IV SA/Po 813/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej kwoty odszkodowania wypłaconego z budżetu gminy byłemu pracownikowi, uznając, że informacja ta jest publiczna i organy nie wykazały braku związku z funkcją publiczną ani nie uzyskały zgody osoby, której dane dotyczą.
Skarżący domagał się udostępnienia informacji publicznej o kwocie odszkodowania wypłaconego przez gminę byłemu Kierownikowi Referatu Infrastruktury na podstawie ugody sądowej. Organy odmówiły, powołując się na ochronę prywatności osoby fizycznej i klauzulę poufności w ugodzie. Sąd uznał, że informacja o wydatkowaniu środków publicznych jest informacją publiczną. Wskazał, że organy nie wykazały braku związku z funkcją publiczną byłego pracownika ani nie uzyskały jego zgody na ujawnienie danych, co jest warunkiem ograniczenia dostępu ze względu na prywatność. W konsekwencji sąd uchylił decyzje organów obu instancji.
Sprawa dotyczyła skargi D. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy Z. o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Skarżący wnioskował o podanie kwoty odszkodowania, którą gmina zapłaciła byłemu Kierownikowi Referatu Infrastruktury na podstawie ugody sądowej. Organy odmówiły, argumentując ochroną prywatności osoby fizycznej i klauzulą poufności w ugodzie, twierdząc, że odszkodowanie nie było związane z pełnieniem funkcji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał, że informacja o wydatkowaniu środków publicznych jest informacją publiczną. Sąd podkreślił, że organy nie wykazały w sposób należyty, iż odszkodowanie nie miało związku z pełnieniem funkcji publicznej przez byłego pracownika, nawet jeśli w momencie ugody już jej nie pełnił. Co ważniejsze, sąd stwierdził, że organy przedwcześnie odmówiły udostępnienia informacji, nie zwracając się do osoby, której dane dotyczą, o zgodę na rezygnację z prawa do prywatności. Klauzula poufności w ugodzie wiąże tylko strony i nie zwalnia organu z obowiązku uzyskania zgody. Sąd uchylił decyzje obu instancji, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, informacja o wydatkowaniu środków publicznych, w tym kwota odszkodowania ustalonego w ugodzie sądowej, stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Uzasadnienie
Ustawa o dostępie do informacji publicznej definiuje informację publiczną jako każdą informację o sprawach publicznych, w tym o zasadach funkcjonowania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych oraz o majątku publicznym. Wydatkowanie środków publicznych z definicji ma charakter publiczny.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (14)
Główne
u.d.i.p. art. 1 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 5 § 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 6 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 21
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Pomocnicze
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.s.g. art. 61 § 1
Ustawa o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 11b § 1
Ustawa o samorządzie gminnym
u.f.p. art. 35
Ustawa o finansach publicznych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Informacja o wydatkowaniu środków publicznych, w tym kwota odszkodowania z ugody, jest informacją publiczną. Organy nie wykazały braku związku odszkodowania z funkcją publiczną byłego pracownika. Organy nie uzyskały zgody osoby, której dane dotyczą, na ujawnienie informacji, co jest warunkiem ograniczenia dostępu ze względu na prywatność. Klauzula poufności w ugodzie nie jest wiążąca dla organu udostępniającego informacje publiczne.
Godne uwagi sformułowania
nie jest przedmiotem rozpoznania w niniejszym postępowaniu sądowym kwestia prawidłowości załatwienia przez organ pozostałych żądań zawartych w zalegających w przedłożonych Sądowi aktach administracyjnych sprawy pismach ("wnioskach") Skarżącego nie było pomiędzy stronami sporne, że wnioskowana informacja stanowi informację publiczną jakiekolwiek zadysponowanie majątkiem publicznym będzie stanowiło informację publiczną, niezależnie od przeznaczenia wydatkowanych środków publicznych oraz celu, jaki mają one zaspokoić nie sposób ustalić, czy u podłoża inkryminowanej sprawy pracowniczej – a w konsekwencji zawartej w niej ugody – nie leżały okoliczności związane z wykonywaniem zadań kierownika referatu organy co najmniej przedwcześnie uznały, że w niniejszej sprawie nie mogła ziścić się przesłanka, o której mowa w art. 5 ust. 2 in fine u.d.i.p., w postaci wyrażenia przez zainteresowaną osobę fizyczną zgody na rezygnację z przysługującego jej prawa do prywatności jak każde zobowiązanie cywilnoprawne, także ugoda pracownicza – a co za tym idzie: również zawarta w niej klauzula poufności – wiąże tylko jej strony (jest skuteczna wyłącznie inter partes). Nie odnosi natomiast skutku wobec osób trzecich, w tym wobec podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej.
Skład orzekający
Maciej Busz
przewodniczący
Tomasz Grossmann
sprawozdawca
Józef Maleszewski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że informacja o wydatkach publicznych, w tym odszkodowaniach z ugód, jest informacją publiczną, oraz że klauzula poufności w ugodzie nie wyłącza obowiązku udostępnienia informacji bez uzyskania zgody osoby, której dane dotyczą, lub wykazania braku związku z funkcją publiczną."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wypłaty odszkodowania byłemu pracownikowi na podstawie ugody, ale jego zasady dotyczące informacji publicznej i ochrony prywatności mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego tematu dostępu do informacji publicznej i wydatkowania środków publicznych, a także konfliktu między jawnością a prywatnością. Wyrok jasno rozstrzyga wątpliwości dotyczące klauzuli poufności w ugodach.
“Czy klauzula poufności w ugodzie z pracownikiem blokuje dostęp do informacji o wydatkach gminy? Sąd administracyjny odpowiada.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIV SA/Po 813/24 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2024-12-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-11-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Józef Maleszewski
Maciej Busz /przewodniczący/
Tomasz Grossmann /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 1 ust. 1, art. 5 ust. 2, art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a i pkt 5 lit. c, art. 21
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz Sędzia WSA Tomasz Grossmann (spr.) Sędzia WSA Józef Maleszewski Protokolant st. sekr. sąd. Iwona Maciak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi D. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 lipca 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy Z. z dnia 04 grudnia 2023 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego D. T. kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 22 lipca 2024 r. ([...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej jako "SKO" lub "organ II instancji"), po rozpatrzeniu odwołania D. T., utrzymało w mocy decyzję nr [...] Wójta Gminy Z. z 4 grudnia 2023 r. (nr sprawy [...]) o odmowie udostępnienia informacji publicznej.
Zaskarżona decyzja SKO zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
Pismem z 29 sierpnia 2023 r. – zatytułowanym "Ponowny wniosek o udzielenie (uzupełnienie) informacji publicznej" – D. T. (dalej jako "Wnioskodawca" lub "Skarżący") zwrócił się do Wójta Gminy Z. (zwanego dalej "Wójtem" lub "organem I instancji") o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej m.in. kwoty odszkodowania, którą gmina Z. (dalej też jako "Gmina") zapłaciła byłemu Kierownikowi Referatu Infrastruktury Urzędu Gminy w sprawie z zakresu prawa pracy, w związku z zawartą ugodą.
Pismem z 15 września 2023 r. Wójt poinformował Wnioskodawcę, że ze względu na opatrzenie klauzulą poufności "dalszych działań" [poza zapadłym w ww. sprawie postanowieniem o umorzeniu postępowania sądowego] "informacja dotycząca odrębnych ustaleń pomiędzy stronami nie podlega udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej".
W piśmie z 17 listopada 2023 r. (data wpływu do organu I instancji: 20.22.2023 r.) Wnioskodawca wytknął m.in., że w ww. piśmie Wójt ponownie odmówił udzielenia informacji publicznej w sprawie kwoty odszkodowania, którą Gmina zapłaciła kierownikowi Referatu Infrastruktury Urzędu Gminy na podstawie ugody sądowej.
Przywołaną wyżej decyzją z 4.12.2023 r. Wójt – "po rozpatrzeniu wniosku D. T. z dnia 17 listopada 2023 r., który wpłynął do Urzędu Gminy Z. w dniu 20 listopada 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej poprzez udzielenie informacji w sprawie kwoty odszkodowania, którą gmina Z. zapłaciła kierownikowi Referatu Infrastruktury Urzędu Gminy Z. na podstawie ugody sądowej" – odmówił udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej, wyjaśniając w uzasadnieniu, że w związku z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902; dalej w skrócie "u.d.i.p.") dostęp do wnioskowanej informacji podlega ograniczeniu ze względu na potrzebę ochrony prywatności osoby fizycznej, wyrażoną w zawartej w ugodzie klauzuli poufności. Zdaniem organu I instancji w niniejszej sprawie nie wystąpił żaden ze wskazanych w art. 5 ust. 2 zd. 2 u.d.i.p. wyjątków od ograniczenia dostępu do informacji publicznej z uwagi na prywatność osoby fizycznej, tj.: pełnienie funkcji publicznej, związek z pełnieniem funkcji oraz rezygnację przez osobę fizyczną z przysługującej jej ochrony prywatności. Sprawa, w której zapadła ugoda, nie była związana z pełnieniem przez pracownika funkcji publicznej, bowiem osoba ta nie była już pracownikiem Urzędu Gminy. W ocenie organu I instancji "[o]chrona prywatności pracownika nie doznaje wyjątków na gruncie spraw o dostęp do informacji publicznej. Również wskazana osoba nie wyraziła zgody na ujawnienie wnioskowanych danych, co wprost wynika z treści wzajemnych uzgodnień. Strony związały się klauzulą poufności, co tym bardziej zobowiązuje organ do nieujawnienia informacji nią objętych". Ponadto, jak dalej zaznaczył Wójt, zasada jawności z art. 35 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1270, z późn. zm.; dalej skrócie "u.f.p.") odnosi się do klauzul umownych dotyczących wyłączenia jawności ze względu na tajemnicę przedsiębiorstwa i nie obejmuje innych tajemnic ustawowo chronionych. Wnioskowana informacja odnosi się do sytuacji objętej poufnością ze względu na prywatność osoby fizycznej, dlatego należało odmówić jej udostępnienia.
W odwołaniu od opisanej decyzji Wójta, Wnioskodawca podkreślił, że odszkodowanie zostało wypłacone z budżetu Gminy. Z kolei budżet gminy to finanse publiczne, a te podlegają informacji publicznej, zaś odmowa jej udzielenia narusza prawa obywatelskie Skarżącego.
Utrzymując w mocy decyzję Wójta – przywołaną na wstępie decyzją z 22.7.2024 r. – SKO przywołało w uzasadnieniu zasadę jawności wydatkowania środków publicznych, wskazując, że obejmuje ona m.in. udostępnianie informacji publicznej przez ujawnienie wysokości wynagrodzenia wypłacanego na określonym stanowisku, bez wskazywania danych osobowych. Organ II instancji zaznaczył, że udostępnienie informacji o wynagrodzeniu pracowników nie wiąże się z koniecznością ingerencji w ich prawnie chronioną sferę prywatności w sytuacji, gdy na danym stanowisku zatrudniona jest więcej niż jedna osoba. Analogicznie, zdaniem SKO, również informacja o środkach publicznych wydatkowanych przez gminę w wyniku zawartych ugód sądowych z pracownikami (byłymi pracownikami) urzędu gminy stanowi informację publiczną. Zarazem jednak informację o wysokości środków wypłaconych jako zadośćuczynienie za naruszenia praw pracowniczych należy – tak jak informacje o wynagrodzeniu – zaliczyć do danych osobowych, stanowiących składnik prywatności. Dlatego w odniesieniu do osób niepełniących funkcji publicznych organ nie może podać danych zindywidualizowanych, a jedynie dane zbiorcze, które uniemożliwią identyfikację osób, których dotyczą. Zdaniem SKO "[i]nformacja o wypłaconym zadośćuczynieniu dotyczy sfery materialnej i odnosi się do sfery prywatności, dlatego korzysta z szerokiej ochrony prawnej co do udostępniania jej osobom trzecim. Informacje o wysokości zadośćuczynienia wypłaconego konkretnej, zindywidualizowanej osobie stanowi naruszenie jej prawa do prywatności. [...] udostępnienie takich danych nie będzie naruszało prawa do prywatności tylko w sytuacji, gdy takich sporów sądowych zakończonych ugodą było więcej niż jeden". W konkluzji SKO stwierdziło, że w pełni aprobuje stanowisko Wójta, iż udostępnienie informacji o wysokości wypłaconego zadośćuczynienia naruszałoby prawo do prywatności osoby fizycznej w zakresie nie związanym z pełnioną przez nią wcześniej funkcją publiczną. "Kwota uzgodniona w ugodzie sądowej wynikała z naruszenia praw pracowniczych, co nie było związane z pełnieniem przez Kierownika ...... funkcji publicznej. Ponadto, osoba której dotyczą dane wyraźnie zastrzegła objęcie treści ugody tajemnicą, co zostało wprost wyrażone w jej treści" [pisownia oryginalna].
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na opisaną decyzję SKO, D. T. – zarzuciwszy naruszenie art. 4 [ust. 1] pkt 1 u.d.i.p. oraz art. 61 ust. 1 i art. 11b ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, a także błędne przyjęcie na podstawie ustawy o ochronie danych osobowych, że udzielenie informacji publicznej spowodowałoby nadużycie danych osobowych osoby fizycznej oraz błędne przyjęcie, że informacja dotyczy osoby fizycznej (informacja osobista), a nie organu władzy publicznej – wniósł o: (i) uchylenie zaskarżonej decyzji w całości; (ii) zobowiązanie SKO do uznania, że [żądana] informacja jest informacją publiczną i do zobowiązania Wójta do udzielenia wnioskowanej informacji; (iii) przeprowadzenie rozprawy. W uzasadnieniu skargi jej autor podkreślił, że wbrew stanowisku SKO żądana informacja dotyczy władzy publicznej (nie osoby fizycznej), gdyż dotyczy gospodarki finansowej Gminy, która zgodnie z ustawą jest i musi być jawna. Zdaniem Skarżącego, SKO błędnie przyjmuje, że udzielenie informacji narusza sferę prywatną osoby fizycznej. Koszty sądowe w sprawach cywilnych to nie tylko wartość przedmiotu sporu, ale także odsetki ustawowe za opóźnienia, opłaty sądowe i wydatki, opłaty kancelaryjne oraz opłaty za czynności procesowe pełnomocników. Koszty te nie dotyczą zatem wyłącznie strony postępowania. "W przypadku jednostek sektora finansów publicznych wydatki te dotyczą gospodarki finansowej i dlatego implikowane są jawnością". W ocenie Skarżącego, choć nie deprecjonuje on ochrony prawnej osoby fizycznej, to w niniejszej sprawie w żaden sposób nie dochodzi do naruszenia danych osobowych takich jak bezpieczeństwo, poufność, dostępność lub integralność danych.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
W piśmie procesowym datowanym na 3 grudnia 2024 r. (data wpływu do Sądu: 10.12.2024 r.) Skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodów:
1) z ugody sądowej zawartej przed Sądem Rejonowym w P. pomiędzy powódką M. N., a pozwanym Urzędem Gminy w sprawie o sygn. akt [...] – na okoliczność wyjaśnienia wątpliwości, czy wniosek Skarżącego o udostępnienie informacji publicznej w zakresie odszkodowania pochodzącego z budżetowych środków pieniężnych Gminy, której finanse są jawne, faktycznie stanowi naruszenie danych osobowych ww. osoby fizycznej, zwłaszcza że Skarżący nigdy nie wnioskował o podanie nazwiska, tylko posługiwał się wyłącznie stanowiskiem służbowym, oraz czy zakres poufności tej ugody dotyczy także udzielania informacji publicznej w zakresie ww. odszkodowania – o której to ugody "zażądanie" przez Sąd, Skarżący jednocześnie wniósł;
2) z załączonego do pisma procesowego oświadczenia M. N. z 4 grudnia 2024 r. (z podpisem notarialnie poświadczonym), na okoliczność, że ta "w zakresie prawem przewidzianym" wyraziła uprzednio zgodę, aby Skarżący mógł wystąpić o udzielenie informacji dotyczącej ww. odszkodowania.
Na rozprawie w dniu 19 grudnia 2024 r. Skarżący podtrzymał wnioski i wywody skargi, a także wniosek dowodowy zawarty w piśmie procesowym z 3.12.2024 r. Sąd, wydanym na tej rozprawie postanowieniem:
1) oddalił wniosek Skarżącego o przeprowadzenie dowodu z ugody sądowej zawartej w sprawie o sygn. akt [...];
2) uwzględnił wniosek Skarżącego o przeprowadzenie dowodu z oświadczenia M. N. z 4.12.2024 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek zasadniczo z innych powodów niż w niej wskazane.
Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; w skrócie "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.
W myśl art. 21 in principio ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902; w skrócie "u.d.i.p.") przepisy p.p.s.a. stosuje się także do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej.
Taka skarga została wniesiona w niniejszej sprawie. Jej przedmiotem uczyniono decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 22.7.2024 r. ([...]), utrzymującą w mocy decyzję nr [...] Wójta Gminy Z. z 4.12.2023 r. ([...]) odmawiającą Skarżącemu udostępnienia informacji publicznej w sprawie kwoty odszkodowania, którą Gmina zapłaciła Kierownikowi Referatu Infrastruktury Urzędu Gminy na podstawie ugody sądowej.
W związku z tym należy w pierwszej kolejności podkreślić, że nie jest przedmiotem rozpoznania w niniejszym postępowaniu sądowym kwestia prawidłowości załatwienia przez organ pozostałych żądań zawartych w zalegających w przedłożonych Sądowi aktach administracyjnych sprawy pismach ("wnioskach") Skarżącego z: 20.7.2023 r., 29.8.2024 r. oraz 17.11.2023 r., ani kwestia terminowości działania organów w sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją (zauważmy, że w tej sprawie, zainicjowanej, jak uznały organy, wnioskiem z 17.11.2023 r. decyzja I instancji została wydana dopiero 4.12.2023 r., a decyzja II instancji – 22.7.2024 r.), a jedynie zasadność orzeczonej przez organy obu instancji odmowy udostępnienia wnioskowanej informacji.
Od razu trzeba zaznaczyć, że wbrew treści żądania skargi (dotyczącego zobowiązania SKO do uznania, że wnioskowana informacja jest informacją publiczną), nie było pomiędzy stronami sporne, że wnioskowana informacja stanowi informację publiczną. Dość powiedzieć, że organ I instancji wydał decyzję o odmowie udostępnienia "wnioskowanej informacji publicznej". Tymczasem gdyby kwestionował taki status tej informacji, to wówczas poprzestałby na poinformowaniu Wnioskodawcy "zwykłym" pismem, że żądana informacja nie jest informacją publiczną podlegającą udostępnieniu w trybie u.d.i.p.
Sąd w niniejszym składzie podziela zgodne stanowisko stron postępowania, że przedmiotowa informacja o wysokości odszkodowania ustalonego w ugodzie sądowej zawartej pomiędzy Urzędem Gminy, a jego (byłym) pracownikiem jest informacją publiczną w rozumieniu u.d.i.p.
Zgodnie z art. 1 ust. 1 tej ustawy każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu u.d.i.p. i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w tej ustawie. Taką informację w szczególności stanowi – jak wynika z otwartego wyliczenia zawartego w art. 6 ust. 1 u.d.i.p. – informacja o: zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych (pkt 3 lit. a), a także o majątku publicznym, w tym o majątku jednostek samorządu terytorialnego oraz samorządów zawodowych i gospodarczych oraz majątku osób prawnych samorządu terytorialnego, a także kas chorych (pkt 5 lit. c).
Nie ulega wątpliwości, że katalog informacji publicznych zawarty w art. 6 ust. 1 u.d.i.p. ma charakter otwarty (niewyczerpujący) – o czym expressis verbis świadczy poprzedzenie go przez ustawodawcę wyrażeniem "w szczególności".
Sąd podziela stanowisko judykatury, że jakiekolwiek zadysponowanie majątkiem publicznym będzie stanowiło informację publiczną, niezależnie od przeznaczenia wydatkowanych środków publicznych oraz celu, jaki mają one zaspokoić. To nie przeznaczenie środków publicznych decyduje bowiem o tym, czy konkretna informacja ma walor informacji publicznej, gdyż już sam fakt ich wydatkowania sprawia, że informacje na ten temat mają publiczny charakter i winny podlegać ujawnieniu w trybie i na zasadach określonych w u.d.i.p. (por. wyrok WSA z 9.2.2023 r., IV SAB/Wr 877/22, i tam powołane dalsze orzecznictwo sądów administracyjnych; ten wyrok oraz – w braku odmiennego zastrzeżenia – pozostałe orzeczenia przywołane w niniejszym uzasadnieniu są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, w skrócie "CBOSA", dostępnej pod adresem internetowym: orzeczenia.nsa.gov.pl).
Okoliczność, że dana informacja ma status informacji publicznej, nie przesądza jeszcze o konieczności jej udostępnienia na wniosek zainteresowanego podmiotu. W przepisach art. 5 u.d.i.p. przewidziane zostały bowiem przypadki, w których prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu. W kontrolowanej sprawie istotne znaczenie ma regulacja art. 5 ust. 2 u.d.i.p., która stanowiła prawną podstawę odmowy udostępnienia żądanej informacji publicznej. W myśl tego przepisu: "Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa".
Uzasadniając orzeczoną odmowę, organy powołały się na prywatność osoby fizycznej, która była stroną inkryminowanej ugody sądowej i która podpisała zawartą w tej ugodzie – jak twierdzi Wójt – klauzulę poufności.
Podkreślenia zatem wymaga, że wskazane ograniczenie prawa do informacji, motywowane względami ochrony prywatności osoby fizycznej ulega zniesieniu w dwóch przewidzianych w art. 5 ust. 2 zd. 2 u.d.i.p. przypadkach, tj.: (i) gdy żądana informacja publiczna dotyczy osoby pełniącej funkcję publiczną i ma związek z pełnieniem tej funkcji lub (ii) gdy osoba fizyczna rezygnuje z przysługującego jej prawa do prywatności w tym zakresie.
Na tym tle normatywnym Wójt w uzasadnieniu swej decyzji wywiódł, że sprawa będąca przedmiotem rozstrzygnięcia "nie była związana z pełnieniem przez pracownika funkcji publicznej, bowiem osoba ta nie była już pracownikiem Urzędu Gminy". SKO argumentowało natomiast, że "[k]wota uzgodniona w ugodzie sądowej wynikała z naruszenia praw pracowniczych, co nie było związane z pełnieniem przez Kierownika ...... funkcji publicznej. Ponadto, osoba której dotyczą dane wyraźnie zastrzegła objęcie treści ugody tajemnicą, co zostało wprost wyrażone w jej treści".
Odnosząc się zatem w pierwszej kolejności do kwestii, czy żądana przez Skarżącego informacja dotyczyła osoby pełniącej funkcji publiczną i czy miała związek z pełnieniem tej funkcji, trzeba stwierdzić, że organy obu instancji nie wykazały w sposób należyty i niewątpliwy, że żądana informacja pozostawała bez związku z pełnieniem przez byłego pracownika Urzędu Gminy (Kierownika Referatu Infrastruktury) funkcji publicznej.
Wypada w tym miejscu wyjaśnić, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowym "osobą pełniącą funkcję publiczną" w rozumieniu art. 5 ust. 2 u.d.i.p. jest osoba pełniąca takie stanowiska i funkcje, których sprawowanie jest równoznaczne z podejmowaniem działań wpływających bezpośrednio na sytuację prawną innych osób lub łączy się co najmniej z przygotowywaniem szeroko rozumianych rozstrzygnięć dotyczących innych podmiotów (por. wyrok NSA z 1.12.2023 r., III OSK 3050/21). Pojęcie "osoby pełniącej funkcję publiczną" odnosi się więc do osoby, która w ramach instytucji publicznej realizuje w pewnym zakresie nałożone na tę instytucję zadania publiczne, z wyłączeniem stanowisk usługowych i technicznych. Ustalenie czy dana osoba pełni funkcję publiczną powinno odnosić się do badania, czy określona osoba w ramach instytucji publicznej realizuje w pewnym zakresie nałożone na tę instytucję zadanie publiczne (por. wyrok WSA z 20.3.2024 r., II SAB/Ke 38/24). W konsekwencji "pracownikami samorządowymi pełniącymi funkcje publiczne w rozumieniu art. 5 ust. 2 zd. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej będą nie tylko osoby zajmujące stanowiska kierownicze, ale także inni pracownicy samorządowi, którzy w ramach swoich obowiązków wykonują zadania, które wywierają wpływ na podejmowanie rozstrzygnięć o charakterze władczym" (wyrok WSA z 8.2.2024 r., III SAB/Gd 255/23).
W świetle powyższych uwag nie ulega wątpliwości, że osoba piastująca stanowisko kierownika referatu infrastruktury w urzędzie gminy jest, co do zasady, osobą pełniącą funkcję publiczną w rozumieniu art. 5 ust. 2 u.d.i.p. W kontrolowanej sprawie okoliczności tej nie kwestionowały organy obu instancji, które jedynie podnosiły, że żądana informacja nie miała związku z pełnieniem funkcji publicznej, gdyż:
- w chwili zawarcia ugody osoba, na której rzecz przyznano odszkodowanie, a która wcześniej piastowała stanowisko Kierownika Referatu Infrastruktury, nie była już pracownikiem Urzędu Gminy (tak organ I instancji);
- zasądzone odszkodowanie nie było związane z pełnieniem przez Kierownika [Referatu Infrastruktury] funkcji publicznej (tak SKO).
W ocenie Sądu okoliczność, że osoba pełniąca funkcję publiczną, w chwili zawarcia ugody tej funkcji już nie pełniła (a nawet nie była pracownikiem Urzędu Gminy) nie oznacza samo w sobie ("automatycznie"), że uzgodnione w tej ugodzie odszkodowanie nie mogło mieć związku z pełnieniem funkcji publicznej. Liczy się bowiem nie czas zawarcia ugody, a okoliczności, które stanowiły podstawę faktyczną zawiśnięcia przed sądem pracy sporu zakończonego tą ugodą. Na podstawie przedłożonych Sądowi akt sprawy, w tym motywów obu decyzji, nie sposób zaś ustalić, czy u podłoża inkryminowanej sprawy pracowniczej – a w konsekwencji zawartej w niej ugody – nie leżały okoliczności związane z wykonywaniem zadań kierownika referatu. W każdym razie organy braku takiego związku w sposób dostateczny i przekonujący w swych decyzjach nie wykazały.
Co jednak jeszcze istotniejsze dla wyniku kontroli sądowej tych decyzji – nawet gdyby przyjąć, w ślad za organami obu instancji, że zawarta ugoda nie miała żadnego związku z wcześniejszym pełnieniem przez (byłego) pracownika funkcji publicznej (Kierownika Referatu Infrastruktury Urzędu Gminy), to należy stwierdzić, że organy te co najmniej przedwcześnie uznały, że w niniejszej sprawie nie mogła ziścić się przesłanka, o której mowa w art. 5 ust. 2 in fine u.d.i.p., w postaci wyrażenia przez zainteresowaną osobę fizyczną zgody na rezygnację z przysługującego jej prawa do prywatności w zakresie objętym wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej.
Nie ulega wątpliwości, że informacja o wynagrodzeniu pracownika niepełniącego funkcji publicznej (tu odpowiednio: o wysokości uzyskanego przezeń od pracodawcy odszkodowania), identyfikująca taką osobę z imienia i nazwiska, podlega ochronie ze względu na prywatność osoby fizycznej i w związku z tym może zostać udostępniona dopiero po uzyskaniu zgody pracownika, przewidzianej w art. 5 ust. 2 in fine u.d.i.p. (por. wyrok NSA z 11.7.2024 r., III OSK 2547/23).
Oznacza to, że przed załatwieniem wniosku o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej osoby fizycznej organ powinien zwrócić się do tej osoby z pytaniem, czy rezygnuje ona z przysługującego jej prawa (por. wyrok NSA z 4.2.2020 r., I OSK 2477/18; por. też WSA z 6.7.2022 r., IV SA/Po 342/22) – czego organy w kontrolowanej sprawie nie uczyniły. Zamiast tego organy przyjęły, że brak wymaganej zgody wynika w sposób dorozumiany z faktu zamieszczenia w inkryminowanej ugodzie klauzuli poufności.
W ocenie Sądu takie stanowisko nie jest uprawnione.
Po pierwsze, jak każde zobowiązanie cywilnoprawne, także ugoda pracownicza – a co za tym idzie: również zawarta w niej klauzula poufności – wiąże tylko jej strony (jest skuteczna wyłącznie inter partes). Nie odnosi natomiast skutku wobec osób trzecich, w tym wobec podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej. W konsekwencji zawarta w inkryminowanej ugodzie klauzula poufności nie zwalniała organu z powinności zwrócenia się do zainteresowanej osoby z pytaniem o zgodę na udostępnienie żądanej informacji. Tym bardziej że zainteresowana osoba w każdym czasie może zmienić swoje stanowisko w tej sprawie, tj. pierwotną odmowę zastąpić zgodą lub na odwrót (poza zakresem badania w niniejszej sprawie pozostaje kwestia, czy taka zmiana stanowiska nie skutkowałaby naruszeniem zobowiązania wynikającego z ugody; dla oceny "podstawności" udostępnienia żądanej informacji jest to kwestia irrelewantna z wyżej podanej przyczyny, tj. z uwagi na skuteczność węzła obligacyjnego wyłącznie inter partes).
Po drugie, załączone do pisma procesowego Skarżącego z 3.12.2024 r. oświadczenie byłego pracownika (Kierownika Referatu) uprawdopodabnia wniosek, że gdyby organ I instancji przed wydaniem decyzji wystąpił do tej osoby o zgodę na udostępnienie wnioskowanej informacji, zapewne taką zgodę by uzyskał (inna rzecz, czy organowi na uzyskaniu takiej zgody, otwierającej drogę do udostępnienia wnioskowanej informacji, w tym przypadku w ogóle zależało).
Z tych względów orzeczona odmowa udostępnienia Skarżącemu wnioskowanej informacji jawi się jako co najmniej przedwczesna.
W pozostałym zakresie zarzuty skargi okazały się chybione, a wręcz niezrozumiałe. Wszak organy nie kwestionowały, że są właściwe w sprawie udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej, na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Nie zaprzeczały również, że gospodarka finansowa gminy oraz działalność jej organów są jawne; przeciwnie, SKO poświęciło zasadzie jawności wydatkowania środków publicznych istotną część uzasadnienia zaskarżonej decyzji. W żadnym też fragmencie swych rozstrzygnięć organy nie podnosiły zarzutu "nadużycia danych osobowych" osoby fizycznej.
Mając wszystko to na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. oraz art. 21 u.d.i.p. orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku, tj. uchylił zaskarżoną decyzję SKO oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta.
O zwrocie kosztów postępowania (pkt 2 sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a., uwzględniając poniesiony przez Skarżącego koszt wpisu od skargi, w wysokości 200 zł.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI