IV SA/Po 815/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2025-11-19
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo wodneprawo budowlanemiejscowy plan zagospodarowania przestrzennegooczyszczalnia ściekówkąpieliskoplaża publicznasprzeciwzgłoszenie budowysąd administracyjny

WSA w Poznaniu uchylił decyzję Wojewody utrzymującą w mocy sprzeciw Starosty wobec budowy przydomowej oczyszczalni ścieków, uznając, że organy nie ustaliły faktycznego istnienia kąpielisk lub plaż w odległości 1 km od działki.

Skarżący zgłosili zamiar budowy przydomowej oczyszczalni ścieków, jednak Starosta wniósł sprzeciw, uznając inwestycję za niezgodną z Prawem wodnym (zakaz wprowadzania ścieków do ziemi w odległości 1 km od kąpielisk/plaż) oraz planem miejscowym (zakaz zbiorników bezodpływowych). Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy, opierając się na zapisach planu miejscowego o przyszłym przeznaczeniu terenu na plaże i kąpieliska. WSA uchylił decyzję Wojewody, stwierdzając, że organy nie zbadały faktycznego istnienia tych obiektów, a jedynie ich potencjalne ujęcie w planie miejscowym, co jest niewystarczające do zastosowania zakazu.

Sprawa dotyczyła skargi B. W. i M. G. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy sprzeciw Starosty wobec zgłoszenia zamiaru budowy przydomowej oczyszczalni ścieków. Starosta wniósł sprzeciw, powołując się na naruszenie art. 75 pkt 3 lit. e) Prawa wodnego (zakaz wprowadzania ścieków do ziemi w odległości mniejszej niż 1 km od kąpielisk, miejsc okazjonalnie wykorzystywanych do kąpieli oraz plaż publicznych) oraz zakaz realizacji zbiorników bezodpływowych wynikający z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wojewoda, utrzymując decyzję Starosty, podkreślił zapisy planu miejscowego przewidujące w przyszłości utworzenie plaż i kąpielisk na terenach sąsiadujących. Skarżący zarzucili organom błędną wykładnię przepisów, wskazując na brak faktycznego istnienia kąpielisk i plaż w wymaganej odległości oraz na postanowienie Wód Polskich odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie zwolnienia z zakazu, które stwierdzało brak takich obiektów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że organy administracji nie zbadały wystarczająco stanu faktycznego, a samo wskazanie w planie miejscowym możliwości utworzenia w przyszłości plaż i kąpielisk nie jest wystarczającą przesłanką do zastosowania zakazu z Prawa wodnego. Istnieje bowiem odrębna procedura administracyjna tworzenia kąpielisk i miejsc okazjonalnie wykorzystywanych do kąpieli, a pojęcie 'plaży publicznej' wymaga analizy w kontekście faktycznego zagospodarowania terenu. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, nakazując Wojewodzie ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem konieczności faktycznego ustalenia istnienia wskazanych obiektów w wymaganej odległości.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, zakaz ten nie ma zastosowania, jeśli kąpieliska, miejsca okazjonalnie wykorzystywane do kąpieli lub plaże publiczne nie istnieją faktycznie w wymaganej odległości, a jedynie są potencjalnie przewidziane w planie miejscowym.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy administracji miały obowiązek ustalić faktyczne istnienie kąpielisk, miejsc okazjonalnie wykorzystywanych do kąpieli oraz plaż publicznych w odległości 1 km od działki skarżących. Samo wskazanie w planie miejscowym możliwości ich utworzenia w przyszłości nie jest wystarczające do zastosowania zakazu z Prawa wodnego, gdyż istnieją odrębne procedury administracyjne tworzenia takich obiektów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (17)

Główne

P.w. art. 75 § pkt 3 lit. e

Ustawa Prawo wodne

Zakazuje się wprowadzania ścieków do ziemi w odległości mniejszej niż 1 kilometr od granic kąpielisk, miejsc okazjonalnie wykorzystywanych do kąpieli oraz plaż publicznych nad wodami. Zakaz ten dotyczy faktycznie istniejących obiektów, a nie tylko tych przewidzianych w planach miejscowych.

P.b. art. 29 § ust. 1 pkt 5

Ustawa Prawo budowlane

Budowa oczyszczalni ścieków o wydajności do 7,50 m3 na dobę nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, a jedynie zgłoszenia.

P.b. art. 30 § ust. 6 pkt 2

Ustawa Prawo budowlane

Organ administracji architektoniczno-budowlanej wnosi sprzeciw, jeżeli budowa lub wykonywanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, decyzji o warunkach zabudowy, inne akty prawa miejscowego lub inne przepisy.

Pomocnicze

P.w. art. 76 § ust. 1 pkt 1

Ustawa Prawo wodne

Przewiduje możliwość dopuszczenia wprowadzenia wód opadowych lub roztopowych, wody z przelewów kanalizacji deszczowej oraz wody chłodniczej do wód powierzchniowych lub do ziemi, w odległości mniejszej niż 1 kilometr od granic kąpielisk, miejsc okazjonalnie wykorzystywanych do kąpieli oraz plaż publicznych nad wodami – o ile organ właściwy w sprawach pozwoleń wodnoprawnych ustali, że takie dopuszczenie nie koliduje z celami środowiskowymi dla wód lub wymaganiami jakościowymi dla wód.

u.u.c.p.g. art. 5 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

Gmina jest obowiązana do zapewnienia czystości i porządku na swoim terenie i podejmowania działań zapobiegających zanieczyszczeniu środowiska.

K.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ obowiązany jest do działania w sposób budzący zaufanie obywateli do organów państwa.

K.p.a. art. 7a

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ obowiązany jest do pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.

K.p.a. art. 8 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ obowiązany jest do rozstrzygania wątpliwości faktycznych na korzyść strony.

K.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ obowiązany jest wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

K.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ obowiązany jest ocenić na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

K.p.a. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ może zawiesić postępowanie w razie wystąpienia okoliczności uzasadniających zawieszenie postępowania.

K.p.a. art. 123

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ może podjąć zawieszone postępowanie.

P.u.s.a. art. 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

P.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) i c)

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uchyla decyzję administracyjną w przypadku naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania.

P.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Strona wygrywająca sprawę przed sądem administracyjnym ma prawo do zwrotu kosztów postępowania.

P.p.s.a. art. 205 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd zasądza zwrot kosztów postępowania od strony przegrywającej na rzecz strony wygrywającej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy nie ustaliły faktycznego istnienia kąpielisk, miejsc okazjonalnie wykorzystywanych do kąpieli oraz plaż publicznych w odległości 1 km od działki skarżących, co jest warunkiem zastosowania zakazu z art. 75 pkt 3 lit. e) P.w. Postanowienie Wód Polskich odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie zwolnienia z zakazu, które stwierdza brak takich obiektów, powinno być uwzględnione. Samo wskazanie w planie miejscowym możliwości utworzenia w przyszłości plaż i kąpielisk nie jest wystarczające do zastosowania zakazu.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organów oparta na zapisach planu miejscowego o przyszłym przeznaczeniu terenu na plaże i kąpieliska, bez faktycznego ustalenia ich istnienia.

Godne uwagi sformułowania

Organy nie zbadały bowiem, czy w odległości 1 km od działki skarżących, na której planowana jest budowa przydomowej oczyszczalni ścieków, rzeczywiście znajdują się kąpieliska, miejsca okazjonalnie wykorzystywane do kąpieli oraz plaże publiczne nad wodami. Sama plaża nie musi być kąpieliskiem lub miejscem okazjonalnie wykorzystywanym do kąpieli. Samo ustalenie, że w planie miejscowym istnieje możliwość powstania w przyszłości plaży piaszczystej oraz kąpieliska, jest niewystarczające do wystąpienia w sprawie przesłanki określonej w art. 75 pkt 3 lit. e) Prawa wodnego.

Skład orzekający

Wojciech Rowiński

przewodniczący sprawozdawca

Katarzyna Witkowicz-Grochowska

sędzia

Jacek Rejman

asesor sądowy

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa wodnego dotyczących zakazu wprowadzania ścieków w pobliżu kąpielisk i plaż, a także znaczenie faktycznego stanu prawnego w porównaniu do zapisów planów miejscowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku faktycznego istnienia kąpielisk/plaż, mimo ich ujęcia w planie miejscowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest faktyczne istnienie przesłanek prawnych, a nie tylko ich potencjalne ujęcie w dokumentach planistycznych, co ma znaczenie dla właścicieli nieruchomości.

Czy planowany basen w planie zagospodarowania chroni przed budową oczyszczalni? Sąd mówi: niekoniecznie!

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Po 815/25 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-11-19
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-09-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Jacek Rejman
Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Wojciech Rowiński /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Rowiński (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska Asesor sąd. WSA Jacek Rejman po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 listopada 2025 r. sprawy ze skargi B. W. i M. G. na decyzję Wojewody z dnia 7 sierpnia 2025 r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu wobec zgłoszenia zamiaru budowy przydomowej oczyszczalni ścieków 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Wojewody na rzecz skarżących B. W. i M. G., solidarnie, kwotę 500 zł (słownie: pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Wojewoda decyzją z dnia 7 sierpnia 2025 r. (znak: [...]) utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia 29 kwietnia 2025 r. (znak: [...]) wnoszącej sprzeciw w sprawie zamiaru budowy przydomowej oczyszczalni ścieków o pojemności do 5,00 m3/dobę, na terenie działki nr [...], obręb [...], gm. [...].
Powyższe decyzje zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu 8 kwietnia 2025 r. do Starostwa Powiatowego w [...] wpłynęło zgłoszenie B. i M. G. (dalej: zgłaszający lub skarżący) dotyczące zamiaru budowy przydomowej oczyszczalni ścieków o pojemności do 5,00 m3/dobę, na terenie działki [...], obręb [...], gmina [...]. Do zgłoszenia załączono następujące dokumenty: oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, opinię Zakładu Gospodarki Komunalnej w [...] z 22 kwietnia 2024 r., pismo Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Nadzór Wodny [...] z 3 lutego 2025 r., protokół z oceny właściwości wyrobu oczyszczalni ścieków, informację o zraszaczach "[...]", plan sytuacyjny.
Decyzją z dnia 29 kwietnia 2025 r. (znak: [...]) Starosta Powiatu [...] wniósł sprzeciw w sprawie zgłoszonych robót. Organ stwierdził, że przedmiotowa inwestycja jest niezgodna z treścią art. 75 pkt 3 lit. e) ustawy z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2024 r., poz. 1087, dalej: P.w.).
Od powyższej decyzji Starosty odwołanie wnieśli zgłaszający. Wskazali, że z uwagi na brak możliwości podłączenia budynku mieszkalnego jednorodzinnego do sieci kanalizacji sanitarnej oraz zakazu realizacji zbiorników bezodpływowych wynikającego z rozdziału III ust. 2 uchwały Nr [...] Rady Miasta i Gminy [...] z 25 września 2002 r. w sprawie zmiany w miejscowym planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego gminy [...] oraz studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy [...] w miejscowości [...] (Dz. Urz. Woj. [...]. nr [...], poz. [...], dalej: plan miejscowy), zdecydowali się zgłosić budowę przydomowej oczyszczalni ścieków. Zdaniem zgłaszających produktem końcowym w procesie oczyszczania ścieków jest oczyszczona woda służąca do redystrybucji (podlewania), której nie można traktować
jako ścieku. Tym bardziej, że technologia ponownego użycia oczyszczonej wody służy do powierzchniowego nawadniania roślin. Dlatego też – zdaniem skarżących – skoro nie szkodzi mieszkańcom działki, na której jest rozprowadzana to nie stanowi także zagrożenia dla kąpieliska zlokalizowanego w odległości 360-400 m.
Odwołanie wraz z aktami sprawy wpłynęło do Wojewody w dniu 20 maja 2025 r. Następnie Wojewoda – z uwagi na bezwzględny zakaz realizacji zbiorników bezodpływowych, również tymczasowych oraz brak możliwości podłączenia do sieci kanalizacji sanitarnej – zwrócił się do Urzędu Miasta i Gminy w [...] o udzielenie informacji, w zakresie możliwości użycia alternatywnego sposobu odprowadzenia ścieków na terenie objętym planem miejscowym, na którym położona jest nieruchomość inwestycyjna. Wojewoda podkreślił także, w ślad za organem I instancji, że w odległości około 360-400 m od działki inwestycyjnej znajdują się dwie plaże piaszczyste z urządzonym kąpieliskiem.
Gmina [...] w odpowiedzi (pismo z 11 czerwca 2025 r.) poinformowała, że możliwość odprowadzenia ścieków z działki nr [...] została ujęta w planie miejscowym.
Wnioskiem z 16 czerwca 2025 r. zgłaszający wnieśli w oparciu o art. 98 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm., dalej: K.p.a.) wniosek o zawieszenie przedmiotowego postępowania. W uzasadnieniu wskazali, że złożyli wniosek do Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w [...] w celu uzyskania zgody na zwolnienie z zakazu wprowadzenia do ziemi ścieków w odległości mniejszej niż 1 km od granicy kąpielisk, miejsc okazjonalnie wykorzystywanych do kąpieli, plaży publicznej nad wodami.
Następnie Wojewoda wydał na podstawie art. 98 § 1 K.p.a. postanowienie z dnia 20 czerwca 2025 r. o zawieszeniu prowadzonego postępowania. Pismem z 31 lipca 2025 r. zgłaszający (skarżący) wnieśli o podjęcie zawieszonego postępowania odwoławczego. Do pisma załączono postanowienie z dnia 17 lipca 2025 r. (znak: [...]) Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w [...] odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji zwalniającej od zakazu określonego w art. 75 pkt 3 lit. e) P.w.. Wojewoda dnia 7 sierpnia 2025 r. na podstawie art. 98 § 1 w związku z art. 123 K.p.a. wydał postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania.
Kolejno, wymienioną we wstępie decyzją z dnia z dnia 7 sierpnia 2025 r. (znak: [...]) Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia 29 kwietnia 2025 r. wnoszącej sprzeciw w sprawie zamiaru budowy przedmiotowej przydomowej oczyszczalni ścieków. W uzasadnieniu swojej decyzji Wojewoda wskazał, że działka inwestycyjna została oznaczona, zgodnie z obowiązującym na tym obszarze planem miejscowym, symbolem: 10.18MN/ML - obszar przeznaczony pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną w tym typu rezydencjonalnego i letniskowego. Zgodnie z zapisem rozdziału III - Ustalenia specjalne (pkt 2) ustala się bezwzględny zakaz realizacji, na całym terenie zmiany planu, zbiorników bezodpływowych, również tymczasowych. Dodatkowo organ zaznaczył, że na obszarze obowiązywania planu miejscowego wyznaczono obszar oznaczony symbolem: 10.20 UW/ZP - teren usług wypoczynku z zielenią publiczną. Na terenie tym przewiduje się dwie plaże piaszczyste na działkach nr [...] i nr [...] o łącznej powierzchni około 3000 m2 i pojemności dla około 600 osób. Dopuszcza się urządzenie kąpielisk z pomostami, wydzielonymi bojami brodzikami i basenami.
Kolejno Wojewoda przywołał treść art. 30 ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2025 r. poz. 418 ze zm., dalej: P.b) zgodnie z którym organ administracji architektoniczno-budowlanej wnosi sprzeciw, jeżeli budowa lub wykonywanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, decyzji o warunkach zabudowy, inne akty prawa miejscowego lub inne przepisy. To oznacza natomiast, że dla inwestycji naruszających inne przepisy – w tym przypadku naruszenie art. 75 pkt 3 lit e) P.w. zgodnie, z którym zakazuje się wprowadzenia ścieków do ziemi w odległości mniejszej niż 1 kilometr od granicy kąpielisk, miejsc okazjonalnie wykorzystywanych do kąpieli oraz plaż publicznych nad wodami – organ administracji architektoniczno-budowlanej wnosi sprzeciw.
Wojewoda zaznaczył także, że w ustawie Prawo wodne jak i planie miejscowym nie zdefiniowano pojęcia "plaży publicznej". Natomiast zgodnie z definicją Słownika Języka Polskiego PWN plaża to "piaszczysty lub żwirowy teren pozbawiony roślinności, położony nad brzegiem morza, rzeki lub jeziora". Z kolei przez miejsce publiczne jak wskazano w orzecznictwie sądowoadministracyjnym rozumie się miejsce ogólnodostępne, otwarte, a więc miejsce, z którego korzystać może nieograniczona liczba osób. Istotne w tym przypadku jest ogólna dostępność danego miejsca, tj. czy teren ten jest miejscem do którego dostęp może mieć każdy, czy tylko ograniczona liczba osób.
Organ odwoławczy odniósł się także do przedłożonego przez skarżących postanowienia z dnia 17 lipca 2025 r. odmawiającego wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji zwalniającej od zakazu określonego w art. 75 pkt 3 lit. e) P.w. Wody Polskie w rzeczonym postanowieniu wskazały, że na wodach zbiornika wodnego "[...]" (zalew [...]) brak jest wyznaczonych i funkcjonujących w trybie ustawy Prawo Wodne form rekreacji, tj. kąpielisk oraz miejsc okazjonalnie wyznaczonych do kąpieli. Nie stwierdzono również w strefie buforowej zbiornika zagospodarowania terenu o charakterze plaż publicznych w rozumieniu ogólnym. Ponadto, zdaniem Wód Polskich miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest aktem, który określa sposób zagospodarowania terenu na przyszłość. Z jego istoty wynika również, że kształtują sposób zagospodarowania terenu, sankcjonując stan istniejący w dacie uchwalenia planu. Z tym poglądem nie zgodził się Wojewoda, który stanął na stanowisku, że jako organ administracji publicznej jest zobowiązany do przestrzegania zapisów zawartych w planach miejscowych. Ponadto, od wejścia w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego organy administracji publicznej są zobowiązane do przestrzegania jego ustaleń. Do momentu, kiedy plan miejscowy obowiązuje, jego ustalenia są wiążące i stanowią podstawę do działania organów administracji. Tym samym, jeżeli na etapie prowadzonego postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę jasnym jest, że w wyniku realizacji inwestycji powstanie obiekt niezgodny z przeznaczeniem określonym w planie miejscowym to organ administracji architektoniczno-budowlanej stojący na straży praworządności nie może dopuścić do jego realizacji.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na powyższą decyzję Wojewody z dnia 7 sierpnia 2025 r. (znak: [...]) wnieśli skarżący, zarzucając organowi naruszenie:
- art. 75 pkt 3 lit. e) P.w., poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że zakaz wprowadzania ścieków do ziemi w odległości mniejszej niż 1 km od kąpielisk, miejsc okazjonalnie wykorzystywanych do kąpieli i plaż publicznych dotyczy terenów, na których obecnie nie istnieją kąpieliska, miejsca okazjonalnie wykorzystywane do kąpieli ani plaże publiczne w rozumieniu przepisów Prawa wodnego, a ich jedynie potencjalne, przyszłe urządzenie przewiduje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego;
- art. 30 ust. 6 pkt 2 P.b, poprzez błędne przyjęcie, że inwestycja narusza przepisy prawa, podczas gdy art. 75 pkt 3 lit. e) P.w. nie znajduje w sprawie zastosowania z uwagi na brak faktycznego istnienia w odległości mniejszej niż 1 km od działki skarżących kąpielisk, miejsc okazjonalnie wykorzystywanych do kąpieli i plaż publicznych w rozumieniu Prawa wodnego;
- art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2025 r., poz. 733; dalej: u.u.c.p.g.) poprzez przyjęcie, że w sytuacji faktycznego braku możliwości podłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej, a jednocześnie obowiązywania zakazu budowy zbiorników bezodpływowych wynikającego z planu miejscowego, możliwe jest pozbawienie właścicieli prawa do realizacji przydomowej oczyszczalni ścieków spełniającej wymagania odrębnych przepisów, mimo że ustawodawca gwarantuje taką możliwość w przypadku braku kanalizacji;
- art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy i pominięcie ustaleń zawartych w postanowieniu Dyrektora Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 17 lipca 2025 r. (nr [...]), z którego jednoznacznie wynika brak na dzień wydania zaskarżonej decyzji w odległości mniejszej niż 1 km od działki skarżących kąpielisk, miejsc okazjonalnie wykorzystywanych do kąpieli i plaż publicznych w rozumieniu art. 75 pkt 3 lit. e) P.w.;
- art. 7a K.p.a. i art. 8 § 1 K.p.a. poprzez wydanie decyzji w sposób naruszający zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej oraz zasadę rozstrzygania ewentualnych wątpliwości na korzyść strony przez odmówienie prawa do realizacji jedynej dostępnej formy odprowadzania ścieków, przy jednoczesnym braku innych możliwości zgodnych z prawem miejscowym, w sytuacji gdy pozytywne stanowisko w sprawie zajął w ostatecznym i prawomocnym postanowieniu z dnia 17 lipca 2025 r. (nr [...]) organ właściwy w sprawach gospodarowania wodami.
W związku z powyższymi zarzutami skarżący wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Wniesiono także o zwrot kosztów postępowania sądowego niezbędnych do celowego dochodzenia własnych praw.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: P.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Skarga była zasadna.
Materialnoprawną podstawą kontrolowanej decyzji Wojewody z dnia 7 sierpnia 2025 r. (znak: [...]) stanowiły przepisy Prawa budowlanego oraz Prawa wodnego. Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 5 P.b. nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa oczyszczalni ścieków o wydajności do 7,50 m3 na dobę. Zgłoszenia budowy lub wykonywania innych robót budowlanych dokonuje się organowi administracji architektoniczno-budowlanej (art. 30 ust. 1b P. b). W zgłoszeniu należy określić rodzaj, zakres, miejsce i sposób wykonywania robót budowlanych oraz termin ich rozpoczęcia (art. 30 ust. 2 P.b.).
Kolejno, w myśl art. 30 ust. 6 pkt 2 P.b. organ administracji architektoniczno-budowlanej wnosi sprzeciw, jeżeli budowa lub wykonywanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, decyzji o warunkach zabudowy, inne akty prawa miejscowego lub inne przepisy.
W niniejszej sprawie organ architektoniczno-budowlany (Starosta Powiatu [...]) wniósł ww. sprzeciw, z uwagi na naruszenie przez budowę lub wykonywanie robót budowlanych innych przepisów, tj. art. 75 pkt 3 lit. e) P.w., zgodnie z którym zakazuje się wprowadzania ścieków do ziemi w odległości mniejszej niż 1 kilometr od granic kąpielisk, miejsc okazjonalnie wykorzystywanych do kąpieli oraz plaż publicznych nad wodami. Powyższą argumentację powielił następnie Wojewoda, wydając zaskarżoną decyzję utrzymującą w mocy decyzję Starosty.
Ustawodawca przewidział możliwość dopuszczenia wprowadzenia wód opadowych lub roztopowych, wody z przelewów kanalizacji deszczowej oraz wody chłodniczej do wód powierzchniowych lub do ziemi, w odległości mniejszej niż 1 kilometr od granic kąpielisk, miejsc okazjonalnie wykorzystywanych do kąpieli oraz plaż publicznych nad wodami – o ile organ właściwy w sprawach pozwoleń wodnoprawnych ustali, że takie dopuszczenie nie koliduje z celami środowiskowymi dla wód lub wymaganiami jakościowymi dla wód (art. 76 ust. 1 pkt 1 P.w.).
Skarżący wystąpili w niniejszej sprawie z wniosek złożonym w trybie art. 76 ust. 1 pkt 1 P.w. do Dyrektora Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w [...] (dalej: "Dyrektor RZGW") w celu uzyskania zgody na zwolnienie z zakazu wprowadzenia do ziemi ścieków w odległości mniejszej niż 1 km od granicy kąpielisk, miejsc okazjonalnie wykorzystywanych do kąpieli, plaży publicznej nad wodami. Jednakże postanowieniem z dnia 17 lipca 2025 r. (znak: [...]) Dyrektor RZGW odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji zwalniającej od zakazu określonego w art. 75 pkt 3 lit. e) P.w , gdyż zwolnienie z zakazu, o którym mowa w tym przepisie dotyczy wprowadzania ścieków do ziemi w odległości mniejszej niż 1 kilometr od granic kąpieliska, miejsca okazjonalnie wykorzystywanego do kąpieli oraz plaży publicznej, a nie miejsc mogących w przyszłości być tak wykorzystywane. Organ wskazał także, że w jego ocenie czynności objęte wnioskiem nie wymagają uzyskania decyzji zwalniającej, o której mowa w art. 76 ust. 2 P.w. W uzasadnieniu postanowienia z dnia 17 lipca 2025 r. Dyrektor RZWG wskazał, że w trakcie badania wniosku skarżących ustalono, że brak jest wyznaczonych i funkcjonujących na wodach zbiornika wodnego "Radzyny" (zalew Radzyny) w trybie ustawy Prawo Wodne form rekreacji, tj. kąpielisk oraz miejsc okazjonalnie wyznaczonych do kąpieli. Nie stwierdzono również w strefie buforowej zbiornika zagospodarowania terenu o charakterze plaż publicznych w rozumieniu ogólnym. Powyższe postanowienie wydane zostało w trakcie zawieszonego postępowania odwoławczego, toczącego się przed Wojewodą.
Wojewoda – pomimo powyższego postanowienia – utrzymał w mocy decyzję organu I instancji wnoszącej sprzeciw w sprawie zamiaru budowy przydomowej oczyszczalni ścieków zgłoszonego przez skarżących. Argumentował, że na obszarze obowiązywania planu miejscowego wyznaczono obszar oznaczony symbolem: 10.20 UW/ZP - teren usług wypoczynku z zielenią publiczną. Na terenie tym przewiduje się dwie plaże piaszczyste na działkach nr [...] i nr [...] o łącznej powierzchni około 3000 m2 i pojemności dla około 600 osób, a także dopuszcza się urządzenie kąpielisk z pomostami, wydzielonymi bojami brodzikami i basenami. Powyższa argumentacja nie jest zasadna, a zaskarżona decyzja utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji przedwczesna.
Organy nie zbadały bowiem, czy w odległości 1 km od działki skarżących, na której planowana jest budowa przydomowej oczyszczalni ścieków, rzeczywiście znajdują się kąpieliska, miejsca okazjonalnie wykorzystywane do kąpieli oraz plaże publiczne nad wodami. Należy podkreślić, że w myśl art. 37 ust. 2 Prawa wodnego kąpielisko powstaje na podstawie uchwały rady gminy i jego istnienie potwierdza wpis do ewidencji kąpielisk prowadzonej przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta. Podobnie zgodnie z art. 39 ust. 2 Prawa wodnego utworzenie miejsca okazjonalnie wykorzystywanego do kąpieli wymaga zgłoszenia wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta właściwemu ze względu na planowaną lokalizację tego miejsca. Istnieje zatem określona procedura administracyjna utworzenia kąpielisk czy miejsc okazjonalnie wykorzystywanych do kąpieli, inna niż wskazanie ich w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Uchwały rady gminy o utworzeniu kąpielisk podlegają kontroli sądowoadministracyjnej (por. wyrok WSA w Poznaniu z 23.02.2023 r., III SA/Po 1231/22, LEX nr 3504871, postanowienie NSA z 29.05.2020 r., II OSK 549/20, LEX nr 3052188, Wyrok NSA z 15.11.2022 r., III OSK 4291/21, LEX nr 3439349). Natomiast pojęcie "plaża publiczna" nie zostało zdefiniowane w ustawie Prawo wodne. Zgodnie z § 8 ust. 1 załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz. U. z 2016 r. poz. 283) w ustawie należy posługiwać się poprawnymi wyrażeniami językowymi (określeniami) w ich podstawowym i powszechnie przyjętym znaczeniu. Skoro ustawodawca nie uznał za zasadne odrębne zdefiniowanie pojęcia "plaża publiczna", to należy posłużyć się jego rozumiem w języku potocznym. Zgodnie ze Słownikiem Języka Polskiego PWN pod pojęciem "plaża" należy rozumieć "piaszczysty lub żwirowy teren pozbawiony roślinności, położony nad brzegiem morza, rzeki lub jeziora", natomiast "publiczna" to inaczej dostępna dla wszystkich lub przeznaczona dla wszystkich. Tym samym publiczna plaża oznacza ogólnie dostępne miejsce zlokalizowane nad wodami powierzchniowymi, służące co do zasady wypoczynkowi i rekreacji. Co istotne sama plaża nie musi być kąpieliskiem lub miejscem okazjonalnie wykorzystywanym do kąpieli. Skoro w art. 75 pkt 3 lit. e P.w. ustawodawca odrębnie wskazał na kąpielisko, miejsce okazjonalnie wykorzystywane do kąpieli i plażę publiczną, to tym samym nie potraktował tych pojęć jako synonimicznych (por. postanowienie NSA z 7.03.2023 r., III OSK 6999/21, LEX nr 3600112.)
W przedmiotowej sprawie organy uchyliły się od zbadania, czy w odległości 1 km od działki skarżących, na której planowana jest budowa przydomowej oczyszczalni ścieków, rzeczywiście znajdują się kąpieliska, miejsca okazjonalnie wykorzystywane do kąpieli oraz plaże publiczne nad wodami. Powyższa okoliczność winna zostać ustalona przez organ odwoławczy w ramach uzupełniającego dowodowego w trybie art. 136 § 1 k.p.a. Tym samym za trafne należało uznać stanowisko skarżących, zgodnie z którym samo ustalenie, że w planie miejscowym istnieje możliwość powstania w przyszłości plaży piaszczystej oraz kąpieliska, jest niewystarczające do wystąpienia w sprawie przesłanki określonej w art. 75 pkt 3 lit. e) Prawa wodnego. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewoda zastosuje się do wskazań Sądu zawartych w uzasadnieniu wyroku, w szczególności ustali, czy w odległości 1 km od działki skarżących, na której planowana jest budowa przydomowej oczyszczalni ścieków, znajdują się kąpieliska, miejsca okazjonalnie wykorzystywane do kąpieli oraz plaże publiczne nad wodami.
O należnych skarżącym kosztach postępowania (pkt 2 sentencji wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a. Na zasądzone koszty złożyła się kwota wpisu od skargi w wysokości 500 zł.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI