Orzeczenie · 2025-11-05

IV SA/PO 865/25

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Miejsce
Poznań
Data
2025-11-05
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlaneplan miejscowyrodzinne ogrody działkowealtanaobiekt gospodarczyrozbiórkasamowola budowlananiezgodność z planembudynekbudowla

Sprawa dotyczyła skargi Stowarzyszenia na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy nakaz rozbiórki altany działkowej i obiektu gospodarczego. Organy nadzoru budowlanego ustaliły, że obiekty te, posadowione na słupach betonowych i płytach chodnikowych, stanowią budynki w rozumieniu Prawa budowlanego. Kluczową kwestią była zgodność tych obiektów z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który dla terenu oznaczonego symbolem 1R (tereny rolnicze) przewidywał zakaz lokalizacji budynków. Stowarzyszenie argumentowało, że obiekty te nie są budynkami, nie są trwale związane z gruntem i nie naruszają planu, a także podnosiło kwestie związane z ustawą o rodzinnych ogrodach działkowych. Sąd administracyjny podzielił stanowisko organów, uznając, że oba obiekty spełniają definicję budynku, są trwale związane z gruntem (słupy betonowe i płyty chodnikowe traktowane jako fundamenty) i naruszają zakaz zabudowy wynikający z planu miejscowego. Sąd podkreślił, że przepisy ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych nie wyłączają stosowania przepisów planistycznych, a zakaz zabudowy w planie miejscowym jest wiążący. W związku z tym, że obiekty zostały wybudowane niezgodnie z planem, a nie było możliwości ich legalizacji, nakaz rozbiórki został uznany za zasadny. Skarga Stowarzyszenia została oddalona.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja definicji budynku, trwałego związania z gruntem, stosowania planów miejscowych do obiektów na terenach ROD, oraz stosowania przepisów naprawczych Prawa budowlanego do obiektów nie wymagających pozwolenia na budowę.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia planu miejscowego przez obiekty na terenie ROD, gdzie plan zakazywał zabudowy.

Zagadnienia prawne (3)

Czy altana działkowa i obiekt gospodarczy, posadowione na słupach betonowych lub płytach chodnikowych, spełniają definicję budynku w rozumieniu Prawa budowlanego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, oba obiekty spełniają definicję budynku, ponieważ są trwale związane z gruntem, wydzielone z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiadają fundamenty (słupy betonowe, płyty chodnikowe) i dach.

Uzasadnienie

Sąd podzielił stanowisko organów, że słupy betonowe i płyty chodnikowe mogą stanowić fundament wystarczający dla trwałego związania obiektów z gruntem, zapewniając im stabilność i odporność na czynniki zewnętrzne. Obiekty te są wydzielone z przestrzeni przegrodami i posiadają dach.

Czy obiekty budowlane na terenie rodzinnych ogrodów działkowych podlegają przepisom miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w tym zakazom zabudowy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, przepisy ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych nie wyłączają stosowania przepisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a zakaz zabudowy w planie jest wiążący.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepisy ustawy ROD nie stanowią podstawy do wyłączenia stosowania norm planistycznych. Plan miejscowy, jako akt prawa miejscowego, ma moc wiążącą i musi być respektowany. W tym przypadku plan zakazywał lokalizacji budynków na terenach rolnych, co naruszały sporne obiekty.

Czy obiekty budowlane na terenie rodzinnych ogrodów działkowych, które nie wymagają pozwolenia na budowę ani zgłoszenia, mogą być przedmiotem postępowania naprawczego na podstawie art. 50-51 Prawa budowlanego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, nawet obiekty nie wymagające pozwolenia na budowę lub zgłoszenia mogą być poddane ocenie pod kątem zgodności z przepisami, w tym z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku naruszenia możliwe jest zastosowanie art. 50-51 Prawa budowlanego.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na uchwałę NSA, zgodnie z którą do obiektów nie wymagających pozwolenia na budowę lub zgłoszenia mogą być stosowane przepisy art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 Prawa budowlanego oraz art. 51 ust. 7 tej ustawy, jeśli zostały wykonane w sposób naruszający przepisy, w tym plan miejscowy.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę Stowarzyszenia na decyzję nakazującą rozbiórkę altany działkowej i obiektu gospodarczego.

Przepisy (14)

Główne

u.p.b. art. 51 § ust. 1 pkt 1

Ustawa - Prawo budowlane

Nakaz wykonania rozbiórki obiektu budowlanego w przypadku, gdy roboty budowlane zostały wykonane w sposób naruszający przepisy.

m.p.z.p. art. § 10 § pkt 1

Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego w [...] - północny brzeg [...]

Zakaz lokalizacji budynków na terenach oznaczonych symbolem 1R.

Pomocnicze

u.p.b. art. 3 § pkt 2

Ustawa - Prawo budowlane

Definicja budynku jako obiektu budowlanego trwale związanego z gruntem, wydzielonego z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych, posiadającego fundamenty i dach.

u.p.b. art. 3 § pkt 3

Ustawa - Prawo budowlane

Definicja budowli jako każdego obiektu budowlanego niebędącego budynkiem lub obiektem małej architektury.

u.p.b. art. 3 § pkt 5

Ustawa - Prawo budowlane

Definicja tymczasowego obiektu budowlanego.

u.p.b. art. 29 § ust. 2 pkt 4

Ustawa - Prawo budowlane

Wyłączenie obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia dla altan działkowych i obiektów gospodarczych, o których mowa w ustawie o ROD.

u.p.b. art. 50 § ust. 1 pkt 4

Ustawa - Prawo budowlane

Podstawa do wstrzymania robót budowlanych wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od przepisów, w tym postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

u.p.b. art. 51 § ust. 7

Ustawa - Prawo budowlane

Stosowanie przepisów art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 do robót wykonanych w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1.

u.ROD art. 2 § pkt 9a

Ustawa o rodzinnych ogrodach działkowych

Definicja altany działkowej jako wolno stojącego budynku rekreacyjno-wypoczynkowego lub innego obiektu budowlanego spełniającego taką funkcję, położonego na terenie działki w rodzinnym ogrodzie działkowym.

u.ROD art. 13 § ust. 1

Ustawa o rodzinnych ogrodach działkowych

Określenie dopuszczalnych wymiarów altan działkowych.

u.p.z.p. art. 14 § ust. 8

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Plan miejscowy jest aktem prawa miejscowego.

u.p.z.p. art. 31 § ust. 3

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Ograniczenie prawa własności w celu realizacji zasady proporcjonalności.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji.

m.p.z.p. art. § 4 § pkt 2 lit. a

Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego w [...] - północny brzeg [...]

Zakaz lokalizacji tymczasowych obiektów budowlanych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obiekty spełniają definicję budynku w rozumieniu Prawa budowlanego. • Obiekty są trwale związane z gruntem. • Obiekty naruszają zakaz zabudowy wynikający z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. • Przepisy ustawy ROD nie wyłączają stosowania planów miejscowych. • Możliwe jest zastosowanie art. 50-51 Prawa budowlanego do obiektów nie wymagających pozwolenia na budowę.

Odrzucone argumenty

Obiekty nie są budynkami, lecz budowlami lub tymczasowymi obiektami budowlanymi. • Obiekty nie są trwale związane z gruntem. • Przepisy ustawy ROD mają pierwszeństwo przed planem miejscowym. • Plan miejscowy jest nieaktualny i narusza prawo własności.

Godne uwagi sformułowania

Sąd podziela ocenę organu, że obiekty te posiadają fundament i są trwale związane z gruntem w rozumieniu art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego. • O tym, czy dany obiekt budowlany jest trwale związany z gruntem czy też nie, nie decyduje sposób i metoda związania z gruntem, nie decyduje również technologia wykonania fundamentu i możliwości techniczne przeniesienia go w inne miejsce, ale to czy wielkość tego obiektu, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania. • Przepisy ustawy ROD w żadnym razie nie stanowią prawnej podstawy do wyłączenia stosowania do rodzinnych ogrodów działkowych norm planistycznych.

Skład orzekający

Jacek Rejman

sprawozdawca

Katarzyna Witkowicz-Grochowska

przewodniczący

Wojciech Rowiński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja definicji budynku, trwałego związania z gruntem, stosowania planów miejscowych do obiektów na terenach ROD, oraz stosowania przepisów naprawczych Prawa budowlanego do obiektów nie wymagających pozwolenia na budowę."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia planu miejscowego przez obiekty na terenie ROD, gdzie plan zakazywał zabudowy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu samowoli budowlanej na terenach ROD i konfliktu między przepisami Prawa budowlanego, planów miejscowych a specyficznymi regulacjami dotyczącymi ogrodów działkowych. Wyjaśnia kluczowe definicje i zasady stosowania prawa.

Altana i domek narzędziowy na działce ROD: kiedy są budynkami, a kiedy samowolą budowlaną?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst