IV SA/Po 845/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2024-12-18
NSAAdministracyjneŚredniawsa
plan zagospodarowania przestrzennegouchwała rady gminyorgan nadzoruwojewodawody opadowekanalizacja deszczowaelektrownie wiatrowestrefa oddziaływaniazasady techniki prawodawczejistotne naruszenie prawa

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu stwierdził nieważność części uchwały Rady Miejskiej w Nowym Tomyślu dotyczącej miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, uznając przepisy dotyczące odprowadzania wód opadowych i ograniczeń związanych z elektrowniami wiatrowymi za sprzeczne z prawem.

Wojewoda Wielkopolski zaskarżył uchwałę Rady Miejskiej w Nowym Tomyślu dotyczącą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, kwestionując zapisy dotyczące odprowadzania wód opadowych i ograniczeń związanych z elektrowniami wiatrowymi. Sąd uznał skargę za zasadną, stwierdzając nieważność uchwały w zaskarżonej części. Sąd uzasadnił swoje rozstrzygnięcie istotnym naruszeniem zasad sporządzania planu miejscowego oraz zasad techniki prawodawczej, wskazując na sprzeczność przepisów z prawem powszechnie obowiązującym.

Sprawa dotyczyła skargi Wojewody Wielkopolskiego na uchwałę Rady Miejskiej w Nowym Tomyślu w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wojewoda zarzucił istotne naruszenie prawa w części dotyczącej § 12 ust. 2 pkt 1 lit. d (odprowadzanie wód opadowych) oraz § 4 pkt 2 lit. c (ograniczenia związane z elektrowniami wiatrowymi). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, rozpoznając skargę, uznał ją za zasadną. Sąd stwierdził nieważność uchwały w zaskarżonej części, powołując się na istotne naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego oraz zasad techniki prawodawczej. W odniesieniu do § 12 ust. 2 pkt 1 lit. d, sąd uznał, że zapis dotyczący odprowadzania wód opadowych i roztopowych do czasu realizacji sieci kanalizacyjnej, a następnie nakazujący przyłączenie do tej sieci, powiela regulacje zawarte w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, co stanowi naruszenie zasad techniki prawodawczej. Ponadto, sąd wskazał na sprzeczność z przepisami Prawa wodnego. W przypadku § 4 pkt 2 lit. c, sąd uznał za bezzasadne wprowadzanie ograniczeń dla istniejących budynków mieszkalnych wynikających z sąsiedztwa elektrowni wiatrowych, skoro teren objęty planem nie znajdował się w strefie oddziaływania tych elektrowni, co potwierdził Burmistrz Nowego Tomyśla. Sąd podkreślił, że takie zapisy naruszają zasady ochrony i kształtowania ładu przestrzennego. Sąd zasądził od Rady Miejskiej na rzecz Wojewody koszty postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zapisy te są sprzeczne z prawem powszechnie obowiązującym (rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz Prawo wodne) i naruszają zasady techniki prawodawczej, powielając istniejące regulacje i wprowadzając niejasności.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zapisy planu dotyczące odprowadzania wód opadowych do czasu realizacji sieci kanalizacyjnej i nakazujące późniejsze przyłączenie do tej sieci powielają regulacje zawarte w rozporządzeniu wykonawczym i Prawie wodnym, co stanowi istotne naruszenie prawa i zasad techniki prawodawczej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (19)

Główne

u.s.g. art. 93 § 1

Ustawa o samorządzie gminnym

u.p.z.p. art. 28 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

p.p.s.a. art. 147 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.s.g. art. 91 § 1

Ustawa o samorządzie gminnym

u.p.z.p. art. 20 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 15 § 2

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 15 § 3

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

p.p.s.a. art. 134 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 28 § 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 28 § 2

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 8

ZTP art. 115

Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów w sprawie zasad techniki prawodawczej

ZTP art. 137

Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów w sprawie zasad techniki prawodawczej

ZTP art. 118

Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów w sprawie zasad techniki prawodawczej

Ustawa Prawo budowlane art. 7 § 2 pkt 1

Ustawa Prawo wodne art. 16 § 69

Ustawa Prawo wodne art. 35 § 3 pkt 7

Ustawa Prawo wodne art. 75a

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § 1 pkt 1 lit. c

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zapisy planu dotyczące odprowadzania wód opadowych naruszają prawo powszechnie obowiązujące i zasady techniki prawodawczej. Wprowadzone ograniczenia związane z elektrowniami wiatrowymi są bezzasadne, ponieważ teren nie znajduje się w strefie ich oddziaływania.

Odrzucone argumenty

Argumentacja Rady Miejskiej, że zapisy planu są zgodne z prawem, ponieważ odwołują się do 'przepisów odrębnych'.

Godne uwagi sformułowania

istotne naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego istotne naruszenie trybu sporządzania planu miejscowego naruszenie właściwości organów powiela regulację powszechnie obowiązującą bezzasadny nakaz uwzględnienia ograniczeń

Skład orzekający

Jacek Rejman

sprawozdawca

Sebastian Michalski

członek

Wojciech Rowiński

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, zasady techniki prawodawczej, naruszenie prawa przez akty prawa miejscowego, kwestie odprowadzania wód opadowych i wpływu elektrowni wiatrowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych zapisów planu miejscowego i konkretnej sytuacji faktycznej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii planowania przestrzennego, które mają bezpośredni wpływ na możliwość zabudowy i zagospodarowania terenu, a także na zgodność lokalnych przepisów z prawem krajowym.

Sąd uchylił fragmenty planu zagospodarowania przestrzennego: problem z wodami opadowymi i wiatrakami.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Po 845/24 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2024-12-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-11-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Jacek Rejman /sprawozdawca/
Sebastian Michalski
Wojciech Rowiński /przewodniczący/
Symbol z opisem
6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6401 Skargi organów nadzorczych na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym)
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w części
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Rowiński Asesor sądowy WSA Sebastian Michalski Asesor sądowy WSA Jacek Rejman (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Iwona Maciak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi Wojewody Wielkopolskiego na uchwałę Rady Miejskiej w Nowym Tomyślu z dnia 26 czerwca 2024 r. nr IV/26/2024 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla miasta Nowy Tomyśl – PÓŁNOCNY-WSCHÓD 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części obejmującej: - § 4 pkt 2 lit. c w zakresie wyrazów "z uwzględnieniem dla istniejących budynków mieszkalnych ograniczeń wynikających z usytuowania w granicach strefy 10-krotności wysokości elektrowni wiatrowych, zgodnie z przepisami odrębnymi,", - § 12 ust. 2 pkt 1 lit. d w zakresie wyrazów "przy czym do czasu jej realizacji,"; 2. zasądza od Rady Miejskiej w Nowym Tomyślu na rzecz skarżącego Wojewody Wielkopolskiego kwotę 480 zł (słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Wojewoda Wielkopolski (dalej również: Wojewoda; skarżący), reprezentowany przez pełnomocnika procesowego (radcę prawnego), w skardze przekazanej Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w dniu 15 listopada 2024 r. (data wpływu do Sądu), zaskarżył uchwałę Rady Miejskiej w Nowym Tomyślu z dnia 26 czerwca 2024 r. nr IV/26/2024 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla miasta Nowy Tomyśl – PÓŁNOCNY-WSCHÓD (Dz.Urz.Woj.Wielk. z dnia 12 lipca 2024 r., poz. 6304) w części, tj. § 12 ust. 2 pkt 1 lit. d w zakresie wyrazów "przy czym do czasu jej realizacji" oraz § 4 pkt 2 lit. c w zakresie wyrazów "z uwzględnieniem dla istniejących budynków mieszkalnych ograniczeń wynikających z usytuowania w granicach strefy 10-krotności wysokości elektrowni wiatrowych, zgodnie z przepisami odrębnymi".
Wojewoda wniósł (pkt 1 skargi) o stwierdzenie nieważności przedmiotowej uchwały w zaskarżonej części, tj. § 12 ust. 2 pkt 1 lit. d oraz § 4 pkt 2 lit. c tej uchwały w wyżej wskazanym zakresie - ze względu na istotne naruszenie prawa. Ponadto wniósł (pkt 2 skargi) o zasądzenie od strony przeciwnej kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu skargi Wojewoda podał, że zaskarżona uchwała Rady Miejskiej w Nowym Tomyślu została przekazana organowi nadzoru wraz z dokumentacją planistyczną w dniu 4 lipca 2024 r. Wskazał też, że podstawę prawną stanowiły przepisy art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2024 r., poz. 609 ze zm.) - dalej: u.s.g. oraz art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2023 r., poz. 977 ze zm.) - dalej: u.p.z.p.
Skarżący podniósł, że w wyniku analizy uchwały w zakresie zgodności z ustawą (w brzmieniu obowiązującym w dniu 26 czerwca 2024 r.) w odniesieniu do zasad sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, stwierdził, że doszło do istotnego naruszenia tych zasad.
Wojewoda wyjaśnił, że w § 12 ust. 2 pkt 12 lit. d uchwały na obszarze objętym planem ustalono odprowadzenie wód opadowych i roztopowych do sieci kanalizacji deszczowej, przy czym do czasu jej realizacji dopuszczono odprowadzanie wód opadowych i roztopowych na własny nieutwardzony teren, do dołów chłonnych lub do zbiorników retencyjnych, zgodnie z przepisami odrębnymi.
Skarżący podniósł, że zgodnie z § 28 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2022 r., poz. 125 ze zm.), działka budowlana, na której sytuowane są budynki, powinna być wyposażona w kanalizację umożliwiającą odprowadzanie wód opadowych do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej. Wojewoda, powołując się również na § 8 pkt 1 przywołanego rozporządzenia, podniósł, że w przypadku budynków niskich (do 12 m włącznie nad poziomem terenu, lub mieszkalnych do 4 kondygnacji naziemnych włącznie) lub budynków, dla których nie ma możliwości przyłączenia do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej dopuszcza się odprowadzanie wód opadowych na własny teren nieutwardzony, do dołów chłonnych lub do zbiorników retencyjnych. Stwierdził, że biorąc to pod uwagę oraz fakt, że na obszarze objętym planem dopuszczono realizację wyłącznie budynków niskich (tereny MN, MN/U, Uo oraz częściowo MW i MW/U), należy uznać, że zakwestionowane ustalenia planu naruszają obowiązujące przepisy prawa powszechnie obowiązującego, co stanowi w ocenie Wojewody istotne naruszenie zasad sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Ponadto, w zakresie § 4 pkt 2 lit. c uchwały Wojewoda stwierdził, że dla istniejących na obszarze planu miejscowego budynków mieszkalnych wprowadzono bezzasadny nakaz uwzględnienia ograniczeń wynikających z usytuowania w granicach strefy 10-krotności wysokości elektrowni wiatrowych, zgodnie z przepisami odrębnymi, w sytuacji gdy obszar objęty planem miejscowym nie jest położony w strefie oddziaływania elektrowni wiatrowych, co potwierdził Burmistrz Nowego Tomyśla w piśmie z dnia 21 sierpnia 2024 r.
Na koniec Wojewoda podniósł również, że ze względu na upływ terminu wskazanego w art. 91 ust. 1 u.s.g. organ nadzoru nie może we własnym zakresie stwierdzić nieważności przedmiotowej uchwały we wskazanej części i dlatego na podstawie art. 93 ust. 1 u.s.g. wnosi o to do Sądu.
W odpowiedzi na skargę Rada Miejska w Nowym Tomyślu (dalej: Rada Miejska; Rada; organ), reprezentowana przez pełnomocnika (radcę prawnego), któremu umocowania udzielił Burmistrz Nowego Tomyśla, wniósł o oddalenie skargi, jak też o rozpoznanie tej sprawy po prawomocnym zakończeniu sprawy o sygn. akt IV SA/Po 640/24 ze skargi podmiotów prywatnych, a także o przeprowadzenie dowodu z przedstawionych dokumentów i treści planu miejscowego.
W uzasadnieniu, ustosunkowując się do zarzutów skargi, Rada Miejska stwierdziła, że zakwestionowane postanowienie planu nie ma charakteru istotnego naruszenia prawa, gdyż w treści przepisu § 12 ust. 2 pkt 1 lit. d uchwały wskazane jest wyraźnie, że kwestie te podlegają regulacji przepisów odrębnych, a zaskarżony przepis nie wymienia nazwy aktu prawnego ani też nie powtarza treści § 8 pkt 1, ani § 28 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Uzupełniająco Rada zapewniła także o poprawności proceduralnej podjęcia przedmiotowej uchwały, z powołaniem się na odpowiednie dokumenty.
Na rozprawie w dniu 18 grudnia 2024 r. Sąd postanowił oddalić wniosek organu o zawieszenie postępowania (zawarty w odpowiedzi na skargę wniosek o rozpoznanie tej sprawy po prawomocnym zakończeniu sprawy o sygn. akt IV SA/Po 640/24).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga okazała się zasadna.
Sąd miał na uwadze, że skargę wywiódł w niniejszej sprawie Wojewoda Wielkopolski jako organ nadzoru w rozumieniu przepisów rozdziału 10 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (aktualnie: Dz.U. z 2024 r., poz. 1465).
W świetle art. 91 ust. 1 u.s.g. uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne, przy czym o nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia. Po upływie tego terminu organ nadzoru nie może już we własnym zakresie stwierdzić nieważności uchwały (zarządzenia) organu gminy, a jedynie może zaskarżyć taki wadliwy jego zdaniem akt do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 93 ust. 1 u.s.g. Realizując tę kompetencję, organ nadzoru nie jest skrępowany jakimkolwiek terminem do wniesienia skargi (zob. np.: wyrok NSA z dnia 15 lipca 2005 r. sygn. akt II OSK 320/05 i postanowienie NSA z dnia 29 listopada 2005 r. sygn. akt I OSK 572/05 - dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W rozpoznawanej sprawie Wojewoda w ustawowym terminie nie orzekł o nieważności kwestionowanej obecnie uchwały, wobec czego był władny ją zaskarżyć później w trybie art. 93 ust. 1 u.s.g.
W następnej kolejności należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 28 ust. 1 u.p.z.p. tylko istotne naruszenie zasad sporządzania oraz istotne naruszenie trybu sporządzania planu miejscowego, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części. Przepis art. 28 u.p.z.p. jako lex specialis stanowi niewątpliwie modyfikację ogólnej reguły wyrażonej w art. 91 ust. 1 w zw. z ust. 4 u.s.g., zgodnie z którą uchwała organu gminy sprzeczna z prawem jest nieważne, jeżeli naruszenie prawa jest istotne (por. wyrok NSA z dnia 14 marca 2018 r. sygn. akt II OSK 1981/16). Za istotne naruszenie prawa w tym zakresie, skutkujące nieważnością aktu planistycznego w całości lub w części, należy rozumieć jedynie takie, które prowadzi w konsekwencji do sytuacji, w której przyjęte ustalenia planistyczne są odmienne od tych, które zostałyby podjęte, gdyby nie naruszono zasad lub trybu sporządzania aktu planistycznego. Pojęcie trybu sporządzania planu miejscowego (tzw. procedury planistycznej), którego zachowanie stanowi przesłankę formalną zgodności planu miejscowego z przepisami prawa, odnosi się do sekwencji czynności, jakie podejmuje organ w celu doprowadzenia do uchwalenia planu miejscowego, począwszy od uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu, a na jego uchwaleniu skończywszy. Z kolei pojęcie zasad sporządzania planu miejscowego, których przestrzeganie stanowi przesłankę materialną zgodności planu miejscowego z przepisami prawa, należy wiązać z samym sporządzeniem (opracowaniem) aktu planistycznego, a więc z merytoryczną zawartością tego aktu (część tekstowa, graficzna, załączniki), zawartych w nim ustaleń, a także standardów dokumentacji planistycznej (por. wyroki NSA z dnia: 25 maja 2009 r. sygn. akt II OSK 1778/08 i 11 września 2008 r. sygn. akt II OSK 215/08 - dostępne jw.). Zasady sporządzania planu miejscowego w aspekcie jego wymaganej oraz dopuszczalnej treści zostały szczegółowo określone przede wszystkim w przepisach art. 15 ust. 2 i 3 u.p.z.p. – określających katalog zagadnień (elementów treściowych) podlegających normowaniu w planie miejscowym obowiązkowo (ust. 2) oraz w zależności od potrzeb (ust. 3).
Dodać jeszcze należy, że w świetle art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935) - dalej: p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że zasadniczo bada zaskarżoną uchwałę w granicach sprawy wyznaczonych przede wszystkim określonym w skardze przedmiotem zaskarżenia, który może obejmować całość albo tylko część określonego aktu, przy czym reguła ta odnosi się również do zaskarżania planów miejscowych.
Przedmiotem tak rozumianej kontroli sądowej była w niniejszej sprawie uchwała Rady Miejskiej w Nowym Tomyślu z dnia 26 czerwca 2024 r. nr IV/26/2024 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla miasta Nowy Tomyśl – PÓŁNOCNY-WSCHÓD we wskazanej przez Wojewodę części, tj. w zakresie § 4 pkt 2 lit. c oraz § 12 ust. 2 pkt 1 lit. d co do wskazanych części tych przepisów.
Sąd zaznacza, że dysponował aktami planistycznymi, które zostały wcześniej przedłożone do sprawy o sygn. akt IV SA/Po 640/24, jak i zaznajomił się z aktami sądowymi tej sprawy. Przedmiotowa uchwała była już objęta przedmiotem rozstrzygania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w postępowaniu prowadzonym pod sygn. akt IV SA/Po 640/24, w której postanowieniem z dnia 17 października 2024 r. sygn. akt IV SA/Po 640/24 odrzucono skargę podmiotów prywatnych wniesioną w trybie art. 101 u.s.g. (powyższa sprawa była na etapie przedłożenia sprawozdawcy celem uchylenia postanowienia o stwierdzeniu prawomocności, gdyż wniesiono w niej skargę kasacyjną). Sprawa ta nie wstrzymuje jednak rozpoznania skargi Wojewody Wielkopolskiego, a to z uwagi na odmienny – przewidziany w art. 101 u.s.g. – tryb, jak i zakres jej zaskarżenia. Sąd nie stwierdził zatem konieczności zastosowania art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. ani też nie wystąpiły podstawy do zastosowania art. 126 p.p.s.a. (brak zgodnego wniosku stron).
Poza tym Sąd wyjaśnia, że wniosek dowodowy organu był bezprzedmiotowy, bowiem sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.). Sąd rozstrzygnął sprawę na podstawie jej akt. W związku z tym Sąd przeanalizował sporne postanowienia zaskarżonej uchwały w kontekście całości stanowisk wyrażonych przez strony postępowania w pismach procesowych wraz z załącznikami - w odpowiednim powiązaniu z aktami planistycznymi.
Przechodząc do oceny, czy uchwalony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest obarczony wadą skutkującą stwierdzeniem nieważności w rozumieniu art. 147 § 1 p.p.s.a., należało dokonać tego na gruncie art. 28 ust. 1 u.p.z.p., w myśl którego istotne naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego, istotne naruszenie trybu jego sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części.
Zarzuty sformułowane w skardze Sąd uznał za trafne.
Na wstępie dalszych rozważań przypomnieć należy, że pojęcie "istotnego naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego" obejmuje także niespełnienie ogólnych wymogów, jakimi cechować się powinien każdy prawidłowo sporządzony akt prawa miejscowego. Wzorzec oceny legalności zaskarżonej uchwały stanowią zatem nie tylko przepisy odnoszące się do obowiązkowych ustaleń, jakie muszą zostać zawarte w tym akcie prawa miejscowego, ale także regulacje zawarte w dziale VII załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 roku w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz.U. z 2016 r., poz. 283) – dalej: ZTP, które są prawem powszechnie obowiązującym.
Zgodnie z § 115 w zw. z § 143 ZTP (załącznika), w akcie prawa miejscowego zamieszcza się tylko przepisy regulujące sprawy przekazane do unormowania w przepisie upoważniającym (upoważnieniu zawartym w ustawie). Regulacja ta koresponduje ponadto z przepisem art. 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. nr 78, poz. 483 ze zm.), który wskazuje, że akty prawa miejscowego muszą być ustanawiane nie tylko na podstawie, ale i w granicach upoważnień zawartych w ustawie. W świetle treści § 137 w zw. z § 143 ZTP w akcie prawa miejscowego nie powtarza się przepisów ustaw oraz przepisów innych aktów normatywnych.
Przyjmuje się, że istotne naruszeniem prawa występuje także wówczas, gdy w wyniku naruszenia zasad techniki prawodawczej dochodzi do sytuacji, kiedy prawodawca lokalny reguluje materię uregulowaną już aktami wyższego rzędu (tj. ustawami), tj. powiela regulację powszechnie obowiązującą.
Zgodnie z § 118 w zw. z § 143 ZTP, w uchwale rady gminy nie powtarza się przepisów ustaw, ratyfikowanych umów międzynarodowych i rozporządzeń. Naruszenie tego zakazu i wprowadzenie do uchwały przepisów ustawowych powoduje nieważność tych przepisów. Oznacza to, że powszechnie obowiązujący porządek prawny w stopniu istotnym narusza regulowanie przez radę gminy raz jeszcze tego, co zostało już uregulowane w źródle prawa powszechnie obowiązującego (patrz: wyrok NSA z dnia 7 kwietnia 2010 r. sygn. akt II OSK 170/10, dostępny jw.).
W § 12 ust. 2 pkt 1 lit. d zakwestionowanej uchwały, zakresie zasad modernizacji, rozbudowy i budowy systemów infrastruktury technicznej, przewidziano odprowadzenie wód opadowych i roztopowych do sieci kanalizacji deszczowej, przy czym do czasu jej realizacji, dopuszcza się odprowadzanie wód opadowych i roztopowych na własny nieutwardzony teren, do dołów chłonnych lub do zbiorników retencyjnych, zgodnie z przepisami odrębnymi.
Z uwagi na takie brzmienie powyższego przepisu, zakwestionowane postanowienie planistyczne poprzez stwierdzenie, że "ustala się odprowadzanie wód opadowych i roztopowych do sieci kanalizacji deszczowej" w zestawieniu z treścią "przy czym do czasu jej realizacji, dopuszcza się odprowadzanie wód opadowych i roztopowych na własny nieutwardzony teren, do dołów chłonnych lub do zbiorników retencyjnych, zgodnie z przepisami odrębnymi," równoważne jest z ustanowieniem w akcie prawa miejscowego obowiązku prawnego przyłączenia do kanalizacji deszczowej, gdyż wyklucza możność odprowadzania wód opadowych i roztopowych na własny nieutwardzony teren, do dołów chłonnych lub do zbiorników retencyjnych po dacie zrealizowania (wybudowania) sieci kanalizacji deszczowej.
Nadto Sąd uznał również, że zamieszczenie w tym postanowieniu wyrazów "przy czym do czasu jej realizacji" w treści § 12 ust. 2 pkt 1 lit. d zaskarżonej uchwały ma ten skutek, że w zaskarżonym planie miejscowym unormowane zostały kwestie, które objęte są regulacją prawa powszechnie obowiązującego, zawartą w § 28 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2022 r., poz. 1225 ze zm.).
Określenie ograniczeń w korzystaniu z nieruchomości, w tym nakazów i zakazów w zakresie infrastruktury technicznej, nie może prowadzić do sprzeczności – lub innych niedopuszczalnych modyfikacji – z regulacjami ustawowymi i wydanymi na ich podstawie przepisami aktów wykonawczych. Przy tym ustalenia planu – w szczególności te, o których mowa w art. 15 ust. 2 pkt 9 u.p.z.p. – powinny być zredagowane w sposób jasny i niebudzący wątpliwości semantycznych, zważywszy w szczególności na swoistość miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jako aktu prawa miejscowego (por. wyrok NSA z dnia 11 października 2023 r. sygn. akt II OSK 1284/22, dostępny jw.). Tymczasem w § 28 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, wydanym na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 1 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2021 r., poz. 2351 oraz z 2022 r., poz. 88), przewidziano wprost, że: działka budowlana, na której sytuowane są budynki, powinna być wyposażona w kanalizację umożliwiającą odprowadzenie wód opadowych do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej (§ 1); w przypadku budynków niskich lub budynków, dla których nie ma możliwości przyłączenia do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej, dopuszcza się odprowadzenie wód opadowych na własny teren nieutwardzony, do dołów chłonnych lub do zbiorników retencyjnych (§ 2). Przy tym, w § 8 wprowadzono podział budynków na grupy wysokości w celu określenia wymagań technicznych i użytkowych, w tym m.in. niskie (N) - do 12 m włącznie nad poziomem terenu lub mieszkalne o wysokości do 4 kondygnacji nadziemnych włącznie (pkt 2) i średniowysokie (SW) - ponad 12 m do 25 m włącznie nad poziomem terenu lub mieszkalne o wysokości ponad 4 do 9 kondygnacji nadziemnych włącznie (pkt 2).
Nie budzi też wątpliwości, że na obszarze objętym planem – gdzie w rozdziale 1 (Przepisy ogólne) w § 3 określono rodzaje terenów (ich przeznaczenie), a w postanowieniach rozdziału 2 (Przepisy szczegółowe - § 15 i nast.) szczegółowe parametry i wskaźniki kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu – dopuszczono realizację budynków niskich (Wojewoda wskazał na tereny MN, MN/U, Uo oraz częściowo MW i MW/U) - tak z uwagi na ich wysokość, jak i liczbę kondygnacji.
Z uwagi na powyższe Sąd przyjął, że zaskarżone sformułowanie wpływa negatywnie na rozumienie treści norm kwestionowanego aktu prawa miejscowego i może ponadto wprowadzać w błąd jego adresatów, co również niezgodne jest z zasadami wskazanymi w ZTP. Wobec poczynionych rozważań, zaskarżoną treść uchwały uznać należało za rażąco naruszającą prawo.
Powyższej oceny nie zmienia argumentacja organu, że w § 12 ust. 2 pkt 1 lit. d zaskarżonej uchwały powołano się przecież na "przepisy odrębne". Kwestionowany przepis w zakresie tego ostatnio sformułowania jest w tym przypadku wystarczający i wyczerpujący, co też sprawia, że zakwestionowane przez Wojewodę wyrazy są zbędne we wskazanej jednostce redakcyjnej, jak i powielają istniejące już przepisy zawarte w akcie wyższego rzędu (patrz: art. 87 ust. 1 i 2 Konstytucji).
Również sygnalizowany problem uregulowania kwestii odprowadzania wody roztopowej jest tutaj w istocie pozorny, co wynika z systemowego odczytania przepisów przywołanego rozporządzenia w sprawie warunków technicznych budynków z przepisami ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2024 r., poz. 1087 ze zm.). Ustawa ta w art. 16 pkt 69 określa, że przez wody opadowe lub roztopowe rozumie się wody będące skutkiem opadów atmosferycznych. W ustawie tej obydwa rodzaje wód są łącznie obejmowane regulacjami szczegółowymi, jak np. w art. 35 ust. 3, gdzie przez usługi wodne definiuje się m.in. (pkt 7) odprowadzanie do wód lub do urządzeń wodnych - wód opadowych lub roztopowych, ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo w systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast. Podobnie, w art. 75a tej ustawy mowa jest o generalnym zakazie wprowadzania wód opadowych lub roztopowych, ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych, do wód podziemnych lub urządzeń wodnych. Nie ma zasadniczej różnicy w normatywnym ujmowaniu obydwu rodzajów wód pochodzących z opadów atmosferycznych. W konsekwencji, w przywołanym przepisie rozporządzenia w sprawie warunków technicznych budynków, w istocie uregulowano kwestie związane z wodami opadowymi, jak i roztopowymi. W takiej sytuacji wprowadzona w § 12 ust. 2 pkt 1 lit. d uchwały regulacja narusza w tym zakresie obowiązuje przepisy prawa. Zawiera ona bowiem nakazy stojące w sprzeczności z przywołanymi przepisami rozporządzenia wykonawczego. Tym samym potencjalnie prowadzi do zasadniczych wątpliwości i niejasności w zakresie rozumienia tych nakazów i stosowania przepisów prawa miejscowego przez jego adresatów.
Dlatego też Sąd na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. stwierdził nieważność § 12 ust. 2 pkt 1 lit. d zaskarżonej uchwały w zakresie wyrazów "przy czym do czasu jej realizacji,".
Podobnie, ze względu na naruszenie art. 15 ust. 2 pkt 9 u.p.z.p. i zasad wskazanych w ZTP Sąd stwierdził nieważność § 4 pkt 2 lit. c uchwały w zakresie wyrazów "z uwzględnieniem dla istniejących budynków mieszkalnych ograniczeń wynikających z usytuowania w granicach strefy 10-krotności wysokości elektrowni wiatrowych, zgodnie z przepisami odrębnymi". Ten przepis planu miejscowego – w zakresie zasad ochrony i kształtowania ładu przestrzennego – dopuszcza zachowanie istniejących w dniu uchwalenia planu budynków o funkcji innej niż ustalona dla danego terenu, z prawem ich przebudowy, jednakże wskazuje ograniczenia w powyżej zacytowanej części.
Z treści planu miejscowego, tj. z pozostałych postanowień części tekstowej, jak i z części graficznej planu miejscowego, a także z materiałów zgromadzonych w aktach sprawy jednoznacznie wynika, że obiektywnie teren objęty planem nie znajduje się w strefie oddziaływania elektrowni wiatrowych.
Wobec tego zasadny jest wniosek, że dla istniejących na obszarze planu miejscowego budynków mieszkalnych wprowadzono bezzasadny nakaz uwzględnienia powyższych ograniczeń, skoro teren objęty planem miejscowym nie jest położony w strefie oddziaływania elektrowni wiatrowych.
Dodać należy, że w świetle stanowiska Wojewody – niezaprzeczonego przez organ – okoliczności te potwierdził sam Burmistrz Nowego Tomyśla w piśmie z dnia 21 sierpnia 2024 r. Powyższe wynika również z dołączonego do odpowiedzi na skargę pisma z dnia 31 października 2024 r. autorów projektu planu miejscowego. Warto również zauważyć, że w tym ostatnim piśmie w istocie potwierdzono także błędne sformułowanie postanowienia planu dotyczącego odprowadzania wód opadowych i roztopowych.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. orzekł, jak w pkt 1 sentencji wyroku.
O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt 2 wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., uwzględniając żądanie strony skarżącej i wynik sprawy. Na koszty te składa się należne pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenie w wysokości 480 zł, ustalone zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2023 r., poz. 1935).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI