IV SA/Po 869/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi Z. N., redaktora naczelnego, na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy odmawiającą udostępnienia informacji publicznej w postaci treści wszystkich umów cywilnoprawnych zawartych przez gminę w I kwartale 2025 roku. Wójt Gminy argumentował, że żądana informacja ma charakter przetworzony, ponieważ jej przygotowanie wymagałoby analizy około 200 umów i zamówień, co zajęłoby około 27 godzin pracy jednego pracownika, zakłócając funkcjonowanie urzędu. Ponadto, wnioskodawca nie wykazał, aby uzyskanie tej informacji było szczególnie istotne dla interesu publicznego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało tę decyzję, wskazując na potencjalne nadużycie prawa do informacji publicznej przez wnioskodawcę, motywowane osobistymi animozjami po nie zawarciu z nim umowy na konsultacje. Skarżący zarzucał organom naruszenie przepisów K.p.a. i ustawy o dostępie do informacji publicznej, kwestionując przetworzony charakter żądanej informacji oraz sposób oceny jego motywacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo zakwalifikowały żądanie jako informację przetworzoną, której udostępnienie wymaga wykazania szczególnej istotności dla interesu publicznego, czego skarżący nie uczynił. Sąd podkreślił, że prawo prasowe nie przyznaje dziennikarzom odrębnych uprawnień w zakresie dostępu do informacji publicznej, a dziennikarz traktowany jest jak każdy obywatel. Sąd uznał również, że choć w uzasadnieniu SKO pojawiła się omyłka co do liczby umów, nie miało to istotnego wpływu na wynik sprawy, a organy prawidłowo oceniły brak podstaw do udostępnienia informacji przetworzonej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia informacji publicznej przetworzonej, warunek szczególnej istotności dla interesu publicznego przy dostępie do informacji przetworzonej, status prawny dziennikarza w kontekście dostępu do informacji publicznej, ocena nadużycia prawa do informacji publicznej.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i może wymagać uwzględnienia indywidualnych okoliczności każdej sprawy.
Zagadnienia prawne (4)
Czy żądanie udostępnienia treści wszystkich umów cywilnoprawnych zawartych przez gminę w określonym okresie stanowi informację publiczną przetworzoną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, żądanie to stanowi informację publiczną przetworzoną, ponieważ jego realizacja wymaga znacznego nakładu pracy, analizy wielu dokumentów i może zakłócić funkcjonowanie organu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przygotowanie informacji o treści około 200 umów i zamówień, wymagające analizy dokumentów, wyodrębnienia danych i potencjalnie zakłócające pracę urzędu, kwalifikuje się jako informacja przetworzona.
Czy wnioskodawca wykazał, że uzyskanie informacji publicznej przetworzonej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wnioskodawca nie wykazał szczególnej istotności dla interesu publicznego.
Uzasadnienie
Sąd podzielił stanowisko organów, że wnioskodawca nie przedstawił przekonujących argumentów wskazujących, w jaki sposób udostępnienie treści wszystkich umów cywilnoprawnych przyczyni się do ochrony interesu publicznego, poprawy funkcjonowania organów administracji lub rozwiązania ważkich problemów społecznych. Sąd uznał, że publikowanie materiałów satyrycznych nie jest celem uzasadniającym udostępnienie informacji przetworzonej.
Czy dziennikarz lub redaktor naczelny posiada szczególne uprawnienia do dostępu do informacji publicznej w porównaniu do innych obywateli?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, dziennikarz traktowany jest jak każdy inny obywatel składający wniosek o udostępnienie informacji publicznej, a prawo prasowe nie przyznaje mu odrębnych regulacji w tym zakresie.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo NSA, zgodnie z którym dostęp prasy do informacji publicznej odbywa się na zasadach ustawy o dostępie do informacji publicznej, bez odrębnych regulacji.
Czy okoliczności sprawy wskazują na nadużycie prawa do informacji publicznej przez wnioskodawcę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organy administracji i sąd uznały, że działanie wnioskodawcy nosi cechy nadużycia prawa do informacji publicznej.
Uzasadnienie
Organy wskazały na fakt składania przez wnioskodawcę licznych wniosków po nie zawarciu z nim umowy oraz na publikowanie materiałów satyrycznych z wizerunkiem wójta, co sugeruje motywację osobistą, a nie ochronę interesu publicznego.
Przepisy (17)
Główne
u.d.i.p. art. 3 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Prawo do uzyskania informacji przetworzonej przysługuje w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego.
u.d.i.p. art. 1 § ust. 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną.
u.d.i.p. art. 10 § ust. 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub portalu danych, jest udostępniana na wniosek.
u.d.i.p. art. 16 § ust. 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Odmowa udostępnienia informacji publicznej następuje w drodze decyzji.
Prawo prasowe art. 3a
Prawo prasowe
W zakresie prawa dostępu prasy do informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej.
K.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy.
K.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
K.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
Konstytucja RP art. 61 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne.
P.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
P.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
P.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku nieuwzględnienia skargi, podlega ona oddaleniu.
Pomocnicze
u.d.i.p. art. 16 § ust. 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Uzasadnienie decyzji o odmowie udostępnienia zawiera imiona, nazwiska i funkcje osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania o udostępnienie informacji, oraz oznaczenie podmiotów, ze względu na których dobra, wydano decyzję o odmowie udostępnienia informacji.
Prawo prasowe art. 1
Prawo prasowe
Prawo do informacji w związku z wykonywanym zawodem dziennikarza.
K.p.a. art. 8 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Organy administracji publicznej bez uzasadnionej przyczyny nie odstępują od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym.
Konstytucja RP art. 61 § ust. 4
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Tryb udzielania informacji określają ustawy.
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Żądana informacja ma charakter informacji przetworzonej. • Wnioskodawca nie wykazał szczególnej istotności dla interesu publicznego. • Działanie wnioskodawcy nosi cechy nadużycia prawa do informacji publicznej. • Prawo prasowe nie przyznaje dziennikarzom odrębnych uprawnień w zakresie dostępu do informacji publicznej.
Odrzucone argumenty
Żądanie udostępnienia treści wszystkich umów cywilnoprawnych nie ma charakteru informacji przetworzonej. • Organy błędnie oceniły brak istotności dla interesu publicznego. • Organy naruszyły przepisy K.p.a. i ustawy o dostępie do informacji publicznej. • Decyzja SKO zawierała błędy merytoryczne i proceduralne (np. omyłka co do liczby umów, brak odniesienia do argumentacji organu I instancji).
Godne uwagi sformułowania
żądana informacja stanowi informacje publiczną przetworzoną w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej • nie sposób przyjąć, aby otrzymanie i ewentualne wykorzystanie takich informacji podejmowane było dla ochrony interesu publicznego, poprawy funkcjonowania organów administracji publicznej czy rozwiązania ważkich problemów społecznych • ma miejsce nadużycie prawa do informacji publicznej • Dziennikarz jest traktowany jak każdy inny obywatel składający wniosek o udostępnienie informacji publicznej. • Suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów, jakie musi ponieść organ, czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników - może być traktowana jako informacja przetworzona • pozyskiwanie informacji publicznych w celu publikacji materiałów satyrycznych rozpoznać należy, jako działanie zmierzające do uzyskania informacji przetworzonej dla realizacji celów osobistych lub komercyjnych.
Skład orzekający
Tomasz Grossmann
przewodniczący
Sebastian Michalski
sprawozdawca
Jacek Rejman
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia informacji publicznej przetworzonej, warunek szczególnej istotności dla interesu publicznego przy dostępie do informacji przetworzonej, status prawny dziennikarza w kontekście dostępu do informacji publicznej, ocena nadużycia prawa do informacji publicznej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i może wymagać uwzględnienia indywidualnych okoliczności każdej sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego prawa do informacji publicznej, ale w kontekście jego ograniczeń, zwłaszcza gdy żądanie dotyczy dużej ilości danych i może być motywowane osobistymi animozjami. Pokazuje, jak sądy oceniają granice między prawem do informacji a ochroną sprawności działania administracji.
“Czy gmina musi udostępnić wszystkie swoje umowy? Sąd rozstrzyga o granicach dostępu do informacji publicznej.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.