IV SA/Po 869/25

IV SA/Po 869/25 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-12-04
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-09-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Jacek Rejman
Sebastian Michalski /sprawozdawca/
Tomasz Grossmann /przewodniczący/
Symbol z opisem
6480
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann Sędzia WSA Sebastian Michalski (spr.) Asesor sąd. WSA Jacek Rejman Protokolant sekr. sąd. Małgorzata Kusiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi Z. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 26 sierpnia 2025 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej oddala skargę w całości
Uzasadnienie
Z. N., podpisany jako redaktor naczelny [...], podaniem z dnia 04 kwietnia 2025 roku, skierowanym drogą elektroniczną do Wójta Gminy [...] zażądał, aby na podstawie art. 3a w związku z art. 1 Prawa prasowego na adres [...] przesłano mu treść wszystkich umów cywilnoprawnych zawartych przez Gminę [...] w I kwartale 2025 roku.
Wójt Gminy [...], po ponownym rozpoznaniu sprawy w pierwszej instancji, decyzją z dnia 31 lipca 2025 roku (znak: [...]), odmówił udostępnienia informacji publicznej.
Organ wyjaśnił, że nie prowadzi odrębnych, szczegółowych rejestrów, zawierających dane wskazane w żądaniu. Poszczególne umowy znajdują się w aktach różnych spraw. W celu przygotowania wnioskowanej informacji należy przeanalizować wszystkie dokumenty wydatkowe z I kwartału 2025 roku (10 segregatorów), aby wyodrębnić zamówienia i umowy, które zostały zrealizowane i zapłacone w całości. Ponadto wyodrębnić należy: z teczki umów umowy i zamówienia będące w trakcie realizacji, ze zbiorów kadrowych umowy zlecenia, a z teczek spraw umowy najmu i dzierżawy zawarte w I kwartale 2025 roku. Umowy i zamówienia są sporządzane i zawierane w formie papierowej, a znikoma ich część jest zawierana w postaci elektronicznej.
W pierwszym kwartale 2025 roku zawarto około 200 umów (w styczniu - 108, w lutym - 45 oraz w marcu - 57). Średni czas przygotowania jednego dokumentu do udostępnienia to około 8 minut. Przygotowanie wszystkich umów cywilnoprawnych zajmie około 27 godzin. W jednostce, w której znajdują się żądane dokumenty pracują trzy osoby. Realizacja wniosku wyłączyłaby jednego pracownika z wykonywania obowiązków na około 3 dni i zakłóciłaby funkcjonowanie urzędu, co pozwala uznać, że żądana informacja stanowi informacje publiczną przetworzoną w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Odnosząc się do argumentacji wnioskodawcy organ wyjaśnił, że nie można porównywać wskazanych czynności do czasu potrzebnego na skopiowanie treści umów w punkcie komercyjnym. Do kopiowania w punkcie usługowym przekazuje się bowiem dokumenty wcześniej do tego już przygotowane.
Wójt podkreślił, że wnioskodawca nie udzielił odpowiedzi na wezwanie do wykazania, iż uzyskanie informacji przetworzonej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Natomiast organ nie doszukał się takiego interesu w żądaniu udostępnienia "treści wszystkich umów cywilnoprawnych zawartych przez gminę [...] w I kwartale 2025 roku" z uwagi na ich dużą ilość oraz zróżnicowany charakter. W ocenie organu nie sposób przyjąć, aby otrzymanie i ewentualne wykorzystanie takich informacji podejmowane było dla ochrony interesu publicznego, poprawy funkcjonowania organów administracji publicznej czy rozwiązania ważkich problemów społecznych.
Analiza wniosku nie ujawniła podstaw do przyjęcia, że wnioskodawca posiada realną możliwość wykorzystania pozyskanych umów cywilnoprawnych w celu poprawy funkcjonowania organów gminy czy też ochrony interesu publicznego. Sam fakt, że wnioskodawca jest osobą zamieszczającą wypowiedzi na stronie internetowej bez wylegitymowania się "szczególnym interesem społecznym" nie przesądza o zaistnieniu przesłanki udostępnienia informacji publicznej przetworzonej.
Organ podkreślił jednocześnie, że w niniejszym przypadku ma miejsce nadużycie prawa do informacji publicznej. Wnioskodawca zaczął składać dużą ilość wniosków o udostępnienie informacji publicznej po tym, jak organ nie zawarł z nim umowy na 2025 rok dotyczącej prowadzenia konsultacji i porad dla Punktu Konsultacyjnego przy Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w [...].
W okresie marzec-lipiec 2025 roku Z. N. złożył 30 wniosków o udzielenie informacji publicznej oraz jeden wniosek, którym rozszerzył i uszczegółowił żądane informacje. W wielu przypadkach były to wnioski bardzo obszerne, wymagające dużego nakładu pracy. Na dwadzieścia wniosków udzielono odpowiedzi. W dwóch przypadkach przedłużono termin udzielenia odpowiedzi. W dwóch przypadkach poinformowano wnioskodawcę, że organ nie posiada wnioskowanej informacji. Najnowsze wnioski wpłynęły w dniu 29 lipca 2025 roku (jeden wniosek) oraz w dniu 30 lipca 2025 roku (trzy wnioski). Dotyczą one szczegółowych i dodatkowych informacji do już otrzymanych przez wnioskodawcę odpowiedzi na wnioski złożone od marca do czerwca 2025 roku.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu sprawy na skutek odwołania, decyzją 26 sierpnia 2025 roku (nr [...]), utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że treść umów cywilnoprawnych wskutek których dochodzi do przekazania środków publicznych stanowi informację o charakterze publicznym.
Z przepisu art. 3a Prawa prasowego wynika, że w zakresie prawa dostępu prasy do informacji publicznej stosuje się przepisu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Oznacza to, że prasa nie korzysta z regulacji innych niż te, które dotyczą ogółu społeczeństwa. Dziennikarz jest traktowany jak każdy inny obywatel składający wniosek o udostępnienie informacji publicznej.
Z. N. występując z wnioskiem z dnia 04.04.2024 roku podniósł, że jest redaktorem naczelnym [...]. Jednak nie przedłożyły dokumentów na okoliczność, że jest redaktorem naczelnym w rozumieniu art. 7 ust. 2 pkt 7 Prawa prasowego.
Wniosek należało rozpoznać w trybie przewidzianym w art. 3a Prawa prasowego. Przedstawiciel prasy jest w tej mierze traktowany jak każdy w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
W ocenie organu odwoławczego Wójt Gminy [...] prawidłowo zakwalifikował żądaną informację jako informację publiczną przetworzoną, a następnie odmówił jej udzielenia z powodu braku wykazania, iż jej udzielenie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego.
Organ I instancji w sposób wystarczający wykazał, że realizacja wniosku Z. N. wymaga ponadstandardowego nakładu pracy w postaci dokonania analiz zestawień i stworzenia nowych danych, co wymaga zaangażowania dodatkowych sił i środków. Szeroki zakres i rozmiar informacji publicznej (informacji prostej), wymagający gromadzenia, zanonimizowania i sporządzenia kserokopii wielu stron dokumentów, podjęcia szeregu działań organizacyjnych, zaangażowania środków osobowych, które zakłóca działania adresata wniosku i utrudnia wykonywanie przypisanych mu zadań oznacza, że żądanie w istocie dotyczy informacji o charakterze przetworzonym.
Z uwagi na powyższe Kolegium stwierdziło, iż "W okolicznościach niniejszej sprawy obszerny ilościowo zakres wniosku (200 umów cywilnoprawnych) i czasochłonność związana z przygotowaniem wnioskowanej informacji powoduje, że zachodzi przypadek informacji przetworzonej".
Organ I instancji zasadnie wezwała wnioskodawcę do wykazania, że uzyskanie informacji, o której mowa we wniosku z dnia 4 kwietnia 2025 roku jest szczególnie istotne dla interesu publicznego.
Wójt Gminy [...] błędnie uznał, że wnioskodawca był zobowiązany wykazać powody, dla których spełnienie jego żądania będzie szczególnie istotne dla interesu publicznego. Niemniej, zgodnie z wcześniejszymi wytycznymi, organ I instancji samodzielnie zbadał przesłanki przemawiające za istnieniem w sprawie szczególnej istotności dla interesu publicznego.
Kolegium podzieliło ocenę organu I instancji, że działanie Z. N. nosi cechy nadużycia prawa dostępu do informacji publicznej, bo ma na celu wyłącznie realizację własnych prywatnych interesów.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że wnioskodawca zaczął składać liczne wnioski o dostęp do informacji publicznej, gdy nie zawarto z nim umowy dotyczącej prowadzenia konsultacji i porad dla Punktu Konsultacyjnego przy Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w [...].
Kolegium zaznaczyło, że prawo dostępu do informacji publicznej nie może służyć do pozyskiwania materiałów w celu szykanowania osób piastujących funkcje publiczne, tj. do pozyskiwania informacji o tych osobach nie w celu kontroli społecznej, lecz dla prowadzenia sporów osobistych, zaspokojenia prywatnych animozji. Organ stwierdził, że pod adresem internetowym [...] znajdują się między innymi memy z wykorzystaniem wizerunku Wójta.
W ocenie Kolegium stanowi to wymowny dowód rzeczywistych motywów działania wnioskodawcy, pozostający w rażącej sprzeczności ze społecznie uzasadnionym celem instytucji prawa dostępu do informacji publicznej.
Z. N., pismem z dnia 22 września 2025 roku, skorzystał z prawa skargi do sądu administracyjnego.
Skarżący zażądał uchylenia zaskarżonej decyzji oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W ocenie strony skarżącej kwestionowana decyzja została wydana z naruszeniem: art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 2 i art. 3 ustawy o dostępie do informacji publicznej, art. 33 ustawy o finansach publicznych oraz przepisów art. 7, art. 8 i art. 77 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że wniosek o udzielenie informacji publicznej został złożony na podstawie art. 3a w związku z art. 1 Prawa prasowego.
Skarżący podkreślił, że składając wniosek działał jako dziennikarz, reprezentant określonego tytułu prasowego i jego redaktor naczelny, bardzo dobrze znany w środowisku lokalnym. Przedmiotem wniosku były informacje z zakresu gospodarki środkami publicznymi.
Zdaniem skarżącego organy błędnie przyjmują, że żądanie udostępnienia "treści wszystkich umów cywilnoprawnych zawartych przez Gminę [...] w I kwartale 2025 roku" ma charakter informacji publicznej przetworzonej.
Dla ustalenia stanu faktycznego istotna była ilość umów cywilnoprawnych zawartych w I kwartale 2025 roku. Z decyzji Wójta Gminy [...] wynika, że ilość "około 200" obejmuje także "zamówienia". W ocenie skarżącego organ I instancji potwierdził, że nie są to umowy cywilnoprawne. Tak więc w rzeczywistości ilość umów cywilnoprawnych zawartych przez Gminę [...] w I kwartale 2025 roku wynosi około 50-100. Można to oszacować także na podstawie jawnych rejestrów umów publikowanych w Biuletynie Informacji Publicznej gmin wielkościowo podobnych do gminy [...].
Skarżący podkreślił przy tym, że Kolegium przedstawiło własną wersję stanu faktycznego. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy zawarł bowiem stwierdzenie, że "Zasadnie organ I instancji, analizując wniosek z 04 kwietnia 2025 roku, nie znalazł podstaw do przyjęcia, że wnioskodawca posiada realną możliwość zapoznania się oraz wykorzystania około tysiąca umów cywilnoprawnych zawartych przez Gminę [...], w celu poprawienia funkcjonowania organu czy też ochrony interesu społecznego".
Powołując się na wyrok WSA w Krakowie z dnia 4 października 2016 roku (nie podano sygnatury akt) skarżący podniósł, że "czasochłonność oraz trudności organizacyjno-techniczne, jakie wiążą się z przygotowanie informacji publicznej nie mogą zwalniać zobowiązanego podmiotu z obowiązku udostępnienia informacji publicznej (jakkolwiek mogą uzasadniać zastosowanie przepisów art. 14 ust. 2 oraz art. 15 ust. 1 i 2 u.d.i.p.), a tym samym kwestie te nie mogą ograniczać prawa do uzyskania informacji publicznej przewidzianego w art. 3 u.d.i.p.". Sąd zaznaczył, że art. 15 ust. 1 u.d.i.p. posługuje się sformułowaniem "konieczność przekształcenia informacji", a nie jej "przetworzenia".
Skarżący podkreślił ponadto, że niezależnie od tego czy "treść wszystkich umów cywilnoprawnych zawartych przez Gminę [...] w I kwartale 2025 roku" jest informacją prostą, czy informacją publiczną przetworzoną, prawo do otrzymania takiej informacji w sposób dorozumiany przysługuje wnioskodawcy w związku z wykonywanym zawodem dziennikarza w oparciu o art. 1 Prawa prasowego, który ma swoje odzwierciedlenie w orzecznictwie. Sąd Najwyższy w wyroku z 3 października 2002 roku (sygn. akt III RN 89/02) jednoznacznie wypowiedział się, że "Podobnie jak odmowa udzielenia informacji, także odmowa udostępnienia akt urzędowych może nastąpić jedynie ze względu na ochronę tajemnicy państwowej i służbowej oraz innej tajemnicy chronionej ustawą".
Wskazując na art. 8 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego skarżący podniósł, że przeciwko zaskarżonej decyzji przemawiają argumenty z innych decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego wydanych w podobnych sprawach.
Decyzją z 15 września 2016 roku, po rozpatrzeniu odwołania redaktora Naczelnego [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło w całości decyzję Burmistrza Miasta [...] o odmowie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej podania treści umów cywilnoprawnych zawartych przez Gminę [...] w latach 2014-2015 oraz w styczniu 2016 roku, a także umorzyło postępowanie w sprawie odmowy udzielenia informacji.
Decyzją z 30 maja 2016 roku po rozpatrzeniu odwołania redaktora Naczelnego [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło w całości decyzję Burmistrza Miasta i Gminy [...] o odmowie udostępnienia treści wszystkich umów cywilnoprawnych zawartych przez Gminę [...] w latach 2013-2015 oraz w styczniu i lutym 2016 roku, a także umorzyło postępowanie w sprawie odmowy udzielenia informacji.
Chociaż organ II instancji poruszył kwestię rzekomego nadużycia prawa do informacji publicznej, to z treści decyzji bezdyskusyjnie wynika, że nie była to przesłanka do odmowy udzielenia informacji. Teza o rzekomym nadużyciu prawa do informacji publicznej została przywołana instrumentalnie. Potwierdza to fakt, że Wójt Gminy [...] po decyzjach SKO udzielał informacji publicznej i nigdy nie przywoływał rzekomego nadużycia prawa do uzyskania informacji publicznej.
Wskazując na art. 14 Konstytucji RP skarżący podniósł, że organ administracji publicznej nie ma podstaw prawnych do tego, aby na drodze administracyjnej ingerować w terminy, treści czy ilość pytań kierowanych przez przedstawiciela danego tytułu prasowego do reprezentanta władzy ani też wpływać na formę tekstów prasowych. Organ II instancji nigdy nie stwierdził, aby treść któregokolwiek wniosku prasowego była pozamerytoryczna.
Podsumowując skarżący wskazał, że w decyzji Kolegium znajdują się twierdzenia, które w żaden sposób nie odnoszą się do argumentacji Wójta Gminy [...]. Organ II instancji wspomina o memach z wójtem, pisze o "około tysiącu umów zwartych przez Gminę [...]", gdy Wójt podaje około 200, oraz wskazuje na "pozyskiwanie dowodów na potrzeby szykanowania osób piastujących funkcje publiczne" choć organ I instancji w żadnym punkcie decyzji o tym nie pisze.
W ocenie skarżącego trudno jest poważnie odnosi się do absurdalnego porównywania elementów satyrycznych, i to opartych na "dowodach" (czyli prawdzie), do szykanowania.
To, że organ odwoławczy pisze o "około tysiącu umów zwartych przez Gminę [...]" tworzy uzasadnione podejrzenie, że skład Kolegium nawet nie przeczytał treści podpisanej przez siebie decyzji, a jej uzasadnienie powstało na zasadzie "kopiuj-wklej" z treści innej decyzji, co niewątpliwie nie mieści się w standardach postępowania administracyjnego oraz dowodzi, że Kolegium nie dochowało należytej staranności w ustaleniu stanu faktycznego i prawnego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze powtórzyło argumentację zaskarżonej decyzji oraz wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej; kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267).
Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego aktualnego na dzień wydania zaskarżonego aktu.
Realizując zadania wymiaru sprawiedliwości sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie - art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.; dalej w skrócie: "P.p.s.a.").
Uwzględniając skargę na decyzję Sąd uchyla ten akt w całości albo w części na warunkach określonych w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a., względnie stwierdza jego nieważności, gdy spełnione są przesłanki wskazane w art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. albo stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 P.p.s.a.).
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.).
Natomiast zgodnie z art. 135 P.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
W świetle treści z art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. 2022, poz. 902) do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Skarga okazała się nieuzasadniona.
Wzorzec dla oceny legalności załatwienia kontrolowanej sprawy stanowią przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. 2022, poz. 902 - dalej w skrócie "u.d.i.p.") oraz przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm. - dalej w skrócie "K.p.a.").
Zgodnie z treścią art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie.
Prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego (art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.).
Informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub portalu danych, jest udostępniana na wniosek (art. 10 ust. 1 u.d.i.p.).
Odmowa udostępnienia informacji publicznej następuje w drodze decyzji (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.).
W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się jednolicie, że jeżeli nie zachodzą przesłanki określone w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., to organ powinien wydać decyzję o odmowie udzielania informacji publicznej (wyrok NSA z 8.06.2011 r., I OSK 402/11, LEX nr 1082749, wyrok WSA w Poznaniu z 7.03.2013 r., II SA/Po 1060/12, LEX nr 1303565, wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 13.07.2023 r., II SAB/Go 38/23, LEX nr 3586726.).
Do decyzji o odmowie udzielania informacji publicznej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z tym że odwołanie od decyzji rozpoznaje się w terminie 14 dni, a uzasadnienie decyzji o odmowie udostępnienia informacji zawiera także imiona, nazwiska i funkcje osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania o udostępnienie informacji, oraz oznaczenie podmiotów, ze względu na których dobra, wydano decyzję o odmowie udostępnienia informacji (art. 16 ust. 2 pkt 1-2 u.d.i.p.).
W tym stanie rzeczy nie budzi wątpliwości, że legalność decyzji o odmowie udzielenia informacji warunkuje także ocena dochowania wymogów określonych w przepisach art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 art. oraz art. 107 § 3 K.p.a.
Zgodnie z art. 7 K.p.a. organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 K.p.a.). Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy (art. 107 § 3 oraz art. 11 K.p.a.). Zgodnie zaś z treścią art. 8 § 2 K.p.a. organy administracji publicznej bez uzasadnionej przyczyny nie odstępują od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym.
Prawo do informacji zostało określone jako roszczenie do uzyskania informacji. Z prawem tym koreluje obowiązek podmiotów zobowiązanych do udostępnienia żądanych informacji (E. Jarzęcka-Siwik [w:] Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, red. A. Piskorz-Ryń, M. Sakowska-Baryła, LEX/el. 2025, art. 3).
Pomiędzy stronami bezsporne pozostaje, że adresat wniosku, tj. Wójt Gminy [...], jako organ władzy publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., jest zobowiązany do udostępniania informacji publicznej.
Strony zgodnie przyjmują, że przedmiotem żądania wniosku było wydatkowanie środków publicznych z budżetu gminy W. . W konsekwencji bezsporne pomiędzy stronami było także i to, że żądanie wniosku dotyczyło informacji publicznej w rozumieniu art. 1 pkt 1 u.d.i.p.
Kwestie sporne dotyczą natomiast kwalifikacji prawnej żądania wniosku jako żądania dotyczącego udzielania informacji publicznej przetworzonej oraz spełnienia przesłanki/warunku, że prawo do uzyskania informacji przetworzonej przysługuje w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego.
Sąd nie stwierdził podstaw do przyjęcia stanowiska o naruszeniu prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię.
Brak jest podstaw do przyjęcia stanowiska o naruszeniu prawa materialnego poprzez odstąpienie od akceptowanego prawnie sposobu pojmowania informacji publicznej przetworzonej.
Aktualnie w orzecznictwie i doktrynie dominuje już pogląd, że w pewnych przypadkach suma informacji prostych posiadanych przez adresata wniosku może przekształcić się w informację przetworzoną, jeżeli uwzględnienie wniosku wymaga ich zgromadzenia poprzez przegląd materiałów źródłowych, w których są zawarte, a ilość informacji prostych konieczna dla sporządzenia wykazu wskazanego we wniosku jest znaczna i angażuje po stronie wnioskodawcy środki i zasoby konieczne dla jego prawidłowego funkcjonowania (wyrok NSA z 10.10.2025 r., III OSK 688/25, LEX nr 3940453).
Przetworzenie informacji nie zawsze należy utożsamiać z wytworzeniem rodzajowo nowej informacji. Przetworzenie może bowiem polegać np. na wydobyciu poszczególnych informacji cząstkowych z posiadanych przez organ zbiorów dokumentów (które to zbiory mogą być prowadzone w sposób uniemożliwiający proste udostępnienie gromadzonych w nich danych) i odpowiednim ich przygotowaniu na potrzeby wnioskodawcy. Tym samym również suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów, jakie musi ponieść organ, czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników - może być traktowana jako informacja przetworzona (wyrok WSA w Lublinie z 21.06.2022 r., II SA/Lu 244/22, LEX nr 3362528; wyrok NSA z 4.07.2025 r., III OSK 2238/22, LEX nr 3902436).
Także suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów, jakie musi ponieść organ, czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników, szerokiego zakresu wniosku powodującego konieczność przekształcenia (zanonimizowania) wielu dokumentów, co może zakłócić normalny tok działania podmiotu zobowiązanego i utrudnić wykonywanie przypisanych mu zadań, może być uznane za przetworzenie informacji prostych w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. (wyrok NSA z 21.05.2025 r., III OSK 637/22, LEX nr 3905291).
Stwierdzenie, czy żądana informacja ma charakter przetworzony, wymaga uwzględnienia "okoliczności danego przypadku i ich oceny przez pryzmat zakresu i rodzaju czynności koniecznych do przygotowania informacji o treści i zakresie żądanym przez wnioskodawcę" (E. Jarzęcka-Siwik [w:] Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, red. A. Piskorz-Ryń, M. Sakowska-Baryła, LEX/el. 2025, art. 3).
Przypomnieć również należy, że chociaż brak jest ustawowej definicji pojęcia "szczególna istotność dla interesu publicznego", to należy jednak zwrócić uwagę na to, że ustawodawca uznaje tu wyraźnie prymat interesu publicznego nad interesem prywatnym i ogranicza prawo do informacji publicznej. Niewątpliwie art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., będąc podstawą do uzyskania informacji publicznej przetworzonej, w istocie ogranicza do niej dostęp, zmuszając do wykazania, że jej udzielenie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Ograniczenie to, dokonane aktem rangi ustawowej, odpowiada regulacji art. 31 ust. 3, jak również art. 61 ust. 1 Konstytucji RP. Zgodnie bowiem z art. 61 ust. 4 Konstytucji RP tryb udzielania informacji, o których mowa w ust. 1 i 2, określają ustawy. Ustawodawca zaś, ograniczając w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. dostęp do informacji przetworzonej, czyni to w zgodzie z zasadą proporcjonalności i nie można w tym przypadku mówić o łamaniu konstytucyjnych uprawnień obywatela, skoro przedkładając interes publiczny nad interes strony, prawodawca ma na względzie zapewnienie prawidłowego funkcjonowania organów państwa i innych podmiotów zobowiązanych do udzielania informacji publicznej. Porządek publiczny w państwie demokratycznym obejmuje w szczególności pewne minimum sprawności funkcjonowania instytucji państwowych. Ochrona tak rozumianego porządku prawnego byłaby iluzoryczna, gdyby każde subiektywne przekonanie o niezgodności z Konstytucją określonych przepisów obowiązującego prawa bądź o nieprawidłowościach w działalności i funkcjonowaniu organów administracji publicznej uzasadniało angażowanie tych organów do aktywności w zakresie przygotowania informacji publicznej przetworzonej kosztem realizowania przez te organy ich podstawowych kompetencji i zadań (I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska [w:] I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, wyd. III, Warszawa 2016, art. 3 oraz powołana tam literatura i orzecznictwo).
Sąd nie ujawnił podstaw do sformułowania oceny, że w okolicznościach kontrolowanej sprawy organy dopuściły się naruszenia obowiązków procesowych, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a.
Przypomnieć należy, że obowiązywanie w postępowaniu administracyjnym zasady dochodzenia prawdy obiektywnej, w świetle której to na organie administracji prowadzącym postępowanie spoczywa, co do zasady, obowiązek wszechstronnego oraz rzetelnego ustalenia stanu faktycznego sprawy (art. 7 i nast. K.p.a.), nie oznacza, że organ w każdym postępowaniu ma obowiązek poszukiwania dowodów mających wykazać zaistnienie okoliczności, których wykazanie leży w interesie strony, w sytuacji jej pasywnej postawy w tym zakresie. Nałożenie na organy prowadzące postępowanie administracyjne obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego nie zwalnia strony postępowania od współudziału w realizacji tego obowiązku. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy brak udowodnienia określonych okoliczności faktycznych może prowadzić do rezultatów niekorzystnych dla strony (zob. wyrok NSA z 23.01.2025 r., I OSK 1171/23, LEX nr 3836548.
Dostrzegać zatem należy, że wezwanie do wykazania "szczególnej istotność dla interesu publicznego" należy rozpoznawać jako oczekiwanie przez organ wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji o odmowie udzielenia informacji w rozumieniu art. 79a § 1 K.p.a. w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.
O istotnym naruszeniu art. 7, art. 8 § 1-2, art. 11, art. 15, art. 77 § 1, art. 80, czy art. 107 § 3 K.p.a. można mówić wówczas, gdy organ pominie milczeniem niektóre dowody, twierdzenia, wyjaśnienia strony bądź nie odniesie się do faktów istotnych dla sprawy czy też okoliczności podnoszonych przez stronę. W uzasadnieniu powinny zatem znaleźć się motywy podjętego rozstrzygnięcia, w tym odniesienia do żądań i twierdzeń stron.
W ocenie Sądu skarżący przyjmuje nieuprawnione założenie, że znajdujące się w treści uzasadnienia decyzji organu odwoławczego stwierdzenie "około tysiąc umów zwartych przez Gminę [...]" mogło mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia.
Analiza uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie pozostawia jednak wątpliwości, że rzeczywistą podstawę faktyczną ponownego rozpoznania sprawy stanowiły okoliczności faktyczne wskazane w uzasadnieniu decyzji organu I instancji.
Sąd podziela ocenę skarżącego, że stwierdzenie "około tysiąca umów zwartych przez Gminę [...]" znalazło się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji omyłkowo, na zasadzie "kopiuj-wklej". Tego rodzaju nierzetelność w okolicznościach kontrolowanej sprawy nie daje wystarczającej podstawy dla stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a.
Brak jest podstaw do formułowania zarzutu, że decyzja organu odwoławczego została podjęta w oparciu o inne okoliczności niż decyzja organu I instancji.
Organy obu instancji rozważały kwestie dotyczące charakteru żądanej informacji publicznej, zaistnienia przesłanki szczególnej istotności społecznej w uzyskaniu informacji publicznej przetworzonej, a także nadużycia prawa do informacji w kontekście statusu prawnego wnioskodawcy, jego motywacji oraz ilości składanych wniosków o udzielenie informacji publicznej, a także sposobu wykorzystania pozyskiwanych informacji publicznych.
Organy obu instancji odniosły się do argumentacji skarżącego, że wniosek został złożony w trybie ustawy - Prawo prasowe.
Przypomnieć w tym miejscu należy, że w świetle art. 136 K.p.a. organ odwoławczy może przeprowadzić z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję.
Uzasadnienie decyzji organów obu instancji zawiera prawnie konieczny ładunek informacji o okolicznościach faktycznych tej konkretnej sprawy, które przemawiałyby za przyjęciem stanowiska, że żądana informacja ma charakter przetworzonej, a jej uzyskanie nie zostało poparte szczególną istotnością dla interesu publicznego.
Organy wskazały jakie konkretnie działania należy podjąć celem przetworzenia informacji, ilu pracowników i przez jaki czas będzie zaangażowanych w ten proces, czy żądane informacje składają się z informacji prostych, a jeżeli tak, to gdzie i w jakich kategoriach zbiorów się znajdują, w jakim zakresie i przez jaki okres praca organu będzie zakłócona.
Organy obu instancji uwzględniły kwestie dotyczące nadużycia prawa do informacji.
Dokumenty włączone do akt sprawy nie dają podstaw do formułowania oceny o naruszeniu art. 8 § 2 K.p.a. Wbrew twierdzeniom skargi brak jest podstaw do tego, aby uznać, że zaskarżona decyzji i wskazane w skardze decyzje SKO w [...] zapadły w tożsamym stanie faktycznym.
Twierdzenia, iż wnioski kierowane do gminy [...] oraz [...] dotyczyły przedłożenia umów cywilnoprawnych za okres roku czy dwóch lat nie dowodzą, iż okoliczności wystąpienia z takimi wnioskami były tożsame z okolicznościami kontrolowanej sprawy.
Wójt Gminy [...], w ocenie Sądu, trafnie uznał, że zakresem wniosku zostały objęte wszystkie dokumenty wydatkowe z okresu I kwartału 2025 roku (10 segregatorów), a więc zarówno zamówienia, jak i sporządzone umowy zlecenia, najmu, czy dzierżawy.
Nie może budzić wątpliwości, że wydatkowanie środków publicznych na zakupy udokumentowane paragonem, czy też fakturą VAT, jest wynikiem zawarcia cywilnoprawnej umowy sprzedaży. W takim wypadku treść paragonu, czy faktury, dokumentuje treść zawartej umowy cywilnoprawnej.
Sąd nie stwierdził podstaw do naruszenia prawa materialnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie.
Brak jest podstaw do formułowania oceny, że skarżone organy działały bez poszanowaniem dla zasady jawności życia publicznego, tj. bez poszanowania regulacji prawnej, że prawo do uzyskania informacji publicznej oraz skorelowany z nim obowiązek udzielenia informacji dotyczy każdej informacji publicznej, także informacji publicznej przetworzonej (art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.).
Sąd nie podziela zapatrywania, iż organy nadużyły instytucji "informacji publicznej przetworzonej" w celu wydania decyzji o odmowie udostępnienia żądanej informacji.
Organy obszernie przedstawiły okoliczności przemawiające za tym, że wniosek dotyczy informacji publicznej przetworzonej, co w sposób spełniający wymagania przepisów art. 7, art. 80 oraz art. 107 § 3 K.p.a. w związku z art. 3 § 1 pkt 1 u.d.i.p. zostało wyartykułowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Przepis art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. ma w istocie przeciwdziałać zalewom wniosków, zmierzających do uzyskania informacji przetworzonej dla realizacji celów osobistych lub komercyjnych i ma zapobiegać sytuacjom, w których działania organu skupione są nie na funkcjonowaniu w ramach przypisanych mu kompetencji, lecz na udzielaniu informacji publicznej. Dlatego też wnioskodawca domagający się udzielenia informacji publicznej przetworzonej dla wykazania w jakim zakresie jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego powinien wyjaśnić w jaki sposób zamierza wykorzystać uzyskane informacje dla ochrony tego interesu lub poprawy funkcjonowaniu organów administracji publicznej (wyrok NSA z 12.06.2025 r., III OSK 833/24, LEX nr 3902853).
Wójt Gminy [...] wyraźnie stwierdził, że "Sam fakt, że wnioskodawca jest osobą zamieszczającą wypowiedzi na stronie internetowej bez wylegitymowania się "szczególnym interesem społecznym" nie przesądza o zaistnieniu przesłanki udostępnienia informacji publicznej przetworzonej".
Skarżący na żadnym etapie postępowania administracyjnego, czy sądowego, nie przedłożył dowodu na okoliczność, iż [...] to dziennik lub czasopismo w rozumieniu art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1914).
Niezależnie od powyższego organ odwoławczy prawidłowo uznał, że w sytuacji gdy wniosek jest kierowany do podmiotu, który jest zobowiązany do udostępniania informacji publicznej a wnioskowana przez prasę informacja ma charakter informacji publicznej, to jej udostępnienie lub odmowa jej udostępnienia odbywa się w trybie u.d.i.p. Tym samym prasa w powyższym zakresie nie korzysta z regulacji prawnych innych niż te, które dotyczą ogółu społeczeństwa. Dziennikarz traktowany jest zatem tak samo jak każdy inny obywatel składający wniosek o udostępnienie informacji publicznej. W tym trybie odmowa udostępnienia informacji publicznej następuje decyzją wydaną na podstawie art. 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p. (wyrok NSA z 24.10.2025 r., III OSK 1657/24, LEX nr 3935605.).
Sąd podziela ocenę, że żądanie wniosku z dnia 4 kwietnia 2025 roku nie zostało poparte okolicznościami świadczącymi o tym, iż udzielenie informacji publicznej przetworzonej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego.
W świetle treści decyzji organu I instancji skarżący uzyskał odpowiedź na dwadzieścia dwa wnioski o udzielenie informacji publicznej.
Wnioskodawca nie skorzystał jednak z możliwości udokumentowania, że przekazane mu informacje publiczne spożytkował dla ochrony interesu publicznego, poprawy funkcjonowania organów administracji publicznej czy też rozwiązania ważkich problemów społecznych.
Poszukując ochrony sądowoadministracyjnej skarżący skupił się na kontestowaniu oceny organu odwoławczego podnosząc, że przeanalizowane przez Kolegium materiały nie noszą cech szykany pod adresem osób piastujących funkcje publiczne, lecz mają charakter opartej na prawdzie satyry.
Jednak, w ocenie Sądu, pozyskiwanie informacji publicznych w celu publikacji materiałów satyrycznych rozpoznać należy, jako działanie zmierzające do uzyskania informacji przetworzonej dla realizacji celów osobistych lub komercyjnych.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga podlegała oddaleniu.