IV SA/PO 794/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2006-11-29
NSAAdministracyjneWysokawsa
rejestracja pojazduprawo o ruchu drogowymtytuł własnościumowa sprzedażypełnomocnictwokpawsajurysdykcjasąd powszechny

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję odmawiającą rejestracji pojazdu, uznając, że organ administracji nie jest właściwy do rozstrzygania sporów cywilnoprawnych dotyczących ważności umowy sprzedaży.

Skarżący P.P. domagał się rejestracji samochodu ciężarowego, jednak Starosta odmówił, kwestionując tytuł własności z powodu sporu między pierwotnym właścicielem a jego żoną, która rzekomo sprzedała pojazd bez zgody. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję. WSA w Poznaniu uchylił obie decyzje, stwierdzając, że organ administracji nie może rozstrzygać o ważności umowy cywilnoprawnej, a takie spory należą do właściwości sądów powszechnych.

Sprawa dotyczyła odmowy rejestracji samochodu ciężarowego Ford Focus na rzecz skarżącego P.P. Starosta Powiatowy w P. odmówił rejestracji, powołując się na wątpliwości co do tytułu własności, wynikające ze sporu między pierwotnym właścicielem firmy (J.P.) a jego żoną (H.P.), która miała sprzedać pojazd bez zgody. J.P. twierdził, że faktura VAT dotycząca sprzedaży jest nieważna, gdyż wystawiona przez osobę nieupoważnioną. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Starosty. Skarżący zarzucił organom administracji naruszenie przepisów KPA, wadliwą interpretację przepisów o pełnomocnictwie oraz brak oceny dowodów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał skargę za uzasadnioną. Sąd podkreślił, że organy administracji publicznej nie są uprawnione do rozstrzygania sporów cywilnoprawnych, w tym kwestii ważności umów sprzedaży. Takie sprawy należą do właściwości sądów powszechnych. WSA stwierdził, że organ administracji nie mógł przesądzać o nieważności umowy ani opierać się na interpretacji prawa podatkowego w postanowieniu urzędu skarbowego w kontekście rozstrzygania o tytule własności. Sąd wskazał, że w przypadku wątpliwości co do ważności umowy, organ powinien był poinformować stronę o możliwości skierowania sprawy na drogę postępowania cywilnego i ewentualnie zawiesić postępowanie administracyjne. Wobec spełnienia przez skarżącego formalnych wymogów rejestracji, sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organ administracji publicznej nie jest właściwy do rozstrzygania sporów cywilnoprawnych dotyczących ważności umowy sprzedaży. Takie sprawy należą do właściwości sądów powszechnych.

Uzasadnienie

Organy administracyjne stosują prawo administracyjne, ale nie mogą rozstrzygać spraw cywilnoprawnych, takich jak ważność umowy sprzedaży, które są domeną sądów powszechnych. Kwestionowanie tytułu własności powinno skutkować skierowaniem stron na drogę postępowania cywilnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (13)

Główne

prd art. 72 § 1

Ustawa - Prawo o ruchu drogowym

prd art. 73 § 1

Ustawa - Prawo o ruchu drogowym

pps a art. 145 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

pps a art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

pps a art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

kpa art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

kc art. 101 § 1

Kodeks cywilny

kc art. 101 § 2

Kodeks cywilny

kc art. 95 § 2

Kodeks cywilny

kc art. 103

Kodeks cywilny

kc art. 105

Kodeks cywilny

kpa art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

kpa art. 97 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ administracji nie jest właściwy do rozstrzygania sporów cywilnoprawnych dotyczących ważności umowy sprzedaży. Organ nie może opierać decyzji na postanowieniu naczelnika urzędu skarbowego w kwestii ważności umowy cywilnoprawnej. Należało rozważyć zawieszenie postępowania administracyjnego w związku ze sporem cywilnoprawnym.

Godne uwagi sformułowania

organy administracyjne nie są uprawnione do rozstrzygania w sprawach dotyczących między innymi obrotu cywilnoprawnego, gdyż do rozpoznawania spraw cywilnych powołane są sądy powszechne tylko sąd powszechny jest władny rozstrzygać o ważności umowy sprzedaży niedopuszczalnym ze strony organu administracji publicznej było rozważanie kwestii nieważności umowy i przesądzanie tej materii w decyzji administracyjnej

Skład orzekający

Grażyna Radzicka

przewodniczący sprawozdawca

Danuta Rzyminiak-Owczarczak

sędzia

Izabela Kucznerowicz

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady, że organy administracji nie rozstrzygają sporów cywilnoprawnych, a kwestie ważności umów należą do sądów powszechnych, nawet w sprawach dotyczących rejestracji pojazdów."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy organ administracji kwestionuje tytuł własności na podstawie sporu cywilnoprawnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje klasyczny konflikt jurysdykcji między administracją a sądownictwem cywilnym, co jest częstym problemem w praktyce prawniczej.

Organ administracji nie jest sądem cywilnym: WSA o granicach jurysdykcji w sprawach rejestracji pojazdów.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Po 794/05 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2006-11-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-08-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Danuta Rzyminiak-Owczarczak
Grażyna Radzicka /przewodniczący sprawozdawca/
Izabela Kucznerowicz
Symbol z opisem
6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka (spr.) Sędziowie WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak As. sąd. Izabela Kucznerowicz Protokolant sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 29 listopada 2006 r. ze skargi P.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie rejestracji pojazdu 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatowego w P. z dnia [...] nr [...] 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania 3. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu /-/I.Kucznerowicz /-/G.Radzicka /-/D.Rzyminiak-Owczarczak KB/
Uzasadnienie
IV SA/Po 794/05
U Z A S A D N I E N I E
Starosta Powiatowy w P. decyzją z dnia [...] nr [...] odmówił P.P. zarejestrowania samochodu ciężarowego Ford Focus nr rej. [...] nr nadwozia [...] nr silnika [...] rok produkcji [...].
W uzasadnieniu decyzji stwierdzono co następuje:
Dnia [...] sierpnia 2004 r. do Wydziału Komunikacji i Transportu w M. zgłosił się J.P., właściciel samochodu Ford Focus opisanego wyżej w rozstrzygnięciu i oświadczył, że przedmiotowy pojazd, będący środkiem, trwałym w jego firmie P.H.U. Z. – J. J.P. P. ul. [...], został sprzedany bez jego zgody przez żonę H.P., która od [...] czerwca 2001 r. nie jest pełnomocnikiem firmy. Intencją tej informacji było uprzedzenie organu o braku podstaw do rejestracji pojazdu. [...]sierpnia 2004 r. do Wydziału Komunikacji zgłosił się nabywca P.P., który przedłożył dokumenty niezbędne do rejestracji pojazdu na niego, a nadto złożył oświadczenie pod odpowiedzialnością karną, że do nabycia pojazdu doszło za zgodą obojga małżonków P.
Organ w toku postępowania usiłował ugodowo załatwić spór, jednakże dotychczasowy właściciel pojazdu i jego nabywca podtrzymywali swoją wersję wydarzeń. W spór zostały włączone organy ścigania, a nadto J. P. dostarczył do organu postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w P. stwierdzające, iż faktura VAT nr [...]z dnia [...] dotycząca pojazdu Ford Focus jest nieważna, gdyż została wystawiona przez osobę nieupoważnioną.
Uznając więc, że przedłożona przez P.P. faktura nie może stanowić dowodu przeniesienie własności – organ wydał decyzję opisaną na wstępie.
Odwołanie od decyzji złożył P.P. zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów art. 107 § 3 kpa poprzez brak uzasadnienia faktycznego i prawnego.
Zarzucono decyzji pierwszoinstancyjnej również wadliwą interpretację instytucji wygaśnięcia pełnomocnictwa, uczynioną poprzez ustawę o działalności gospodarczej. W konkluzji odwołujący wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W wyniku rozpoznania odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Odnosząc się do brzmienia przepisów art. 72 ust. 1 ustawy z 20.06.1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tj: Dz. U. z 2003 nr 58 poz. 515) organ odwoławczy uznał, że odmawiając rejestracji pojazdu organ pierwszej instancji zasadnie zakwestionował tytuł własności pojazdu przez nabywcę, gdyż na podstawie przedstawionych dokumentów przez J.P. należało uznać, że H.P. od [...].06.2001 nie była pełnomocnikiem firmy, co wynikało z zaświadczenia o dokonaniu wpisu do Ewidencji Działalności Gospodarczej, a nadto, podniesiono, że dotychczasowy właściciel przedłożył postanowienie Naczelnika I Urzędu Skarbowego w P., stwierdzające nieważność faktury VAT gdyż została wystawiona przez osobę nieuprawnioną.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu P.P. zarzucił nie odniesienie się przez organ II instancji do zarzutów odwołania, brak oceny dowodów w szczególności wyjaśnienia dlaczego jednym odmówiono wiary, a drugim nie, oraz wadliwą interpretację przepisów kodeksu cywilnego dotyczącą pełnomocnictwa w szczególności art. 101 § 2 Kc, 101 § 1 Kc, 95 § 2 Kc.
Skarga zarzuca nadto rozstrzygnięcie sprawy na niekorzyść strony przy braku rozważenia instytucji zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 KPA.
W odpowiedzi na skargę organ administracyjny wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
Celem postępowania administracyjnego jest wiążące ustalenie konsekwencji norm prawa materialnego, w odniesieniu do konkretnie oznaczonego adresata w sprawie indywidualnej, przez organ administracji publicznej w formie decyzji.
Załatwiając sprawę w drodze decyzji organy administracji publicznej stosują prawo administracyjne zarówno materialne jak i proceduralne. Natomiast rozważając to czy organy administracji publicznej prowadzące ogólne postępowanie administracyjne mogą stosować normy należące do innych gałęzi prawa, należy stwierdzić, że przedmiotem stosowania mogą być tylko te normy – prawa cywilnego, prawa pracy, ubezpieczeń społecznych, finansowego i innych, jeżeli upoważniają organy administracji publicznej do załatwiania spraw indywidualnych w drodze decyzji.
Natomiast organy administracyjne nie są uprawnione do rozstrzygania w sprawach dotyczących między innymi obrotu cywilnoprawnego, gdyż do rozpoznawania spraw cywilnych powołane są sądy powszechne (art. 2 Kpc). Do właściwości sądów powszechnych należy również orzekanie w sprawach czynności prawnych uregulowanych w Księdze pierwszej tytule IV dziale I do VI ustawy Kodeks cywilny w tym również ważności umowy cywilnoprawnej.
W rozpoznawanej sprawie, załatwianej w drodze decyzji administracyjnej zastosowanie miały przepisy art. 72 ust. 1 pkt 1 i 73 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2003 nr 58 poz. 515 ze zm.), które określają podstawy do uzyskania decyzji o rejestracji pojazdu i wskazują organ właściwy do załatwienia sprawy.
W postępowaniu o zarejestrowanie pojazdu skarżący przedłożył dowód własności, kartę pojazdu, dowód rejestracyjny, zaświadczenie o działalności gospodarczej oraz oświadczenie o okolicznościach nabycia pojazdu. Uprzedzenie organu właściwego do rejestracji pojazdów przez dotychczasowego właściciela pojazdu o sprzedaży pojazdu przez byłego pełnomocnika wbrew jego woli i kwestionowanie ważności umowy sprzedaży winno skutkować odesłaniem uczestnika postępowania na drogę postępowania cywilnego, gdyż tylko sąd powszechny jest władny rozstrzygać o ważności umowy sprzedaży. Natomiast niedopuszczalnym ze strony organu administracji publicznej było rozważanie kwestii nieważności umowy i przesądzanie tej materii w decyzji administracyjnej w kontekście uregulowań art. 103 Kc, w sytuacji gdy w sprawie może mieć zastosowanie art. 105 Kc. Również nieuzasadnionym było uznanie za wiążącą interpretacji prawa podatkowego, zawartej w postanowieniu Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...]r., która to interpretacja nie jest wiążąca dla podatnika i wydawana pod warunkiem, że stan faktyczny przedstawiony przez uczestnika J.P. jest zgodny ze stanem rzeczywistym, bowiem o nieważności umowy nie można rozstrzygać zarówno w postępowaniu administracyjnym jak i sądowoadministracyjnym.
Należy podkreślić, że organ administracji publicznej nie może przymuszać stron postępowania do załatwiania sprawy na drodze procesu cywilnego, jednakże prawidłowe poinformowanie uczestnika J.P. o obowiązujących przepisach w myśl zasady wyrażonej w art. 9 Kodeksu postępowania administracyjnego i podjęcie przez niego działań cywilnoprawnych uzasadniałoby ewentualne zawieszenie postępowania na zasadzie art. 97 § 1 pkt 4 Kpa, natomiast bierność dotychczasowego właściciela winna powodować pozytywne załatwienie wniosku, wobec spełnienia przez skarżącego wymogów art. 72 § 1 ustawy z 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz. U. z 2003 r. nr 58 poz. 515 ze zm.).
Z tych względów na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c, art. 151 i 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz,. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku.
/-/I.Kucznerowicz /-/G.Radzicka /-/D.Rzyminiak-Owczarczak
KB/

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI