IV SA/Po 838/24

IV SA/Po 838/24 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-01-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-11-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Jacek Rejman /sprawozdawca/
Monika Świerczak /przewodniczący/
Wojciech Rowiński
Symbol z opisem
6330 Status  bezrobotnego
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Świerczak Sędzia WSA Wojciech Rowiński Asesor sądowy WSA Jacek Rejman (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Iwona Maciak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Wojewody z dnia 18 września 2024 r. nr [...] w przedmiocie statusu osoby bezrobotnej uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty M. z dnia 8 sierpnia 2024 r. nr [...]
Uzasadnienie
Wojewoda decyzją z dnia 18 września 2024 r. nr [...], po rozpoznaniu sprawy z odwołania M. W., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572) - dalej: k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty M. z dnia 8 sierpnia 2024 r. nr [...], wydaną we wznowionym postępowaniu w przedmiocie statusu osoby bezrobotnej.
Rozstrzygnięcia te zostały wydane w następującym stanie sprawy, przedstawionym przez Wojewodę (dalej: Wojewoda; organ II instancji; organ odwoławczy).
M. W. (dalej również: zainteresowany; strona; skarżący) zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy w M. (dalej: PUP w M.; Urząd Pracy) w dniu 23 kwietnia 2024 r. jako osoba bezrobotna. W dniu rejestracji jako osoba bezrobotna M. W. złożył oświadczenie o byciu osobą niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej oraz zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy.
Starosta M. (dalej również: Starosta; organ I instancji) decyzją z dnia 23 kwietnia 2024 r. nr [...] uznał zainteresowanego za osobę bezrobotną z dniem 23 kwietnia 2024 r. Natomiast decyzją nr [...] z tego samego dnia odmówił zainteresowanemu przyznania prawa do zasiłku dla osób bezrobotnych,
W ramach środków z Funduszu Pracy w dniu 29 kwietnia 2024 r. zaineresowany został skierowany na kurs prawa jazdy kat. D w terminie od 8 maja 2024 r. do 11 czerwca 2024 r. W związku z powyższym Starosta decyzją z dnia 8 maja 2024 r. nr [...] przyznał zainteresowanemu prawo do stypendium w wysokości [...] zł miesięcznie w okresie odbywania szkolenia.
Podczas wykonywania czynności kontrolnych w dniu 14 czerwca 2024 r., przygotowujących do wydania orzeczenia o utracie prawa do stypendium, pracownik PUP w M. wygenerował raport ZUS-U1 Prawo, z którego wynikało, że do dnia 23 kwietnia 2024 r. włącznie M. W. był zatrudniony u pracodawcy o numerze NIP: [...] (P. sp. z o.o. sp.k.). Nadto, raport ZUS-U2 potwierdził zbieg tytułów do ubezpieczenia od dnia 23 kwietnia 2024 r., czyli od dnia rejestracji zainteresowanego w PUP w M..
Powyższe potwierdziło, że M. W. był zatrudniony od dnia 8 kwietnia 2024 r. do dnia 23 kwietnia 2024 r. włącznie. Z tego też względu, w piśmie z dnia 25 czerwca 2024 r. wezwano zainteresowanego do złożenia wyjaśnień w sprawie wraz z przedłożeniem świadectwa pracy. Wyjaśnienia strony wraz ze świadectwem pracy wpłynęły do PUP w M. w dniu 10 lipca 2024 r. Zainteresowany wskazał, że dzień 23 kwietnia 2024 r. był ostatnim dniem zatrudnienia.
Starosta postanowieniem z dnia 17 lipca 2024 r. wznowił z urzędu postępowanie w stosunku do bezrobotnego M. W., ze względu na wystąpienie okoliczności nieznanych organowi w chwili wydania decyzji.
W toku postępowania Starosta stwierdził, że okoliczności ustalone przez organ stanowią przesłankę do odmowy uznania M. W. za osobę bezrobotną z dniem 23 kwietnia 2024 r., a co za tym idzie - do odmowy przyznania prawa do stypendium szkoleniowego od dnia 8 maja 2024 r.
W konsekwencji, Starosta M. decyzją z dnia 8 sierpnia 2024 r.:
- w pkt 1 uchylił w całości decyzje: a) nr [...] z dnia 23 kwietnia 2024 r. o uznaniu M. W. za osobę bezrobotną z dniem 23 kwietnia 2024 r., b) nr [...] z dnia 23 kwietnia 2024 r. o odmowie przyznania zainteresowanemu prawa do zasiłku dla osób bezrobotnych, c) nr [...] z dnia 8 maja 2024 r. o przyznaniu zainteresowanemu prawa do stypendium w wysokości [...] zł. brutto miesięcznie;
- w pkt 2 odmówił przyznania prawa do stypendium szkoleniowego od dnia 8 maja 2024 r.,
- w pkt 3 odmówił uznania zainteresowanego za osobę bezrobotną z dniem 23 kwietnia 2024 r., z powodu zatrudnienia.
Organ I instancji wyjaśnił, że utrata statusu osoby bezrobotnej nastąpiła w związku z niespełnianiem przez M. W. wymogów z zakresie legitymowania się statusem osoby bezrobotnej, zawartych w przepisie art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2024 r. poz. 475) - dalej: u.p.z.
W odwołaniu od powyższej decyzji zaineresowany zarzucił naruszenie art. 33 ust. 4 pkt 1 u.p.z. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji RP w związku z art. 33 ust. 4 pkt 1, art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 2 pkt 43 u.p.z. poprzez pominięcie zasady proporcjonalności i celów ustawy o promocji zatrudnienia w postaci zwiększenia zatrudnienia i zahamowania wzrostu bezrobocia.
Wojewoda, motywując swoje rozstrzygnięcie, w uzasadnieniu decyzji z dnia 18 września 2024 r. przywołał przepisy art. 33 ust. 4 pkt 1 i art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.z. oraz art. 41 u.p.z. i stwierdził, że: 1) zasadnie orzeczono względem zainteresowanego o uchyleniu w całości decyzji z dnia 23 kwietnia 2024 r. o uznaniu go za osobę bezrobotną z dniem 23 kwietnia 2024 r., decyzji z dnia 23 kwietnia 2024 r. o odmowie przyznania prawa do zasiłku dla osób bezrobotnych i decyzji z dnia 8 maja 2024 r. o przyznaniu prawa do stypendium w wysokości [...] zł. brutto miesięcznie od dnia 8 maja 2024 r. i 2) odmówiono skarżącemu przyznania prawa do stypendium szkoleniowego od dnia 8 maja 2024 r. oraz 3) odmówiono uznania go za osobę bezrobotną z dniem 23 kwietnia 2024 r. - z powodu zatrudnienia.
Organ II instancji podkreślił, że w dniu rejestracji w PUP w M., tj. 23 kwietnia 2024 r., M. W. nie spełniał wymogów ustawowych "do legitymowania się statusem osoby bezrobotnej" - art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.z. Zaznaczył też, że zainteresowany w dniu rejestracji jako osoba bezrobotna, w części C karty rejestracyjnej oświadczył (pod odpowiedzialnością karną za składanie fałszywych oświadczeń), że wszystkie podane przez niego dane są zgodne ze stanem faktycznym, a także że oświadczył, iż jest osoba zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia oraz jest osoba niezatrudnioną i nie wykonującą innej pracy zarobkowej. Organ odwoławczy dodał również, że w dniu rejestracji M. W. był pouczony o prawach i obowiązkach osoby bezrobotnej.
Powołując się na stanowisko orzecznictwa, Wojewoda stwierdził, że ponowne przyznanie M. W. statusu osoby bezrobotnej może nastąpić w wyniku ponownego złożenia wniosku o rejestrację w PUP w M..
W skardze na decyzję odwoławczą M. W. zarzucił:
- naruszenie art. 33 ust. 4 pkt 1 u.p.z. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegającą na odmowie przyznania statusu osoby bezrobotnej od dnia, w którym zaistniały do tego ustawowe warunki,
- błędną wykładnię art. 31 ust. 3 Konstytucji w zw. z art. 33 ust. 4 pkt 1, art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 2 pkt 43 u.p.z. poprzez pominięcie przy orzekaniu zasady proporcjonalności i celów tej ustawy, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie polegające na pozbawieniu skarżącego statusu osoby bezrobotnej nie tylko w okresie ustalonym przez organy jako okres zatrudnienia, lecz również w tym okresie, kiedy skarżący niewątpliwie nie pracował i spełniał warunki do uznania go za osobę bezrobotną,
- naruszenie art. 7 i art. 77 § 1, art. 8 § 1 i 2, art. 9 i art. 10 § 1 k.p.a. poprzez: a) zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego w sposób niewyczerpujący, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego przyjęcia, że skarżący utracił status osoby bezrobotnej z dniem 23 kwietnia 2024 r., b) prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania, c) odejście od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym, c) niepoinformowanie o okolicznościach faktycznych i prawnych oraz nieukierunkowanie co do przepisów prawa znajdujących zastosowanie w sprawie, d) niezapewnienie czynnego udziału w postępowaniu oraz uniemożliwienie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
W uzasadnieniu skarżący podniósł, że problem w przedmiotowej sprawie sprowadza się do sposobu liczenia okresu pozostawania w zatrudnieniu. Wskazał na to, że w swoim piśmie z dnia 9 lipca 2024 r. szczegółowo wyjaśnił, że stawił się w Urzędzie Pracy w dniu 23 kwietnia 2024 r., informując o rozwiązaniu umowy o pracę. W tym też dniu stawił się w Urzędzie drugi raz, okazując "wypowiedzenie umowy o pracę". Nie miał wówczas wystawionego świadectwa pracy. O wszystkich okolicznościach poinformował pracowników Urzędu Pracy. Od "[czasu] złożenia (...) [mu] wypowiedzenia" nie podejmował żadnego zatrudnienia.
Zainteresowany zauważył również, że organ wskazuje na to, że z jego wyjaśnień wynika, iż był świadomy swojego zatrudnienia w dniu 23 kwietnia 2024 r., jednakże organ pomija swoje uchybienia i próbuje przerzucić na stronę odpowiedzialność za swoje błędy. Organ mógł bowiem sprawdzić już w dniu 23 kwietnia 2024 r., czy skarżący podlega na ten dzień ubezpieczeniu, a ponadto powinien poczekać z jego ewentualną rejestracją do dnia otrzymania świadectwa pracy, skoro sam organ miał wątpliwości, z jaką datą doszło do ustania stosunku pracy skarżącego.
W ocenie strony, organy administracji winny nie tylko opierać się na literalnym brzmieniu regulacji ustawowych, ale również kierować się wykładnią celowościową i funkcjonalną przepisów ustawy o promocji zatrudnienia, których celem jest łagodzenie skutków bezrobocia. Skarżący podniósł, że jeżeli organy miały wiedzę, że jego okres zatrudnienia kończy się z dniem 23 kwietnia 2024 r., to nie było przeszkód, aby w ramach wznowienia postępowania rozstrzygnąć o przyznaniu mu statusu bezrobotnej od chwili utraty zatrudnienia, tj. od dnia 24 kwietnia 2024 r., jednak organ I instancji nie chciał przyznać się do swoich własnych uchybień.
Zdaniem zainteresowanego, Wojewoda powtarza za Starostą, że skarżący był pouczony o prawach i obowiązkach osoby bezrobotnej. Skarżący stwierdził, że został pouczony, jednak nie podjął żadnego zatrudnienia, stąd też organy administracji nie powinny go zarejestrować z dniem 23 kwietnia 2024 r., a z dniem 24 kwietnia 2024 r. Stąd też nie może ponosić negatywnym konsekwencji uchybień pracowników organu.
Ponadto, skarżący argumentował, że organ, działając w trybie wznowienia postępowania w sprawie dotyczącej przyznania statusu osoby bezrobotnej, nie może tej sprawy administracyjnej załatwić tylko w sposób częściowy, polegający na rozstrzygnięciu o odmowie przyznania statusu. Jeżeli ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, z jaką datą osoba żądająca rejestracji nabyła kwalifikacje z art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.z., to należało o tym rozstrzygnąć w granicach wznowionego postępowania, stosując w tym celu przepisy dotyczące sprawy rejestracji osób bezrobotnych, tj. art. 33 ust. 1 i 2 u.p.z.
Odwołując się do stanowiska orzecznictwa, zainteresowany stwierdził, że instytucja wznowienia postępowania nie może skutkować – w przypadku uchylenia decyzji dotychczasowej – pozbawieniem strony skarżącej uprawnień za cały okres, w tym także ten, gdy strona spełniała materialnoprawne warunki do ich przyznania. Istotą sprawy nie było wyłącznie rozstrzygnięcie, czy skarżący w stanie prawnym i faktycznym istniejącym w dniu 23 kwietnia 2024 r. spełniał przesłanki uznania za bezrobotną, ale czy może być – a jeżeli tak, to z jaką datą – uznany za osobę bezrobotną. W tym zakresie strona wskazała na treść art. 151 ust. 1 pkt 2 k.p.a. i stwierdzała, że orzekając wyłącznie o odmowie przyznania skarżącej statusu osoby bezrobotnej od dnia 23 kwietnia 2024 r., organy nie rozstrzygnęły całości sprawy dotyczącej rejestracji, w sytuacji gdy wnioskodawca posiadał cechy pozwalające nabyć mu ten status, tylko że w innym okresie czasowym niż orzekł pierwotnie organ zatrudnienia.
Skarżący podniósł również, że odmowa przyznania statusu bezrobotnego z datą wsteczną nie tylko pozbawia go możliwości ponownej rejestracji z datą wsteczną, ale także pozbawia prawa do zabezpieczenia społecznego, narażając stronę na ujemne konsekwencje, jakie z tej odmowy wynikają. Dodał, że przepis art. 33 ust. 4 pkt 1 u.p.z. nie zakazuje orzekania o pozbawieniu statusu wyłącznie na okres, w którym bezrobotny nie spełniał warunków ustawowych, dlatego organy powinny były rozważyć, czy z uwagi na słuszny interes strony w postępowaniu (skarżącej) nie należało orzec co najwyżej o utracie statusu bezrobotnej jedynie na okres jednego dnia, w którym stwierdzono objęcie ubezpieczeniem społecznym.
Na koniec skarżący stwierdził, że narusza zasadę proporcjonalności (art. 31 ust. 3 Konstytucji) pozbawienie go za okres wsteczny statusu osoby bezrobotnej, a w dalszej konsekwencji prawa do zasiłku i prawa do zabezpieczenia społecznego w sytuacji, gdy w rzeczywistości nie wykonywał żadnej pracy w dniu 23 kwietnia 2024 r. Nie świadczył w tym dniu żadnej pracy, a "tylko odbiór awizowanego wypowiedzenia umowy o pracę przesądził, że rzekomo (...) [pozostawał] w zatrudnieniu". Zastosowana sankcja jest nieadekwatna do celu, jaki powinien zostać osiągnięty w wyniku podjęcia decyzji na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 1 u.p.z.
Przy tak sformułowanych im umotywowanych zarzutach wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda, ustosunkowując się do zarzutów strony, podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935) - dalej: p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że co do zasady bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Kontrola legalności oparta jest na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu przed organem administracji wydającym zaskarżony akt. Sąd wyrokuje zaś na podstawie akt sprawy, tj. materiału procesowego znajdującego się w aktach administracyjnych i sądowych (art. 133 § 1 p.p.s.a.).
W wyniku przeprowadzenia tak rozumianej kontroli Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem skargi jest decyzja Wojewody utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji, wydaną we wznowionym postępowaniu w przedmiocie statusu osoby bezrobotnej, którą Starosta M.: w pkt 1 uchylił w całości decyzje z dnia 23 kwietnia 2024 r. o uznaniu skarżącego za osobę bezrobotną z dniem 23 kwietnia 2024 r. i odmowie przyznania zainteresowanemu prawa do zasiłku dla osób bezrobotnych, a także decyzję z dnia 8 maja 2024 r. o przyznaniu prawa do stypendium szkoleniowego; w pkt 2 odmówił przyznania prawa do stypendium szkoleniowego od dnia 8 maja 2024 r., a w pkt 3 odmówił uznania zainteresowanego za osobę bezrobotną z dniem 23 kwietnia 2024 r.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że decyzje administracyjne będące przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie zostały wydane w trybie wznowienia postępowania. Wznowienie nastąpiło na podstawie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Skoro zaś jednym z warunków uzyskania statusu osoby bezrobotnej jest niezatrudnienie, to niezależnie od tego, czy postępowanie w przedmiocie utraty statusu bezrobotnego wszczęte zostało z urzędu czy na wniosek okoliczność pozostawania w zatrudnieniu czy też podejmowania zatrudnienia w momencie rejestracji ma znaczenie prawne w sprawie.
Jak to wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 lutego 2018 r. sygn. akt I OSK 502/17 (dostępnym w Internecie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl), ustalenie w postępowaniu wznowieniowym, że taki fakt miał miejsce oznacza, że zaistniała okoliczność stanowiąca podstawę do orzeczenia o pozbawieniu statusu bezrobotnego na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 33 ust. 4 pkt 1 u.p.z. Nie ma też znaczenia sposób dowiedzenia się przez organ o przyczynie wznowienia, bowiem co do zasady każda informacja legalnie uzyskana o okolicznościach prawnie istotnych z punktu widzenia danej sprawy może uzasadniać wznowienie postępowania administracyjnego.
Z definicji bezrobotnego zawartej w art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.z. wynika m.in., że chodzi o osobę niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub w danej służbie albo innej pracy zarobkowej albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy.
Natomiast według zasady z art. 33 u.p.z., powiatowe urzędy pracy rejestrują bezrobotnych i poszukujących pracy oraz prowadzą rejestr tych osób (ust. 1), przy czym rejestracja bezrobotnych i poszukujących pracy następuje po przedstawieniu przez te osoby dokumentów niezbędnych do ustalenia ich statusu i uprawnień. Z kolei z rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 14 kwietnia 2020 r. w sprawie rejestracji bezrobotnych i poszukujących pracy (Dz.U. z 2020 r., poz. 667), wydanego na podstawie art. 33 ust. 5 u.p.z., wynika m.in., że: w celu dokonania rejestracji osoba ubiegająca się o zarejestrowanie jako bezrobotny zgłasza się do powiatowego urzędu pracy (§ 2 ust. 1 pkt 1); osoba ubiegająca się o zarejestrowanie jako bezrobotny albo poszukujący pracy w trybie określonym odpowiednio w § 2 ust. 1 pkt 1 albo ust. 2 pkt 1 przedkłada do wglądu pracownikowi powiatowego urzędu pracy dokonującemu rejestracji dokumenty wymienione w tym przepisie, m.in. świadectwa pracy i inne dokumenty niezbędne do ustalenia jej uprawnień przysługujących na podstawie przepisów ustawy (§ 5 ust. 1); osoba ubiegająca się o zarejestrowanie jako bezrobotny w trybie określonym w § 2 ust. 1 pkt 1 przekazuje pracownikowi powiatowego urzędu pracy w trakcie rejestracji dane wymienione w § 5 ust. 5, w tym okresy zatrudnienia z podaniem nazwy pracodawcy, zajmowanego stanowiska pracy, wymiaru czasu pracy i podstawy wykonywania pracy (pkt 16). Według § 8 ust. 1 pkt 1 tego rozporządzenia rejestracji osoby ubiegającej się o zarejestrowanie jako bezrobotny albo poszukujący pracy dokonuje się z dniem, w którym osoba zgłosiła się do powiatowego urzędu pracy - po poświadczeniu przez nią własnoręcznym podpisem przekazanych przez nią danych i złożeniu, w obecności pracownika powiatowego urzędu pracy i pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń, oświadczenia o prawdziwości przekazanych danych oraz o zapoznaniu się z warunkami zachowania statusu. Z kolei w § 9 wskazano negatywne przesłanki rejestracji, stwierdzając, że rejestracji osoby ubiegającej się o zarejestrowanie jako bezrobotny albo poszukujący pracy nie dokonuje się w przypadku: 1) nieprzedłożenia dokumentów, o których mowa w § 5 ust. 1 pkt 1-3 oraz ust. 2, lub 2) odmowy przekazania wymaganych danych, lub 3) odmowy poświadczenia przekazanych danych i oświadczenia o prawdziwości przekazanych danych oraz o zapoznaniu się z warunkami zachowania statusu, w sposób określony w § 8 ust. 1 pkt 1, lub 4) nieopatrzenia wniosku o dokonanie rejestracji, załączonych do niego dokumentów i oświadczenia o prawdziwości przekazanych danych oraz o zapoznaniu się z warunkami zachowania statusu, jednym z podpisów, o których mowa w § 8 ust. 1 pkt 2, lub 5) niestawiennictwa w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie, o którym mowa w § 3 ust. 5.
Trzeba przy tym odnotować, że w szczególnie uzasadnionych przypadkach starosta, mając na uwadze obiektywne okoliczności lub przeszkody uniemożliwiające przedłożenie kompletu dokumentów oraz przekazanie wymaganych danych, może wyrazić zgodę na rejestrację jako bezrobotnego albo poszukującego pracy osoby nieposiadającej kompletu dokumentów lub która nie przekazała wymaganych danych (patrz: § 8 ust. 5 rozporządzenia).
Jak zatem wynika z treści art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 33 ust. 2 oraz art. 71 ust. 1 u.p.z., uszczegółowionych postanowieniami rozporządzenia wykonawczego, datą miarodajną dla ustalenia statusu danej osoby jako bezrobotnej jest dzień jej rejestracji w urzędzie pracy. Chwila rejestracji ma zatem decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia kwestii statusu bezrobotnego i związanych z tym uprawnień (por. wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2020 r. sygn. akt I OSK 777/20, dostępny jw.). Zainteresowany najpierw decyduje, czy i w jakim charakterze chce być zarejestrowany w urzędzie pracy. Tym samym osoba zamierzająca ubiegać się w określonym czasie o nadanie jej statusu bezrobotnego sama musi jednoznacznie wrazić taką wolę. W tym celu musi ona zgłosić się do urzędu pracy i przedstawić stosowne dokumenty (por. wyrok NSA z dnia 13 czerwca 2017 r. sygn. akt I OSK 2058/16, dostępny jw.).
Niemniej jednak trzeba podkreślić, że organy przeoczyły, iż rozstrzygnięcie w przedmiocie statusu bezrobotnego ma charakter deklaratoryjny, tj. stwierdza wyłącznie skutek prawny, który nastąpił z mocą wsteczną (ex tunc). Decyzja organu stwierdza jedynie fakt uprawnienia wynikającego z przepisów prawa, potwierdzając tym samym, że danej osobie przysługuje taki status, wywołując skutek prawny wstecz, tj. od momentu, w jakim stan prawny zaistniał (por. wyroki NSA z dnia 4 grudnia 2020 r. sygn. akt I OSK 1859/20 i 23 lutego 2022 r. sygn. akt I OSK 1679/21, dostępne jw.).
Przypomnienia przy tym wymaga, że skoro istotą postępowania wznowieniowego jest powrót sprawy do postępowania zwykłego, to wydanie decyzji następuje tak, jakby sprawa nie była jeszcze rozstrzygana w danej instancji.
Jak wyjaśniono w ostatnich z przywołanych orzeczeń sądowych, celem wznowienia postępowania jest stworzenie prawnej możliwości ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, która zakończona została decyzją ostateczną i w stosunku do której zaistniała jedna ze wskazanych m.in. w art. 145 § 1 k.p.a. okoliczności będących podstawami wznowienia postępowania. W wyniku przeprowadzenia postępowania rozpoznawczego mogą zapaść różne rozstrzygnięcia wydane na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 lub art. 151 § 2 k.p.a. Decyzja o uchyleniu decyzji dotychczasowej wydana na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. musi być połączona z rozstrzygnięciem o istocie sprawy. Nowa decyzja musi zawierać rozstrzygnięcie o całości sprawy objętej decyzją dotychczasową. Istotą wznowienia postępowania i uchylenia dotychczasowej decyzji ostatecznej jest powrót sprawy do odpowiedniego stadium zwykłego postępowania instancyjnego. Rozstrzygając sprawę na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. organ wydaje nową decyzję, która uchyla dotychczasową decyzję ostateczną i na nowo rozstrzyga sprawę w jej całokształcie.
Podkreślić również trzeba, że w aktualnym stanie prawny, o ile utrata przez skarżącego statusu bezrobotnego następuje z mocą wsteczną, to zarazem i nabycie takiego statusu z datą wsteczną jest ograniczone od dnia złożenia wniosku o rejestrację. Samo zarejestrowanie musi być poprzedzone procedurą oceny przesłanek ustawowych, których negatywna weryfikacja zobowiązuje organ do wydania decyzji o odmowie uznania zgłaszającego się za osobę bezrobotną. Takie rozwiązanie zapobiega sporom co do daty nabycia statusu osoby bezrobotnej (por. wyroki WSA w Opolu z dnia 6 lipca 2023 r. sygn. akt II SA/Op 169/23 i 19 września 2024 r. sygn. akt I SA/Op 578/24, dostępne jw.).
Mając na uwadze powyższe, Sąd w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy uznał, że organy nieprawidłowo deklaratoryjnie orzekły o utracie przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej oraz utracie prawa do świadczeń, bez jednoczesnego określenia daty końcowej okresu, w jakim nastąpiła utrata tych uprawnień. Organy były zobowiązane uwzględnić stan faktyczny na dzień wydania zaskarżonej decyzji. Na dzień jej wydania było im znane, że skarżący nie spełniał warunków do uznania za osobę bezrobotną czasowo, tj. w dniu 23 kwietnia 2024 r. Orzekając o utracie statusu od dnia 23 kwietnia 2024 r. pozbawiły skarżącego statusu osoby bezrobotnej w okresie, w którym przesłanka uzasadniająca brak nabycia czy też utratę statusu już nie występowała, tj. za okres przypadający po dniu 23 kwietnia 2024 r.
Poza tym warto podkreślić, że Naczelny Sąd Administracyjny w innym wyroku trafnie zauważył, że organ administracji prowadzący rejestrację osób bezrobotnych nie może przerzucać negatywnych skutków postępowania rejestrowego przeprowadzonego w sposób naruszający przepisy art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 8 i art. 9 k.p.a. na osoby, które ubiegały się o uzyskanie statusu osoby bezrobotnej i status ten w postępowaniu prowadzonym w trybie zwykłym uzyskały (patrz: wyrok z dnia 9 listopada 2016 r. sygn. akt I OSK 762/15, dostępny jw.).
W niniejszej sprawie nie ma wątpliwości, że w dniu rejestracji jako osoba bezrobotna, tj. 23 kwietnia 2024 r., M. W. podpisał oświadczenie w ramach wniosku o dokonanie rejestracji, że jest zdolny do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu oraz że nie jest zatrudniony lub nie wykonuje innej pracy zarobkowej (k. 3v akt I inst.). Ponadto był pouczony o prawach i obowiązkach osoby bezrobotnej (k. 1, 5). Z kolei raport ZUS-U2 wygenerowany w dniu 14 czerwca 2024 r. potwierdził zbieg tytułów do ubezpieczenia od dnia 23 kwietnia 2024 r., czyli od dnia rejestracji zainteresowanego w PUP w M.. Z powyższych faktów – nawet jeżeli samo wznowienie postępowania było zasadne – nie można w tej sprawie wywieść wyłącznie negatywnych dla skarżącego skutków prawnych w ramach ponownego rozstrzygania sprawy.
Po pierwsze, zgłaszając się do Urzędu Pracy, skarżący działał w zaufaniu do wyspecjalizowanego organu publicznej służby zatrudnienia (art. 6 ust. 1 pkt 1 u.p.z.), tj. właściwego starosty wykonującego swoje zadania przez powiatowy urząd pracy wchodzący w skład powiatowej administracji zespolonej (art. 9 ust. 1 i 2 u.p.z.), który może wyrazić zgodę na rejestrację jako bezrobotnego osoby nieposiadającej kompletu dokumentów lub która nie przekazała wymaganych danych (§ 8 ust. 5 rozporządzenia).
W tym też kontekście, niezależnie do tego, jak sam skarżący mógł oceniać spełnienie przesłanek do zarejestrowania go jako osoby bezrobotnej w dniu 23 kwietnia 2024 r., to na organie spoczywał ciężar zbadania warunków pozwalających na jego rejestrację z tym właśnie dniem. Nie można pomijać tego, że rejestracja skarżącego nastąpiła w szczególnych okolicznościach.
Notatka służbowa z dnia 23 kwietnia 2024 r. (k. 26) potwierdza, że skarżący stawiał się w Urzędzie Pracy kilka razy w dniach 18, 22 i 23 kwietnia 2024 r. Finalnie to właśnie 23 kwietnia 2024 r. okazał organowi dokument z dnia 15 kwietnia 2024 r. stanowiący rozwiązanie umowy o pracę z dnia 8 kwietnia 2024 r. bez wypowiedzenia (na podstawie art. 52 § 1 Kodeksu pracy), zawartej z pracodawcą określonym jako P. sp. z o.o. sp.k. z siedzibą w M. (k. 23). Okoliczności wskazane w tym dokumencie potwierdzały zresztą, że skarżący nie świadczył pracy już od 11 kwietnia 2024 r. (nie stawił się w pracy w dniach 11, 12 i 15 kwietnia 2024 r.), tym samym nie przestrzegając ustalonego czasu pracy, co uznano za ciężkie naruszenie obowiązków pracowniczych, stanowiące podstawę do rozwiązania umowy bez wypowiedzenia.
W przedmiotowej sprawie pracownik PUP w M. uznał, że zatrudnienie ustało w dniu 15 kwietnia 2024 r., tj. z dniem wydania przedmiotowego oświadczenia pracodawcy, mimo że na dokumencie tym nie było podpisu M. W. i daty odbioru tego pisma. Wskazane w notatce służbowej, domniemane twierdzenia skarżącego co do tego, kiedy miał odebrać przedmiotowe pismo nie zostały przez niego potwierdzone pisemnie w dniu rejestracji ani w wyjaśnieniach z dnia 9 lipca 2024 r., w których przyznał on, powołując się na świadectwo pracy z dnia 25 kwietnia 20-24 r., że to dzień 23 kwietnia 2024 r. był jego ostatnim dniem zatrudnienia. Żaden z organów we wznowionym postępowaniu nie zweryfikował też twierdzeń skarżącego co do daty doręczenia (odbioru) oświadczania pracodawcy z dnia 15 kwietnia 2024 r., tj. np. poprzez pozyskanie odpowiednich danych z placówki pocztowej lub informacji od pracodawcy. Dodać należy, że brak wspomnianego podpisu i daty odbioru na dokumencie z dnia 15 kwietnia 2024 r. koresponduje z wyjaśnieniem M. W. zawartym w piśmie z dnia 9 lipca 2024 r., że rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia odebrał na poczcie w dniu 23 kwietnia 2024 r. (k. 47) i w tym też dniu niezwłocznie stawił się w Urzędzie Pracy, okazując ten dokument. Dlatego omawiana notatka służbowa nie mogła stanowić dostatecznego potwierdzenia tego, że skarżący – nawet niechcący – przedstawił przy rejestracji takie okoliczności, które mogły wprowadzić w błąd pracowników organu. Tym bardziej, że w notatce tej zaznaczono, iż z wygenerowanego w tym dniu raportu ZUS-U2 wynikało, że jeden z tytułów ubezpieczenia był już zamknięty, a drugi tytuł pozostawał nadal otwarty.
Po drugie, w omawianej notatce wskazano, że skarżący podczas kolejnych wizyt w Urzędzie Pracy był każdorazowo informowany, że do rejestracji konieczne jest dostarczenie świadectwa pracy, a skarżący nie miał ostatniego świadectwa pracy dotyczącego otwartego okresu zatrudnienia. Istotnie, w dniu 23 kwietnia 2024 r. zainteresowany nie dysponował takim dokumentem, bowiem świadectwo pracy dotyczące ostatniego zatrudnienia zostało zaś wystawione w dniu 25 kwietnia 2024 r. i potwierdza ono pozostawanie w zatrudnieniu do dnia 23 kwietnia 2024 r. (k. 47). To znowu poszlakowo świadczy o tym, że zainteresowany odebrał rozwiązanie umowy o pracę w dniu 23 kwietnia 2024 r., a nie 15 kwietnia 2024 r. Mimo takich okoliczności, organ przyjął w dniu rejestracji, tj. 23 kwietnia 2024 r., że koniec zatrudnienia nastąpił w dniu 15 kwietnia 2024 r.
Po trzecie, raport ZUS-U2 wygenerowany w dniu 14 czerwca 2024 r. potwierdził zbieg tytułów do ubezpieczenia od dnia 23 kwietnia 2024 r., czyli wyłącznie w dniu rejestracji zainteresowanego w PUP w M.. Okoliczność ta (w powiązaniu z informacjami uzyskanymi od skarżącego - jego wyjaśnieniami z dnia 9 lipca 2024 r. i dołączonym świadectwem pracy z dnia 25 kwietnia 2024 r.) stanowiła podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 i art. 147 k.p.a. w sprawie statusu M. W. jako osoby bezrobotnej, w stosunku do którego wydano wcześniej opisane decyzje z dnia 23 kwietnia 2024 r. i 8 maja 2024 r. - w przedmiocie statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku dla bezrobotnych oraz stypendium szkoleniowego.
Po czwarte, nawet jeżeli skarżący w świetle udzielonych mu pouczeń powinien był niezwłocznie – w terminie 7 dni od zaistnienia danej okoliczności – zawiadomić organ o wystawionym świadectwie pracy i wynikających z niego okolicznościach, czy też przedłożyć organowi do wglądu świadectwo pracy, to brak jest dostatecznych podstaw do przyjęcia, że w wyniku wznowienia postępowania i uchylenia wydanych decyzji należało przy ponownym rozpatrzeniu sprawy rozstrzygnąć ją, poprzestając wyłącznie na odmowie uznania zainteresowanego za osobę bezrobotną z dniem 23 kwietnia 2024 r., pomijając ocenę okresu przypadającego po 23 kwietnia 2024 r.
Co do zasady, niezależnie od tego ile trwało zatrudnienie i czy było ono odpowiednie dla bezrobotnego, ustawodawca nie dopuszcza by osoba zarejestrowana jako bezrobotna jednocześnie pracowała i była objęta ubezpieczeniem z tytułu zatrudnienia. Ustawodawca nie uzależnia także możliwości wydania decyzji w sprawie pozbawienia statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku od tego, czy osoba rejestrująca się jako bezrobotna otrzymała w momencie rejestracji pouczenie o konieczności zastosowania takiej sankcji w przypadku podjęcia zatrudnienia i czy pouczenie to było zrozumiałe (tak NSA w wyżej przywołanym wyroku z dnia 27 maja 2020 r. sygn. akt I OSK 579/20).
Powyższe stanowisko, jakkolwiek osadzone w przepisach prawa materialnego, nie może jednak prowadzić do nieuzasadnionego automatyzmu, pomijającego okoliczności konkretnej sprawy, w orzekaniu co do statusu osoby bezrobotnej w wyniku wznowienia postępowania.
Sąd wyjaśnia w tym względzie, że podziela to stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym wskazuje się, że pomiędzy zaistnieniem okoliczności, która ma wpływ na status danej osoby jako bezrobotnej, a wyraźnym wskazaniem, że zaistnienie danej okoliczności będzie skutkowało pozbawieniem statutu osoby bezrobotnej - istnieje różnica. Prawidłowe poinformowanie osoby bezrobotnej powinno polegać na tym, że taka osoba wie, jakie będą konsekwencje zaistnienia danego zdarzenia. Warunkiem zastosowania sankcji pozbawienia statusu bezrobotnego jest jego pouczenie o nałożonym na niego obowiązku w sposób umożliwiający mu jego późniejsze wykonanie. Bezrobotny może zostać pozbawiony statusu bezrobotnego tylko wówczas, jeżeli miał świadomość wystąpienia zdarzeń, które zgodnie z udzielonym mu uprzednio w sposób właściwy pouczeniem, skutkują utratą statusu bezrobotnego. Organy administracji powinny dokonywać wykładni przepisów art. 33 ust. 4 pkt 1 i art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.z., mając na uwadze nie tylko ich literalne brzmienie, ale również wykładnię celowościową i funkcjonalną oraz zasadę proporcjonalności wynikającą z art. 31 ust. 3 Konstytucji, przy czym nie chodzi o ich stosowanie w sposób uznaniowy. Celem tej ustawy jest bowiem zwiększenie zatrudnienia i zahamowanie wzrostu bezrobocia, w tym rozwiązywanie problemów społecznych, zwłaszcza takich jak bezrobocie, ubóstwo i wykluczenie społeczne. Zastosowana sankcja, polegająca na pozbawieniu osoby za okres wsteczny statusu bezrobotnej w sytuacji, w której tylko przez jeden dzień świadczyła pracę, jest nieadekwatna do celu, jaki powinien zostać osiągnięty w wyniku podjęcia decyzji na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 1 u.p.z. (por. wyroki NSA z dnia 14 grudnia 2017 r. sygn. akt I OSK 547/17 i 25 lipca 2018 r. sygn. akt I OSK 1020/18, dostępne jw.).
Powyższy pogląd należy w pełni odnosić do sytuacji, w której utrata statusu osoby bezrobotnej następuje w wyniku wydania decyzji na skutek wznowienia postępowania. Dlatego też trzeba również wskazać na to, że w innym wyroku – dotyczącym właśnie pozbawienia status osoby bezrobotnej w wyniku wznowienia postępowania – Naczelny Sąd Administracyjny, uznając za zasadny zarzut naruszenia art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.z., stwierdził, że powoływane przez organy nowe okoliczności, stanowiące przesłankę wznowieniową, dotyczą tylko fragmentu okresu, w którym skarżącemu przysługiwał status bezrobotnego, a orzeczenie o utracie przez skarżącego kasacyjnie statusu bezrobotnego nastąpiło z datą wsteczną, obejmując również cały okres, co do którego nie udokumentowano żadnych ustaleń na okoliczność wystąpienia przesłanek negatywnych uznania za osobę bezrobotną. Spowodowało to, że skarżący został pozbawiony możliwości ponownej rejestracji, jako bezrobotny z datą wsteczną i narażony na ujemne konsekwencje tego stanu rzeczy. Zważywszy na konkretne okoliczności badanej sprawy, takie działanie organów należy oceniać jako niezgodne z celem ustawy, który obejmuje m.in. łagodzenie skutków bezrobocia. W okolicznościach badanej sprawy przyjęcie, że skoro skarżący w dacie rejestracji w urzędzie pracy nie spełniał przesłanek uznania za bezrobotnego (o czym wówczas nie mógł wiedzieć ani on sam, ani organy), to należy mu ten status odebrać również za okres, co do którego przesłanek negatywnych nie udokumentowano, stanowi takie posłużenie się istniejącymi mechanizmami, które ryzyko nieprawidłowego działania aparatu administracyjnego przerzuca na osobę bezrobotną, co nie jest do pogodzenia z istotą wymiaru sprawiedliwości (patrz: wyrok z dnia 12 stycznia 2024 r. sygn. akt I OSK 2223/23, dostępny jw.).
Po piąte, w ocenie Sądu, również rozstrzyganie w tym samym czasie – w jednej decyzji we wznowionym postępowaniu – w przedmiocie odmowy przyznania statusu bezrobotnego oraz w przedmiocie stypendium szkoleniowego nie było prawidłowe. O ile bowiem z wydaniem decyzji w przedmiocie utraty prawa do stypendium szkoleniowego, o którym mowa w art. 41 ust. 1 u.p.z., organ nie musi zawsze czekać do momentu uzyskania przymiotu ostateczności przez decyzję o utracie statusu bezrobotnego czy też o odmowie przyznania takiego statusu, to jednak dopiero ostateczna (i prawomocna) decyzja w przedmiocie (braku lub utraty) statusu osoby bezrobotnej umożliwia ocenę prawidłowości rozstrzygnięcia w sprawie prawa do stypendium. Tym bardziej, jeżeli chodzi o wydanie decyzji we wznowionym postępowaniu i określony skutek zachodzący ex tunc - tu: inny był moment rejestracji skarżącego jako osoby bezrobotnej i wydania decyzji w tym przedmiocie, a inny w zakresie decyzji w sprawie stypendium szkoleniowego. Co do zasady, powinny zatem zostać wydane odrębne decyzje - najpierw jedna w przedmiocie statusu bezrobotnego, a następnie kolejne dotyczące stypendium szkoleniowego oraz ewentualne dalsze rozstrzygnięcia z tym związane (patrz: art. 76 u.p.z.), jak w zakresie obowiązku zwrotu nienależnie pobranych świadczeń lub kosztów szkolenia czy w zakresie ulg w spłacie takich należności (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 18 października 2017 r. sygn. akt II SA/Po 540/17, dostępny jw.).
Zauważyć jeszcze należy, że rozstrzyganie we wznowionym postępowaniu o istocie sprawy obejmuje stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydawania orzeczenia. W przeciwnym wypadku należałoby przyjąć, że wznowione postępowanie ogranicza się wyłącznie do oceny wpływu przyczyny wznowienia na prawidłowość wydanej wcześniej decyzji ostatecznej. Jak wynika zaś z uchwały 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 grudnia 2002 r. sygn. akt OPS 11/02 (dostępnej jw.), celem wznowionego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami i usunięcie ewentualnych wadliwości zakończonego postępowania zwykłego, ustalenie, czy i w jakim zakresie wadliwość postępowania zwykłego wpłynęła na byt prawny decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym oraz, w razie stwierdzenia określonej wadliwości decyzji dotychczasowej, doprowadzenie do jej uchylenia i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy albo stwierdzenie, że decyzja dotychczasowa wydana została z określonym naruszeniem prawa (art. 151 § 1 pkt 1 i 2 i § 2 k.p.a.). Wznowienie postępowania w sprawie uznania za osobę bezrobotną powinno zatem doprowadzić do ponownej oceny uprawnień osoby występującej o rejestrację w takim charakterze.
Skoro zaś przedmiotem ponownego rozpatrzenia w niniejszej sprawie była w pierwszej kolejności kwestia uznania skarżącego za osobę bezrobotną, to należało wydać rozstrzygnięcie w tym przedmiocie z uwzględnieniem przepisów prawa materialnego regulujących to zagadnienie, a więc ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, która określa zadania państwa w zakresie promocji zatrudnienia, łagodzenia skutków bezrobocia oraz aktywizacji zawodowej (art. 1 ust. 1). Mając to na uwadze, Sąd stwierdził, że w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy organy nieprawidłowo rozstrzygnęły wyłącznie o odmowie uznania skarżącego za osobę bezrobotną z dniem 23 kwietnia 2024 r. - z powodu zatrudnienia, bez jednoczesnego określenia okresu, przez jaki skarżący nie spełniał warunków do uznania za osobę bezrobotną, a zatem bez jednoczesnego rozstrzygnięcia o jego statusie bezrobotnego po dniu 23 kwietnia 2024 r. Rozpatrując sprawę we wznowionym postępowaniu, organy były zobowiązane uwzględnić stan faktyczny na dzień wydania nowej decyzji, w którym było już przecież wiadome, że skarżący nie spełniał warunków do uznania za osobę bezrobotną, ale jedynie czasowo - w dniu rejestracji, tj. 23 kwietnia 2024 r. Tymczasem, orzekając wyłącznie o odmowie uznania skarżącego za osobę bezrobotną od tego dnia, organy pozbawiły skarżącego statusu osoby bezrobotnej w okresie, w którym podnoszona w zaskarżonej decyzji przesłanka uzasadniająca odmowę rejestracji i uzyskania statusu osoby bezrobotnej już nie występowała, tj. za okres przypadający po dniu 23 kwietnia 2024 r.
Zaznaczyć jeszcze przyjdzie, że wznowienie postępowania nie może skutkować – w przypadku uchylenia decyzji dotychczasowej – pozbawieniem strony skarżącej uprawnień za cały okres, w tym także ten, gdy strona spełniała materialnoprawne warunki do ich nabycia. Konsekwencją odmiennej wykładni art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy byłaby bezpowrotna utrata uprawnień do posiadania statusu osoby bezrobotnej. Wbrew temu, co wynika ze stanowiska organów, istotą sprawy nie jest wyłącznie rozstrzygnięcie, czy skarżący w stanie prawnym i faktycznym istniejącym w dniu 23 kwietnia 2024 r. spełniał przesłanki uznania za osobę bezrobotną, ale czy może być – a jeżeli tak – to z jaką datą, uznany za osobę posiadającą taki status. Takiemu rozstrzygnięciu nie stoi na przeszkodzie przepis art. 33 ust. 4 pkt 1 u.p.z., który nie zabrania orzeczenia o pozbawieniu statusu bezrobotnego jedynie za okres, w którym nie zostały spełnione warunki, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 tej ustawy. W ocenie Sądu, odmowa przyznania skarżącemu statusu osoby bezrobotnej za okres po 23 kwietnia 2024 r. jest natomiast nieadekwatna do celu, jaki powinien zostać osiągnięty w wyniku podjęcia decyzji na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 33 ust. 1, 2 i 4 pkt 1 u.p.z. Pozbawia bowiem skarżącego możliwości ponownej rejestracji z datą wsteczną oraz prawa do zabezpieczenia społecznego, narażając na ujemne konsekwencje jakie z tego wynikają. Taka sytuacja narusza z kolei cele ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, jakimi są łagodzenie skutków bezrobocia i aktywizacja zawodowa bezrobotnych (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 13 lipca 2023 r. sygn. akt IV SA/Po 391/23 i wyrok WSA w Rzeszowie z 7 lutego 2019 r., sygn. akt II SA/Rz 1277/18 - przywołane w wyroku WSA w Opolu z dnia 19 września 2024 r. sygn. akt I SA/Op 578/24, dostępne jw.). Nie zmienia tego wniosku przedawniona w odpowiedzi na skargę teza organu II instancji, że w celu uzyskania strona została pouczona, iż w celu objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym należy zgłosić się w ośrodku pomocy społecznej właściwym za względu na miejsce zamieszkania.
W sprawie miało zatem miejsce naruszenie przepisów postępowania, jak art. 6, art. 7 i art. 77 § 1 oraz art. 80, art. 8 § 1 i art. 9 oraz art. 10 § 1 k.p.a. Niemniej jednak samo naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. nie mogło mieć w tych warunkach istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, bowiem skarżący nie wykazał, jakich twierdzeń i dowodów nie mógł podnieść i powołać na skutek tego uchybienia. Z samego faktu, że stronie nie umożliwiono wypowiedzenie się co do zebranych twierdzeń i dowodów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji wydanych w obydwu instancjach w przedmiotowej sprawie nie można bezwarunkowo, automatycznie wyprowadzać wniosku, że w każdej takiej sytuacji rozstrzygnięcie administracyjne jest wadliwe w stopniu istotnym. I odwrotnie, dopełnienie obowiązków informacyjnych przez organ, nie mogłoby w prosty sposób oznaczać, że to stronę postępowania należy obciążyć konsekwencjami braków w zakresie ustaleń faktycznych, których organ nie dokonał z urzędu. Nadto, również zarzut naruszenia art. 8 § 2 k.p.a. okazał się chybiony.
Poza tym w sprawie doszło do naruszenia art. 147 i art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art. 149 § 2 k.p.a. w powiązaniu z przepisami ustawy o promocji zatrudnienia, co do których to przepisów prawa materialnego Sąd przypisał organom ich błędną wykładnię i zastosowanie.
Z tych wszystkich powodów Sąd uznał, że rozstrzygnięcia organów obydwu instancji nie odpowiadają prawu, gdyż naruszają przepisy postępowania, jak i prawa materialnego.
Podsumowując, zdaniem tutejszego Sądu po stronie organów miało miejsce przede wszystkim uchybienie przepisów art. 33 ust. 4 pkt 1 i art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.z. w zw. z art. 151 ust. 1 pkt 2 k.p.a., a także podstawowych zasad postępowania administracyjnego. Organy finalnie nie przeprowadziły prawidłowo wznowionego postępowania ani też nie rozstrzygnęły właściwie sprawy w trybie nadzwyczajnym. Ustalenia faktyczne były niepełne, a rozstrzygnięcia wadliwe, gdyż organy nie uwzględniły i nie oceniły wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Skoro zaś sprawa została nieprawidłowo rozpatrzona pod kątem wszystkich okoliczności istotnych dla jej rozstrzygnięcia we wznowionym postępowaniu, to zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie mogły się ostać.
Postępowanie administracyjne powinno zostać jeszcze raz przeprowadzone z uwzględnieniem rozważań Sądu i wskazań co do dalszego postępowania, wynikających z niniejszego uzasadnienia. Wytyczne te sprowadzają się przede wszystkim do konieczności uwzględnienia przy rozstrzyganiu sprawy we wznowionym postępowaniu słusznego interesu skarżącego (art. 7 k.p.a.) oraz zasady proporcjonalności (art. 8 § 1 k.p.a.) na gruncie przywołanych przepisów prawa materialnego.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c oraz art. 135 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.