IV SA/Po 844/24

IV SA/Po 844/24 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-01-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-11-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Izabela Bąk-Marciniak /przewodniczący/
Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Monika Świerczak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6073 Opłaty adiacenckie oraz opłaty za niezagospodarowanie nieruchomości w zakreślonym terminie
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Nieruchomości
Opłaty administracyjne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1899
art. 144, art. 145, art. 148
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk - Marciniak Sędzia WSA Monika Świerczak (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz - Grochowska Protokolant sekr. sąd. Małgorzata Kusiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 08 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi M. N. i W. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 sierpnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego G. w P. z dnia 26 marca 2024 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego za rzecz skarżących M. N. i W. N. solidarnie kwotę 2132 zł (słownie: dwa tysiące sto trzydzieści dwa złote) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Dyrektor Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego G. , decyzją z dnia 08 marca 2022 r., nr [...], ustalił M. N. i W. N. opłatę adiacencką w wysokości [...] zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości położonych w P.:
- przy ul. [...], zapisanej 04 listopada 2019 r. w księdze wieczystej nr [...], oznaczonej w ewidencji gruntów: obręb K., arkusz mapy 12, działka nr [...],
- przy ul. [...], zapisanej 04 listopada 2019 r. w księdze wieczystej nr [...], oznaczonej w ewidencji gruntów: obręb K., arkusz mapy 12, działka nr [...], spowodowanego wybudowaniem drogi na ulicy [...].
Pismem z 24 marca 2022 r. skarżący wnieśli odwołanie od ww. decyzji wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu podnieśli, że zaskarżona decyzja jest dla nich krzywdząca. Niezrozumiałe jest dla nich, że w latach 2007 właściciele przedmiotowych nieruchomości zaangażowali się w ramach Społecznego Komitetu wpłacając środki na budowę infrastruktury sanitarnej, energii elektrycznej, gazowej i oświetlenia, wykazując jakie kwoty ponieśli na sieć wodociągową oraz kanalizację sanitarną, natomiast organ mimo tego zaangażowania ustalił właścicielom opłatę adiacencką. Na dowód tego do odwołania załączyli kopię umowy nr [...] nr [...] z 21 maja 2019 r. zawartą pomiędzy Miastem P., a Stowarzyszeniem w P. oraz dwa rozliczenia końcowe zadań wynikających z ww. umowy dotyczące nakładów poniesionych przez Miasto i Stowarzyszenie na sieć wodociągową i kanalizację.
Następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z 26 września 2022 r., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 14 marca 2023 r., sygn. akt I SA/Po 960/22 uchylił ww. decyzje.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał m.in., że organ ponownie rozpoznając sprawę winien ustalić w jakiej kwocie skarżący ponieśli nakłady na rzecz Stowarzyszenia.
Rozpatrując sprawę ponownie, decyzją z dnia 26.03.2024 r. nr [...] Dyrektor Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego G. , działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst j. Dz. U. z 2023 r., poz. 775) oraz art. 145, 146 oraz art. 148 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. (Dz. U. z 2023 r., poz. 344 ze zm.) oraz § 9 uchwały Rady Miejskiej P. nr [...] z dnia 25 czerwca 1991 r. w sprawie przekształcenia P. Przedsiębiorstwa Geodezyjno-Kartograficznego G. w Zarząd Geodezji i Katastru Miejskiego G. (tekst j. Dz. Urz. Woj. [...]. z 2024 r., poz. [...]) oraz uchwały Rady Miasta P. nr [...] z dnia 20 kwietnia 2004 r. w sprawie ustalenia wysokości stawki procentowej opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w wyniku wybudowania urządzeń infrastruktury technicznej (DZ. Urz. Woj. [...]. z 2004 r. nr [...], poz. [...]) ustalił opłatę adiacencką w wysokości [...] zł, z tytułu wzrostu wartości nieruchomości położonych w P.:
- przy ul. [...], zapisanej 04 listopada 2019 r. w księdze wieczystej nr [...], oznaczonej w ewidencji gruntów: obręb K., arkusz mapy 12, działka nr [...],
- przy ul. [...], zapisanej 04 listopada 2019 r. w księdze wieczystej nr [...], oznaczonej w ewidencji gruntów: obręb K., arkusz mapy 12, działka nr [...], spowodowanego wybudowaniem drogi na ulicy [...].
Uzasadniając decyzję organ administracji wskazał, iż inwestycja zrealizowana na ulicy [...] stanowiła budowę drogi. Jednocześnie wykazał, że na skutek wybudowania dróg wzrosła wartość przedmiotowych nieruchomości.
Za dowód wzrostu wartości nieruchomości położonej w P. przy [...] i [...] położonych w P. obręb K. , arkusz mapy 12, działki nr [...] i [...], zapisane w księgach wieczystych kolejno: [...] i [...], stanowiących w dniu 04.11.2019 r. własność Pani M. N. i Pana W. N., organ uznał operaty szacunkowe sporządzone przez rzeczoznawcę majątkowego Pana A. A..
Rzeczoznawca w operatach szacunkowych z dnia 15 listopada 2021 r. ustalił, że wartość nieruchomości po wybudowaniu dróg wzrosła o łączną kwotę [...]zł. Łączna wartość nieruchomości przed budową dróg wynosiła [...] zł, natomiast po wybudowaniu dróg wynosiła łącznie [...] zł. Zatem nastąpił wzrost wartości nieruchomości o kwotę [...]zł, zatem opłata adiacencka stanowiąca 50 % od wzrostu wartości powinna wynieść [...] zł. Kwotę tę pomniejszono o [...] zł, a zatem opłata adiacencka wyniosła [...] zł.
Organ wskazał, że w toku postępowania wykorzystał dokumenty z Wydziału Gospodarki Komunalnej Urzędu Miasta P. i na ich podstawie ([...] z 11.03.2020r.) ustalono, że Pani M. N. i Pan W. N. jako członkowie Stowarzyszenia ponieśli nakłady na budowę sieci wodociągowej i kanalizacji sanitarnej w ulicy [...] w kwocie [...]zł. Inwestycja ta zrealizowana została na podstawie decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia 01.03.2019 r., znak [...] z udziałem środków finansowych Miasta P. (75% kosztów inwestycji).
Organ wskazał, że w P. przyjęta została zasada, zgodnie z którą w przypadku gdy budowa urządzeń infrastruktury technicznej spowoduje wzrost wartości nieruchomości, opłata adiacencka ustalana jest właścicielom nieruchomości, którzy nie uczestniczyli w kosztach budowy tego urządzenia. Wobec właścicieli nieruchomości, którzy wnieśli nakłady w pełnej wysokości uwzględnionej przez członków stowarzyszenia realizującego inwestycję w ramach inicjatyw lokalnych, postępowania administracyjne nie są wszczynane. Ponieważ członkowie Stowarzyszenia współuczestniczyli w budowie inwestycji lokalnej - sieć wodociągowa i kanalizacja sanitarna, udział P. M. N. i Pana W. N. został uwzględniony. Zatem ponowne uwzględnienie tych samych nakładów w postępowaniu dotyczącym wzrostu wartości na skutek budowy drogi byłoby niezasadne.
Od decyzji Organu ustalającego opłatę, pismem z dnia 10 kwietnia 2024 r., które wpłynęło do organu w ustawowym terminie, tj. 12 kwietnia 2024 r. (doręczenie decyzji w dniu 29.03.2024 r., wysianie odwołania drogą pocztową w dniu 10.04.2024 r.) odwołanie złożyli Państwo M. i W. N., uważając, że zaskarżona decyzja jest dla nich krzywdząca. Nadal nie zgadzają się z obliczonymi nakładami, które organ odliczył od kwoty opłaty (2 100,00 zł).
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, zaskarżoną decyzją z 14 sierpnia 2024 r., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy przytoczył treść przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami odnoszących się do obowiązku partycypacji właścicieli nieruchomości w kosztach budowy urządzeń infrastruktury technicznej, podwyższających wartość nieruchomości, a także zasad ustalenia opłaty adiacenckiej. Kolegium powołując się na materiał dowodowy zgromadzony w sprawie stwierdziło, że w ramach zrealizowanej inwestycji na ulicach [...], [...], [...], [...] i fragmencie O. wybudowano jezdnie z kostki betonowej, zjazdy do posesji z kostki betonowej, progi zwalniające i kanalizację deszczową. Przed 2019 r. na ww. ulicach nie istniały drogi jako obiekty budowlane zrealizowane na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, spełniające warunki, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie. Ww. ulice posiadały nawierzchnię gruntową. Właścicielom nieruchomości przy ul. [...] w P. zapewniono bezpośredni dostęp do wybudowanej drogi poprzez wjazdy i wejścia. Do legalnego użytkowania dróg można było przystąpić od dnia 04.11.2019 r. W następstwie wybudowania przedmiotowej drogi wzrosła wartość nieruchomości skarżących, co potwierdził rzeczoznawca majątkowy w sporządzonym operacie szacunkowym. W ocenie organu operaty sporządzone zostały prawidłowo, przez odpowiednią osobę, prawidłowo przedstawiony został sposób dokonania wyceny. Stosownie do przyjętego podejścia i metody rzeczoznawca majątkowy dokonał analizy nieruchomości przed i po wybudowaniu drogi. Organ odwoławczy stwierdził, że postępowanie przed organem I instancji było prowadzone prawidłowo. Organ I instancji ustalając opłatę adiacencką odliczył wniesione nakłady w kwocie [...]- zł.
Kolegium na podstawie dokumentów z Wydziału Gospodarki Komunalnej Urzędu Miasta P. i na ich podstawie ([...] z 11.03.2020 r.) ustaliło, że Pani M. N. i Pan W. N. jako członkowie Stowarzyszenia ponieśli nakłady na budowę sieci wodociągowej i kanalizacji sanitarnej w ulicy [...] w kwocie [...]zł.
Inwestycja ta zrealizowana została na podstawie decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia 01.03.2019 r., znak [...] z udziałem środków finansowych Miasta P. (75% kosztów inwestycji). Natomiast członkowie Stowarzyszenia wnieśli nakłady ustalone przez członków tego stowarzyszenia. Wobec właścicieli nieruchomości, którzy wnieśli nakłady w pełnej wysokości uzgodnionej przez członków stowarzyszenia realizującego inwestycje w ramach inicjatyw lokalnych, postępowanie administracyjne nie zostało wszczynane, tylko wszczynane było wobec tych, którzy nie uczestniczyli w kosztach budowy tego urządzenia. Ponieważ członkowie Stowarzyszenia współuczestniczyli w budowie inwestycji lokalnej- sieć wodociągowa i kanalizacja sanitarna, udział P. M. N. i Pana W. N. został uwzględniony. Zatem ponowne uwzględnienie tych samych nakładów w postępowaniu dotyczącym wzrostu wartości na skutek budowy drogi byłoby niezasadne.
Kolegium ponownie stwierdziło, że wpłaty na budowę sieci wodociągowej i kanalizacji sanitarnej dotyczą innych urządzeń infrastruktury niż droga i dlatego nie mogą być wzięte do rozliczeń dotyczących budowy drogi.
Skarżący, reprezentowani przez radcę prawnego, pismem z 7 października 2024 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję SKO w P., wnosząc o jej uchylenie w całości oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym wpisu od skargi, opłaty od pełnomocnictwa oraz kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji zarzucono:
1) naruszenie art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. poprzez zaniechanie wszechstronnego wyjaśnienia sprawy w zakresie świadczeń pieniężnych wniesionych przez skarżących na rzecz budowy urządzeń infrastruktury technicznej na ul. [...], a w szczególności urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych;
2) naruszenie art. 148 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie w odniesieniu do skarżących i bezpodstawne uznanie, że nakłady poniesione przez skarżących na urządzenia sieci wodociągowej i kanalizacyjnej zostały zaliczone na poczet opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, podczas gdy postępowania w tej sprawie nigdy nie przeprowadzono i takiej opłaty nigdy nie ustalono;
3) naruszenie art. 153 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie wskazań co do dalszego postępowania zawartych w wyroku WSA w Poznaniu z 14.03.2023 r. , sygn. akt I SA/Po 960/22.
W uzasadnieniu podniesiono, że w 2008 r. powstało Stowarzyszenie B. w [...]. Podmiot ten zobowiązał się do przygotowania inwestycji odwodnienia i utwardzenia ulic. Stowarzyszenie to we własnym zakresie opracowało i fizycznie wykonało oświetlenie ulic oraz poczyniło określone działania m.in. na ul. [...].
Z tytułu wykonywanych zadań i ponoszonych w związku z tym kosztów Stowarzyszenie nie obciążyło Miasta P., czyli przygotowało nieodpłatnie szereg prac dla przygotowania inwestycji budowy drów. Z przyczyny poniesienia przez skarżących kosztów w kwocie [...]- zł organy obu instancji uwzględniły ją i umniejszyły wyliczoną opłatę adiacencką o rzeczoną kwotę.
Skarżący podnieśli, że dla celów wybudowania urządzeń infrastruktury technicznej – sieci wodociągowej i kanalizacji powstałe w tym celu Stowarzyszenie zawarło z Miastem P. umowę nr [...] Skarżący wskazali, że umowa została przygotowana przez Miasto P. i podpisana przez przedstawiciela Stowarzyszenia.
Skarżący podnieśli, że budowa urządzeń wodociągu i kanalizacji musiała ruszyć przed budową drogi, gdyż w innym przypadku pobudowanie niezbędnych urządzeń wiązałoby się z koniecznością demontażu nawierzchni ukończonej drogi, skoro urządzenie to miało być doprowadzone do wszystkich działek położonych wzdłuż ulicy [...]. W końcu listopada 2019 r. niezbędne prace zostały ukończone i przyjęte przez Miasto P.. Ustalone zostały koszty poniesione przez M. (kanalizacja sanitarna) na kwotę [...]zł, a koszty poniesione przez Stowarzyszenie na kwotę [...]zł. W odniesieniu do wodociągu koszty Miasta zamknęły się kwotą [...]zł, a Stowarzyszenia [...] zł.
Skarżący podsumowali, że Stowarzyszenie wpłaciło środki pieniężne w łącznej kwocie [...]zł.
Skarżący podali, że odnośnie realizacji ww. umowy z M. byli oni inwestorami wraz z innymi osobami w odniesieniu do działek będących ich własnością i położonych wzdłuż ulicy [...].
Skarżący podnieśli, że skoro łączna kwota kosztów inwestycji infrastruktury technicznej wyniosła [...] zł to jej podział na czterech inwestorów ujawnia wkład finansowy skarżących na kwotę [...]zł. Zdaniem skarżących ww. kwota winna umniejszać wyliczoną do zapłaty opłatę adiacencką, a skoro ją przewyższa, to skarżący nie powinni zostać obciążeni zapłatą opłaty adiacenckiej.
Skarżący podnieśli, że organy obu instancji zaniechały wszechstronnego wyjaśnienia sprawy w zakresie wartości świadczeń pieniężnych wniesionych przez skarżących na rzecz budowy urządzeń infrastruktury technicznej na ul. [...] i nie zastosowały się do wskazań co do dalszego postępowania zawartych w wyroku WSA w Poznaniu z 14.03.2023 r. , sygn. akt I SA/Po 960/22.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 j.t. z późn. zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., zwanej dalej – p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej.
Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.
Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami, czy powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest ocena prawidłowości decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 14 sierpnia 2024 r., znak [...], utrzymującej w mocy decyzję Dyrektora Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego G. z dnia 26.03.2024 r. nr [...], ustalającą opłatę adiacencką w wysokości [...] zł, z tytułu wzrostu wartości nieruchomości położonych w P.:
- przy ul. [...], zapisanej 04 listopada 2019 r. w księdze wieczystej nr [...], oznaczonej w ewidencji gruntów: obręb K., arkusz mapy 12, działka nr [...],
- przy ul. [...], zapisanej 04 listopada 2019 r. w księdze wieczystej nr [...], oznaczonej w ewidencji gruntów: obręb K., arkusz mapy 12, działka nr [...], spowodowanego wybudowaniem drogi na ulicy [...].
Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji są przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2021 r. poz. 1899 ze zm., dalej jako: "u.g.n.").
Zgodnie z art. 144 ust. 1 wprowadza zasadę uczestniczenia właścicieli nieruchomości w kosztach budowy urządzeń infrastruktury technicznej, która realizowana jest przez wnoszenie na rzecz gminy opłat adiacenckich. Opłatę taką, w myśl art. 145 ust. 1 u.g.n. ustala wójt, burmistrz bądź prezydent miasta w drodze decyzji. Przesłankami jej wydania są:
1) wybudowanie urządzenia infrastruktury technicznej lub drogi,
2) stworzenie warunków do podłączenia nieruchomości do takiego urządzenia bądź do korzystania z wybudowanej drogi,
3) obowiązywanie w dniu stworzenia warunków uchwały rady gminy ustalającej określoną stawkę procentową.
Zgodnie z art. 148 ust. 4 u.g.n. obliguje organ do uwzględnienia przy ustalaniu opłaty adiacenckiej wartości nakładów poniesionych przez właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości na rzecz budowy poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej. Innymi słowy różnica między wartością, jaką nieruchomość ma po wybudowaniu urządzeń infrastruktury technicznej, a wartością, jaką miała przed ich wybudowaniem, ulega odpowiedniemu zmniejszeniu, o ile właściciel bądź użytkownik wieczysty nieruchomości poniósł nakłady na budowę drogi, wybudowanie przewodów lub urządzeń wodociągowych, kanalizacyjnych, ciepłowniczych, elektrycznych, gazowych i telekomunikacyjnych. Zauważyć również należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że pojęcie nakładów na rzecz budowy poszczególnych urządzeń rozumieć należy szeroko. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 2147/11 (wszystkie orzeczenia publ na str. www. orzeczenia.nsa.gov.pl), brzemiennie przepisu art. 148 ust. 4 u.g.n. nie wskazuje w żaden sposób, iż odliczeniu podlegają wyłącznie nakłady poniesione przez właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości w trakcie realizacji konkretnej inwestycji, w związku z którą nastąpiło ustalenie opłaty adiacenckiej. Podnosi się również, że przepis art. 148 ust. 4 u.g.n. nie oznacza, że odliczeniu podlegają wyłącznie nakłady poniesione w trakcie realizacji konkretnej inwestycji (por. wyrok WSA w Białymstoku z 18 sierpnia 2011 r. sygn. akt II SA/Bk 453/11, wyrok WSA w Krakowie z 28 maja 2014 r. sygn. akt II SA/Kr 479/14, wyrok WSA w Rzeszowie z 14 stycznia 2016 r. sygn. akt II SA/Rz 691/15).
Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę miał na uwadze, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 14 marca 2023 r. sygn. akt I SA/Po 960/22 uchylił decyzję SKO w P. i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Należy podkreślić, że organy rozpoznając ponownie niniejszą sprawę, jak i Sąd w niniejszym postępowaniu, na podstawie art. 153 p.p.s.a. pozostają związane oceną prawną oraz wskazaniami co do dalszego postępowania, wyrażonymi w powyżej opisanym wyroku WSA w Poznaniu.
W myśl art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Jednocześnie zgodnie z art. 170 P.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach ustawie przewidzianych także inne osoby. Związanie organu administracji oceną prawną oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z poglądem wyrażonym w prawomocnym orzeczeniu, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Natomiast moc wiążąca orzeczenia określona w art. 170 P.p.s.a. oznacza, że organy administracji muszą przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Zatem w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być już ona ponownie badana. Oznacza to zatem zakaz formułowania nowych ocen prawnych sprzecznych z dotychczasowym stanowiskiem sądu (por. Dauter Bogusław, Gruszczyński Bogusław, Kabat Andrzej, Niezgódka-Medek Małgorzata. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz do art. 170, Lex 2016; wyroki NSA z dnia 15 lutego 2011 r. sygn. akt II OSK 306/10, z dnia 10 lutego 2011 r. sygn. akt I OSK 1241/10 oraz z dnia 7 lutego 2013 r. sygn. akt II OSK 1865/11; http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Należy wskazać, że w ww. wyroku Sąd ustalił, że w rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostaje, że uchwałą z dnia 20 kwietnia 2004 r. nr [...] Rada Miasta P. ustaliła stawkę procentową opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego budową urządzeń infrastruktury technicznej w wysokości 50% różnicy między wartością, jaką nieruchomość miała przed wybudowaniem urządzeń infrastruktury technicznej, a wartością, jaką nieruchomość ma po ich wybudowaniu. Niesporna jest również dokonana przez biegłego rzeczoznawcę wycena nieruchomości, na podstawie której obliczono opłatę adiacencką. Poza sporem pozostaje także kwestia terminu wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej, jak i kwestia zaliczenia przez organy nakładów poniesionych przez skarżących w kwocie [...]- zł związanych z budową drogi. Sąd wskazał, że jak wynika z zaskarżonych decyzji organ I instancji ustalając opłatę adiacencką uwzględnił poniesione przez skarżących wpłaty na rzecz Stowarzyszenia na rzecz budowy infrastruktury w ulicy [...] w wysokości [...],- zł. Organ I instancji w prowadzonym postępowaniu nie zajął się natomiast kwestią rozliczenia wpłat dokonanych przez skarżących na rzecz Stowarzyszenia. Skarżący kwestię te poruszyli dopiero we wniesionym odwołaniu od tej decyzji. Do odwołania załączyli kserokopię umowy z dnia 21 maja 2019 r. zawartą pomiędzy Miastem P., a Stowarzyszeniem w P. oraz dwa rozliczenia końcowe zadań wynikających z ww. umowy dotyczące nakładów poniesionych przez Miasto i Stowarzyszenie na sieć wodociągową i kanalizację. Sąd również wskazał, że w przedmiotowej sprawie skarżący wskazali, że ponieśli nakłady na Stowarzyszenie na budowę infrastruktury wodociągowej i kanalizacyjnej, która musiała ruszyć jeszcze przed budową drogi, gdyż w innym przypadku pobudowanie ww. urządzeń wiązałoby się z koniecznością demontażu nawierzchni drogi. W ocenie Sądu organy w tych okolicznościach powinny były zatem uwzględnić poniesione przez skarżących nakłady na rzecz budowy infrastruktury technicznej, powodujących wzrost wartości nieruchomości.
W rozpoznawanej sprawie pierwotnie istota sporu sprowadzała się do oceny kwestii, czy organ powinien był w przedmiotowej sprawie przy ustalaniu opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, spowodowanego wybudowaniem drogi, uwzględnić dokonane przez skarżących wpłaty na rzecz Stowarzyszenia poniesione na budowę wodociągu i kanalizacji.
Sąd wskazuje, że w niniejszym postępowaniu należy ocenić przede wszystkim, czy organ zrealizował zalecenia Sądu z ww. wyroku, zgodnie z art. 153 p.p.s.a.
Przechodząc do tej oceny należy podkreślić, że ponownie rozpoznając sprawę organ ustalił, że skarżący ponieśli wydatki w kwocie [...]zł na budowę kanalizacji sanitarnej i wodociągu.
W sprawie organ podniósł, że te wydatki zostały już uwzględnione poprzez odstąpienie od wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia opłat adiacenckich z tytułu wzrostu wartości nieruchomości na skutek budowy kanalizacji sanitarnej – zgodnie z przyjęta w P. zasadą. Organ wskazał ponadto, że Sąd wydając wyrok nie mógł wiedzieć, że kwestia poniesionych nakładów była organom znana i została uwzględniona.
W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie organy nie zrealizowały zalecenia Sądu, który wprost nakazał uwzględnić koszty poniesione przez skarżących na budowę kanalizacji sanitarnej i wodociągu.
Należy wskazać, że art. 148 ust. 4 u.g.n. obliguje organ do uwzględnienia przy ustalaniu opłaty adiacenckiej wartości nakładów poniesionych przez właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości na rzecz budowy poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej.
Sąd w poprzednim wyroku przesądził już, że poniesione przez skarżących koszty budowy kanalizacji powinny zostać uwzględnione w postępowaniu dot. opłaty adiacenckiej w zakresie budowy drogi.
Organ w uzasadnieniu polemizuje ze stanowiskiem wyrażonym w ww. wyroku WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 960/22 i powołując się na inne wyroki i wskazuje, że rozliczeniu na poczet opłaty adiacenckiej podlegają jedynie te świadczenia, które przeznaczone zostały na realizację inwestycji pn. "Budowa ulicy [...]". W ocenie organu środki wniesione na inny cel nie mogły zostać uwzględnione.
Sąd wskazuje w tym miejscu, że nie jest do przyjęcia ta argumentacja organu w tym konkretnym stanie faktycznym, chociażby ze względu na związanie organu zaleceniami i wykładnią prawomocnego wyroku I SA/Po 960/22, w którym Sąd nakazał uwzględnić poniesione przez skarżących nakłady na rzecz budowy infrastruktury technicznej (kanalizacji sanitarnej i wodociągu), powodujących wzrost wartości nieruchomości.
Organy nie zaliczyły poniesionych kosztów na kanalizację i wodociąg w kwocie [...]zł wskazując, że koszty te zostały uwzględnione poprzez niewszczynanie postępowania w zakresie opłaty adiacenckiej dot. wzrostu wartości nieruchomości na skutek zbudowania kanalizacji i wodociągu.
Sąd podkreśla, że rozstrzygnięcie organów jest niezgodne ze wskazaniem Sądu w ww. wyroku. Nie zmienił się stan prawny, ani stan faktyczny sprawy, żeby tych zaleceń nie uwzględniać. Sąd nakazał bowiem poniesione koszty uwzględnić.
Reasumując zasadne są w ocenie Sądu, podnoszone przez skarżących zarzuty naruszenia art. 148 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a. oraz art. 153 p.p.s.a.
W tej sytuacji konieczne jest ponowne rozpatrzenie sprawy, przy uwzględnieniu dokonanej przez Sąd oceny prawnej.
Z powołanych wyżej względów, Sąd na podstawie art. 145 § 1 lit. a) i c) - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w pkt 1. wyroku.
O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 i § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 stycznia 2018 r. (Dz. U. z 2018 r. poz. 265) w pkt 2. wyroku. Zasądzone koszty obejmują: wpis od skargi w kwocie 315,- zł, opłatę kancelaryjną w kwocie 17,- zł oraz koszty zastępstwa procesowego w kwocie 1.800,- zł.