozwalającym na realizację obiektów o funkcji magazynowej, składowej, ani produkcyjnej.
Skarżący argumentował, że stosownie do wymogów art. 15 ust. 1 oraz art. 20 ust. 1 u.p.z.p. miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego składa się z części tekstowej - stanowiącej treść uchwały, oraz z załączników do uchwały, w szczególności rysunku planu - stanowiącego część graficzną. Ponadto w myśl § 8 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U. z 2003 r. nr 164 poz. 1587), obowiązującego dla przedmiotowej procedury planistycznej, na rysunku planu stosuje się nazewnictwo i oznaczenia umożliwiające jego jednoznaczne powiązanie z tekstem uchwały. Integralność części uchwały, którymi są treść i rysunek planu, należy rozumieć jako ich nieodłączność oraz jednoznaczność i tożsamość ich zapisów.
Skarżący wskazał, że zgodnie z wyjaśnieniem Burmistrza Miasta i Gminy Swarzędz uzyskanym w toku postępowania nadzorczego (pismo z 3 lipca 2025 r., znak: WAU.6721.10.2021-86) wymienione zapisy i oznaczenie w legendzie są pozostałością z projektu uchwały obejmującej większy obszar opracowania, wyłączony w trakcie procedury planistycznej. Według informacji zawartej w uzasadnieniu do uchwały w trakcie procedury, po uzyskaniu wszystkich wymaganych przepisami prawa opinii i uzgodnień i po pierwszym wyłożeniu projektu uchwały do publicznego wglądu, podzielono pierwotny obszar opracowania na dwie części: A i B. Podział nastąpił z uwagi na złożoność ustaleń planu, a także w celu wyodrębnienia fragmentu nieobejmującego ustaleń dotyczących planowanej obwodnicy Swarzędza, co skutkować miało przyspieszeniem procedury. Zarówno gazociąg DN100, jak i tereny o funkcji magazynowej, składowej i produkcyjnej znajdują się w części B obszaru opracowania.
W ocenie skarżącego wymienione niezgodności między częścią tekstową i rysunkową uchwały utrudniają jednoznaczne określenie zasad zagospodarowania terenów i w związku z tym stanowią istotne naruszenia zasad sporządzania planu miejscowego powodujące nieważność zaskarżonych zapisów.
W odpowiedzi na skargę Rada Miejska w Swarzędzu wniosła o jej oddalenie. Ustosunkowując się do zarzutów podniesionych w skardze organ wyjaśnił, że gazociąg DN100, o którym mowa w § 29 pkt 6 uchwały oraz do którego odnosi się § 29 pkt 7 uchwały i którego symbol widnieje w legendzie do rysunku planu, znajduje się w granicach sąsiedniego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego powstałego w wyniku już podziału planu na części A i B. Zdaniem organu zapis zawarty w przywołanym paragrafie planu nie ma mocy prawnej, ponieważ ten gazociąg nie występuje w tym planie.
W ocenie organu analogiczna sytuacja zaistniała w zakresie trzeciego zarzutu, dotyczącego § 30 ust. 1 pkt 9 lit. c i d uchwały - również te ustalenia są pozostałością po zapisach uchwały przed wspomnianym podziałem planu. Z uwagi na to, że plan nie wyznacza terenów produkcyjnych, magazynowych, baz i składów, kwestionowany paragraf nie ma mocy prawnej i niemożliwe jest jego wykonanie.
W konsekwencji organ stwierdził, że przywołane nieścisłości wynikające z podziału planu, w trakcie trwania procedury, na dwie części, nie rodzą żadnych negatywnych skutków i nie uniemożliwiają w pełni wykonania pozostałych zapisów uchwały.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 334), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 z późn. zm., dalej jako: "P.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego.
W niniejszej sprawie pod analizę Sądu poddano uchwałę Nr IX/107/2024 Rady Miejskiej w Swarzędzu z dnia 26 listopada 2024 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Rejon ulic Cmentarnej i Grudzińskiego w Jasinie oraz Pszennej i Szkolnej w Łowęcinie" - część A (zwana dalej "Uchwałą"). Zaskarżona Uchwała, jak każda podjęta w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jest aktem prawa miejscowego – o czym expressis verbis stanowi art. 14 ust. 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2024 r. poz. 1130 ze zm., dalej "u.p.z.p.") – zaskarżalnym do sądu administracyjnego zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 P.p.s.a. Przedmiotowa Uchwała została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Wielkopolskiego z dnia 2 stycznia 2025 r. pod pozycją 13.
Skargę na Uchwałę wywiódł Wojewoda Wielkopolski jako organ nadzoru w rozumieniu przepisów Rozdziału 10 ustawy z dnia 08 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2024 r., poz. 1465 z późn. zm.; w skrócie "u.s.g.") domagając się stwierdzenia nieważności Uchwały w części tj. w zakresie: § 29 pkt 6, § 29 pkt 7 w zakresie wyrazów: "i 6", oznaczenia "GAZOCIĄG DN100" w legendzie rysunku planu, § 30 ust. 1 pkt 9 lit. c i d.
W świetle art. 91 ust. 1 u.s.g. uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne, przy czym o nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia. Po upływie tego terminu organ nadzoru nie może już we własnym zakresie stwierdzić nieważności uchwały (zarządzenia) organu gminy, a jedynie może zaskarżyć taki wadliwy, jego zdaniem, akt do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 93 ust. 1 u.s.g. Realizując tę kompetencję, organ nadzoru nie jest skrępowany jakimkolwiek terminem do wniesienia skargi (zob. np.: wyrok NSA z 15.07.2005 r., II OSK 320/05, ONSAiWSA 2006, nr 1, poz. 7; postanowienie NSA z 29.11.2005 r., I OSK 572/05; dostępne: orzeczenia.nsa.gov.pl dalej "CBOSA").
W rozpoznawanej sprawie Wojewoda w ustawowym terminie 30 dni od dnia otrzymania Uchwały nie orzekł o jej nieważności chociażby w części, wobec czego władny był zaskarżyć Uchwałę w trybie art. 93 u.s.g. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu.
Mając wszystko to na uwadze Sąd uznał skargę Wojewody za dopuszczalną i przystąpił do jej merytorycznego rozpoznania, w granicach zaskarżenia oraz własnej kognicji. Oceny, czy zaskarżony plan miejscowy jest obarczony wadą skutkującą stwierdzeniem jego nieważności przez sąd administracyjny na podstawie art. 147 § 1 P.p.s.a., chociażby w części, dokonuje się przez pryzmat przesłanek wynikających z art. 28 ust. 1 u.p.z.p. W myśl tego przepisu istotne naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 lipca 2020 r., sygn. akt II OSK 600/20 wskazał, że podstawą wyeliminowania z obrotu prawnego uchwały organu jednostki samorządu terytorialnego powinno być każde istotne naruszenie prawa, bez względu na jego ustrojowoprawny, materialnoprawny, czy procesowoprawny charakter. Akt organu jednostki samorządu terytorialnego jest natomiast zgodny z prawem, jeżeli jest zgodny z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej oraz z ustawami. W konsekwencji, brak takich naruszeń będzie implikować zgodność aktu organu jednostki samorządu terytorialnego z prawem. W przypadku zaś uznania, że zaskarżony akt narusza przepisy obowiązującego prawa, konieczne staje się wskazanie normy prawnej będącej podstawą takich twierdzeń.
Pojęcie "trybu sporządzania planu miejscowego" (zwanego też potocznie "procedurą planistyczną") – którego zachowanie stanowi przesłankę formalną zgodności planu miejscowego z przepisami prawa – odnosi się do sekwencji czynności, jakie podejmuje organ w celu doprowadzenia do uchwalenia planu miejscowego, począwszy od uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu, a na jego uchwaleniu skończywszy. Żadnych zarzutów w tym zakresie nie podnoszono w skardze. Z kolei pojęcie "zasad sporządzania planu miejscowego" – których przestrzeganie stanowi przesłankę materialną zgodności planu miejscowego z przepisami prawa – należy wiązać z samym sporządzeniem (opracowaniem) aktu planistycznego, a więc z merytoryczną zawartością tego aktu (część tekstowa, graficzna, załączniki), zawartych w nim ustaleń, a także standardów dokumentacji planistycznej (por. wyroki NSA: z 25.05.2009 r., II OSK 1778/08; z 11.09.2008 r., II OSK 215/08, CBOSA). Zasady sporządzania planu miejscowego w aspekcie jego wymaganej oraz dopuszczalnej treści zostały szczegółowo określone przede wszystkim w przepisach art. 15 ust. 2 i 3 u.p.z.p. – określających katalog zagadnień (elementów treściowych) podlegających normowaniu w planie miejscowym: "obowiązkowo" (ust. 2) oraz "w zależności od potrzeb" (ust. 3) – a dodatkowo scharakteryzowany w powyżej wskazanym rozporządzeniu Ministra infrastruktury w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Należy jednak zauważyć, że taki sposób rozumienia owej "obligatoryjności" elementów planu wymienionych w art. 15 ust. 2 u.p.z.p., zgodnie z którym plan miejscowy musi zawierać poszczególne ustalenia, o których mowa w tym przepisie, wówczas, gdy okoliczności faktyczne dotyczące obszaru objętego planem, wynikające zwłaszcza z istniejącego lub planowanego przeznaczenia i sposobu zagospodarowania terenu, uzasadniają dokonanie takich ustaleń (por. wyroki NSA: z 23.04.2010 r., II OSK 311/10; z 13.10.2011 r., II OSK 1566/11; z 06.09.2012 r., II OSK 1343/12, CBOSA; por. też: Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne. Komentarz, pod red. Z. Niewiadomskiego, Warszawa 2016, art. 15 Nb 6, s. 18; I. Zachariasz [w:] H. Izdebski, I. Zachariasz, Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Komentarz, Warszawa 2013, uw. 3 do art. 15). W pewnym sensie są to więc także postanowienia wprowadzane do konkretnego planu miejscowego "w zależności od potrzeb" – z tym że "potrzeb" pojmowanych obiektywnie, jako ściśle uwarunkowanych istniejącymi okolicznościami faktycznymi, a nie, jak na tle art. 15 ust. 3 u.p.z.p., bardziej subiektywnie, jako wynikających z własnej, swobodnej oceny organu planistycznego (por. wyrok NSA z 27.11.2018 r., II OSK 2406/18, CBOSA).
W świetle art. 28 ust. 1 u.p.z.p. nie każde, więc naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego lub trybu jego sporządzania skutkuje stwierdzeniem nieważności uchwały rady gminy w całości lub w części. Naruszenie takie musi zostać ocenione jako istotne, czyli takie, które prowadzi w konsekwencji do sytuacji, gdy przyjęte ustalenia planistyczne są jednoznacznie odmienne od tych, które zostałyby podjęte, gdyby nie naruszono zasad lub trybu sporządzania planu miejscowego (tak wyrok NSA z 26.06.2019r. o sygn. II OSK 1649/18, publ. LEX nr 2703320).
Przenosząc powyższe ogólne uwagi na kanwę niniejszej sprawy, wskazać należy, że Sąd dopatrzył się naruszenia zasad sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a naruszenie to miało charakter istotny. Tym samym zarzuty wywiedzione przez Wojewodę okazały się zasadne.
Zgodnie z art. 15 ust. 1 zd. pierwsze u.p.z.p. wójt, burmistrz albo prezydent miasta sporządza projekt planu miejscowego, zawierający część tekstową i część graficzną, wraz z uzasadnieniem, uwzględniając politykę przestrzenną gminy określoną w strategii rozwoju gminy lub strategii rozwoju ponadlokalnego. Stosownie zaś do art. 20 ust. 1 u.p.z.p. plan miejscowy uchwala rada gminy po stwierdzeniu zgodności z ustaleniami planu ogólnego, rozstrzygając jednocześnie o sposobie realizacji zapisanych w planie miejscowym inwestycji z zakresu infrastruktury technicznej, które należą do zadań własnych gminy, oraz zasadach ich finansowania, zgodnie z przepisami o finansach publicznych. Część tekstowa planu miejscowego stanowi treść uchwały w sprawie uchwalenia planu miejscowego, a część graficzna oraz wymagane rozstrzygnięcia stanowią załączniki do tej uchwały.
Ponadto w myśl § 8 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz. 1587) na projekcie rysunku planu miejscowego stosuje się nazewnictwo i oznaczenia umożliwiające jednoznaczne powiązanie projektu rysunku planu miejscowego z projektem tekstu planu miejscowego. Do projektu rysunku planu miejscowego dołącza się objaśnienia wszystkich użytych oznaczeń.
Treść powołanych przepisów wyraźnie wskazuje, iż część graficzna planu powinna stanowić odzwierciedlenie zapisów części tekstowej i nie może być z nią sprzeczna. To część tekstowa planu zawiera normy prawne, rysunek planu obowiązuje więc tylko w takim zakresie, w jakim przewiduje to część tekstowa planu (por. postanowienie NSA z 18 marca 2011 r., II OZ 191/11, CBOSA). Rysunek planu jako znak graficzny nie może wiązać bezpośrednio, nie spełnia bowiem wymogów normy prawnej z jej klasyczną budową: hipoteza, dyspozycja, sankcja. Rysunek planu obowiązuje w takim zakresie, w jakim tekst planu odsyła do ustaleń planu wyrażonych graficznie na rysunku (Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne, Komentarz pod red. prof. Z. Niewiadomskiego, Wyd. 8, str. 159). Część graficzna planu jest "uszczegółowieniem" części testowej i ustalenia planu muszą być odczytywane łącznie - z uwzględnieniem zarówno części graficznej, jak i tekstowej. Z tych względów nie może być rozbieżności pomiędzy częścią tekstową planu, a rysunkiem planu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 grudnia 2029 r. II OSK3081/18, CBOSA).
Pogląd ten w pełni podziela Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę. Przypomnieć należy, że § 29 pkt 6 i 7 w zakresie wyrażania "i 6" Uchwały stanowi, że: w zakresie szczególnych warunków zagospodarowania terenów oraz ograniczenia w ich użytkowaniu, w tym zakaz zabudowy ustala się strefę kontrolowaną gazociągu DN100 (odgałęzienie Łowęcin, rok budowy 1996 r. MOP pow. 2,5MPa, o szerokości 30 m (po 15 m od osi gazociągu w obu kierunkach), zgodnie z rysunkiem planu, w której obowiązują ograniczenia w zabudowie i zagospodarowaniu przestrzennym wynikające z przepisów odrębnych (pkt 6); nakaz uzgodnienia wszelkich zamiarów inwestycyjnych (uwzględniając wszelkie obiekty budowlane, ciągi piesze, drogi, infrastrukturę techniczną naziemną i podziemną), w granicach stref kontrolowanych, o których mowa w § 29 pkt 5 i 6 z właściwym operatorem sieci gazowej, przed otrzymaniem zgody na budowę (pkt 7).
Z analizy Uchwały wynika, że legenda do części graficznej planu zawiera oznaczenie "GAZOCIĄG DN100". Próżno jednak szukać przedmiotowego oznaczenia na samym rysunku planu. Jak słusznie wskazał skarżący, na rysunku planu nie oznaczono przebiegu gazociągu DN100 i jego strefy kontrolowanej. Powyższe zaś oznacza, że pomiędzy częścią tekstową i częścią graficzną planu istnieje niespójność. Postanowienia części tekstowej planu oraz oznaczenia graficzne powinny zaś umożliwiać jednoznaczne powiązanie projektu rysunku planu miejscowego z projektem części tekstowej miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W przypadku, gdy powiązanie takie nie jest możliwe, oznacza to, że zostały naruszone zasady sporządzania planu. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Skoro zatem w części graficznej planu nie wskazano strefy kontrolowanej gazociągu DN100, a strefa ta funkcjonuje w części tekstowej planu (§ 29 pkt 6 i 7 w części), to oznacza, że w tym zakresie istnieje niespójność pomiędzy treścią planu, a jego częścią graficzną. Brak spójności pomiędzy częścią tekstową Uchwały a jej załącznikiem graficznym, wbrew stanowisku organu, rozpoznawać należy, jako istotne naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego (wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 14.09.2023 r., II SA/Go 185/23, LEX nr 3613176). Sąd uznał zatem zasadność stwierdzenia nieważności § 29 pkt 6 i pkt 7 w zakresie wyrażania "i 6" Uchwały.
Zgodnie zaś z § 30 ust. 1 pkt 9 lit. c i d Uchwały w zakresie zasad modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji ustala się: w zakresie miejsc postojowych dla samochodów osobowych, w łącznej liczbie nie mniejszej niż: c) 1 miejsce postojowe na każde 100 m2 powierzchni użytkowej magazynów i składów, w tym minimum 1 miejsce przeznaczone na parkowanie pojazdów zaopatrzonych w kartę parkingową, d) 1 miejsce postojowe na 4 zatrudnionych dla funkcji produkcyjnej, w tym minimum 1 miejsce przeznaczone na parkowanie pojazdów zaopatrzonych w kartę parkingową.
Tymczasem z analizy Uchwały wynika, że zarówno w części tekstowej, jak i graficznej nie wyznaczono terenów o przeznaczeniu pozwalającym na realizację obiektów o funkcji magazynowej, składowej ani produkcyjnej (§ 3 Uchwały). Treść § 30 ust. 1 pkt 9 lit c i d Uchwały odnosi się więc do obszarów, które nie zostały wyznaczone w zakresie przeznaczenia terenów na gruncie zaskarżonego planu – ani część tekstowa, ani graficzna nie przewidują ww. terenów. Okoliczność tę przyznał w odpowiedzi na skargę organ. Tym samym tutaj również doszło do niespójności między postanowieniami części tekstowej oraz częścią graficzną Uchwały, które Sąd ocenił jako istotne naruszenie prawa, co musiało skutkować stwierdzeniem nieważności § 30 ust. 1 pkt 9 lit. c i d Uchwały.
Niewątpliwie wszystkie dostrzeżone niezgodności miedzy częścią tekstową i rysunkową Uchwały utrudniają jednoznaczne określenie zasad zagospodarowania terenów i w związku z powyższym stanowią istotne naruszenie zasad sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego skutkujące koniecznością stwierdzenia nieważności zaskarżonych postanowień Uchwały. Wbrew temu co podnosi organ, uchwała stanowiąca akt prawa miejscowego nie jest przekaźnikiem informacji, ale wyrazem władczych kompetencji organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego. Dlatego też uchwała winna zawierać wyłącznie przepisy prawa o charakterze dyrektywnym (nakazujące, zakazujące, zezwalające itd.), z których można będzie wyprowadzić normy prawne regulujące sytuację obywateli na danym terenie. Zaskarżone przepisy Uchwały kryterium tego nie spełniają. Niewystarczające jest zatem stwierdzenie organu, że skoro postanowienia planu nie przewidują gazociągu DN100 oraz przeznaczenia terenów produkcyjnych, magazynowych, baz i składów to zapisy planu nie mają mocy prawnej i niemożliwe jest ich wykonanie.
Przeprowadzona kontrola sądowoadministracyjna wykazała ich sprzeczność z zasadą działania organów państwa na podstawie i w granicach prawa (art. 7 Konstytucji RP). Sąd administracyjny dokonując kontroli legalności zaskarżonej Uchwały kierował się też dyspozycją przepisu art. 28 ust. 1 u.p.z.p., który przewiduje, że naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego, istotne naruszenie trybu jego sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części. Przeprowadzona przez sąd rozpatrujący niniejszą sprawę kontrola przedmiotowego aktu potwierdziła zasadność postawionych przez Wojewodę Wielkopolskiego zarzutów względem zaskarżonego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Ponadto, podniesionych w skardze uchybień organ skutecznie nie zakwestionował.
Wobec powyższego, Sąd na podstawie art. 147 § 1 P.p.s.a. stwierdził nieważność zaskarżonej Uchwały w części obejmującej: § 29 pkt 6 i oznaczenie: "GAZOCIĄG DN100" w legendzie rysunku planu, § 29 pkt 7 w zakresie wyrażenia:
"i 6" oraz § 30 ust. 1 pkt 9 lit. c i d., jak w pkt 1 wyroku.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a. i art. 205 § 2 P.p.s.a., obejmujących zwrot od organu na rzecz skarżącego wynagrodzenia pełnomocnika w kwocie 480 zł, zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 z późn. zm.), jak w punkcie 2 wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI