IV SA/PO 827/22

IV SA/Po 827/22 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2023-02-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-12-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Józef Maleszewski
Katarzyna Witkowicz-Grochowska /sprawozdawca/
Monika Świerczak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6138 Utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Samorząd terytorialny
Sygn. powiązane
III OSK 1167/23 - Wyrok NSA z 2024-12-04
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w części
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1439
art. 4 ust. 1,  2, i 2a, art. 3 ust. 2 i 2a, art. 6c ust. 1, art. 6r ust. 2d, 3
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Świerczak Sędziowie WSA Józef Maleszewski WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 lutego 2023 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Wolsztynie na uchwałę Zgromadzenia Związku Międzygminnego "Obra" z dnia 07 grudnia 2020 r. Nr XII/54/2020 w sprawie: uchwalenia regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gmin – uczestników Związku Międzygminnego "Obra" stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części obejmującej jej § 3 ust. 4.
Uzasadnienie
Uchwałą nr XII/54/2020 z dnia 7 grudnia 2020 r. Zgromadzenie Związku Międzygminnego "Obra" uchwaliło regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie gmin – uczestników Związku Międzygminnego "Obra" (Dz. Urz. Woj. Wielkopolskiego z dnia 11 grudnia 2020 r., poz. 9612, dalej: "Uchwała").
Pismem z dnia 23 listopada 2022 r. Prokurator Rejonowy w Wolsztynie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na ww. Uchwałę, zaskarżając ją w zakresie § 3 ust. 4.
Zarzucił jej istotne naruszenie prawa tj. art. 6c ust. 2d w związku z art. 3 ust. 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2022 r., poz. 1297) w związku z art. 7 i 94 Konstytucji RP w związku z § 115 oraz § 135 w związku z § 143 Rozporządzenia Prezesa rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie Zasad Techniki Prawodawczej (Dz. U. z 2016 r., nr 283), polegające na zawarciu w Regulaminie § 3 ust. 4 zapisu, iż właściciele nieruchomości zobowiązani są do: przekazywania odpadów, o których mowa w ust. 2 pkt 5 regulaminu (bioodpadów) do najbliższego PSZOK-u, o ile na nieruchomości nie jest prowadzone kompostowanie bioodpadów, co prowadzi do nieuprawnionego przenoszenia realizacji zadań i obowiązków ustawowych jednostki samorządu terytorialnego na mieszkańców gminy.
W związku z powyższym Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności ww. zapisu Regulaminu utrzymania czystości porządku na terenie gmin - uczestników Związku Międzygminnego "Obra".
W uzasadnieniu Skarżący wskazał, że każdy akt prawa miejscowego ma charakter wykonawczy w stosunku do ustawy, a jako taki winien on być oparty na ustawie upoważniającej i nie przekraczać zakresu upoważnienia, co wynika z art. 95 Konstytucji RP. Prokurator argumentował, że za niezgodne z Konstytucją należy uznać wszelkie odstępstwa w miejscowego od granic upoważnienia ustawowego, a więc w niniejszej sprawie niezgodne będzie uregulowanie w Regulaminie innej materii, niż katalogu spraw enumeratywnie wymienionych w art. 4 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku na terenie gminy. Odnieść to należy zdaniem Prokuratora zarówno do zakresu spraw mających być objętych regulaminem (należy w nim uregulować wszelkie kwestie wskazane w przytoczonym upoważnieniu, ale zarazem nie więcej), ale także kwestii związanych z zakazem obejmowania, zastępowania, czy też zmieniania materii ustawowej i zamieszczania w regulaminie przepisów z nią sprzecznych, jak też i z innymi aktami wyższego rzędu.
Dodatkowo Prokurator podał, że powszechnie uznawane zasady postępowania legislacyjnego zostały zawarte w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z 20 czerwca 2002 roku w sprawie Zasad techniki prawodawczej, określającym sposób tworzenia i redagowania aktów normatywnych. Reguły w nim wyrażone odnośnie sposobu tworzenia aktów normatywnych przez ograny gminy stanowią podstawę oceny legalności regulaminu utrzymania czystości i porządku w gminie jako aktu prawa miejscowego, wydanego przez gminę w świetle zasady poprawnej legislacji, która to zasada stanowi element demokratycznego pastwa prawnego i jest związana z zasadą pewności i bezpieczeństwa prawnego oraz zasadą zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa.
Analiza przepisów badanej uchwały, prowadzi zdaniem Prokuratora do stwierdzenia, iż Zgromadzenie Związku Międzygminnego "Obra" nie dochowało rygorów wskazanych wyżej przy tworzeniu aktu normatywnego, którego przepis, zawarty w niżej wskazanym paragrafie, w sposób istotny narusza regulacje rangi ustawowej, zawarte w art. 7 i 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz rozporządzenia w sprawie Zasad Techniki Prawodawczej.
Zaskarżony zapis Regulaminu jest zdaniem Prokuratora sprzeczny z unormowaniami zawartymi w art. 3 ust.2 pkt 5 i 6 w związku z art. 6c ust. 1 i art. 6r ust. 2d ustawy o utrzymywaniu w czystości i porządku w gminach oraz § 5 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 29 grudnia 2016r. w sprawie szczegółowego sposobu selektywnego zbierania wybranych frakcji odpadów (Dz.U. z 2017 r. poz. 19).
W ocenie Skarżącego wyżej wymienione unormowanie Regulaminu prowadzi do nieuprawnionego przenoszenia realizacji zadań i obowiązków ustawowych jednostki samorządu terytorialnego na mieszkańców gminy, zmusza bowiem mieszkańców gminy, którzy nie prowadzą kompostowania bioodpadów, w wymiarze organizacyjnym i finansowym do przekazywania tych odpadów do najbliższego PSZOK-u, podczas gdy gmina jest zobowiązana do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy.
Dalej Prokurator przywołał treść art. 6r ust. 2d ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymywaniu czystości i porządku w gminach, zgodnie z którym każda gmina w zamian za pobraną opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi ma obowiązek zapewnić właścicielom nieruchomości pozbywanie się wszystkich rodzajów odpadów komunalnych. Zdaniem Prokuratora nie można uznać, iż samo umożliwienie mieszkańcom gminy możliwości dostarczania na własny koszt odpadów biodegradowalnych do punktu selektywnej zbiórki tych odpadów za prawidłowe wypełnienie ustawowego obowiązku zorganizowania odbioru odpadów komunalnych.
Końcowo Prokurator przywołał jeszcze art. 3 ust. 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, z którego wynika, że gmina ma obowiązek utworzenia odrębnego punktu selektywnego zbierania odpadów, do którego mieszkańcy sami mogą przywozić pewne rodzaje odpadów, jednak nie zwalnia to gminy od zorganizowania odbierania odpadów od mieszkańców gminy.
W odpowiedzi na skargę Zarząd Związku Międzygminnego "Obra" wniósł o jej oddalenie w całości.
W uzasadnieniu wskazano, że regulamin jest aktem prawa miejscowego, zostaje wydany na podstawie i w granicach obowiązujących przepisów oraz jest powszechnie obowiązujący na terenie właściwego organu, wobec czego wszyscy właściciele, którzy posiadają nieruchomości w obszarze jurysdykcji danego aktu, zobowiązani są do przestrzegania jego zapisów.
Przywołano także treść przepisów art. 3 ust. 2, art. 4 ust. 1 i ust. 2 pkt lit. a i b ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.
Odnosząc się do treści skargi organ wskazał, że przywołane przepisy regulaminu nie formułują norm niezgodnych z treścią przepisów ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Przepis art. 6c ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminie zdaniem Związku nie precyzuje w jaki sposób ten obowiązek Związek Międzygminny ma realizować i jakimi dokładnie środkami. Jednoznaczna literalna treść przepisu wskazuje, że odpady należy "odbierać" oraz musi to się odbywać od "właścicieli nieruchomości". Brak tutaj wskazania, że odbiór ten ma się odbywać bezpośrednio z terenu nieruchomości, czy też w wyznaczonych punktach, przy czym nie występuje gradacja sposobów lub obowiązku realizowania ich wszystkich równocześnie dla każdego rodzaju odpadu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej "P.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego.
Przedmiotem tak rozumianej kontroli Sądu jest w niniejszej sprawie Uchwała nr XII/54/2020 w sprawie: uchwalenia regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gmin – uczestników Związku Międzygminnego "Obra". Zaskarżona Uchwała została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Wielkopolskiego z 11 grudnia 2020 r., pod pozycją 9612.
Skargę na przedmiotową Uchwałę wywiódł w niniejszej sprawie Prokurator Rejonowy w Wolsztynie na podstawie art. 50 § 1 P.p.s.a., który to przepis wśród podmiotów uprawnionych do wniesienia skargi wymienia także prokuratora. Skargę w przedmiotowej sprawie prokurator mógł wnieść z każdym czasie (art. 53 § 3 P.p.s.a.), zatem skarga jest dopuszczalna.
Niniejsza Uchwała wydana została na podstawie art. 4 ust. 1, 2 i 2a ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2020 r., poz. 1439, dalej: "u.c.p.g."). Zgodnie z art. 3 ust. 2a u.c.p.g. w razie wykonywania przez związek międzygminny zadań, o których mowa w ust. 2 (gminy zapewniają czystość i porządek na swoim terenie i tworzą warunki niezbędne do ich utrzymania), określone w ustawie prawa i obowiązku organów gminy, w tym uchwalanie aktów prawa miejscowego, wykonują właściwe organy tego związku.
Wobec powyższego związek międzygminny, po zasięgnięciu opinii państwowego powiatowego inspektora sanitarnego, uchwala regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie gmin - uczestników związku, zwany dalej "Regulaminem"; regulamin jest aktem prawa miejscowego (ust. 1).
Zgodnie z ust. 2 pkt 1 tego przepisu Regulamin określa m.in. szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie związku dotyczące wymagań w zakresie:
a) selektywnego zbierania i odbierania odpadów komunalnych obejmującego co najmniej: papier, metale, tworzywa sztuczne, szkło, odpady opakowaniowe wielomateriałowe oraz bioodpady,
b) selektywnego zbierania odpadów komunalnych prowadzonego przez punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych w sposób umożliwiający łatwy dostęp dla wszystkich mieszkańców gminy, które zapewniają przyjmowanie co najmniej odpadów komunalnych: wymienionych w lit. a, odpadów niebezpiecznych, przeterminowanych leków i chemikaliów, odpadów niekwalifikujących się do odpadów medycznych powstałych w gospodarstwie domowym w wyniku przyjmowania produktów leczniczych w formie iniekcji i prowadzenia monitoringu poziomu substancji we krwi, w szczególności igieł i strzykawek, zużytych baterii i akumulatorów, zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego, mebli i innych odpadów wielkogabarytowych, zużytych opon, odpadów budowlanych i rozbiórkowych oraz odpadów tekstyliów i odzieży,
Zgodnie z art. 4 ust. 2 pkt 3 u.c.p.g. postanowienia Regulaminu dotyczą także częstotliwości i sposobu pozbywania się odpadów komunalnych i nieczystości ciekłych z terenu nieruchomości oraz z terenów przeznaczonych do użytku publicznego.
Zgodnie z ust. 2a tego przepisu Związek może w regulaminie:
1) wprowadzić obowiązek selektywnego zbierania i odbierania odpadów komunalnych innych niż wymienione w ust. 2 pkt 1 lit. a i b oraz określić wymagania w zakresie selektywnego zbierania tych odpadów;
2) postanowić o zbieraniu odpadów stanowiących części roślin pochodzących z pielęgnacji terenów zielonych, ogrodów, parków i cmentarzy odrębnie od innych bioodpadów stanowiących odpady komunalne;
3) określić dodatkowe warunki dotyczące ułatwienia prowadzenia selektywnego zbierania odpadów przez osoby niepełnosprawne, w szczególności niedowidzące;
4) określić wymagania dotyczące kompostowania bioodpadów stanowiących odpady komunalne w kompostownikach przydomowych na terenie nieruchomości zabudowanych budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi oraz zwolnić właścicieli takich nieruchomości, w całości lub w części, z obowiązku posiadania pojemnika lub worka na te odpady;
5) określić warunki uznania, że odpady, o których mowa w pkt 1 oraz w ust. 2 pkt 1 lit. a i b, są zbierane w sposób selektywny.
W zaskarżonym § 3 ust. 4 Uchwały wskazano, że właściciele nieruchomości zobowiązani są do:
1. wyposażenia nieruchomości na swój koszt w pojemniki do niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych i segregowanych;
2. prowadzenia selektywnego zbierania następujących rodzajów odpadów komunalnych:
1) papieru;
2) tworzyw sztucznych, metali;
3) szkła, w tym szkła bezbarwnego oraz szkła kolorowego;
4) odpadów opakowaniowych wielomateriałowych;
5) bioodpadów;
6) odpadów niebezpiecznych;
7) mebli i innych odpadów wielkogabarytowych;
8) odpadów budowlanych i rozbiórkowych;
9) zużytych opon;
10) przeterminowanych leków i chemikaliów;
11) zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego;
12) zużytych baterii i akumulatorów;
13) odpadów niekwalifikujących się do odpadów medycznych powstałych w gospodarstwie domowym w wyniku przyjmowania produktów leczniczych w formie iniekcji i prowadzenia monitoringu poziomu substancji we krwi w szczególności igieł i strzykawek;
14) tekstyliów i odzieży.
3. przekazywania niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych oraz zbieranych selektywnie, o których mowa w ust. 2 pkt 1), 2), 3), 4) podmiotowi uprawnionemu do ich odbioru w terminach wyznaczonych harmonogramem odbioru;
4. przekazywania odpadów, o których mowa w ust. 2 pkt 5 do najbliższego PSZOK-u, o ile na nieruchomości nie jest prowadzone kompostowanie bioodpadów;
5. w sytuacji, gdy przekazanie odpadów, o których mowa w ust. 3 w terminie wyznaczonym harmonogramem nie jest możliwe, właściciel nieruchomości zobowiązany jest je przekazać do najbliższego PSZOK–u;
6. przekazywania pozostałych odpadów zebranych selektywnie, o których mowa w ust. 2 pkt 6) - 14) do najbliższego PSZOK-u;
7. systematycznego zbierania i uprzątania odpadów z powierzchni nieruchomości zabudowanych lub przeznaczonych pod zabudowę.
Zdaniem Sądu, zaskarżona Uchwała w sposób istotny narusza art. 6c ust. 1 oraz art. 6r ust. 2d i ust. 3 w związku z art. 3 ust. 2 pkt 5 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.
Zgodnie z art. 6c ust. 1 u.c.p.g. - gminy są obowiązane do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy. Jak należy rozumieć pojęcie "odpady komunalne" precyzuje ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2020 r., poz. 797). Według art. 3 pkt 7 (w brzmieniu na dzień podjęcia Uchwały) przez odpady komunalne rozumie się odpady powstające w gospodarstwach domowych z wyłączeniem pojazdów wycofanych z eksploatacji, a także odpady niezawierające odpadów niebezpiecznych pochodzące od innych wytwórców odpadów, które ze względu na swój charakter lub skład są podobne do odpadów powstających w gospodarstwach domowych.
Przy czym dodatkowo w art. 3 ust. 2 pkt 5 u.c.p.g. wskazano, że gminy zapewniają czystość i porządek na swoim terenie i tworzą warunki niezbędne do ich utrzymania, a w szczególności zapewniają selektywne zbieranie odpadów komunalnych obejmujące co najmniej: papier, metale, tworzywa sztuczne, szkło, odpady opakowaniowe wielomateriałowe oraz bioodpady. Bez wątpienia więc bioodpady zaliczyć należy do odpadów komunalnych.
Stosownie do art. 6r ust. 2d u.c.p.g. każda gmina w zamian za pobraną opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi ma obowiązek zapewnić właścicielom wszystkich nieruchomości pozbywanie się wszystkich rodzajów odpadów komunalnych. Pod pojęciem pozbywania się odpadów komunalnych ustawodawca rozumie odbieranie odpadów z terenu nieruchomości wskazanych w art. 6c ust. 1 i 2, a także przyjmowanie odpadów przez punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych i zapewnianie przyjmowania tych odpadów przez gminę w inny sposób.
Zgodnie natomiast z art. 6r ust. 3 u.c.p.g. rada gminy określi, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, szczegółowy sposób i zakres świadczenia usług w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości i zagospodarowania tych odpadów, w zamian za uiszczoną przez właściciela nieruchomości opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi, w szczególności ilość odpadów komunalnych odbieranych od właściciela nieruchomości, częstotliwość odbierania odpadów komunalnych od właściciela nieruchomości i sposób świadczenia usług przez punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych.
W tym miejscu dla porządku wskazać należy, że skoro zaskarżona Uchwała m.in. w postanowieniu § 3 określała sposób i zakres usług w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości i zagospodarowania tych odpadów, a także określała częstotliwość odbierania odpadów komunalnych od właściciela nieruchomości, to była w tym zakresie uchwałą, o której mowa w art. 6r ust. 3 u.c.p.g., mimo braku wskazania tego przepisu w jej podstawie prawnej.
Wskazać należy, że przywołany przepis ustawy upoważnia radę gminy (związek międzygminny) do określenia, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, szczegółowego sposobu i zakresu świadczenia usług w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości i zagospodarowania tych odpadów, w zamian za uiszczoną przez właściciela nieruchomości opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi, w szczególności częstotliwość odbierania odpadów komunalnych od właściciela nieruchomości i sposób świadczenia usług przez punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych. Regulacja ta uprawnia lokalnego prawodawcę do przyjęcia postanowień w zakresie gospodarowania odpadami, co też wynika z ciążącego na gminie (związku międzygminnego) obowiązku utrzymania czystości i porządku. Co jednak istotne podjęta na podstawie art. 6r ust. 3 u.c.p.g. uchwała - jak każdy akt prawa miejscowego - limitowana jest postanowieniami aktów wyższego rzędu. Stąd jej postanowienia nie tylko nie mogą wkraczać w materię zastrzeżoną dla ustawy, ale również być z nimi sprzeczne. Zgodnie z art. 94 Konstytucji RP organy samorządu terytorialnego oraz terenowe organy administracji rządowej, na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie, ustanawiają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów. Zasady i tryb wydawania aktów prawa miejscowego określa ustawa, a organy samorządu terytorialnego przyjmując akty prawa miejscowego mogą działać wyłącznie w ramach ustawowej kompetencji.
Z przepisu art. 6r ust. 2d u.c.p.g. wynika natomiast, że ustawodawca rozróżnia pojęcia "odbierania" odpadów komunalnych od "przyjmowania" odpadów i wprowadza odrębnie różne sposoby oddawania odpadów, a co za tym idzie mechanizmy te jakkolwiek służą jednemu celowi to jednak nie mogą być traktowane jako formy zamienne, kształtowane według własnego uznania Związku. Mają bardziej charakter komplementarny. Czym innym jest bowiem odbieranie odpadów z nieruchomości, a czym innym przyjmowanie odpadów w określonym punkcie selektywnej zbiórki odpadów, do czego to zobowiązana jest każda gmina (związek międzygminny) zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 5 u.c.p.g. Stanowi on jak już wskazano powyżej, że gminy (związek międzygminny) zapewniają czystość i porządek na swoim terenie i tworzą warunki niezbędne do ich utrzymania w szczególności m.in. przez zapewnienie selektywnego zbierania odpadów komunalnych obejmującego co najmniej: papier, metale, tworzywa sztuczne, szkło, odpady opakowaniowe wielomateriałowe oraz co należy podkreślić bioodpady. Natomiast z art. 3 ust. 2 pkt 6 u.c.p.g. wynika, że na gminę (związek międzygminny) nałożono obowiązek tworzenia punktów selektywnego zbierania odpadów. Tym samym na gminie (związku międzygminnym) spoczywa obowiązek utworzenia odrębnego punktu selektywnego zbierania odpadów, do którego mieszkańcy sami mogą przywozić pewne rodzaje odpadów, ale to nie zwalnia gminy (związku międzygminnego) od zorganizowania odbierania odpadów od mieszkańców gminy (por. wyrok NSA z dnia 18 listopada 2019 r., sygn. akt II OSK 2892/18, dostępny w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: CBOSA).
Z art. 4 ust. 2 pkt 1 u.c.p.g. wynika, że Regulamin określa szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy (związku międzygminnego) i wprawdzie przepis ten przewidywał określenie wymagań dotyczących odbierania lub przyjmowania przez punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych, jednakże nie oznaczało to możliwości dowolnego różnicowania uprawnień i obowiązków mieszkańców gminy (związku międzygminnego) odnośnie poszczególnych odpadów komunalnych.
Tym samym nie można uznać za trafną argumentację Związku Międzygminnego, jakoby samo umożliwienie mieszkańcom możliwości dostarczania na własny koszt odpadów biodegradowalnych do punktu selektywnej zbiórki tych odpadów stanowiło prawidłowe wypełnienie ustawowego obowiązku zorganizowania odbioru odpadów komunalnych. Możliwość dostarczenia odpadów przez mieszkańca do punktu ich zbiórki stanowi tylko dodatkowy sposób ich pozbycia się przez właściciela i nie może ten sposób być traktowany jako podstawowy. Odbiór odpadów z nieruchomości jest jednym z podstawowych obowiązków objętych zadaniem publicznym związanym z utrzymaniem czystości i porządku na terenach gmin (związku międzygminnego), wyrok NSA z dnia 21 kwietnia 2022 r., sygn. akt III OSK 4944/21, CBOSA).
W związku z powyższym Związek Międzygminny "Obra" podejmując zaskarżoną Uchwałę w części zobowiązującej właścicieli nieruchomości do przekazywania odpadów biodegradowalnych do najbliższego PSZOK-u, nie zapewniając odbierania tych odpadów z terenów nieruchomości, nie wypełnił ustawowej delegacji w zakresie wydania uchwały zawierającej regulację odbierania odpadów, o której mowa w art. 6r ust. 3 u.c.p.g.
W sprawie doszło do istotnego naruszenia prawa, skutkiem powyższego Sąd stwierdził nieważności § 3 ust. 4 zaskarżonej Uchwały. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 147 § 1 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.
Skarga Prokuratora wolna jest od opłat, zatem brak było podstaw do zasądzenia od organu na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania sądowoadministacyjnego.
W tym miejscu Sąd wskazuje, że zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV z 17 stycznia 2023 r. na podstawie art. 15 zzs? ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842, obowiązującej na dzień wydania zarządzenia) sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Stronom umożliwiono złożenie dodatkowych wniosków dowodowych lub twierdzeń, które miałyby być podnoszone na rozprawie.