Orzeczenie · 2025-12-18

IV SA/Po 836/25

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Miejsce
Poznań
Data
2025-12-18
NSAbudowlaneŚredniawsa
samowola budowlanarozbiórkaprzybudówkaprawo budowlanedecyzja o warunkach zabudowypostępowanie administracyjneorgan nadzoru budowlanegosąd administracyjnysprzeciw od decyzji

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał sprzeciw N. W. od decyzji Inspektor Nadzoru Budowlanego, która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą I. M. rozbiórkę przybudówki. Organ odwoławczy uznał, że decyzja organu pierwszej instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy miał istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, co uzasadniało zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. Sąd administracyjny, zgodnie z art. 64e p.p.s.a., ocenił jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji kasacyjnej przez organ odwoławczy. Stwierdzono, że organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji, ponieważ w trakcie postępowania odwoławczego nastąpiły istotne zmiany w stanie faktycznym, w tym wydanie decyzji o warunkach zabudowy, co wymagało ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ pierwszej instancji. Sąd podkreślił, że organ odwoławczy prawidłowo wskazał na konieczność wyjaśnienia dalszego zakresu sprawy, w tym kwestii związanych z postępowaniem o zniesienie współwłasności. W związku z tym, sprzeciw N. W. został oddalony.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja i stosowanie art. 138 § 2 k.p.a. przez sądy administracyjne w sprawach sprzeciwów od decyzji kasacyjnych, zwłaszcza w kontekście zmian stanu faktycznego w toku postępowania odwoławczego.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej procedury sprzeciwu od decyzji kasacyjnej i nie rozstrzyga meritum sprawy budowlanej.

Zagadnienia prawne (2)

Czy organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a. uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a., ponieważ w trakcie postępowania odwoławczego nastąpiły istotne zmiany w stanie faktycznym sprawy (wydanie decyzji o warunkach zabudowy), a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy miał istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

Uzasadnienie

Sąd administracyjny ocenił jedynie zasadność zastosowania przez organ odwoławczy art. 138 § 2 k.p.a. Stwierdzono, że organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji z uwagi na zmianę stanu faktycznego i konieczność ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ pierwszej instancji.

Czy decyzja organu pierwszej instancji nakazująca rozbiórkę przybudówki była prawidłowa w świetle przepisów Prawa budowlanego?

Odpowiedź sądu

Sąd nie oceniał meritum sprawy, a jedynie zasadność decyzji kasacyjnej organu odwoławczego. Decyzja organu pierwszej instancji została uchylona z powodów proceduralnych.

Uzasadnienie

Sąd administracyjny rozpoznający sprzeciw od decyzji kasacyjnej ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania takiej decyzji, a nie meritum sprawy.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono sprzeciw od decyzji organu odwoławczego, który uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Przepisy (15)

Główne

k.p.a. art. 138 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

p.p.s.a. art. 64a

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Od decyzji wydanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. nie przysługuje skarga, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw.

p.p.s.a. art. 64e

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a.

p.b. art. 49b § ust. 1

Ustawa - Prawo budowlane

Organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez organ administracji architektoniczno-budowlanej.

p.b. art. 49b § ust. 2

Ustawa - Prawo budowlane

Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego, oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem - gdy budowa nie została zakończona - prowadzenie robót budowlanych oraz nakłada na inwestora obowiązek przedłożenia w wyznaczonym terminie dokumentów, projektu zagospodarowania działki lub terenu, zaświadczenia o zgodności budowy z planem lub decyzji o warunkach zabudowy.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 151a § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd, uwzględniając sprzeciw od decyzji, uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 k.p.a.

p.b. art. 48 § ust. 1 pkt 2

Ustawa - Prawo budowlane

Nakaz rozbiórki przybudówki wykonanej do budynku zlokalizowanego w Ł. stanowiącej część lokalu mieszkalnego nr [...].

p.b. art. 29 § ust. 1 pkt 2

Ustawa - Prawo budowlane

Pozwolenia na budowę nie wymaga budowa: wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, garaży, wiat lub przydomowych ganek i oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki.

p.b. art. 30 § ust. 1 pkt 1

Ustawa - Prawo budowlane

Zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanemu wymaga budowa, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. b-d i f, pkt la-2b, 3, 3d, 9, 11, 12, 14, 16, 19, 19a, 20b, 28 oraz 30.

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności).

p.u.s.a. art. 3 § § 2a

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.

p.b. art. 7

Ustawa - Prawo budowlane

Organ administracji publicznej obowiązany jest do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz okoliczności związanych z daną sprawą.

p.b. art. 77 § § 1

Ustawa - Prawo budowlane

Organ administracji publicznej obowiązany jest do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

p.b. art. 80

Ustawa - Prawo budowlane

Organ administracji publicznej obowiązany jest do oceny mocy dowodowej poszczególnych środków dowodowych.

p.b. art. 15

Ustawa - Prawo budowlane

Zasada rozpatrzenia sprawy w jej całokształcie przez organy administracji publicznej pierwszej i drugiej instancji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a. z uwagi na zmianę stanu faktycznego sprawy i konieczność wyjaśnienia dalszego zakresu sprawy.

Odrzucone argumenty

Organ odwoławczy bezpodstawnie uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, gdyż nie było ku temu przesłanek.

Godne uwagi sformułowania

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności). • Rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. • Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

Skład orzekający

Józef Maleszewski

przewodniczący sprawozdawca

Maciej Busz

przewodniczący

Katarzyna Witkowicz-Grochowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 138 § 2 k.p.a. przez sądy administracyjne w sprawach sprzeciwów od decyzji kasacyjnych, zwłaszcza w kontekście zmian stanu faktycznego w toku postępowania odwoławczego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej procedury sprzeciwu od decyzji kasacyjnej i nie rozstrzyga meritum sprawy budowlanej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy procedury administracyjnej i stosowania konkretnych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, co jest interesujące dla prawników procesualistów, ale mniej dla szerszej publiczności.

Kiedy sąd administracyjny uchyla decyzję organu odwoławczego? Analiza sprzeciwu od decyzji kasacyjnej.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst