IV SA/Po 807/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2024-01-15
NSAAdministracyjneŚredniawsa
skarga powszechnasąd administracyjnywłaściwość rzeczowadopuszczalność skargiuchwała rady gminyK.p.a.P.p.s.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę na uchwałę Rady Miasta, uznając ją za niedopuszczalną z powodu braku właściwości rzeczowej sądu administracyjnego.

Skarga została wniesiona przez A. P. na uchwałę Rady Miasta dotyczącą uznania wcześniejszej skargi za niezasadną. Sąd administracyjny, badając dopuszczalność skargi, stwierdził, że jej przedmiot nie mieści się w zakresie kognicji sądu administracyjnego, określonej w art. 3 P.p.s.a. Skarga dotyczyła tzw. "skargi powszechnej" (obywatelskiej) na podstawie art. 227 K.p.a., która nie podlega kognicji sądów administracyjnych. W związku z tym, sąd odrzucił skargę jako niedopuszczalną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę A. P. na uchwałę Rady Miasta z dnia 29 grudnia 2022 r., która dotyczyła uznania skargi za niezasadną. Skarga została wniesiona na podstawie art. 227 Kodeksu postępowania administracyjnego (K.p.a.). Sąd, przystępując do badania dopuszczalności skargi, stwierdził, że nie mieści się ona we właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, określonej w art. 3 P.p.s.a. Sąd wyjaśnił, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje ściśle określone akty i czynności, takie jak decyzje administracyjne, postanowienia czy akty prawa miejscowego. Natomiast skargi tzw. "powszechne" (obywatelskie), o których mowa w art. 227 K.p.a., dotyczące np. zaniedbań lub nienależytego wykonywania zadań przez organy, nie podlegają kognicji sądów administracyjnych. Są one rozpatrywane w odrębnym, uproszczonym postępowaniu administracyjnym. Uchwała Rady Miasta podjęta w wyniku takiej skargi nie jest aktem podlegającym zaskarżeniu do sądu administracyjnego. W związku z tym, sąd uznał skargę za niedopuszczalną i postanowił ją odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga taka nie mieści się w kognicji sądu administracyjnego, ponieważ dotyczy tzw. skargi powszechnej, która nie podlega kontroli sądów administracyjnych.

Uzasadnienie

Sąd administracyjny bada dopuszczalność skargi, w tym właściwość rzeczową. Skargi na uchwały Rady Miasta podjęte w wyniku rozpatrzenia skargi na podstawie art. 227 K.p.a. nie są objęte zakresem kontroli sądów administracyjnych, określonym w art. 3 P.p.s.a., gdyż są to czynności informujące o sposobie załatwienia skargi, a nie akty podlegające zaskarżeniu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (5)

Główne

p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skarga podlega odrzuceniu, jeżeli jej wniesienie jest niedopuszczalne z innych przyczyn niż wymienione w § 1 pkt 2-6.

k.p.a. art. 227

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

Przedmiot skargi powszechnej (obywatelskiej).

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 3 § § 2-4

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.

p.p.s.a. art. 4

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa rozstrzyganie sporów o właściwość.

k.p.a. art. 229 § pkt 3

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

Wskazuje organ właściwy do rozpatrzenia skargi dotyczącej działalności wójta.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga nie mieści się we właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, ponieważ dotyczy skargi powszechnej (obywatelskiej) na uchwałę Rady Miasta, która nie jest aktem podlegającym kognicji sądu administracyjnego.

Godne uwagi sformułowania

Skargę należało odrzucić. Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność. W ocenie Sądu, sprawa, której dotyczy skarga nie mieści się we właściwości rzeczowej sądu administracyjnego. Właściwość sądu administracyjnego nie obejmuje natomiast spraw zainicjowanych skargami na działalność organów, a więc takich, których przedmiotem jest krytyka nienależytego wykonywania lub organizacji zadań przez organy i ich pracowników, skarg zawierających zarzuty wadliwej działalności organu, wyrażających niezadowolenie z jego pracy, wytykających zaniechania i inne nieprawidłowości, czyli skarg tzw. "powszechnych" (obywatelskich), o których mowa w art. 227 k.p.a. Tego rodzaju uchwały, będące formą załatwienia skargi lub wniosku rozpatrywanego w tym trybie, nie podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego.

Skład orzekający

Maciej Busz

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ugruntowana interpretacja zakresu kognicji sądów administracyjnych w kontekście skarg powszechnych i uchwał organów samorządowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy uchwała jest konsekwencją rozpatrzenia skargi obywatelskiej na podstawie art. 227 K.p.a.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej - dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego. Choć nie zawiera nietypowych faktów, jest istotna dla zrozumienia granic jurysdykcji sądów administracyjnych.

Kiedy uchwała rady gminy nie trafi do sądu administracyjnego? Wyjaśniamy granice kognicji.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Po 807/23 - Postanowienie WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2024-01-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-12-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Maciej Busz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maciej Busz po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. P. na uchwałę Rady Miasta z dnia [...] grudnia 2022 r., nr [...] w przedmiocie uznania skargi za niezasadną postanawia odrzucić skargę.
Uzasadnienie
A. P. pismem z dnia 21 listopada 2023 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na uchwałę Rady Miasta z dnia 29 grudnia 2022 r., nr [...] w przedmiocie uznania skargi za niezasadną.
W odpowiedzi na skargę organ wskazał, że przedmiotowa uchwała została podjęta w wyniku skargi wniesionej na podstawie art. 227 k.p.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skargę należało odrzucić.
Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1364 z późn. zm.) - zwanej dalej jako: "p.p.s.a."
W ocenie Sądu, sprawa, której dotyczy skarga nie mieści się we właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, określonej enumeratywnie w art. 3 § 2-4 i art. 4 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę, co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem, których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 i 803.) - zwanej dalej: "k.p.a.", postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w k.p.a. oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Stosownie natomiast z art. 3 § 2a i § 3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (§ 2a) oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (§ 3).
Ponadto, w myśl art. 4 p.p.s.a., sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.
Właściwość sądu administracyjnego nie obejmuje natomiast spraw zainicjowanych skargami na działalność organów, a więc takich, których przedmiotem jest krytyka nienależytego wykonywania lub organizacji zadań przez organy i ich pracowników, skarg zawierających zarzuty wadliwej działalności organu, wyrażających niezadowolenie z jego pracy, wytykających zaniechania i inne nieprawidłowości, czyli skarg tzw. "powszechnych" (obywatelskich), o których mowa w art. 227 k.p.a. Prawo wniesienia takiej skargi stanowi realizację zagwarantowanego każdemu w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, prawa składania petycji, skarg i wniosków do organów państwowych, organów jednostek samorządu terytorialnego, organów samorządowych jednostek organizacyjnych oraz do organizacji i instytucji społecznych. Do rozpatrywania tego rodzaju skarg, właściwe są organy państwowe, działające w trybie określonym w Dziale VIII k.p.a. "Skargi i wnioski".
Zgodnie z art. 227 k.p.a., przedmiotem "skargi powszechnej" może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Wniesiona skarga uruchamia jednoinstancyjne postępowanie administracyjne o charakterze uproszczonym, kończącym się czynnością faktyczną zawiadomienia skarżącego o sposobie załatwienia sprawy. W postępowaniu tym nie istnieją strony, nie ma instancji, a działania podejmowane przez organ nie mają formy aktu lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a. Postępowanie ma na celu ustalenie prawidłowości i terminowości działania organów administracyjnych i ich pracowników oraz zbadanie potrzeby podjęcia określonych czynności.
Organy jednostek samorządu terytorialnego podejmują co prawda uchwały we wszystkich sprawach należących do ich właściwości (co sugerowałoby możliwość zaskarżenia ich do sądu administracyjnego), jednakże uchwały podjęte w wyniku skargi wniesionej na podstawie art. 227 k.p.a. (a z taką uchwałą mamy do czynienia w niniejszej sprawie) są taką samą czynnością informującą o sposobie załatwienia skargi, jak i czynności innych organów wymienionych w art. 229 k.p.a., którym uchwała nie jest przypisana jako prawna forma działania (por. postanowienie NSA z 12 kwietnia 2001 r., sygn. akt I SA 2668/00, publ. LEX nr 54426, oraz postanowienia NSA z 7 lipca 2009 r., sygn. akt I OSK 803/09 i z 3 września 2009 r., sygn. akt I OSK 1064/09, publ. CBOSA). Tego rodzaju uchwały, będące formą załatwienia skargi lub wniosku rozpatrywanego w tym trybie, nie podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego.
Dodatkowo art. 229 pkt 3 k.p.a. wskazuje, że organem właściwym do rozpatrzenia skargi dotyczącej zadań lub działalności wójta (burmistrza lub prezydenta miasta) i kierowników gminnych jednostek organizacyjnych, z wyjątkiem spraw określonych w pkt 2, jest rada gminy. Wymaga zaakcentowania, że właściwością sądu administracyjnego nie jest objęta ocena sposobu działania czy pracy organu administracji, jak i jego pracowników, gdyż jest to wewnętrzna sprawa organów. Skarga powszechna jest odformalizowanym środkiem obrony i ochrony różnych interesów jednostki, których naruszenie nie daje podstaw do żądania wszczęcia postępowania administracyjnego. Skargi takie są załatwiane w samodzielnym jednoinstancyjnym postępowaniu uproszczonym, kończącym się czynnością materialno - techniczną - zawiadomieniem skarżącego o sposobie załatwienia sprawy będącej przedmiotem skargi.
W związku z powyższym wniesiona w niniejszej sprawie skarga nie podlega właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, ponieważ jej przedmiot nie mieści się w zakresie kognicji tego sądu, wyznaczonej treścią art. 3 p.p.s.a.
Skargę należało uznać za niedopuszczalną i odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Wobec powyższego orzeczono, jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI