IV SA/Po 820/24

IV SA/Po 820/24 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-02-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-11-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Monika Świerczak /przewodniczący sprawozdawca/
Wojciech Rowiński
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 11, art. 107 § 3, art. 136, art. 138 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Świerczak (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska Sędzia WSA Wojciech Rowiński Protokolant st. sekr. sąd. Iwona Maciak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 05 lutego 2025 r. sprawy ze sprzeciwu A. S. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 9 października 2024 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej A. S. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 9 października 2024r. znak: [...] (dalej "decyzja z 9 października 2024r.") Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej "Kolegium" lub "SKO w P.") na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej "k.p.a." uchyliło decyzję Burmistrza Miasta L. z dnia 31.01.2024r., nr [...], odmawiającą wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia pn.: "Realizacja zbierania i przetwarzania odpadów innych niż niebezpieczne oraz niebezpiecznych, w tym stacji przeładunkowej odpadów w miejscowości L. działki nr [...], [...], [...], [...] obręb L." z uwagi na niezgodność lokalizacji ww. przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
W dniu 23 listopada 2023 roku do Urzędu Miasta L. wypłynął wniosek firmy P. sp. z o.o., [...], ul. [...], [...], reprezentowanej przez A. D. z firmy O. s.c. w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia pn.: "Realizacja miejsca zbierania i przetwarzania odpadów innych niż niebezpieczne oraz niebezpiecznych, w tym stacji przeładunkowej odpadów w miejscowości L. działki nr [...], [...], [...], [...] obręb L.".
Raport o oddziaływaniu na środowisko załączony do wniosku o wydanie decyzji dla omawianego przedsięwzięcia został sporządzony w dniu 7.11.2023 r.
Przedmiotowe przedsięwzięcie, zgodnie z informacjami zawartymi we wniosku, zostało zakwalifikowane do przedsięwzięć wymienionych w § 2 ust. 1 pkt 47 oraz § 3 ust. 1 pkt 83 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 roku w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, jako przedsięwzięcia mogące zawsze znacząco oraz potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
Z zapisów raportu o oddziaływaniu na środowisko ww. przedsięwzięcia wynika, że zawnioskowane przedsięwzięcie polegać będzie na realizacji miejsca zbierania i przetwarzania odpadów innych niż niebezpieczne oraz niebezpiecznych, w tym stacji przeładunkowej odpadów. Zbierane odpady będą magazynowane selektywnie, z podziałem rodzajowym w wyznaczonym i oznaczonym miejscu. W związku z przedsięwzięciem na terenie przeznaczonym pod zainwestowanie znajdą się obiekty, tj. m.in. hala związana z przetwarzaniem odpadów (linia sortownicza, rozdrabnianie, belowanie), hala magazynowania odpadów biodegradowalnych, boksy magazynowania odpadów. Planuje się także magazynować odpady na zewnętrznym placu o utwardzonej i uszczelnionej powierzchni w zasiekach/boksach magazynowych. Planuje się zapewnić odpowiednia rotacje odpadów, aby nie powodować przekroczenia dopuszczalnych limitów tymczasowego magazynowania. Odpady palne mają być magazynowane w sposób określony z wymogami z zakresu ochrony przeciwpożarowej. Wszystkie przyjęte na teren Zakładu odpady przekazywane będą zgodnie z przepisami o odpadach wyłącznie uprawnionym odbiorcom, którzy legitymują się stosownymi zezwoleniami właściwego organu na prowadzenie działalności w zakresie gospodarki ww. odpadami.
Pismem z dnia 20.12.2023 r. Burmistrza Miasta L. zawiadomił strony o wszczęciu przedmiotowego postępowania jednocześnie przedłużając termin załatwienia sprawy do dnia 31.01.2024 r.
Następnie Burmistrz Miasta L. pismem z dnia 8.01.2024r. wystąpił do Wydziału Planowania i Ochrony Środowiska z prośbą o analizę Raportu o oddziaływaniu na środowisko ww. przedsięwzięcia oraz informację dotyczącą zgodności planowanego przedsięwzięcia z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Pismem z dnia 8.01.2024r. poinformowano, iż działki o nr ew. [...], [...], [...], [...], ark. 25 obręb L., na których planuje się realizację przedsięwzięcia, objęte są miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Miasta L. , zatwierdzonym uchwała nr [...] Rady Miasta L. z dnia 15.10.2008r. i znajdują się na terenie oznaczonym na rysunku planu symbolem 9P/U, jako teren obiektów produkcyjnych, składów i magazynów oraz zabudowy usługowej. Jednocześnie zaopiniowano negatywnie planowaną inwestycję polegająca na zbieraniu i przetwarzaniu odpadów innych niż niebezpieczne oraz niebezpiecznych, w tym stacji przeładunkowej odpadów na wskazanym terenie.
Burmistrz Miasta L. decyzją z dnia 31.01.2024r. nr [...] odmówił wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia pn.: "Realizacja miejsca zbierania i przetwarzania odpadów innych niż niebezpieczne oraz niebezpiecznych, w tym stacji przeładunkowej odpadów w miejscowości L. działki nr [...], [...], [...], [...] obręb L." z uwagi na niezgodność lokalizacji ww. przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Pismem z dnia [...] Spółka P. Sp. z o.o. reprezentowana przez prokurenta samoistnego wniosła odwołanie od w/w decyzji.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:
1. art. 80 ust. 2 ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocen oddziaływania na środowisko poprzez wadliwe stwierdzenie braku zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego;
2. art. 80 ust. 2 ustawy poprzez wyjście poza zakres przedmiotowy powyższego przepisu;
3. art. 32 Konstytucji poprzez naruszenie zasady równości, poprzez stwierdzenie braku zgodności planowanego przedsięwzięcia z planem miejscowym, w sytuacji, w której podmiot zależny Gminy- spółka komunalna - prowadzi na terenie objętym planem miejscowym tego samego rodzaju działalność, a w konsekwencji naruszenie art. 20 Konstytucji ustanawiającej zasadę wolności działalności gospodarczej.
Ponadto mieszkańcy L. wnieśli o podtrzymanie zaskarżonej decyzji Burmistrza Miasta L. .
Decyzją z dnia 9 października 2024r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchyliło decyzję Burmistrza Miasta L. z dnia 31.01.2024r., nr [...] odmawiającą wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia pn.: "Realizacja zbierania i przetwarzania odpadów innych niż niebezpieczne oraz niebezpiecznych, w tym stacji przeładunkowej odpadów w miejscowości L. działki nr [...], [...], [...], [...] obręb L." z uwagi na niezgodność lokalizacji ww. przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu decyzji wskazało, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych w tym Naczelnego Sądu Administracyjnego gospodarka odpadami jest dozwolona nie tylko na terenach wprost przeznaczonych na ten cel w planie miejscowym. Organ przywołał treść kilku orzeczeń sądów administracyjnych i wskazał, że zaprezentowana przez organ I instancji wykładnia obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w świetle przywołanych wyroków wydaje się być błędna.
Kolegium wskazało, że z wskazanego orzecznictwa wynika, że odpady można przetwarzać na terenach przewidzianych na prowadzenie działalności gospodarczej, którą niewątpliwie jest działalność na terenie 9P/U, tj. terenie obiektów produkcyjnych, składów i magazynów oraz zabudowy usługowej. Ponadto organ wskazał, że MPZP nie zakazuje działalności odpadowej.
Organ odwoławczy wskazał, że wyjaśnienia wymaga również okoliczność, że postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją odnosi się do planowanego dopiero przedsięwzięcia i sprowadza się do ustalenia, czy inwestycja w kształcie opisanym przez inwestora we wniosku zagraża środowisku oraz czy spełnia wymagania i parametry w zakresie ochrony środowiska. Jak wynika z art. 72 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy postępowanie w sprawie środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia stanowi etap poprzedzający postępowanie w przedmiocie udzielania decyzji o warunkach zabudowy albo pozwolenia na budowę. Kolegium końcowo wskazało, ze mając powyższe na uwadze organ I instancji winien ponownie podjąć prowadzone postępowanie i określić środowiskowe uwarunkowania dla planowanej inwestycji.
A. S. pismem z dnia 24 października 2024 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu sprzeciw od ww. decyzji Kolegium, wskazując na naruszenie przez organ art. 138 § 2 k.p.a. Ponadto w sprzeciwie podniesiono szereg argumentów o charakterze merytorycznym w zakresie polemiki ze stanowiskiem Kolegium dotyczącym regulacji miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w kontekście gospodarowania odpadami.
Organ w odpowiedzi na sprzeciw podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o jego oddalenie.
P. sp. z o.o. pismem procesowym z dnia 9 stycznia 2025 r. wskazała, że w pełni podziela stanowisko Kolegium.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sprzeciw zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 j.t. z późn. zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., zwanej dalej – p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja z dnia 9 października 2024r. znak: [...] Samorządowego Kolegium Odwoławczego wydana na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., uchylająca decyzję Burmistrza Miasta L. z dnia 31.01.2024r., nr [...] odmawiającą wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia pn.: "Realizacja zbierania i przetwarzania odpadów innych niż niebezpieczne oraz niebezpiecznych, w tym stacji przeładunkowej odpadów w miejscowości L. działki nr [...], [...], [...], [...] obręb L." z uwagi na niezgodność lokalizacji ww. przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
W pierwszej kolejności Sąd wyjaśnia, że w razie wniesienia sprzeciwu od decyzji przedmiotem kontroli jest jedynie wystąpienie przesłanki, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. (w zw. z art. 64e oraz 151a § 1 p.p.s.a). Ustawodawca wprowadzając do systemu prawnego instytucję sprzeciwu wyłączył tym samym na danym etapie możliwość oceny przez sąd problematyki prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego, co zostało uregulowane w wyodrębnionym art. 138 § 2a k.p.a. Z przyjętym rozwiązaniem koresponduje zasada, że - w przypadku uwzględnienia skargi przez sąd - jego wyrok nie jest zaskarżalny (art. 151a § 3 p.p.s.a.).
Względy wykładni językowo-logicznej, celowościowej i systemowej, przemawiają za uznaniem, że przedmiotem kontroli, w razie wniesienia sprzeciwu, jest wyłącznie zasadność wydania konkretnego rozstrzygnięcia procesowego (decyzji kasatoryjnej), na gruncie uwarunkowań prawnych, zakreślonych przez organ administracji.
Przedmiotem kontroli nie może być natomiast w danym postępowaniu, któremu z woli prawodawcy nadano wyłącznie charakter wpadkowy, kwestia właściwego rozumienia przepisów prawa materialnego, w ramach których organ skonstatował, że sprawa wymaga przykazania do ponownego rozpoznania, w ramach kryteriów, zakreślonych w art. 138 § 2 k.p.a. W takiej sytuacji organ administracji, orzekający w przyszłości w sprawie (jak i sąd, badający w legalność jego decyzji) będzie związany wyrokiem w przedmiocie sprzeciwu tylko w tym zakresie, że - wobec określonych ocen organu, co do materialnoprawnych uwarunkowań sprawy - zachodziły przesłanki do jej przekazania do ponownego rozpoznania w I instancji. Orzeczenie w przedmiocie sprzeciwu ma wobec tego wyłącznie charakter niejako procesowy i nie kreuje żadnych skutków, gdy chodzi o zakres praw i obowiązków stron postępowania, zainteresowanych konkretnym rozstrzygnięciem.
Wobec wyżej wskazanych uwarunkowań Sąd uznał, że nie jest dopuszczalna w rozpatrywanej sprawie - na etapie wniesienia sprzeciwu - ocena jej uwarunkowań materialnoprawnych. Dokonując kontroli rozstrzygnięcia wydanego na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. sąd nie jest więc władny odnosić się do jakichkolwiek innych kwestii, które nie wiążą się bezpośrednio z problematyką stosowanej przez organ odwoławczy normy z art. 138 § 2 k.p.a. Innymi słowy, sąd rozpoznając sprzeciw powinien ocenić tylko te kwestie, które warunkują prawidłowość wydania decyzji kasacyjnej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.
Sąd wskazuje, że organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy (art. 138 § 2 K.p.a.).
W orzecznictwie wskazuje się, że sprzeciw od decyzji jest odrębnym od skargi środkiem zaskarżenia, służącym w istocie weryfikacji prawidłowości ustalenia przez organ administracyjny przesłanek uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji (wyrok NSA z dnia 26 września 2019 r., sygn. akt II GSK 1007/19). Obowiązkiem sądu rozpoznającego sprzeciw od decyzji kasacyjnej jest zatem zajęcie stanowiska w kwestii, czy dostrzeżone przez organ odwoławczy uchybienia przepisom k.p.a. w postępowaniu dowodowym, dawały podstawę do uznania, iż nie doszło do wyjaśnienia sprawy w koniecznym do rozstrzygnięcia zakresie i brak ten rzeczywiście wpływał na jej rozstrzygnięcie. Konieczny do wyjaśnienia zakres okoliczności faktycznych powinien być na tyle szeroki i istotny dla rozstrzygnięcia, że przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego przez organ odwoławczy na podstawie art. 136 § 1 k.p.a. mogłoby skutkować naruszeniem zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego - art. 15 k.p.a. (wyrok NSA z dnia 16 października 2019 r., sygn. akt II OSK 3080/19).
W sytuacji gdy organ odwoławczy ma możliwość skorzystania z art. 136 k.p.a., to również braki dowodowe nie mogą co do zasady stanowić podstawy do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. Dopiero gdy wykazane zostanie, że prowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego w oparciu o art. 136 k.p.a., okaże się niewystarczające, należy uchylić zaskarżoną decyzję oraz przekazać sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Art. 136 k.p.a. uprawnia bowiem organ odwoławczy do przeprowadzenia na żądanie strony lub z urzędu dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecenia przeprowadzenia tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Wydanie decyzji kasatoryjnej i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji jest wyjątkiem od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, a zatem niedopuszczalna jest wykładnia rozszerzająca art. 138 § 2 k.p.a.
Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, obowiązkiem organu drugiej instancji jest ponowna ocena całego zebranego materiału dowodowego, ewentualnie jego uzupełnienie, gdyż dokonuje on po raz drugi rozstrzygnięcia w całości tej samej sprawy, a nie jedynie oceny prawidłowości postępowania przeprowadzonego przez organ pierwszej instancji. Podkreślić trzeba, że organ odwoławczy - w przeciwieństwie do sądu administracyjnego - jest organem merytorycznie rozstrzygającym sprawę.
Kontrola prawidłowości zaskarżonej decyzji w ramach rozpoznania sprzeciwu oznacza zatem konieczność dokonania oceny, czy w realiach konkretnej sprawy organ odwoławczy w uzasadniony sposób skorzystał z możliwości wydania decyzji kasacyjnej, czy też bezpodstawnie uchylił się od załatwienia sprawy co do jej istoty. Podstawowym obowiązkiem sądu administracyjnego rozpoznającego sprzeciw od decyzji kasacyjnej będzie przede wszystkim ustalenie, czy zachodziły przesłanki do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., a więc odstąpienie od zasady ogólnej ponownego, merytorycznego rozpoznania sprawy albo zakończenia jej w inny sposób. Kontrola ta nie może natomiast obejmować sformułowania końcowej oceny materialnoprawnej związanej z istotą sprawy, gdyż formułowanie wniosków w tym zakresie byłoby przedwczesne i niedopuszczalne (wyrok NSA z dnia 29 września 2021 r., sygn. akt I OSK 1415/21).
Organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., gdy wystąpią łącznie następujące przesłanki: a) postępowanie przed organem I instancji było prowadzone z naruszeniem przepisów postępowania; b) konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Warunkiem koniecznym dopuszczalności wydania decyzji w omawianym trybie jest zatem stwierdzenie, że sprawa nie może być załatwiona w sposób merytoryczny przez organ drugiej instancji. Wskazać należy, że zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego obowiązkiem organu drugiej instancji jest ponowna ocena całego zebranego materiału dowodowego, ewentualnie jego uzupełnienie, gdyż dokonuje on po raz drugi rozstrzygnięcia w całości tej samej sprawy, nie ograniczając się do oceny prawidłowości postępowania przeprowadzonego przez organ pierwszej instancji. Organ odwoławczy, w przeciwieństwie do sądu administracyjnego, jest organem merytorycznie rozstrzygającym sprawę.
W sytuacji zatem, gdy organ odwoławczy ma możliwość skorzystania z art. 136 k.p.a. to również braki dowodowe nie mogą, co do zasady, stanowić podstawy do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. Dopiero, gdy wykazane zostanie, że prowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego w oparciu o art. 136 k.p.a. okaże się niewystarczające, należy uchylić zaskarżoną decyzję oraz przekazać sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. Przepis art. 136 k.p.a. uprawnia bowiem organ odwoławczy do przeprowadzenia na żądanie strony lub z urzędu dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecenia przeprowadzenia tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Podkreślić należy, że tylko przeprowadzenie całego postępowania wyjaśniającego przez organ odwoławczy oznaczałoby naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (wyrok NSA z dnia 20 października 2016 r., sygn. akt II OSK 65/15).
W niniejszej sprawie organ II instancji nie sprostał powyższym wymogom.
W ocenie Sądu decyzja Kolegium jest lakoniczna. Należy podkreślić jeszcze raz, że w przypadku, gdy organ odwoławczy dochodzi do przekonania o konieczności uchylenia decyzji organu I instancji, winien nie tylko uzasadnić istnienie przesłanek wymienionych w art. 138 § 2 k.p.a., lecz również wskazać, dlaczego nie skorzystał z możliwości przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego w trybie art. 136 k.p.a. Ocena organu w tym zakresie powinna zaś znaleźć wyraz w uzasadnieniu, co służy wypełnieniu dyspozycji art. 107 § 3 k.p.a., określającego wymogi dla uzasadnienia faktycznego decyzji oraz realizacji wynikającej z art. 11 k.p.a. zasady przekonywania.
Organ odwoławczy w zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji wskazuje na art. 138 § 2 k.p.a. wyłącznie w podstawach prawnych przed sentencją, natomiast brakuje w uzasadnieniu decyzji jakichkolwiek rozważań na temat zastosowania tego przepisu. W uzasadnieniu decyzji brak jest również wyjaśnienia dlaczego organ nie skorzystał z art. 136 k.p.a. Szczególny charakter rozstrzygnięcia opartego na art. 138 § 2 k.p.a. wymaga rygorystycznego podejścia do oceny uzasadnienia takiej decyzji. Biorąc więc pod uwagę brak możliwości merytorycznej oceny postępowania przez Sąd, oczywiste jest, że należy skupić się na wąskiej ocenie wystąpienia przesłanek do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a.
Uzasadnienie zaskarżonej decyzji odnosi się wyłącznie do kwestii merytorycznych. Należy jednak zauważyć, że przeważającą część rozważań organu stanowi przytaczanie orzecznictwa sądów administracyjnych. Organ wskazał, że w świetle przywołanych orzeczeń wykładnia dokonana przez organ I instancji wydaje się być błędna. W tym miejscu Sąd zauważa, że sformułowanie "wydaje się być błędna" jest niejednoznaczne i nie sposób ustalić, czy organ odwoławczy jest pewien takiej oceny. Sąd wskazuje przy tym, że zgodnie z art. 138 § 2a k.p.a.: "Jeżeli organ pierwszej instancji dokonał w zaskarżonej decyzji błędnej wykładni przepisów prawa, które mogą znaleźć zastosowanie w sprawie, w decyzji, o której mowa w § 2, organ odwoławczy określa także wytyczne w zakresie wykładni tych przepisów.".
Poza tym organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji wskazał, że "organ I instancji powinien ponownie podjąć prowadzone postępowanie i określić środowiskowe uwarunkowania dla planowanej inwestycji". Z tego stwierdzenia wynika, że organ odwoławczy wprost wskazuje organowi I instancji jakie konkretnie rozstrzygnięcie ma podjąć.
Organ odwoławczy przesądził więc, że należy określić środowiskowe uwarunkowania dla planowanej inwestycji, a nie odmówić ich określenia. Prowadzi to do wniosku, że w ocenie Kolegium nie ma potrzeby ponownego prowadzenia postępowania dowodowego, a niewłaściwa jest jedynie ocena zgromadzonych dowodów przez organ I instancji. Biorąc pod uwagę takie wskazanie nie jest jasne dlaczego organ I instancji został zobowiązany do ponownego prowadzenia postępowania i do ustalenia, czy inwestycja w kształcie opisanym przez inwestora we wniosku zagraża środowisku oraz czy spełnia wymagania i parametry w zakresie ochrony środowiska, skoro w ocenie organu odwoławczego należy określić środowiskowe uwarunkowania dla planowanej inwestycji. W tym zakresie uzasadnienie decyzji organu odwoławczego w kontekście zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. jest wewnętrznie sprzeczne.
Organ drugiej instancji ma możliwość wydania decyzji kasacyjnej wyłącznie w sytuacji, gdy postępowanie w pierwszej instancji zostało przeprowadzone z naruszeniem norm prawa procesowego w takim zakresie, że miało to istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Wskazać należy bowiem, że braki w postępowaniu dowodowym nie mogą stanowić podstawy do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. jedynie w sytuacji, gdy organ odwoławczy ma możliwość skorzystania z art. 136 § 1 k.p.a. Tym samym zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. poprzedzone być powinno wykazaniem, że ewentualne postępowanie dowodowe przeprowadzone w oparciu o przepis art. 136 § 1 k.p.a. będzie niewystarczające (por. NSA w wyroku z 8.10.2024 r., sygn. akt III OSK 272/23).
Podsumowując Sąd wskazuje, że zaskarżona decyzja podlega uchyleniu przede wszystkim z uwagi na fakt, że organ odwoławczy nie wyjaśnił i nie uzasadnił szczegółowo z jakich powodów powstrzymał się od merytorycznego rozstrzygnięcia i wydał decyzję kasacyjną na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., jednocześnie nie wskazując precyzyjnie dlaczego nie skorzystał z art. 136 § 1 k.p.a. Ponadto wskazania co do błędnej wykładni dokonanej przez organ I instancji nie są precyzyjne, a sformułowanie "wykładnia [...] wydaje się być błędna" jest niejednoznaczne i nie sposób ustalić, czy organ odwoławczy jest pewien takiej oceny.
Z powyższych względów Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 138 § 2 k.p.a. oraz art. 138 § 2a k.p.a. w zw. z art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a., co uzasadniało jej uchylenie na podstawie art. 151a § 1 p.p.s.a.
Ponownie rozpatrując sprawę organ odwoławczy weźmie pod uwagę ocenę prawną wyrażoną w niniejszym uzasadnieniu wyroku i wyda stosowne orzeczenie.
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zapadło w pkt 2. sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. Na zasądzone koszty składa się kwota 100 zł uiszczona tytułem wpisu od sprzeciwu.