IV SA/Po 828/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Poznaniu uchylił decyzję SKO o umorzeniu postępowania w sprawie zasiłku stałego wyrównawczego, uznając, że organ odwoławczy powinien rozpoznać sprawę merytorycznie pomimo wejścia w życie nowej ustawy.
Skarżący S. Ł. domagał się przyznania zasiłku stałego wyrównawczego, jednak organ I instancji odmówił. SKO umorzyło postępowanie odwoławcze, powołując się na wejście w życie nowej ustawy o pomocy społecznej i wygaśnięcie poprzednich decyzji. WSA w Poznaniu uchylił decyzję SKO, stwierdzając, że organ odwoławczy powinien rozpoznać sprawę merytorycznie, a umorzenie postępowania było sprzeczne z prawem.
Sprawa dotyczyła skargi S. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO), które umorzyło postępowanie odwoławcze w sprawie przyznania zasiłku stałego wyrównawczego. Organ I instancji odmówił przyznania zasiłku, wskazując na dochody rodziców skarżącego i posiadanie przez niego samochodu. SKO umorzyło postępowanie, argumentując, że nowa ustawa o pomocy społecznej z dnia 12.03.2004 r. weszła w życie 1.05.2004 r., a przepisy przejściowe nie przewidywały rozpatrzenia odwołań wniesionych przed tą datą, uznając postępowanie za bezprzedmiotowe. S. Ł. złożył skargę do WSA, twierdząc, że orzeczenie pozbawia go środków do życia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał skargę za zasadną. Sąd podkreślił, że zasada oficjalności w postępowaniu sądowoadministracyjnym zobowiązuje sąd do oceny praworządności działań organów. WSA uznał, że decyzja SKO była nieprawidłowa, ponieważ umorzenie postępowania było niesłuszne. Sąd powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego, wskazując, że wygaśnięcie decyzji na podstawie art. 149 ustawy o pomocy społecznej ma skutek ex nunc i nie dezaktualizuje powinności kontroli sądowej decyzji negatywnej. Sąd stwierdził, że organ II instancji powinien rozpoznać merytorycznie odwołanie skarżącego, a jego decyzja była sprzeczna z przepisami k.p.a. (art. 105 § 1 i art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a.). W konsekwencji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, organ odwoławczy nie powinien umorzyć postępowania, lecz rozpoznać je merytorycznie, nawet jeśli weszła w życie nowa ustawa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że umorzenie postępowania przez SKO było nieprawidłowe. Powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego, sąd wskazał, że wygaśnięcie decyzji na podstawie art. 149 ustawy o pomocy społecznej ma skutek ex nunc i nie dezaktualizuje obowiązku kontroli sądowej decyzji negatywnej. Organ II instancji powinien był zbadać zgodność z prawem decyzji organu I instancji, ponieważ zapadła ona przed wejściem w życie nowej ustawy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (6)
Główne
u.p.s. art. 149 § 1
Ustawa o pomocy społecznej
Przepis materialno-prawny przewidujący wygaśnięcie decyzji wydanych na podstawie poprzedniej ustawy, ze skutkiem ex nunc.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji lub postanowienia przez sąd administracyjny.
Pomocnicze
k.p.a. art. 105 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ II instancji błędnie uznał postępowanie za bezprzedmiotowe.
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ II instancji błędnie umorzył postępowanie zamiast rozpoznać je merytorycznie.
u.p.s. art. 150
Ustawa o pomocy społecznej
Przepisy przejściowe nowej ustawy.
p.p.s.a. art. 134
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasada oficjalności w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ odwoławczy powinien rozpoznać sprawę merytorycznie pomimo wejścia w życie nowej ustawy. Wygaśnięcie decyzji administracyjnej na podstawie nowej ustawy nie czyni postępowania odwoławczego bezprzedmiotowym, jeśli decyzja negatywna została wydana przed wejściem w życie nowej ustawy.
Odrzucone argumenty
Postępowanie odwoławcze stało się bezprzedmiotowe z uwagi na wejście w życie nowej ustawy o pomocy społecznej i brak przepisów przejściowych regulujących rozpatrzenie odwołań wniesionych przed tą datą.
Godne uwagi sformułowania
wygaśnięcie decyzji nie powoduje "uznania za niebyłe" tego, co wydarzyło się od momentu wydania decyzji do 1.05.2004 r. Wygaśnięcie decyzji przyznającej świadczenie powoduje, że ustaje (od daty wygaśnięcia) obowiązek wypłacania świadczeń na przyszłość, co w niczym nie narusza podstawy prawnej i prawidłowości dotychczasowo wypłaconych świadczeń. Natomiast w wypadku decyzji negatywnej, nawet jej wygaśnięcie nie zdezaktualizuje powinności dokonania kontroli przez sąd administracyjny.
Skład orzekający
Ewa Makosz-Frymus
przewodniczący
Izabela Kucznerowicz
sprawozdawca
Paweł Miładowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych ustawy o pomocy społecznej, zasada kontroli sądowej decyzji negatywnych pomimo wygaśnięcia decyzji administracyjnej, zasada oficjalności w postępowaniu sądowoadministracyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany przepisów ustawy o pomocy społecznej i sposobu rozpatrywania odwołań wniesionych przed wejściem w życie nowej ustawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe stosowanie przepisów przejściowych i jak sądy administracyjne dbają o prawo do sądu, nawet w obliczu zmian legislacyjnych.
“Sąd Administracyjny przywraca prawo do rozpatrzenia wniosku o zasiłek mimo zmian w prawie.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIV SA/Po 828/04 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2006-05-11 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2004-08-02 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Ewa Makosz-Frymus /przewodniczący/ Izabela Kucznerowicz /sprawozdawca/ Paweł Miładowski Symbol z opisem 6321 Zasiłki stałe Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Makosz-Frymus Sędziowie NSA Paweł Miładowski As. sąd. Izabela Kucznerowicz (spr.) Protokolant ref.staż. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2006 r. sprawy ze skargi S. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego wyrównawczego; uchyla zaskarżoną decyzję /-/I.Kucznerowicz /-/E.Makosz-Frymus /-/P.Miładowski Uzasadnienie IV SA/Po 828/04 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...].04.2004 r. nr [...], Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. B. odmówił S. Ł. przyznania zasiłku stałego wyrównawczego. W uzasadnieniu organ podniósł, że 3-osobowa rodzina posiada stałe źródło dochodu tj. emeryturę rodziców, której wysokości nie ujawniono. S. Ł. jest właścicielem samochodu osobowego. Koszty utrzymania mieszkania, samochodu i inne wydatki związane z prowadzeniem domu, leczeniem, wyżywieniem ponoszą rodzice. Rodzina funkcjonuje w środowisku bez zastrzeżeń. Rodzaj, forma i rozmiar świadczeń powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy społecznej powinny być uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. S. Ł. odwołał się od tej decyzji podnosząc, że jest całkowicie niezdolny do pracy i że rodzice pomagają mu w pokryciu kosztów utrzymania. Nie mając żadnych dochodów jest dla nich ciężarem i znacznie obniża ich skromny poziom życia. Decyzją z dnia [...].06.2004 r. nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 2 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych, art. 17 pkt 1, art. 104, art. 127 § 2, art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 105 § 1 kpa oraz art. 149 i art. 150 ustawy o pomocy społecznej, art. 50 § 1, art. 53 § 1 i art. 54 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi umorzyło postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu organ stwierdził, że zgodnie z art. 160 ustawy z dnia 12.03.2004 r. o pomocy społecznej z dniem 1.05.2004 r. straciła w całości moc ustawa z dnia 29.11.1990 r. o pomocy społecznej. Przepisy przejściowe nowej ustawy – art. 149 i art. 150 nie przewidują możliwości rozpatrzenia przez organ odwoławczy pisma odwoławczego dotyczącego zasiłku stałego wyrównawczego wniesionego przez stronę postępowania przed dniem 1.05.2004 r. W tym stanie zasadne było uznanie postępowania organu I instancji w tej sprawie za bezprzedmiotowe. W dniu [...].06.2004 r. S. Ł. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy, ponieważ orzeczenie to pozbawia go środków do życia a jest osobą niepracującą. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, przytaczając argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. W postępowaniu sądowo – administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności mająca obecnie umocowanie i określone granice w przepisach art. 134 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z tą zasadą, sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi - zobowiązany jest natomiast do oceny praworządności zachowań organów administracji w danej sprawie. Granice rozpoznania skargi przez sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów w konkretnej i zaskarżonej sprawie, z drugiej strony przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego. Przepis 149 ustawy o pomocy społecznej z dnia 12.03.2004 r. stanowi, że z dniem wejścia w życie ustawy wygasają decyzje wydane na podstawie ustawy z dnia 29.11.1990 r. o pomocy społecznej, z wyjątkiem decyzji określonych w ust. 2 i 3 oraz art. 152 ust. 3 i art. 154 ust. 8. W ocenie Sądu decyzja organu II instancji jest nieprawidłowa albowiem niesłusznie przyjęto, że wejście w życie w dniu 1.05.2004 r. ustawy z dnia 12.03.2004 r. o pomocy społecznej uczyniło postępowanie odwoławcze bezprzedmiotowym i w związku z tym należało je umorzyć. Zdaniem Sądu organ II instancji winien rozpoznać merytorycznie odwołanie Skarżącego. Przepis art. 149 ust. 1 ustawy z dnia 12.03.2004 r. o pomocy społecznej jest przepisem materialno – prawnym i przewiduje wygaśnięcie wszystkich decyzji, lecz ze skutkiem ex nunc. Zasadne jest powołanie się na uzasadnienie do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8.03.2005 r., który stwierdził że "wygaśnięcie decyzji nie powoduje "uznania za niebyłe" tego, co wydarzyło się od momentu wydania decyzji do 1.05.2004 r.... Wygaśnięcie decyzji przyznającej świadczenie powoduje, że ustaje (od daty wygaśnięcia) obowiązek wypłacania świadczeń na przyszłość, co w niczym nie narusza podstawy prawnej i prawidłowości dotychczasowo wypłaconych świadczeń. Tak jest w wypadku wygaśnięcia decyzji pozytywnych (przyznających świadczenia). Natomiast w wypadku decyzji negatywnej, nawet jej wygaśnięcie nie zdezaktualizuje powinności dokonania kontroli przez sąd administracyjny". (wyrok TK z dnia 8.08.2005 r., P 15/04, OTK – A 2005/3/21). Organ II instancji winien zbadać zgodność z prawem decyzji wydanej przez GOPS w dniu [...].04.2004 r. albowiem to orzeczenie zapadło jeszcze przed dniem 1.05.2004 r. Zdaniem sądu skarżący ma interes prawny w żądaniu rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy a organ winien wydać merytoryczną decyzję. Zdaniem Sądu sprzeczne z przepisami prawa było uznanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, że postępowanie przed organem II instancji stało się bezprzedmiotowe. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd uchyla decyzję lub postanowienie, gdy stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów art. 105 § 1 kpa oraz art. 138 § 1 pkt 3 kpa. Dlatego też na podstawie art. 145 § 1 pkt a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało ją uchylić. /-/I.Kucznerowicz /-/E.Makosz-Frymus /-/P.Miładowski KB/
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI