IV SA/Po 837/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Poznaniu oddalił skargę Uniwersytetu na decyzję nakazującą zapewnienie drogi pożarowej, uznając, że obowiązek ten spoczywa na właścicielu budynku, nawet jeśli wymaga to działań na terenie sąsiednim.
Skarżący Uniwersytet kwestionował decyzję nakazującą zapewnienie drogi pożarowej, argumentując, że drzewa blokujące dostęp rosną na terenie należącym do miasta, a nie do uczelni. WSA w Poznaniu oddalił skargę, podkreślając, że obowiązek zapewnienia drogi pożarowej spoczywa na właścicielu budynku, który musi podjąć wszelkie prawem dozwolone kroki, aby go wypełnić, w tym pozyskać tytuł prawny do terenu sąsiedniego lub uzgodnić rozwiązania zamienne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę Uniwersytetu na decyzję Komendanta Państwowej Straży Pożarnej, która nakazywała zapewnienie drogi pożarowej do budynku mieszkalnego. Problem wynikał z obecności drzew o wysokości powyżej 3 metrów, rosnących między budynkiem a drogą pożarową, co utrudniało dostęp pojazdom strażackim. Uniwersytet, jako właściciel budynku, zarzucił organom administracji błędną wykładnię przepisów, twierdząc, że nie można nakładać na niego obowiązków dotyczących drzew rosnących na nieruchomości stanowiącej własność miasta. Sąd oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Podkreślono, że zgodnie z ustawą o ochronie przeciwpożarowej, obowiązek przygotowania budynku do akcji ratowniczej spoczywa na jego właścicielu. Właściciel budynku jest zobowiązany zapewnić dostęp do elewacji, nawet jeśli wymaga to podjęcia działań na terenie sąsiednim, do którego nie posiada tytułu prawnego. W takim przypadku właściciel powinien pozyskać odpowiedni tytuł prawny (np. umowę, służebność) lub uzgodnić rozwiązania zamienne z właściwym komendantem PSP. Sąd powołał się na orzecznictwo NSA i WSA, które konsekwentnie wskazują, że brak tytułu prawnego do terenu sąsiedniego nie zwalnia właściciela budynku z obowiązku zapewnienia drogi pożarowej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, właściciel budynku jest zobowiązany do zapewnienia drogi pożarowej i musi podjąć wszelkie prawem dozwolone kroki, aby ten obowiązek wypełnić, w tym pozyskać tytuł prawny do terenu sąsiedniego lub uzgodnić rozwiązania zamienne.
Uzasadnienie
Obowiązek zapewnienia drogi pożarowej spoczywa na właścicielu budynku zgodnie z ustawą o ochronie przeciwpożarowej. Brak tytułu prawnego do terenu sąsiedniego nie zwalnia z tego obowiązku; właściciel powinien aktywnie dążyć do jego realizacji poprzez umowy, służebności lub inne prawem dopuszczalne środki.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (12)
Główne
ustawa ochrony ppoż. art. 4 § ust. 1 pkt 5, 7
Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej
ustawa ochrony ppoż. art. 3 § ust. 2
Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej
rozporządzenie o wodzie i drogach art. 12 § ust. 1 pkt. 2
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych
rozporządzenie o wodzie i drogach art. 12 § ust. 2
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.s.p. art. 27
Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 roku o Państwowej Straży Pożarnej
rozporządzenie o wodzie i drogach art. 13 § ust. 4
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.b. art. 3 § pkt 11
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Argumenty
Skuteczne argumenty
Obowiązek zapewnienia drogi pożarowej spoczywa na właścicielu budynku, który musi podjąć wszelkie prawem dozwolone kroki, aby go wypełnić, nawet jeśli wymaga to działań na terenie sąsiednim. Brak tytułu prawnego do terenu sąsiedniego nie zwalnia właściciela budynku z obowiązku zapewnienia drogi pożarowej. Właściciel budynku może pozyskać tytuł prawny do terenu sąsiedniego lub uzgodnić rozwiązania zamienne.
Odrzucone argumenty
Nakładanie na właściciela budynku obowiązków dotyczących drzew rosnących na nieruchomości sąsiedniej, do której nie ma tytułu prawnego. Niewykonalność decyzji administracyjnej z powodu braku tytułu prawnego do terenu sąsiedniego. Organ administracji powinien skierować obowiązek do właściciela gruntu sąsiedniego (Miasta).
Godne uwagi sformułowania
żaden przepis prawa nie pozwala na nałożenie obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej na właściciela gruntów lub budynków sąsiednich. brak jest w ustawie ochrony ppoż. jak też w przepisach z nią związanych normy prawnej, która uprawniałaby organy administracji [...] do nałożenia obowiązków [...] na inny podmiot niż właściciela lub władającego obiektem, co do którego nieprawidłowości te stwierdzono. Brak tytułu prawnego do terenu, przez który droga pożarowa przebiega lub mogłaby przebiegać, nie zwalnia właściciela z realizacji tego obowiązku. To po stronie właściciela jest natomiast podjęcie działań zmierzających do realizacji tego obowiązku poprzez budowę drogi pożarowej na własnym terenie, a jeśli to nie jest możliwe - poprzez budowę takiej drogi na terenie innego podmiotu lub zapewnienie tytułu prawnego do korzystania z drogi pożarowej na terenie innego podmiotu. Adresat takiego nakazu powinien przy użyciu wszelkich prawem dozwolonych środków podjąć wysiłek w celu znalezienia takiego rozwiązania, które zapewnia jednostkom ratownictwa prowadzenie skutecznej akcji przeciwpożarowej.
Skład orzekający
Józef Maleszewski
przewodniczący sprawozdawca
Sebastian Michalski
członek
Tomasz Grossmann
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Obowiązki właściciela budynku w zakresie zapewnienia drogi pożarowej, możliwość nakładania obowiązków na właściciela budynku mimo braku tytułu prawnego do terenu sąsiedniego, konieczność aktywnego działania właściciela w celu spełnienia wymogów prawnych."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego obowiązku z zakresu ochrony przeciwpożarowej. Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności właściciela budynku za zapewnienie dostępu do elewacji może być stosowana analogicznie do innych sytuacji, gdzie właściciel obiektu musi zapewnić określone warunki, nawet jeśli wymaga to ingerencji w cudzą własność.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje konflikt między prawem własności a obowiązkami publicznymi, pokazując, że właściciel budynku musi aktywnie działać, aby zapewnić bezpieczeństwo, nawet jeśli wymaga to rozwiązywania problemów na terenach sąsiednich. Jest to praktyczny przykład interpretacji przepisów.
“Właściciel budynku musi zapewnić drogę pożarową, nawet jeśli przeszkadzają drzewa na sąsiedniej działce?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIV SA/Po 837/25 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2025-11-06 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2025-09-18 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Józef Maleszewski /przewodniczący sprawozdawca/ Sebastian Michalski Tomasz Grossmann Symbol z opisem 6016 Ochrona przeciwpożarowa Skarżony organ Komendant Państwowej Straży Pożarnej Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski (spr.) Sędzia WSA Tomasz Grossmann Sędzia WSA Sebastian Michalski Protokolant st. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2025 r. sprawy ze skargi Uniwersytetu na decyzję Komendant Państwowej Straży Pożarnej z dnia 18 lipca 2025 r. nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania określonych obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej oddala skargę w całości. Uzasadnienie Decyzja [...], znak [...] z dnia 18 lipca 2025 r. Komendant Państwowej Straży Pożarnej na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 poz. 572 ze zm. - zwanej dalej: k.p.a.) oraz art. 27 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 roku o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2024 r. poz. 1443 ze zm.), art. 4 ust. 1 pkt 5, 7 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2025 r. poz. 188 - zwanej dalej ustawą ochrony ppoż.) po rozpatrzeniu odwołania z dnia 5 maja 2025 r., złożonego przez Uniwersytet od decyzji Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w [...] z dnia 22 kwietnia 2025 r." znak [...], utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że z dokumentów zgromadzonych w rozpatrywanej sprawie wynika, że w dniu 12 grudnia 2024 r. funkcjonariusze Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w [...] przeprowadzili czynności kontrolno-rozpoznawcze w budynku mieszkalnym zlokalizowanym przy ul. [...] w P.. W trakcie kontroli stwierdzono nieprawidłowość polegającą na występowaniu pomiędzy kontrolowanym budynkiem a drogą pożarową drzew o wysokości ponad 3 m. Wykazana nieprawidłowość została opisana w protokole (z dnia 12 grudnia 2024 r. znak [...]) z tych czynności. Protokół został następnie podpisany bez zastrzeżeń przez A. M. - głównego specjalistę ds. ochrony przeciwpożarowej, posiadającego pełnomocnictwo właściciela obiektu. Na podstawie ustaleń kontroli i stwierdzonej nieprawidłowości, opisanej w ww. protokole z czynności kontrolno-rozpoznawczych, Komendant Miejski PSP w [...] pismem z dnia 13 stycznia 2025 r. wysłał do strony zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego, a następnie dnia 22 kwietnia 2025 r. wydał decyzję administracyjną nr [...], w której zobowiązał Uniwersytet do zapewnienia do budynku mieszkalnego wielorodzinnego zlokalizowanego przy ul. [...] w P. drogi pożarowej, umożliwiającej dostęp do elewacji budynku za pomocą podnośników i drabin mechanicznych, w związku z występowaniem pomiędzy ul. [...] a ścianą zewnętrzną budynku drzew o wysokości powyżej 3 m. Od tej decyzji strona złożyła odwołanie, zarzucając organowi I instancji bezpodstawne uznanie, że na właściciela nieruchomości można nakładać obowiązki dotyczące elementów zagospodarowania terenu (drzew) zlokalizowanych na nieruchomości niestanowiącej jego własności (rosnących w obrębie pasa drogowego), do którego ten właściciel nie ma żadnego tytułu prawnego. W związku z powyższym wniosła o zmianę przez organ II instancji zaskarżonej decyzji poprzez jej uchylenie i umorzenie postępowania lub uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Strona podniosła w odwołaniu, że właścicielem nieruchomości, na której rosną drzewa jest Miasto [...]. Wobec powyższego, zdaniem strony, Miasto [...] jest również właścicielem drzew, a co za tym idzie adresatem ewentualnych rozstrzygnięć administracyjnych w tym zakresie jest Miasto [...]. Organ II instancji stwierdził, że kontrolowany budynek jest budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym, zakwalifikowanym do grupy wysokości średniowysoki (5 kondygnacji nadziemnych), dla którego zgodnie z § 12 ust. 1 pkt. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz. U. Nr 124, poz. 1030 - dalej: rozporządzenie o wodzie i drogach) jest wymagane zapewnienie drogi pożarowej o utwardzonej nawierzchni, umożliwiającej dojazd pojazdów jednostek ochrony przeciwpożarowej do obiektu budowlanego o każdej porze roku. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy ochrony ppoż. właściciel budynku, obiektu budowlanego lub terenu, zapewniając ich ochronę przeciwpożarową, jest obowiązany przygotować budynek, obiekt budowlany lub teren do prowadzenia akcji ratowniczej. W rozpatrywanym przypadku oznacza to obowiązek doprowadzenia do budynku drogi pożarowej o konkretnych, opisanych prawem parametrach, zapewniającej dojazd pojazdów jednostek ochrony przeciwpożarowej i umożliwiającej tym samym prowadzenie akcji ratowniczej. Kwestia ochrony przeciwpożarowej została uregulowana w ustawie ochrony ppoż. Problemy związane z zapobieganiem pożarowi zostały uregulowane w jej Rozdziale 2. W art. 3 ust. 2 ustawy wymieniono podmioty odpowiedzialne za naruszenie przepisów przeciwpożarowych i są to: właściciel, zarządca lub użytkownik, a także osoba fizyczna, osoba prawna, organizacja lub instytucja korzystająca ze środowiska, budynku, obiektu lub terenu. Warto także wskazać, że wśród obowiązków nałożonych na te podmioty przez ustawodawcę wymienia się przygotowanie budynku, obiektu budowlanego lub terenu do prowadzenia akcji ratowniczej (art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy). Nie ulega zatem wątpliwości, że omawiany obowiązek może być nałożony na właściciela lub użytkownika (w rozumieniu ww. przepisu) obiektu, który ochroną taką ma być objęty i to na nim spoczywa odpowiedzialność za realizację powyższego obowiązku. Natomiast żaden przepis prawa nie pozwala na nałożenie obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej związanych z daną nieruchomością na właściciela gruntów lub budynków sąsiednich. Innymi słowy brak jest w ustawie ochrony ppoż. jak też w przepisach z nią związanych normy prawnej, która uprawniałaby organy administracji odpowiedzialne za przestrzeganie przepisów przeciwpożarowych do nałożenia obowiązków mających na celu usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości na inny podmiot niż właściciela lub władającego obiektem, co do którego nieprawidłowości te stwierdzono (wyrok WSA w Łodzi z 25.10.2022 r" II SA/Łd 739/21). Nie można podzielić stanowiska, że decyzja w zakresie nakazania usunięcia stwierdzonej nieprawidłowości w zakresie drogi pożarowej powinna być skierowana do innych podmiotów niż wymienione w art. 3 ust. 2 lub 4 ust. 1a ustawy ochrony ppoż., w tym przede wszystkim do właścicieli sąsiednich nieruchomości, którym nie przysługuje żadne faktyczne władztwo nad budynkiem mieszkalnym zlokalizowanym przy ul. [...] w P.. Sam fakt, że ustawodawca w art. 4 ust. 1 ustawy ochrony ppoż. wymienił właścicieli terenów jako podmioty zobowiązane do przestrzegania omawianych przepisów, nie oznacza, że dopuścił możliwość nałożenia stosownych obowiązków na właścicieli innych terenów niż te, co do których toczy się postępowanie. Powyższy pogląd znajduje pełne odzwierciedlenie w orzecznictwie sądów administracyjnych - m.in. wyrok NSA z 13 lipca 2016 r., II OSK 2766/14, wyrok WSA we Wrocławiu z 12 grudnia 2017 r., II SA/Wr 569/17, wyrok WSA w Kielcach z 7 marca 2013 r., II SA/Ke 817/12, wyrok WSA w Warszawie z 20 grudnia 2020 r" VII SA/Wa 1432/20). Brak tytułu prawnego do terenu, przez który droga pożarowa przebiega lub mogłaby przebiegać, nie zwalnia właściciela z realizacji tego obowiązku. Powinien on podjąć wszelkie możliwe, prawem dopuszczalne kroki, by opisywany obowiązek efektywnie wypełnić (por. wyrok WSA w Krakowie z 14 maja 2021 r" II SA/Kr 140/21). Przepisy rozporządzenia o wodzie i drogach, w szczególności § 12 ust, 2 jednoznacznie zakazują występowanie pomiędzy drogą pożarową a ścianą budynku stałych elementów zagospodarowania terenu lub drzew i krzewów o wysokości przekraczającej 3 m, uniemożliwiających dostęp do elewacji budynku za pomocą podnośników i drabin mechanicznych. Należy podkreślić, że wbrew twierdzeniom zawartym w odwołaniu, organ I instancji nie nakazał przeprowadzenia robót na działce drogowej, lecz nakazał właścicielowi kontrolowanego budynku zapewnienie drogi pożarowej w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami. Organ Państwowej Straży Pożarnej nie jest bowiem podmiotem, który powinien rozwiązać kwestię zapewnienia drogi pożarowej do przedmiotowego budynku. Jego rolą jest sprawowanie nadzoru m.in. nad tym, czy właściciele budynków realizują wymogi prawne ochrony przeciwpożarowej zgodnie m.in. z zasadami przywołanego rozporządzenia, czy też w inny sposób, odbiegający od wymagań rozporządzenia, na co pozwala § 13 ust. 4 rozporządzenia w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych. To po stronie właściciela jest natomiast podjęcie działań zmierzających do realizacji tego obowiązku poprzez budowę drogi pożarowej na własnym terenie, a jeśli to nie jest możliwe - poprzez budowę takiej drogi na terenie innego podmiotu lub zapewnienie tytułu prawnego do korzystania z drogi pożarowej na terenie innego podmiotu. Nie ulega zatem wątpliwości, że w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w zakresie zabezpieczenia przeciwpożarowego zaktualizowała się kompetencja organu Państwowej Straży Pożarnej do rozstrzygnięcia w sposób władczy o obowiązku doprowadzenia do stanu zgodnego z przepisami prawa regulującymi ochronę przeciwpożarową, przez wydanie określonych nakazów. Adresat takiego nakazu powinien przy użyciu wszelkich prawem dozwolonych środków podjąć wysiłek w celu znalezienia takiego rozwiązania, które zapewnia jednostkom ratownictwa prowadzenie skutecznej akcji przeciwpożarowej. Jednakże w ślad z organem I instancji podkreślić także należy, że zgodnie z § 13 ust. 4 rozporządzenia o wodzie i drogach, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, gdy spełnienie wymagań dotyczących doprowadzenia drogi pożarowej do obiektu budowlanego jest niemożliwe ze względu na lokalne uwarunkowania lub jest uzasadnione przyjęcie innych rozwiązań, na wniosek właściciela budynku, obiektu budowlanego lub terenu, dopuszcza się stosowanie rozwiązań zamiennych, zapewniających niepogorszenie warunków ochrony przeciwpożarowej obiektu, uzgodnionych z [...] Komendantem Wojewódzkim PSP. Organ I instancji wskazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że w ramach tej możliwości prawnej, w przypadkach uzasadnionych warunkami lokalnymi, w szczególności architektonicznymi, droga pożarowa do budynków, o których mowa w ust. 1 pkt 1-4 ww. rozporządzenia, może być doprowadzona w taki sposób, aby był zapewniony dostęp do 100% długości elewacji od frontu budynku, przy zabudowie pierzejowej. Uniwersytet, reprezentowany przez fachowego pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na powyższą decyzję Komendant Państwowej Straży Pożarnej, zaskarżając ją w całości. Zaskarżonej decyzji zarzucono: I. naruszenie następujących przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynika sprawy, tj. 1. art. 4 ust. 1 pkt 4, 5 i 7 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 roku - o ochronie przeciwpożarowej w zw. z § 12 ust. 2 i ust. 3 pkt 3) rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 roku - w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych poprzez ich błędną wykładnię, skutkującą bezpodstawnym uznaniem, że na właściciela nieruchomości (Uniwersytet) można nakładać (niewykonalne) obowiązki dotyczące elementów zagospodarowania terenu (drzew) zlokalizowanych na nieruchomości miejskiej niestanowiącej jego własności (drzew rosnących w obrębie pasa drogowego - ul. [...], która to nieruchomość stanowi własność Miasta [...]), tj. w stosunku do elementów, co do których Uniwersytet nie ma żadnego tytułu prawnego, a co za tym idzie, żadnych uprawnień. II. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 8 § 1 i 2 k.p.a. poprzez naruszenie wyrażonej w tym przepisie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa, polegające na wydaniu decyzji arbitralnej, noszącej cechy dowolności i naruszającej prawo, w szczególności, na skutek przyjęcia skrajnie niekorzystnej, niewynikającej w żaden sposób z przepisów wykładni i błędne uznanie, jakoby na właściciela nieruchomości można nakładać obowiązki dotyczące drzew rosnących na sąsiednich nieruchomościach, co do których tenże podmiot nie posiada żadnych praw (de facto, nałożenie obowiązku wycinki drzew z działki sąsiada), 2. art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez niewywiązanie się przez organ I instancji z obowiązku wszechstronnego i dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, tj. w szczególności poprzez błędne uznanie, że Uniwersytet posiada jakiekolwiek prawne możliwości ingerowania w nasadzenia (drzewa) stanowiące własność Miasta [...], nasadzone na działce miejskiej, stanowiącej pas drogi publicznej (ul. [...]), 3. art. 107 § 1 pkt 5) k.p.a. poprzez brak skonkretyzowania, jakiego konkretnie działania organ I instancji żąda od Uniwersytetu (tj. w stosunku do których konkretnie drzew). 4. art. 107 § 3 oraz art. 11 k.p.a. poprzez naruszenie wyrażonej w tym przepisie zasady przekonywania, polegające na niewystarczającym wyjaśnieniu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przesłanek, jakimi kierował się organ przy jej wydawaniu, w szczególności, na jakiej podstawie nałożył na Uniwersytet obowiązki w stosunku do obiektów (drzew) stanowiących własność Miasta [...], skoro prawo własności jest chronione konstytucyjnie, zaś Komendantowi Wojewódzkiemu PSP nie służą żadne uprawnienia w zakresie możliwości dokonywania wywłaszczeń. 5. art. 9 k.p.a. i wynikającego z tego przepisu obowiązku dbałości przez organy administracji publicznej o interesy stron postępowania poprzez nieuwzględnienie jej słusznego interesu prawnego Uniwersytetu w postaci braku możliwości dokonania wycinki niestanowiących jego własności drzew (stanowiących własność Miasta [...]). 6. art. 6 k.p.a. poprzez naruszenie wyrażonej w tym przepisie zasady legalności, polegające na wydaniu decyzji naruszającej przepisy prawa materialnego i procesowego oraz na bezpodstawnym nałożeniu na Uniwersytet przedmiotowego obowiązku. W skardze wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji w całości oraz o zasądzenie od organu administracji publicznej na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podkreślono, że to Miasto [...], a nie U. jest właścicielem nieruchomości, na której rosną przedmiotowe drzewa (a więc i właścicielem ww. drzew), a zostały one posadzone długo po wybudowaniu budynku. Skarżący wskazał w związku z tym na niewykonalność zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Komendant Państwowej Straży Pożarnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm. – dalej p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Przedstawione wyżej okoliczności faktyczne sprawy nie są sporne. W szczególności skarżący Uniwersytet nie kwestionuje występowania pomiędzy ul. [...] a budynkiem usytuowanym przy tej ulicy pod numerem [...] drzew o wysokości powyżej 3 m. Nie neguje również - co do zasady - konieczności pojęcia działań mających zapewnić dostęp do elewacji budynku zgodnie z § 12 ust. 1 pkt. 2 rozporządzenia o wodzie i drogach. Oponuje natomiast przeciwko uczynieniu go adresatem decyzji, argumentując, że nakłada ona obowiązek działania na terenie, do którego skarżący nie ma tytułu prawnego. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca są zasadne. Zgodnie z art. 26 ust. pkt 1 ustawy z dnia z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej Komendant powiatowy (miejski) Państwowej Straży Pożarnej, w razie stwierdzenia naruszenia przepisów przeciwpożarowych, uprawniony jest w drodze decyzji administracyjnej do nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie. Zgodnie z regulacją art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy ochrony ppoż. obowiązek przygotowania budynku lub terenu do prowadzenia akcji ratowniczej ciąży na właścicielu. Sąd orzekający w sprawie niniejszej w pełni podziela poglądy wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lipca 2016 r. w sprawie II OSK 2766/14 (Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, w skrócie: CBOSA), gdzie stwierdzono m.in.: "W art. 3 ust. 2 ustawy wymieniono podmioty odpowiedzialne za naruszenie przepisów przeciwpożarowych i są to: właściciel, zarządca lub użytkownik, a także osoba fizyczna, osoba prawna, organizacja lub instytucja korzystająca ze środowiska, budynku, obiektu lub terenu. Warto także wskazać, że wśród obowiązków nałożonych na te podmioty przez ustawodawcę wymienia się przygotowanie budynku, obiektu budowlanego lub terenu do prowadzenia akcji ratowniczej (art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy). Nie ulega zatem wątpliwości, że omawiany obowiązek może być nałożony na właściciela lub użytkownika (w rozumieniu ww. przepisu) obiektu, który ochroną taką ma być objęty. Ustawodawca dla zapewnienia skutecznej ochrony przeciwpożarowej wskazuje także, że w określonych sytuacjach obowiązki te spoczywają na osobie faktycznie władającej budynkiem, obiektem budowlanym lub terenem (art. 4 ust. 1a omawianej ustawy) nawet wówczas, gdy nie została zawarta umowa cywilnoprawna pomiędzy właścicielem a użytkownikiem. Natomiast żaden przepis prawa nie pozwala na nałożenie obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej na właściciela gruntów lub budynków sąsiednich. Innymi słowy brak jest w ustawie o ochronie przeciwpożarowej jak też przepisach z nią związanych, w tym rozporządzeniach wykonawczych, normy prawnej, która uprawniałaby organy administracji odpowiedzialne za przestrzeganie przepisów przeciwpożarowych do nałożenia obowiązków mających na celu usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości na inny podmiot niż właściciela lub władającego obiektem, co do którego nieprawidłowości te stwierdzono. Nie ma też racji skarżąca kasacyjnie twierdząc, że zaskarżone do Sądu pierwszej instancji rozstrzygnięcie dotknięte jest wadą nieważności wymienioną w art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a., którego to naruszenia skarżąca kasacyjnie upatruje w niemożności prawnej i technicznej wykonania obowiązku. Przede wszystkim rację ma zarówno organ administracji jak i Sąd pierwszej instancji stanowisko to podzielając, że realizacja obiektu budowlanego lub wykonanie robót budowlanych, na które niezbędne jest uzyskanie pozwolenia na budowę lub dokonanie zgłoszenia, nie musi odbywać się na nieruchomości stanowiącej własność inwestora. Zgodnie z definicją prawa do dysponowania gruntem na cele budowlane zawartej w art. 3 pkt 11 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2016 r., poz. 290 ze zm.) przez prawo to należy rozumieć tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych. A zatem rzeczą Spółdzielni jest pozyskanie tytułu prawnego do gruntów sąsiednich w zakresie niezbędnym do wykonania decyzji albo poprzez zawarcie stosownych umów, albo ustanowienie odpowiednich służebności. Oczywiście rację ma Spółdzielnia, że zawarcie umowy lub obciążenie służebnością działek sąsiednich wiąże się z koniecznością uzyskania zgody właściciela tych nieruchomości. Uszło jednak jej uwadze, że brak takiej zgody może być zastąpiony przez orzeczenie Sądu powszechnego. Inicjatywa wystąpienia z takim żądaniem należy jednak do skarżącej. A zatem nie ma racji skarżąca kasacyjnie, że zaskarżona decyzja jest niewykonalna z przyczyn prawnych." Także w sprawie niniejszej stwierdzić zatem należy, że rzeczą skarżącego, jako właściciela budynku, jest przygotowanie do prowadzenia akcji ratowniczej, polegające na zapewnieniu dostępu do elewacji za pomocą podnośników i drabin mechanicznych zgodnie z regulacjami rozporządzenia o wodzie i drogach. W ocenie Sądu nakaz w decyzji organu I instancji sformułowany został prawidłowo, bez przesądzania czy konieczne jest usunięcie drzew na nieruchomości miejskiej. Istotne jest bowiem nie tyle wykonanie konkretnych czynności, co zapewnienie warunków umożliwiających sprawne prowadzenie akcji ratowniczej. "W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w zakresie zabezpieczenia przeciwpożarowego zaktualizowała się kompetencja organu Państwowej Straży Pożarnej do rozstrzygnięcia w sposób władczy o obowiązku doprowadzenia do stanu zgodnego z przepisami prawa regulującymi ochronę przeciwpożarową, przez wydanie określonych nakazów. Adresat takiego nakazu powinien przy użyciu wszelkich prawem dozwolonych środków podjąć wysiłek w celu znalezienia takiego rozwiązania, które zapewnia jednostkom ratownictwa prowadzenie skutecznej akcji przeciwpożarowej." (wyrok WSA w Krakowie z dnia 14 maja 2021 r. w sprawie II SA/Kr 140/21 – CBOSA). W tym kontekście powołać należy także regulację z § ust. 13 rozporządzenia o wodzie i drogach: w szczególnie uzasadnionych przypadkach, gdy spełnienie wymagań dotyczących doprowadzenia drogi pożarowej do obiektu budowlanego jest niemożliwe ze względu na lokalne uwarunkowania lub jest uzasadnione przyjęcie innych rozwiązań, na wniosek właściciela budynku, obiektu budowlanego lub terenu, dopuszcza się stosowanie rozwiązań zamiennych zapewniających niepogorszenie warunków ochrony przeciwpożarowej obiektu, uzgodnionych z właściwym miejscowo komendantem wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej. Również tutaj – jak akcentuje się w orzecznictwie (por. wyrok w sprawie II OSK 2766/140 – inicjatywa w działaniach mających na celu znalezienie odpowiednich rozwiązań leży po stronie właściciela budynku – to jego rzeczą jest przedstawienie konkretnych rozwiązań zamiennych, które następnie będą mogły być uzgodnione przez właściwy organ. Z powyższych względów Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI