IV SA/PO 558/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2006-03-16
NSAAdministracyjneWysokawsa
pomoc społecznadom pomocy społecznejskierowaniedecyzjanieważnośćprawo administracyjnesamorządprawo przejścioweinterpretacja przepisów

WSA w Poznaniu stwierdził nieważność decyzji o skierowaniu do Domu Pomocy Społecznej, uznając, że zmiany prawne nie mogły pozbawić strony nabytych praw.

Sprawa dotyczyła skargi Z.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję uchylającą wcześniejsze skierowanie do Domu Pomocy Społecznej. Sąd stwierdził nieważność obu decyzji, wskazując na rażące naruszenie prawa wynikające z błędnej interpretacji przepisów przejściowych nowej ustawy o pomocy społecznej. Sąd podkreślił, że zmiany prawne nie mogły pozbawić strony praw nabytych na podstawie ostatecznej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę Z.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Dyrektora Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w K. uchylającą wcześniejsze decyzje o skierowaniu skarżącej do Domu Pomocy Społecznej w S. oraz o jej zakwalifikowaniu do DPS w Ś. Powodem uchylenia decyzji były zmiany w ustawie o pomocy społecznej wprowadzone ustawą o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, które zmieniły tryb kierowania do DPS. Skarżąca podnosiła, że jest osobą samotną, ciężko schorowaną, w trudnych warunkach mieszkaniowych i nie jest w stanie samodzielnie funkcjonować. Sąd uznał skargę za uzasadnioną i stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty. Uzasadnienie opierało się na art. 149 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, który stanowił, że decyzje o skierowaniu do DPS wydane przed 1 maja 2004 r. zachowują moc. Sąd uznał, że uchylenie decyzji na podstawie zmian prawnych, które nie miały wpływu na możliwość realizacji praw nabytych, stanowiło rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Podkreślono, że wejście w życie ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego nie mogło być podstawą do uchylenia decyzji na niekorzyść strony w trybie art. 43 ust. 2a ustawy o pomocy społecznej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zmiany te nie mogły stanowić podstawy do uchylenia decyzji, która została wydana przed wejściem w życie nowych przepisów i na podstawie których strona nabyła prawa.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na art. 149 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej z 2004 r., który stanowił, że decyzje o skierowaniu do DPS wydane przed 1 maja 2004 r. zachowują moc. Uchylenie takiej decyzji na podstawie późniejszych zmian prawnych, które nie wpływały na możliwość realizacji nabytych praw, stanowiło rażące naruszenie prawa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (8)

Główne

u.p.s. art. 149 § ust. 3

Ustawa o pomocy społecznej

Decyzje o skierowaniu do domu pomocy społecznej wydane przed dniem 1 maja 2004 r. zachowują moc.

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji w przypadku rażącego naruszenia prawa.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uwzględnienia skargi w przypadku naruszenia prawa materialnego lub proceduralnego.

p.p.s.a. art. 152

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określenie, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

Pomocnicze

u.p.s. art. 43 § ust. 2a

Ustawa o pomocy społecznej

Podstawa uchylenia decyzji na niekorzyść strony.

u.p.s. art. 43 § ust. 2

Ustawa o pomocy społecznej

Przesłanki zmiany sytuacji osobistej lub dochodowej strony.

u.d.j.s.t. art. 54 § pkt 2

Ustawa o dochodach jednostek samorządu terytorialnego

Zmiany w trybie kierowania do domu pomocy społecznej.

k.p.a. art. 16 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Ochrona praw nabytych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zmiany prawne nie mogły pozbawić strony praw nabytych na podstawie ostatecznej decyzji. Uchylenie decyzji na podstawie zmian prawnych, które nie wpływają na realizację nabytych praw, stanowi rażące naruszenie prawa.

Odrzucone argumenty

Decyzja o skierowaniu do DPS mogła zostać uchylona w związku ze zmianami przepisów ustawy o pomocy społecznej.

Godne uwagi sformułowania

uchylenie decyzji w warunkach nie odpowiadających wymaganiom powołanego przepisu stanowi rażące naruszenie prawa ustawa ta w żaden sposób nie wpłynęła na możliwość realizacji przez Z.S. praw słusznie nabytych na podstawie ostatecznej decyzji

Skład orzekający

Ewa Kręcichwost-Durchowska

przewodniczący

Ewa Makosz-Frymus

sprawozdawca

Maciej Dybowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ochrona praw nabytych w kontekście zmian przepisów, interpretacja przepisów przejściowych w prawie administracyjnym, zasada nieważności decyzji przy rażącym naruszeniu prawa."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmian w ustawie o pomocy społecznej i przepisach przejściowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe stosowanie przepisów przejściowych i ochrona praw nabytych, nawet w obliczu zmian legislacyjnych. Jest to istotne dla zrozumienia stabilności prawnej w administracji.

Nawet zmiany prawa nie mogą odebrać nabytych praw: Sąd chroni osobę potrzebującą pomocy społecznej.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Po 558/04 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2006-03-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-05-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Ewa Kręcichwost-Durchowska /przewodniczący/
Ewa Makosz-Frymus /sprawozdawca/
Maciej Dybowski
Symbol z opisem
6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska Sędziowie NSA Ewa Makosz-Frymus (spr.) WSA Maciej Dybowski Protokolant ref-staż. Paweł Grzęda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 marca 2006 r. sprawy ze skargi Z. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie skierowania do Domu Pomocy Społecznej 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty K. z dnia[...]lutego 2004r. nr [...], 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ M. Dybowski /-/ E. Kręcichwost-Durchowska /-/ E. Makosz - Frymus KP
Uzasadnienie
Dyrektor Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w K. decyzją z dnia [...]listopada 2003 r. nr [...]zakwalifikował Z.S. do Domu Pomocy Społecznej w Ś.wskazując, że przewidywany termin skierowania do tego Domu to IV kwartał 2004 r. ponieważ wnioskodawczynię wpisano na listę osób oczekujących na umieszczenie w DPS pod pozycją nr 4.
W uzasadnieniu wskazano, że z przedstawionej dokumentacji wynika, że Z. S. z powodu stanu zdrowia nie jest w stanie zaspokoić samodzielnie swoich podstawowych potrzeb, wymaga leczenia szpitalnego, rehabilitacji, całodobowej opieki i pielęgnacji. Brak jest osób mogących zapewnić właściwą opiekę w miejscu zamieszkania.
Pismem z dnia [...] grudnia 2003 r. Z. S. zwróciła się do Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w K. o przeniesienie jej do Domu Pomocy Społecznej w S.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...] Dyrektor Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w K. uchylił w całości swoją decyzję z dnia [...]listopada 2003 r. nr [...]i zakwalifikował Z.S. do Domu Pomocy Społecznej w S. podając, że przewidywany termin skierowania do tego Domu to III kwartał 2004 r. Wnioskodawczynię wpisano na listę osób oczekujących na skierowanie do DPS w S. pod pozycją nr 6.
Następnie decyzją z dnia [...] lutego 2004 r.nr [...]Dyrektor Centrum Pomocy Rodzinie w K., działając z urzędu, na podstawie art. 43 ust.2a, art. 55e ust. 2i 3 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U z 1998 r. nr 64 poz. 414 ze zm.) oraz art. 54 pkt 2 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz.U. nr 203 poz. 1966), uchylił swoją decyzję z dnia [...]grudnia 2003 r. nr [...] w sprawie zakwalifikowania Z. S. do Domu Pomocy Społecznej w S..
W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że w związku ze zmianami ustawy o pomocy społecznej wprowadzonymi art. 54 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w zakresie trybu kierowania osób do domu pomocy społecznej, od 1 stycznia 2004 r. decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej i decyzję ustalającą opłatę za pobyt w takim domu wydaje organ gminy właściwy dla tej osoby w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej.
Decyzję o umieszczeniu w domu pomocy społecznej wydaje starosta ze względu na miejsce położenia domu jeżeli okres oczekiwania na miejsce w domu pomocy społecznej nie przekracza 3 miesięcy. Powyższa zmiana stanu prawnego, zdaniem organu, spowodowała konieczność uchylenia decyzji kwalifikującej Z.S. do DPS w S. ponieważ wniosek o skierowanie podlega rozpatrzeniu przez Ośrodek Pomocy Społecznej w K..
Z. S. wniosła odwołanie od decyzji z dnia [...]lutego 2004 r. podnosząc, że udokumentowała swój zły stan zdrowia i nie jest w stanie w takiej sytuacji sama sobie pomóc.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze , po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję powołując się na wprowadzoną od 1 stycznia 2004 r. art.54 pkt 2 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego zmianę przepisów ustawy o pomocy społecznej w zakresie trybu rozpatrywania wniosków o skierowanie do domu pomocy społecznej i właściwości organów w tych sprawach.
Z.S. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła o przyznanie jej miejsca w domu pomocy społecznej w S. gdyż jest osobą samotną, ciężko schorowaną, ma trudne warunki mieszkaniowe i nie jest w stanie samodzielnie sobie dać radę.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
Zgodnie z art. 149 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. nr 64 poz. 593 ze zm.) z dniem wejścia w życie ustawy, tj. 1 maja 2004 r., wygasają decyzje wydane na podstawie ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 1998 r. nr 64 poz. 414 ze zm.), z wyjątkiem decyzji określonych w ust. 2 i 3 oraz art. 152 ust. 3 i art. 154 ust. 8 niniejszej ustawy. Ustawodawca w art. 149 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej wprowadził odstępstwo od reguły wygaśnięcia decyzji wydanych na podstawie ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej, wskazując, że zachowują moc decyzje o skierowaniu do domu pomocy społecznej oraz decyzje o umieszczeniu w domu pomocy społecznej, wydane przed dniem 1 maja 2004 r. (Ł. Borkowski, R. Krajewski, S. Szymański "Komentarz do nowej ustawy o pomocy społecznej" - W.Pr. Leges s.232).
Zatem zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja, działającego w imieniu Starosty, Dyrektora Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w K. wydane zostały z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 §1 pkt 2 kpa (doszło do rażącego naruszenia art. 149 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej).
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony jest pogląd, że art. 43 ust. 2a ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej stanowi wyjątkową podstawę uchylenia decyzji na niekorzyść strony, a uchylenie decyzji w warunkach nie odpowiadających wymaganiom powołanego przepisu stanowi rażące naruszenie prawa prowadzące do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa (wyrok NSA z 14 maja 1998r. sygn. I SA 2113/97; wyrok NSA z 12 marca 1998 r. sygn. I SA 1975/97). Wbrew ocenie Dyrektora Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w K., wejście w życie z dniem 1 maja 2004 r. ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego ( Dz.U. nr 64 poz. 593 ze zm.) nie mogło być postrzegane jako zmiana przepisów prawa, o której mowa w art. 43 ust. 2a ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej. Zgodnie z art. 1 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, ustawa określa źródła dochodów jednostek samorządu terytorialnego oraz zasady ustalania i gromadzenia tych dochodów, zasady ustalania i przekazywania subwencji ogólnej oraz dotacji celowych z budżetu państwa. Ustawa ta w żaden sposób nie wpłynęła na możliwość realizacji przez Z.S.praw słusznie nabytych na podstawie ostatecznej decyzji z dnia [...]grudnia 2003 r. (art. 16 § 1 kpa, St. Nitecki "Obligatoryjne formy weryfikacji administracyjnej w ustawie o pomocy społecznej – Samorząd Terytorialny 2003/5/50-56). W sprawie nie doszło do jakichkolwiek zmian w sytuacji osobistej lub dochodowej skarżącej w rozumieniu art. 43 ust. 2 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej, pozostałe przesłanki określone w powołanym przepisie nie miały miejsca.
Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.
/-/ M. Dybowski /-/ E. Kręcichwost-Durchowska /-/ E. Makosz - Frymus
KP

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI