IV SA/Po 795/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2006-05-18
NSAAdministracyjneWysokawsa
prawo jazdywymiana dokumentuuprawnienia do kierowaniapostępowanie administracyjneweryfikacja dokumentównieważność decyzjiprawo o ruchu drogowymrozporządzenie

WSA w Poznaniu stwierdził nieważność decyzji odmawiającej wymiany prawa jazdy kategorii B z powodu braku podstaw prawnych do weryfikacji uprawnień w postępowaniu o wymianę dokumentu.

Skarżący złożył wniosek o wymianę prawa jazdy kategorii B, jednak Starosta odmówił, powołując się na brak dokumentów potwierdzających zdanie egzaminu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu stwierdził nieważność obu decyzji, uznając, że organy nie miały podstaw prawnych do weryfikowania posiadanych uprawnień w postępowaniu o wymianę dokumentu.

Sprawa dotyczyła wniosku G. H. o wymianę prawa jazdy kategorii B. Starosta odmówił wymiany, wskazując na brak w aktach kierowcy dokumentów potwierdzających zdanie egzaminu na tę kategorię, powołując się na przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 2004 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało decyzję, argumentując, że prawo jazdy zostało wydane mimo braku egzaminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał jednak, że organy obu instancji działały bez podstawy prawnej. Sąd podkreślił, że postępowanie o wymianę prawa jazdy nie jest postępowaniem weryfikującym posiadane uprawnienia, a jedynie czynnością materialno-techniczną. Uprawnienia te, potwierdzone decyzją o wydaniu prawa jazdy, mogłyby być kwestionowane jedynie w nadzwyczajnych trybach postępowania. W związku z tym, Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów sądowych na rzecz skarżącego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, organ nie może weryfikować posiadania uprawnień w postępowaniu o wymianę prawa jazdy, gdyż jest to czynność materialno-techniczna, a nie postępowanie weryfikujące decyzję ostateczną.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że postępowanie o wymianę prawa jazdy, uregulowane w art. 150 Prawa o ruchu drogowym i rozporządzeniach wykonawczych, ma charakter techniczny. Weryfikacja posiadanych uprawnień mogłaby nastąpić jedynie w nadzwyczajnych trybach postępowania dotyczących decyzji ostatecznych. Organy przekroczyły swoje kompetencje, odmawiając wymiany dokumentu na podstawie braku dowodów zdania egzaminu w przeszłości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (11)

Główne

prd art. 150 § 1

Ustawa Prawo o ruchu drogowym

Pomocnicze

prd art. 150 § 2

Ustawa Prawo o ruchu drogowym

Rozporządzenie MI z 2004 r. art. 5 § 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami

Rozporządzenie MI z 2004 r. art. 7 § 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami

Rozporządzenie MI z 2004 r. art. 7 § 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami

Rozporządzenie MI z 2004 r. art. 7 § 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami

Rozporządzenie MI z 2002 r.

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie wymiany praw jazdy

upsa art. 134 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

upsa art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

upsa art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 156 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postępowanie o wymianę prawa jazdy ma charakter techniczny i nie pozwala na weryfikację posiadanych uprawnień. Organy administracji przekroczyły swoje kompetencje, odmawiając wymiany dokumentu na podstawie braku dowodów zdania egzaminu w przeszłości.

Godne uwagi sformułowania

Sąd administracyjny badający legalność zaskarżonej decyzji nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi. Ustawodawca nie sformułował normy upoważniającej do weryfikowania w postępowaniu w sprawie wymiany prawa jazdy tych uprawnień, które zostały potwierdzone w decyzji o wydaniu prawa jazdy. Normodawca, jakim w tym wypadku jest Minister Infrastruktury, nie ma bowiem kompetencji, by na podstawie odesłań rozszerzać zakres regulacji ponad wyraźnie powierzone mu upoważnienie. Prawo jazdy jest dokumentem stwierdzającym jedynie posiadanie uprawnień do kierowania pojazdem, to uznać je należy za niejako emanację uprawnienia mającego swe źródło w decyzji właściwego organu. Odróżnić więc należy czynność materialno-techniczną, jaką jest wydanie dokumentu prawa jazdy oraz jego wymiana, od wydania i ewentualnej weryfikacji decyzji o wydaniu prawa jazdy. Organy, które rozstrzygały w analizowanej sprawie, bez podstawy prawnej odmówiły Skarżącemu wymiany prawa jazdy kat. B. W takim stanie rzeczy stwierdzić trzeba, że zarówno decyzja Starosty P., jak i Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. zawiera wadę, która – zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 kpa – stanowi podstawę stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej.

Skład orzekający

Ewa Makosz-Frymus

przewodniczący sprawozdawca

Izabela Kucznerowicz

członek

Maciej Dybowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wszelkie sprawy dotyczące wymiany dokumentów prawa jazdy, gdzie organy próbują weryfikować posiadane uprawnienia zamiast dokonać wymiany dokumentu."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy prawo jazdy zostało wydane na podstawie wcześniejszej decyzji, a postępowanie dotyczy jedynie wymiany dokumentu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest rozróżnienie między wymianą dokumentu a weryfikacją uprawnień, co może mieć znaczenie dla wielu kierowców. Pokazuje też błędy proceduralne organów administracji.

Czy wymiana prawa jazdy to tylko formalność? Sąd wyjaśnia, kiedy organy przekraczają swoje kompetencje.

Dane finansowe

WPS: 200 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Po 795/05 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2006-05-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-08-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Ewa Makosz-Frymus /przewodniczący sprawozdawca/
Izabela Kucznerowicz
Maciej Dybowski
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Makosz-Frymus (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Maciej Dybowski Asesor sąd. Izabela Kucznerowicz Protokolant ref. – staż. Paweł Grzęda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2006 r. sprawy ze skargi G. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] lipca 2005 r. nr[...] w przedmiocie prawa jazdy 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty P. z dnia [...] kwietnia 2005r.nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz skarżącego G. H. kwotę 200 (dwieście) zł tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/I.Kucznerowicz /-/E.Makosz-Frymus /-/M.Dybowski KB/
Uzasadnienie
Dnia [...] listopada 2004 r. G. P. złożył w Starostwie Powiatowym w P. , na podstawie art. 150 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2003 r., Nr 58, poz. 515 ze zm., dalej: prd), wniosek o wymianę prawa jazdy kategorii A i B, nr [...], nr druku [...], wydanego przez Naczelnika Gminy R. dnia [...] października 1986 r.
Starosta P. w wyniku przeprowadzonego postępowania decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...]na podstawie art. 90 ust. 1, 94 ust. 2 prd oraz § 5 ust. 1 pkt 3 i § 7 ust. 1 pkt 1 lit. d oraz pkt 4 lit a rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 21 stycznia 2004 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami (Dz. U. Nr 24, poz. 215, dalej: Rozporządzenie MI z 2004 r.) odmówił wymiany prawa jazdy kategorii B. W uzasadnieniu wskazano, że w toku postępowania ustalono, że w aktach kierowcy brak jest dokumentów potwierdzających uzyskanie uprawnień do kierowania pojazdami kat. B. Wydział Komunikacji Urzędu Miasta P., poproszony o odtworzenie dokumentacji, poinformował, że w latach 1958-1963 brak jest protokołu egzaminacyjnego potwierdzającego uzyskanie przez Zainteresowanego pozytywnego wyniku egzaminu na kat. B.
G. P. odwołał się od decyzji Starosty. Wskazał, że prawo jazdy kat. B posiadał od [...] r. Egzamin zdawał w Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w P. . Prawo jazdy kat. A posiadał od [...] r. W [...] r. utracił dokumenty, w wyniku czego zostało mu wydane prawo jazdy kat. A i B. Nigdy nikt nie wskazywał na brak dokumentów.
Decyzją z dnia [...] lipca 2005 r., [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy wskazał, że kwestie związane z wymianą praw jazdy zostały uregulowane w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 29 kwietnia 2002 r. w sprawie wymiany praw jazdy (Dz. U. Nr 69, poz. 640 ze zm., dalej: Rozporządzenie MI z 2002 r.), które odwołuje się do przepisów wskazanego wyżej Rozporządzenia MI z 2004 r. Organ pierwszej instancji stwierdził, że prawo jazdy kat. B zostało wydane Zainteresowanemu pomimo, że nigdy nie zdawał na tę kategorię egzaminu. Zgodnie z § 7 ust. 1 pkt 4 lit. a) rozporządzenia MI z 2004 r. w przypadku negatywnej weryfikacji dokumentów należy odmówić wydania prawa jazdy.
Pismem z dnia [...] sierpnia 2005 r. G. P. złożył skargę na decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławczego w P., żądając jej uchylenia. Ponownie wskazał, że zdawał egzamin w Prezydiom Powiatowej Rady Narodowej w P. i od [...] r. posiadał prawo jazdy kat. A i B.
W odpowiedzi na skargę z dnia [...] sierpnia 2005 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: upsa) sąd administracyjny badający legalność zaskarżonej decyzji nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi.
Przedmiotem decyzji, które wydane zostały w analizowanej sprawie była wymiana prawa jazdy kat. B na podstawie art. 150 ust. 1 prd. Organy prowadzące postępowanie w reakcji na wniosek Skarżącego stwierdziły, iż w aktach kierowcy brak jest potwierdzenia, iż zdawał on odpowiedni egzamin, i z tej przyczyny odmówiły wymiany dokumentu. Jako podstawę prawną po temu wskazano § 7 ust. 1 pkt 1 lit. d) oraz pkt 4 lit. a) Rozporządzenia MI z 2004 r.
Art. 150 ust. 2 prd zawiera delegację ustawową, która stanowiła podstawę wydania Rozporządzenia MI z 2002 r. Przepis ten wskazuje, że na mocy rozporządzenia właściwy minister określi warunki i terminy wymiany praw jazdy i innych dokumentów uprawniających do kierowania pojazdami lub potwierdzających dodatkowe kwalifikacje kierujących pojazdami oraz wysokość opłat za ich wymianę. Ustawodawca nie sformułował więc normy upoważniającej do weryfikowania w postępowaniu w sprawie wymiany prawa jazdy tych uprawnień, które zostały potwierdzone w decyzji o wydaniu prawa jazdy.
Rozporządzenie MI z 2002 r. w określonym zakresie odsyła do przepisów w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami. Odesłanie to ma jednak granice, jakie zostały zakreślone przytoczoną wyżej delegacją ustawową zawartą w art. 150 ust. 2 prd. Normodawca, jakim w tym wypadku jest Minister Infrastruktury, nie ma bowiem kompetencji, by na podstawie odesłań rozszerzać zakres regulacji ponad wyraźnie powierzone mu upoważnienie. Dlatego też organ, który realizuje zadania w zakresie wymiany prawa jazdy, stosuje przepisy Rozporządzenia MI z 2004 r. jedynie w tym zakresie, jaki wyznaczony został poprzez zakres regulacji Rozporządzenia MI z 2002 r. Zgodnie zaś z ustaloną konstytucyjnie hierarchią źródeł prawa, zakres normowania rozporządzenia MI z 2002 r. musi być konsekwencją odesłania ustawowego.
Skoro prawo jazdy jest dokumentem stwierdzającym jedynie posiadanie uprawnień do kierowania pojazdem, to uznać je należy za niejako emanację uprawnienia mającego swe źródło w decyzji właściwego organu. Odróżnić więc należy czynność materialno-techniczną, jaką jest wydanie dokumentu prawa jazdy oraz jego wymiana, od wydania i ewentualnej weryfikacji decyzji o wydaniu prawa jazdy. Przedmiotem postępowania, jakie zostało zainicjowane wnioskiem Skarżącego było wyłącznie dokonanie czynności przewidzianej w art. 150 prd. Natomiast kwestia posiadania uprawnień do kierowania pojazdami w sytuacji, gdy Skarżący legitymował się dokumentem potwierdzającym wydanie decyzji w tym przedmiocie mogłaby być ewentualnie kwestionowana w nadzwyczajnych trybach postępowania odnoszących się do weryfikacji decyzji ostatecznych.
Organy, które rozstrzygały w analizowanej sprawie, bez podstawy prawnej odmówiły Skarżącemu wymiany prawa jazdy kat. B. W takim stanie rzeczy stwierdzić trzeba, że zarówno decyzja Starosty P., jak i Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. zawiera wadę, która – zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 kpa – stanowi podstawę stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. W takim stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 upsa orzekł, jak w pkt. 1 sentencji wyroku.
O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 upsa.
/-/I.Kucznerowicz /-/E.Makosz-Frymus /-/M.Dybowski
KB/

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI