IV SA/Po 793/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2023-01-20
NSAAdministracyjneWysokawsa
nadzór sanitarnyprawo oświatowebezpieczeństwo i higienastan techniczny budynkówoświetlenieodpowiedzialność organu prowadzącegoszkołazarządzanie placówkami oświatowymi

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę Powiatu P. na decyzję Inspektora Sanitarnego nakazującą doprowadzenie pomieszczeń szkolnych do prawidłowego stanu sanitarno-higienicznego i technicznego oraz zapewnienie odpowiedniego natężenia oświetlenia.

Powiat P. zaskarżył decyzję Inspektora Sanitarnego nakazującą poprawę stanu technicznego podłóg w salach gimnastycznych oraz natężenia oświetlenia w Zespole Szkół w Ł. Głównym zarzutem skarżącego było uznanie Powiatu za stronę postępowania, podczas gdy powinien nim być Dyrektor Szkoły. Sąd administracyjny uznał jednak, że organ prowadzący szkołę (Powiat) ponosi odpowiedzialność za zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków, w tym remonty i utrzymanie infrastruktury, niezależnie od roli dyrektora.

Sprawa dotyczyła skargi Powiatu P. na decyzję Inspektora Sanitarnego, która nakazywała Powiatowi doprowadzenie do prawidłowego stanu sanitarno-higienicznego i technicznego podłóg w dwóch salach gimnastycznych oraz zapewnienie odpowiedniego natężenia oświetlenia sztucznego w pomieszczeniach Zespołu Szkół w Ł. Skarżący zarzucał organom administracji błąd w ustaleniu strony postępowania, twierdząc, że odpowiedzialność spoczywa na Dyrektorze Szkoły jako pracodawcy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę, podzielając stanowisko organów, że organ prowadzący szkołę, czyli Powiat, ponosi odpowiedzialność za zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki, w tym za remonty obiektów szkolnych. Sąd podkreślił, że obowiązki te wynikają wprost z przepisów Prawa oświatowego i nie mogą być przerzucone wyłącznie na dyrektora szkoły, który jest jedynie wykonawcą zadań organu prowadzącego. Sąd odniósł się również do kwestii stosowania Polskich Norm dotyczących oświetlenia, uznając, że odwołanie się do normy PN-EN 12464-1:2012 było prawidłowe, a zarzut dotyczący nieobowiązującej normy nie zasługiwał na uwzględnienie. Sąd stwierdził, że stan faktyczny został należycie wyjaśniony, a zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Odpowiedzialność ponosi organ prowadzący szkołę (Powiat), a nie dyrektor szkoły, który jest jedynie wykonawcą zadań.

Uzasadnienie

Przepisy Prawa oświatowego (art. 10 ust. 1 pkt 1 i 3, art. 29 ust. 1 pkt 2) wprost nakładają na organ prowadzący obowiązek zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków oraz wykonywania remontów. Obowiązki te nie mogą być skutecznie przerzucone na dyrektora szkoły, który zarządza placówką, ale nie ponosi ostatecznej odpowiedzialności finansowej i administracyjnej za jej stan techniczny i sanitarny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

prawo oświatowe art. 10 § 1

Ustawa - Prawo oświatowe

prawo oświatowe art. 29 § 1 pkt 2

Ustawa - Prawo oświatowe

Pomocnicze

k.p.a. art. 29

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

prawo oświatowe art. 68 § 1 pkt 1, 5, 6 i 7

Ustawa - Prawo oświatowe

k.p. art. 304 § § 2

Ustawa - Kodeks pracy

MENiS art. 2 § § 2

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.COVID-19 art. 15zzs4 § ust. 3

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

u.norm. art. 5 § ust. 4

Ustawa o normalizacji

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej art. 26 § ust. 1 i 2

MENiS art. 9 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ prowadzący szkołę (Powiat) ponosi odpowiedzialność za zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków oraz wykonanie remontów, niezależnie od roli dyrektora szkoły. Odwołanie się do normy PN-EN 12464-1:2012 było prawidłowe, ponieważ nowsza norma nie była opublikowana w języku polskim.

Odrzucone argumenty

Powiat P. nie powinien być stroną postępowania, a stroną powinien być Dyrektor Szkoły. Organ I instancji powołał się na nieobowiązującą Polską Normę. Naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących wyjaśnienia stanu faktycznego i oceny dowodów. Nieprawidłowe uzasadnienie decyzji organów obu instancji.

Godne uwagi sformułowania

organ prowadzący szkołę, niezależnie od innej odpowiedzialności dyrektora szkoły, odpowiada za prawidłową realizację obowiązków określonych w ww. przepisach. Wyegzekwowanie obowiązków może być skutecznie dochodzone od podmiotu, który prowadzi szkołę, a nie nią tylko zarządza. Dyrektor szkoły jest tylko wykonawcą nałożonych na organ prowadzący szkołę zadań, z czego jest rozliczany przez organ prowadzący szkołę. określenie "właściwe" oświetlenie odsyła w istocie do norm wiedzy, które odzwierciedlają aktualny poziom rozwoju nauki i techniki.

Skład orzekający

Maciej Busz

przewodniczący

Monika Świerczak

sprawozdawca

Katarzyna Witkowicz-Grochowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie odpowiedzialności organu prowadzącego szkołę za stan techniczny i sanitarny placówki oraz interpretacja przepisów dotyczących oświetlenia w szkołach."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej organów prowadzących szkoły samorządowe i ich odpowiedzialności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii odpowiedzialności za stan techniczny i bezpieczeństwo w szkołach, co jest istotne dla samorządów i dyrektorów placówek. Interpretacja przepisów dotyczących oświetlenia również ma praktyczne znaczenie.

Kto odpowiada za dziury w podłodze i ciemne sale w szkole? Sąd rozstrzyga spór między Powiatem a Inspektorem Sanitarnym.

Sektor

edukacja

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Po 793/22 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2023-01-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-12-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Maciej Busz /przewodniczący/
Monika Świerczak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6205 Nadzór sanitarny
Sygn. powiązane
II GSK 817/23 - Wyrok NSA z 2024-01-10
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz Sędziowie WSA Monika Świerczak (spr.) WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi Powiatu P. na decyzję Inspektor Sanitarny z dnia 21 października 2022 r. nr [...] w przedmiocie nakaz doprowadzenia pomieszczeń do prawidłowego stanu sanitarno-higienicznego i technicznego oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 21 września 2022 r. nr [...] Inspektor Sanitarny (dalej: "WPWIS" lub "organ II instancji"), po rozpatrzeniu odwołania Powiatu P. , utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. ( dalej jako: "PPIS" lub "organ I instancji" ) z 2 września 2022 r. nr [...] w części nakazującej Powiatowi P. (zwanemu dalej "Powiatem" lub "Skarżącym") 1. doprowadzić do prawidłowego stanu sanitarno – higienicznego i technicznego podłogi w dwóch salach gimnastycznych- dużej oraz małej ( bocznej ); 2. doprowadzić do wartości zgodnej z wymaganiami Polskiej Normy natężenie oświetlenia sztucznego w wyszczególnionych w decyzji punktach w pomieszczeniach Zespołu Szkół w Ł. , w terminie do dnia 30 czerwca 2023 r. w punkcie 2 decyzji oraz uchylił przedmiotową decyzję w części dotyczącej terminu doprowadzenia przez Powiat P. do prawidłowego stanu sanitarno – technicznego podłogi w dwóch salach gimnastycznych- dużej oraz małej ( bocznej ) i ustalił nowy termin wykonania w.w. zarządzenia tj. 31.08. 2023 r. ;
Zaskarżona decyzja WPWIS, jak wynika z jej uzasadnienia, zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
W dniach 19.05.2022 r. i 14.07.2022 r. upoważnieni pracownicy Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w P. przeprowadzili kontrolę w Zespole Szkół w Ł., ul. [...], [...] (protokoły kontroli Nr [...] z dnia 19.05.2022 r. oraz [...] z dnia 14.07.2022 r.) w zakresie m.in. oceny stanu sanitarno-higienicznego pomieszczeń i wymagań w stosunku do sprzętu używanego w szkole oraz otoczenia, rozkładu zajęć lekcyjnych, zapewnienia uczniom w pomieszczeniach szkoły możliwości pozostawienia części podręczników i przyborów szkolnych, warunków do prowadzenia zajęć z wychowania fizycznego, zapewnienia profilaktycznej opieki zdrowotnej nad uczniami oraz wyposażenia apteczki I-pomocy, a także przestrzegania ustawy z dnia 9 listopada 1995 r. o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 276), jak < również oceny wyników pomiarów natężenia oświetlenia sztucznego w pomieszczeniach edukacyjnych w związku z zaleceniem wydanym w trakcie kontroli sanitarnej przeprowadzonej w Zespole Szkół w Ł. w dniu 19.05.2022 r. (protokół kontroli Nr [...], punkt [...] protokołu, gdzie zalecono kontrolowanej jednostce dostarczenie do wglądu w ciągu 30 dni od daty podpisania protokołu kontroli aktualnych wyników pomiarów natężenia oświetlenia sztucznego w salach lekcyjnych — na powierzchniach roboczych blatów oraz przy tablicach. W wyniku kontroli stwierdzono:
1. nieprawidłowy stan sanitarno-higieniczny i techniczny podłóg w salach gimnastycznych - dużej oraz małej (bocznej) - drewniana powierzchnia podłóg wytarta, trudna do utrzymania w czystości, widoczne miejscowe ubytki nawierzchni - rozchodzące się i wyłamane deski, podczas chodzenia podłoga skrzypi. W mniejszej, bocznej sali widoczne wybrzuszenia - sala ta została wyłączona z użytku po przeprowadzeniu okresowej "rocznej" kontroli stanu technicznego budynku (protokół nr [...] z dnia 02.09.2021 r.). Wykonawca przeglądu zalecił w trybie pilnym kapitalną naprawę lub wymianę podłogi w obu salach;
2. natężenie oświetlenia sztucznego wewnątrz budynku w następujących pomieszczeniach niezgodne z wymaganiami Polskiej Normy:
Pomieszczenia - parter:
- l/sale SPS - oświetlenie ogólne - wynik pomiarów E średnie = 277 lx (norma 300 lx), powierzchnia robocza tablicy - wynik pomiarów E średnie = 289 lx (norma 500 lx);
- 2/sale SPS - powierzchnia robocza tablicy - wynik pomiarów E średnie = 460 lx (norma 500 lx);
- 3/sale SPS - oświetlenie ogólne - wynik pomiarów E średnie = 204 lx (norma 300 lx), powierzchnia robocza tablicy - wynik pomiarów E średnie = 180 lx (norma 500 lx);
- 4/ sala SPS - oświetlenie ogólne - wynik pomiarów E średnie = 77 lx (norma 300
- 4A/sala SPS - oświetlenie ogólne - wynik pomiarów E średnie = 166 lx (norma 300 '
Zgodnie z oświadczeniem dyrektora szkoły pomieszczenie oznaczone jako 5/NN pełni funkcję sali dydaktycznej SPS, pomieszczenie oznaczone jako 5A/Kuchnia pełni funkcję sali zajęć praktycznych SPS, czyli:
- 5/NN (sala dydaktyczna SPS) - oświetlenie ogólne - wynik pomiarów E średnie = 183 lx (norma 300 lx);
- 5A/Kuchnia (sala zajęć praktycznych SPS) - oświetlenie ogólne - wynik pomiarów E średnie = 180 lx (norma 500 lx);
- 6/sala SPS - oświetlenie ogólne - wynik pomiarów E średnie = 197 lx (norma 300
- 9A/gabinet higienistki - oświetlenie ogólne - wynik pomiarów E średnie = 343 lx (norma 500 lx);
- 9A/logopeda - oświetlenie ogólne - wynik pomiarów E średnie = 114 lx (norma 300
- 10/sala gimnastyczna - oświetlenie ogólne - wynik pomiarów E średnie = 179 lx (norma 300 lx);
- 1 l/sala ćwiczeń - oświetlenie ogólne - wynik pomiarów E średnie = 74 lx (norma 300 lx);
- 12/pokój nauczycieli W-F - oświetlenie ogólne - wynik pomiarów E średnie = 67 lx (norma 300 lx);
- hol wejście - oświetlenie ogólne - wynik pomiarów E średnie = 143 lx (norma 200
- hol wejście - oświetlenie ogólne - wynik pomiarów E średnie = 106 lx (norma 200 lx), schody dla osób niepełnosprawnych - oświetlenie ogólne - wynik pomiarów E średnie = 106 lx (norma 150 lx).
Pomieszczenia - 1 piętro:
- 3/pokój nauczycielski - oświetlenie ogólne - wynik pomiarów E średnie = 132 lx (norma 300 lx);
- 6/pracownia komputerowa - oświetlenie ogólne - wynik pomiarów E średnie = 230 lx (norma 300 lx), powierzchnia robocza tablicy - wynik pomiarów E średnie = 32 lx (norma 500 lx);
- 8/aula - oświetlenie ogólne - wynik pomiarów E średnie = 237 lx (norma 500 lx);
- 9/sala języka angielskiego - oświetlenie ogólne - wynik pomiarów E średnie = 255 ' lx (norma 300 lx), powierzchnia robocza tablicy - wynik pomiarów E średnie = 217 lx (norma 500 lx);
- 10/sala języka polskiego - oświetlenie ogólne - wynik pomiarów E średnie = 140 lx (norma 300 lx), powierzchnia robocza tablicy - wynik pomiarów E średnie = 157 lx (norma 500 lx);
- czytelnia - oświetlenie ogólne - wynik pomiarów E średnie = 333 lx (norma 500 lx);
- korytarz długi - oświetlenie ogólne - wynik pomiarów E średnie = 95,6 lx (norma 100 lx);
- klatka schodowa przy pomieszczeniu biblioteki - oświetlenie ogólne - wynik pomiarów E średnie = 45 lx (norma 150 lx).
Pomieszczenia -11 piętro:
- l/zaplecze sali biologii - oświetlenie ogólne - wynik pomiarów E średnie = 37 lx (norma 100 lx);
- 2/sala biologii - oświetlenie ogólne - wynik pomiarów E średnie = 267 lx (norma 300 lx);
- 3/sala geografii - oświetlenie ogólne - wynik pomiarów E średnie = 208 lx (norma 300 lx), powierzchnia robocza tablicy - wynik pomiarów E średnie = 33 lx (norma 500 lx);
- 6/sala lekcyjna- oświetlenie ogólne - wynik pomiarów E średnie = 193 lx (norma 300 lx), powierzchnia robocza tablicy - wynik pomiarów E średnie = 33 lx (norma 500 lx);
- 7/sala języka polskiego - oświetlenie ogólne - wynik pomiarów E średnie = 198 lx (norma 300 lx), powierzchnia robocza tablicy - wynik pomiarów E średnie = 65 lx (norma 500 lx);
- 9/sala matematyczna - oświetlenie ogólne - wynik pomiarów E średnie = 417 lx (norma 300 lx), powierzchnia robocza tablicy - wynik pomiarów E średnie = 283 lx (norma 500 lx);
- klatka schodowa - oświetlenie ogólne - wynik pomiarów E średnie = 100 lx (norma 150 lx).
W związku z powyższym PPIS w P. pismem znak [...] z dnia 04.08.2022 r. wszczął postępowanie administracyjne, jednocześnie informując stronę postępowania administracyjnego tj. Powiat P. , iż w toku postępowania strony postępowania mają prawo czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz obowiązek zawiadomienia organu administracji publicznej o każdej zmianie swojego adresu.
Następnie PPIS w P., pismem znak [...] z dnia 16.08.2022 r. zawiadomił Powiat P. o zebraniu dokumentów i materiałów przed wydaniem decyzji oraz poinformował, że strona postępowania administracyjnego ma prawo czynnego udziału w każdym stadium postępowania, w tym prawo zgłaszania uwag, nowych wniosków dowodowych oraz wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów, a przed wydaniem decyzji może zapoznać się osobiście lub przez pełnomocnika z aktami sprawy.
PPIS w P. decyzją administracyjną znak [...] z dnia 02.09.2022 r.
1. nakazał Powiatowi P. doprowadzić do prawidłowego stanu sanitarno¬higienicznego i technicznego podłogi w dwóch salach gimnastycznych - dużej oraz małej (bocznej);
2. nakazał Powiatowi P. doprowadzić do wartości zgodnej z wymaganiami Polskiej Normy, natężenie oświetlenia sztucznego w następujących pomieszczeniach:
Pomieszczenia - parter : - l/sale SPS - oświetlenie ogólne oraz powierzchnia robocza tablicy; - 2/sale SPS - powierzchnia robocza tablicy; - 3/sale SPS - oświetlenie ogólne oraz powierzchnia robocza tablicy; - 4/sala SPS - oświetlenie ogólne; - 4A/sala SPS - oświetlenie ogólne; - 5/NN (sala dydaktyczna SPS) - oświetlenie ogólne; - 5A/Kuchnia (sala zajęć praktycznych SPS) - oświetlenie ogólne; - 6/sala SPS - oświetlenie ogólne; - 9 A/gabinet higienistki - oświetlenie ogólne; 9 A/logopeda - oświetlenie ogólne; - 10/sala gimnastyczna - oświetlenie ogólne; - 1 l/siłownia - oświetlenie ogólne; -1 l/sala ćwiczeń - oświetlenie ogólne ; - 12/pokój nauczycieli W-F - oświetlenie ogólne; - hol wejście - oświetlenie ogólne; - hol wejście - oświetlenie ogólne, schody dla osób niepełnosprawnych - oświetlenie ogólne.
Pomieszczenia - I piętro: - 3/pokój nauczycielski - oświetlenie ogólne; - 6/pracownia komputerowa - oświetlenie ogólne oraz powierzchnia robocza tablicy; - 8/aula - oświetlenie ogólne; - 9/sala języka angielskiego - oświetlenie ogólne oraz powierzchnia robocza tablicy; - 1 O/sala języka polskiego - oświetlenie ogólne oraz powierzchnia robocza tablicy; - czytelnia - oświetlenie ogólne; - korytarz długi - oświetlenie ogólne; - klatka schodowa przy pomieszczeniu biblioteki - oświetlenie ogólne.
Pomieszczenia - II piętro: - l/zaplecze sali biologii - oświetlenie ogólne; - 2/sala biologii - oświetlenie ogólne oraz powierzchnia robocza tablicy; - 3/ sala geografii - oświetlenie ogólne oraz powierzchnia robocza tablicy; - 6/sala lekcyjna - oświetlenie ogólne oraz powierzchnia robocza tablicy; - 7/sala języka polskiego - oświetlenie ogólne oraz powierzchnia robocza tablicy; - 9/sala matematyczna - oświetlenie ogólne oraz powierzchnia robocza tablicy; - klatka schodowa - oświetlenie ogólne.
3. określił termin wykonania prac wskazanych:
w punkcie 1 decyzji do dnia 31 grudnia 2022 r.,
w punkcie 2 decyzji do dnia 30 czerwca 2023 r.
Powiat P. pismem z dnia 13.09.2022 r. zarzucił decyzji PPIS w P. znak [...] z dnia 02.09.2022 r.: naruszenie przepisów art. 29 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm. dalej jako "k.p.a."), art. 68 ust. 1 pkt 1, 5, 6 i 7 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2021 r. poz. 1082 ze zm. dalej jako : "prawo oświatowe"), art. 304 § 2 Kodeksu pracy (Dz. U. z 2022 r. poz. 1510 dalej jako: "k.p."), § 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach (Dz. U. z 2020 r. poz. 1604 dalej jako: "MENiS" ). Strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, ewentualnie gdyby organ II instancji podtrzymał wskazanie Powiatu P. za stronę postępowania o wydłużenie terminu z 31.12.2022 r. na 31.12.2024 r.
Analizując zarzuty wniesione przez Powiat P. , WPWIS odnosząc się do kwestii nieprawidłowego stanu sanitarno-higienicznego i technicznego podłóg w salach gimnastycznych - dużej oraz małej (bocznej), WPWIS uwzględnił argumenty wskazane przez Powiat P. polegające na konieczności zgromadzenia dokumentacji, pozyskania niezbędnych środków finansowych, a także samego wykonania stosownych prac remontowych, zmienił termin realizacji przedmiotowego zarządzenia do dnia 31.08.2023 r. Niemniej zauważył, że niewłaściwy stan sanitamo-higieniczny i techniczny ww. pomieszczeń został stwierdzony już w trakcie okresowej "rocznej" kontroli stanu technicznego budynku (protokół nr [...] z dnia 02.09.2021 r.), gdzie zauważono pilną potrzebę kapitalnej naprawy lub wymiany podłóg w salach gimnastycznych - dużej oraz małej (bocznej). W protokole kontroli Nr [...] z dnia 19.05.2022 r. stwierdzono, że w dużej sali gimnastycznej odbywały się zajęcia wychowania fizycznego, natomiast mniejsza (boczna) według oświadczenia ' dyrektora placówki została wyłączona z użytkowania. Z uwagi na brak boiska szkolnego, a także fakt korzystania przez uczniów ze stadionu miejskiego im. [...], doprowadzenie do właściwego stanu sanitarno-higienicznego i technicznego podłóg w salach gimnastycznych placówki w możliwie jak najszybszym terminie jest w pełni uzasadnione.
WPWIS w odniesieniu do zarzutu odwołania że organ I instancji nieprawidłowo uznał Powiat P. za stronę postępowania wskazał, że zaskarżona decyzja została wydana m.in. w oparciu o przepisy art. 10 ust. 1 pkt 1 i 3 oraz art. 29 ust. 1 pkt 2 prawa oświatowego. Stosownie do wyżej przywołanych przepisów, organ prowadzący szkołę lub placówkę odpowiada za jej działalność. Do zadań organu prowadzącego szkolę lub placówkę należy w szczególności:
• zapewnienie warunków działania szkoły lub placówki, w tym bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki,
• wykonywanie remontów obiektów szkolnych oraz zadań inwestycyjnych w tym zakresie.
W przypadku szkół i placówek prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego zadania i kompetencje organu prowadzącego, określone m.in. w art. 10 ust. 1-5 wykonuje odpowiednio: wójt (burmistrz, prezydent miasta), zarząd powiatu, zarząd województwa.
Ponadto art. 57 prawa oświatowego, stanowi, iż organ prowadzący szkołę lub placówkę sprawuje nadzór nad jej działalnością w zakresie spraw finansowych i administracyjnych, z uwzględnieniem odrębnych przepisów. W wyżej wymienionym zakresie nadzorowi podlega w szczególności:
1. prawidłowość dysponowania przyznanymi szkole lub placówce środkami budżetowymi oraz pozyskanymi przez szkołę lub placówkę środkami pochodzącymi z innych źródeł, a także gospodarowania mieniem;
2. przestrzeganie obowiązujących przepisów dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy pracowników i uczniów;
3. przestrzeganie przepisów dotyczących organizacji pracy szkoły i placówki.
Przez powyższe należy rozumieć, iż w przypadku stwierdzenia naruszeń dotyczących bezpieczeństwa i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki, podmiotem odpowiedzialnym administracyjnie i finansowo jest organ prowadzący szkołę. W niniejszym przypadku, mając na uwadze zapis art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo oświatowe, zadania i kompetencje organu prowadzącego wykonuje Powiat P. . Na potwierdzenie powyższego Organ II instancji przywołał w uzasadnieniu wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z siedzibą w Opolu z dnia 19 listopada 2020 r., sygn. akt II SA/Op 19/20 powołujący się także na inne wskazane w uzasadnieniu wyroku orzeczenia sadów administracyjnych.
Odnosząc się natomiast do zarzutu, jakoby niewłaściwe wyniki pomiarów natężenia oświetlenia sztucznego w placówce były efektem zaniechań lub zaniedbań pracowników szkoły organ II instancji wskazał, że PPIS w P. nie uściślił jakie czynności należy wykonać, aby uzyskać prawidłowe wartości natężenia oświetlenia, a jedynie zobowiązał Powiat P. do doprowadzenia natężenia oświetlenia sztucznego we wskazanych pomieszczeniach szkoły do wartości zgodnej z wymaganiami Polskiej Normy. Z uwagi na liczbę pomieszczeń, w których stwierdzono nieprawidłowości, bez znaczenia na rodzaj podjętych działań (wymiana żarówek, świetlówek, montaż dodatkowych źródeł światła, modernizacja bądź wymiana istniejącej instalacji) realizacja zarządzenia decyzji wiązać się będzie ze znacznymi nakładami finansowymi. Natomiast, co do zarzutu powołania się przez PPIS w P. w protokole kontroli Nr [...] z dnia 14.07.2022 r. na wymagania nieobowiązującej Polskiej Normy PN- EN 12464-1:2004 Światło i oświetlenie. Oświetlenie miejsc pracy. Część 1: Miejsca pracy we wnętrzach, tutejszy WPWIS wskazał, iż w zaskarżonej decyzji wskazano normę PN-EN 12464-1:2012 Światło i oświetlenie. Oświetlenie miejsc pracy. Część 1: Miejsca pracy we wnętrzach. Wartości normatywne parametrów oświetlenia w pomieszczeniach szkolnych 1 w normach PN-EN 12464-1:2004 i PN-EN 12464-1:2012 są tożsame. Zgodnie z art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o normalizacji (Dz. U. z 2015 r. poz. 1483) Polskie Normy mogą być powoływane w przepisach prawnych po ich opublikowaniu w języku polskim. Mając na uwadze powyższe, norma PN-EN 12464-1:2022-01 Światło i oświetlenie. Oświetlenie miejsc pracy. Część 1: Miejsca pracy we wnętrzach, nie jest przywołana w aktach prawnych.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na opisaną decyzję WPWIS, Powiat P. zarzucił:
1) naruszenie art. 29 k.p.a., art. 68 ust. 1 pkt 1, 5, 6 i 7 prawa .oświatowego, art. 304 § 2 k.p., § 2 rozporządzenia MENiS - przez uznanie Powiatu za stronę w postępowaniu dotyczącym oświetlenia, podczas gdy zobowiązanym powinien być pracodawca (tu: Zespół Szkół w łobżenicy), reprezentowany przez Dyrektora szkoły;
2) powołanie się na wymagania nieobowiązującej PN z 2004 r., zastąpionej przez normę PN z 2012 r., która na dzień kontroli została wycofana i zastąpiona przez normę PN z 2022 r.;
3) naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. - przez ich nieuwzględnienie w przeprowadzonym postępowaniu, obligujących do podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia wszystkich niezbędnych elementów stanu faktycznego sprawy i do rozpatrzenia całego materiału dowodowego zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów;
4) naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. - przez nieprawidłowe uzasadnienie decyzji;
5) naruszenie art. 107 § 1 pkt 9 k.p.a w zw. z art. 64a p.p.s.a - przez błędne pouczenie o możliwości złożenia sprzeciwu od decyzji, i
wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu skargi jej autor rozwinął i umotywował podniesione zarzuty, powielając obszernie argumentację odwołania, a ponadto podkreślając, że WPWIS nie uwzględnił w należyty sposób przepisów k.p.a. wskazanych w skardze. W konkluzji stwierdził, że uzasadnienia decyzji organów obu instancji nie są wystarczające i nie wyjaśniają niezbędnych elementów stanu faktycznego. "Na argumenty Powiatu P. przedstawione w odwołaniu od decyzji, wskazujące na podstawy do uznania Zespołu Szkół w Ł. za stronę w sprawie wymiany w klasach żarówek, zapewniających odpowiednie natężenie oświetlenia sztucznego, organ II instancji lakonicznie i nieprawidłowo kontrował powołując art. 57 Prawa oświatowego w zakresie nadzoru i kompetencyjny przepis art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa oświatowego (Powiat). Tymczasem zadania i kompetencje z art. 57 wykonuje Starosta (art. 29 ust. 1 pkt 3 prawa oświatowego). Dodatkowo należy zwrócić uwagę, że przytoczone wyroki sądów w zaskarżonej decyzji dotyczyły inwestycji i remontów a nie, jak w przedmiotowej sprawie, wymiany żarówek o słabym natężeniu oświetlenia".
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Odnosząc się do zarzutu nieprawidłowego uznania Powiatu P. za stronę postępowania, WPWIS wskazał, że w oparciu o przepisy art. 10 ust. 1 pkt 1 i 3 oraz art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. prawo oświatowe), organ prowadzący szkołę lub placówkę odpowiada za jej działalność. Do zadań organu prowadzącego szkolę lub placówkę należy w szczególności zapewnienie warunków działania szkoły lub placówki, w tym bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania
1 opieki; wykonywanie remontów obiektów szkolnych oraz zadań inwestycyjnych w tym zakresie.
W przypadku szkól i placówek prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego zadania i kompetencje organu prowadzącego, określone m.in. w art. 10 ust. 1-5 wykonuje odpowiednio: wójt (burmistrz, prezydent miasta), zarząd powiatu, zarząd województwa.
Ponadto art. 57 wyżej cytowanej ustawy Prawo oświatowe, stanowi, iż organ prowadzący szkołę lub placówkę sprawuje nadzór nad jej działalnością w zakresie spraw finansowych i administracyjnych, z uwzględnieniem odrębnych przepisów. W wyżej wymienionym zakresie nadzorowi podlega w szczególności:
1. prawidłowość dysponowania przyznanymi szkole lub placówce środkami budżetowymi oraz pozyskanymi przez szkołę lub placówkę środkami pochodzącymi z innych źródeł, a także gospodarowania mieniem;
2. przestrzeganie obowiązujących przepisów dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy pracowników i uczniów;
3. przestrzeganie przepisów dotyczących organizacji pracy szkoły i placówki.
W przypadku stwierdzenia naruszeń dotyczących bezpieczeństwa i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki, podmiotem odpowiedzialnym administracyjnie i finansowo jest organ prowadzący szkołę. W niniejszym przypadku, mając na uwadze zapis art. 29 ust. 1 pkt 2 prawo oświatowe, zadania i kompetencje organu prowadzącego wykonuje Powiat P. .
Organ II instancji w dalszej części odpowiedzi na skargę wskazał, że zgodnie w wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z siedzibą w Opolu z dnia 19 listopada 2020 r., sygn. akt II SA/Op 19/20 "z woli ustawodawcy obowiązki z art. 10 ust. 1 pkt 1 i 3 Prawa oświatowego wprost i bezpośrednio zostały nałożone na podmiot prowadzący szkołę. W praktyce podmiot prowadzący szkołę wykonuje swoje uprawnienia poprzez dyrektora szkoły, bezpośrednio nią zarządzającego, jednak obowiązków wykonania prac remontowych nie można skutecznie przerzucić na podmiot zarządzający, wyłączając tym samym własną odpowiedzialność. Należy podkreślić, że dyrektor szkoły jest podmiotem administrującym tą jednostką. Jego obowiązki, powierzone tak ustawą, jak również w drodze wewnętrznej regulacji podmiotu prowadzącego szkołę, nie mogą wyłączać obowiązków spoczywających na podmiocie prowadzącym, wypływających - co wymaga podkreślenia - wprost z przepisu prawa.
W kontekście powyższego (...) podstawy do nałożenia na dyrektora szkoły obowiązku przeprowadzenia prac remontowych lub innych prac inwestycyjnych nie mogła stanowić ogólna reguła ustanowiona w § 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 grudnia 2001 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach (obecnie Dz.U. z 2020 r. poz. 1166). Zgodnie z tym przepisem dyrektor zapewnia bezpieczne i higieniczne warunki pobytu w szkole lub placówce, a także bezpieczne i higieniczne warunki uczestnictwa w zajęciach organizowanych przez szkołę lub placówkę poza obiektami należącymi do tych jednostek. Przepis ten nie zobowiązuje zatem dyrektora szkoły czy placówki do wykonywania prac remontowych lub inwestycyjnych, lecz ustanawia jedynie pewną ogólną regułę. Określony w nim obowiązek dyrektora - zapewnienia uczniom bezpiecznych i higienicznych warunków pobytu, jest skorelowany z obowiązkami organu prowadzącego szkołę, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 1 i 3 Prawa oświatowego. Nie może też budzić wątpliwości, że w sytuacji treściowej kolizji przepisów rozporządzenia oraz ustaw właściwych w sprawie należy stosować przepisy ustawowe. Przepis § 2 ww. rozporządzenia nie może więc być odczytywany jako zwalniający organ prowadzący szkołę z ciążących na nim obowiązków ustawowych i nie może stanowić podstawy prawnej do nałożenia obowiązku usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości na dyrektora szkoły (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 lutego 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 1709/18; wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 sierpnia 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 2625/17).
Dyrektor szkoły jest tylko wykonawcą nałożonych na organ prowadzący szkołę zadań, z czego jest rozliczany przez organ prowadzący szkołę. Przepis art. 68 ust. 1 pkt 6 Prawa oświatowego, art. 304 Kodeksu pracy, jak również powołany wcześniej § 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 grudnia 2002 r., z których wynika obowiązek dyrektora szkoły zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pobytu w szkole lub placówce, a także bezpiecznych i higienicznych warunków uczestnictwa w zajęciach organizowanych przez szkołę, nie zwalnia organu prowadzącego szkołę z odpowiedzialności za realizację obowiązków nałożonych na niego mocą art. 10 ust. 1 Prawa oświatowego. Wyegzekwowanie obowiązków może być skutecznie dochodzone tylko od podmiotu, który prowadzi szkołę, a nie który nią zarządza. Wskazane przepisy nie mogą być więc odczytywane jako zwalniające organ prowadzący szkołę z ciążących na nim obowiązków ustawowych i nie mogą stanowić podstawy prawnej do nałożenia na szkołę lub jej dyrektora obowiązku usunięcia stwierdzonych w tej placówce uchybień czy w konsekwencji opłat za wykonane czynności kontrolne w ramach bieżącego nadzoru sanitarnego. Uwzględnić należy, że system prawa jest spójny, czyli normy prawne konstruujące system są ze sobą niesprzeczne. Oznacza to, że stosowanie danych norm prawnych nie może tworzyć sprzeczności z postanowieniami innych norm prawnych lub zaprzeczać ich obowiązywaniu. Przeciwnie, stosując daną normę prawną trzeba mieć na względzie dyspozycję innych norm obowiązujących w danym czasie, tak aby podjęte przez organ działanie było koherentne z wymogami prawa pojmowanego jako całościowy system (por. wyrok NSA z dnia 9 lutego 2011 r., sygn. akt II FSK 1796/09 i powołane tam piśmiennictwo)."
W wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z siedzibą w Warszawie z dnia 8 sierpnia 2018 r., sygn. akt. VII SA/Wa 2625/17 sąd wskazał, że "nie ma wątpliwości, iż z obowiązujących obecnie przepisów art. 10 ust. 1 pkt 1 i 3 Prawa oświatowego wynika obowiązek zachowania przez organ prowadzący szkołę (a zatem Powiat w tej spawie) jej budynku w odpowiednim stanie techniczno-sanitarnym, co realizowane jest poprzez włożenie na ten podmiot obowiązków przeprowadzania remontów. Bez znaczenia jest zatem powierzenie zarządzania szkołą jej dyrektorowi, to bowiem organ prowadzący szkołę, niezależnie od innej odpowiedzialności dyrektora szkoły, odpowiada za prawidłową realizację obowiązków z art. 10 ust. 1 pkt 1 i 3 wspomnianej ustawy. Dodać należy, iż rozumowanie prezentowane przez Powiat (wskazujące dyrektora szkoły jako podmiot wyłącznie zobowiązany do remontu budynku szkoły) prowadzić mogłoby także do całkowitej nieskuteczności potencjalnej egzekucji administracyjnej obowiązków wynikających z decyzji organu sanitarnego w razie jej skierowania do dyrektora właśnie. Wobec prowadzonej przez szkołę gospodarki finansowej, bazującej w całości na powierzonych środkach publicznych (państwowych lub samorządowych), brak byłoby możliwości dokonania np. wykonania zastępczego, bowiem egzekucja obowiązku z osoby dyrektora szkoły okazałaby się nieskuteczna. Pomimo stosowanych środków, podmiot ten nie miałby realnej możliwości wpływu na podmiot prowadzący szkołę, celem doprowadzenia do wykonania nałożonego obowiązku. Powyższe jest tym bardziej wyraźne, jeżeli zestawić omawiane przepisy ustawy o systemie oświaty i Prawa oświatowego z ich uniwersalnym znaczeniem do wszystkich potencjalnych stanów. Odnosiły i odnoszą się one bowiem do wszystkich podmiotów prowadzących szkoły, bez względu na to, czy są to podmioty prawa publicznego (jak np. samorządy terytorialne), czy też są to osoby fizyczne lub prawne. Jeżeli zatem przyjąć, iż odpowiedzialnym za remont budynku, jak chce Powiat, byłby wyłącznie dyrektor danej placówki oświatowej, to potencjalna egzekucja obowiązku np. w sytuacji prowadzenia szkoły przez stowarzyszenie, czy osobę fizyczną, okazałaby się całkowicie nieskuteczna."
W ocenie WPWIS mając na uwadze powyższe przepisy prawa oraz wyroki sądów administracyjnych, Powiat P. winien być stroną postępowania administracyjnego w zakresie doprowadzenia do wartości zgodnej z wymaganiami Polskiej Normy natężenia oświetlenia sztucznego w pomieszczeniach Zespołu Szkół w Ł..
Ponadto - odnosząc się do zarzutu, jakoby niewłaściwe wyniki pomiarów natężenia oświetlenia sztucznego w placówce były efektem zaniechania lub zaniedbań pracowników Zespołu Szkół - WPWIS wskazał, że organ I II instancji nie rozstrzyga jakie czynności należy wykonać aby uzyskać prawidłowe wartości natężenia oświetlenia, a jedynie zobowiązał Powiat do doprowadzenia natężenia oświetlenia sztucznego we wskazanych pomieszczeniach szkoły do wartości zgodnej z wymaganiami Polskiej Normy. Z uwagi na liczbę pomieszczeń, w których stwierdzono nieprawidłowości, bez znaczenia na rodzaj podjętych działań (wymiana żarówek, świetlówek, montaż dodatkowych źródeł światła, modernizacja bądź wymiana istniejącej instalacji) realizacja zarządzenia decyzji wiązać się będzie ze znacznymi nakładami finansowymi. Z kolei w odniesieniu do zarzutu powołania się na wymagania nieobowiązującej PN z 2004 . WPWIS wyjaśnił, że zgodnie z art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o normalizacji (Dz. U. z 2015 r. poz. 1483; dalej w skrócie "u.norm.") Polskie Normy mogą być powoływane w przepisach prawnych po ich opublikowaniu w języku polskim. Mając na uwadze powyższe, norma PN z 2022 r. nie jest przywołana w aktach prawnych. W konkluzji organ II instancji stwierdził, że okoliczności sprawy zostały wyjaśnione i nie zachodzi konieczność przeprowadzenia dodatkowych czynności
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV tut. Sądu z 13 grudnia 2022 r. sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095, z późn. zm.; dalej w skrócie "u.COVID-19"), o czym strony zostały powiadomione pismami z 07 grudnia 2022 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy zaznaczyć, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym wyznaczonym w trybie art. 15zzs4 ust. 3 u.COVID-19, w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania ww. zarządzenia Przewodniczącego Wydziału.
Przystępując do rozpoznania sprawy w tym trybie, Sąd miał na uwadze, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, z późn. zm.; dalej w skrócie: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.
Przedmiotem tak rozumianej kontroli sądowej jest decyzja Inspektor Sanitarny z 21 października 2022 r. ([...]) , utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. z 2 września 2022 r. nr [...] nakazującą Powiatowi P. (zwanemu dalej "Powiatem" lub "Skarżącym") 1. doprowadzić do prawidłowego stanu sanitarno – higienicznego i technicznego podłogi w dwóch salach gimnastycznych- dużej oraz małej ( bocznej ); 2. doprowadzić do wartości zgodnej z wymaganiami Polskiej Normy natężenie oświetlenia sztucznego w wyszczególnionych w decyzji punktach w pomieszczeniach Zespołu Szkół w Ł. , w terminie do 31 grudnia 2022 r. w punkcie 1. decyzji i do dnia 30 czerwca 2023 r. w punkcie 2 decyzji. oraz uchylajaca przedmiotową decyzję w części dotyczącej terminu doprowadzenia przez Powiat P. do prawidłowego stanu sanitarno – technicznego podłogi w dwóch salach gimnastycznych- dużej oraz małej ( bocznej ) i ustalił nowy termin wykonania w.w. zarządzenia tj. 31.08. 2023 r.
W tym miejscu wskazać należy, że Skarżący w toku postępowania administracyjnego, ani w skardze nie kwestionuje ustaleń organów dotyczących braków dostatecznego doświetlenia we wskazanych przez organy pomieszczeniach, a zarzuty skargi głównie odnoszą się do błędnego wskazania przez organy adresata obowiązku, którym zgodnie z twierdzeniami Powiatu ("stroną postępowania") jest pracodawca, czyli Zespół Szkół w Ł. reprezentowany przez Dyrektora szkoły.
W ocenie Sądu, wbrew zarzutom i argumentom podniesionych w skardze, stanowisko Skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 1 i 3 prawa oświatowego organ prowadzący szkołę lub placówkę odpowiada za jej działalność. Do zadań organu prowadzącego szkołę lub placówkę należy w szczególności zapewnienie warunków działania szkoły lub placówki, w tym bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki (pkt 1) i wykonywanie remontów obiektów szkolnych oraz zadań inwestycyjnych w tym zakresie (pkt 3). Jak z kolei stanowi art. 29 ust. 1 pkt 2 prawa oświatowego., w przypadku szkół i placówek prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego zadania i kompetencje organu prowadzącego, określone w art. 10 ust. 1 pkt 1-5 i 7, art. 62 ust. 2, art. 63 ust. 1, 12-14, 18 i 20, art. 66 ust. 1, art. 68 ust. 7 i 9, art. 91 ust. 8 oraz art. 128 ust. 1 - wykonuje odpowiednio: wójt (burmistrz, prezydent miasta), zarząd powiatu, zarząd województwa.
W ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych - trafnie przywołanym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jak i odpowiedzi na skargę podnosi się, że wobec wskazanych w art. 10 ust. 1 pkt 1 i 3 prawa oświatowego obowiązków bez znaczenia jest okoliczność, że szkoła jest wyodrębnioną organizacyjnie jednostką oraz że zarządzanie nią powierzono jej dyrektorowi (art. 68 ust. 1 pkt 1 prawa oświatowego), gdyż to organ prowadzący szkołę, niezależnie od innej odpowiedzialności dyrektora szkoły, odpowiada za prawidłową realizację obowiązków określonych w ww. przepisach. Obowiązek dyrektora szkoły zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pobytu w szkole lub placówce, a także bezpiecznych i higienicznych warunków uczestnictwa w zajęciach organizowanych przez szkołę, nie zwalnia organu prowadzącego szkołę z odpowiedzialności za realizację obowiązków nałożonych na niego mocą art. 10 ust. 1 prawa oświatowego. Wyegzekwowanie obowiązków może być skutecznie dochodzone od podmiotu, który prowadzi szkołę, a nie nią tylko zarządza. Dyrektor szkoły jest tylko wykonawcą nałożonych na organ prowadzący szkołę zadań, z czego jest rozliczany przez organ prowadzący szkołę (por. m.in. wyroki WSA: z 08.08.2018 r., VII SA/Wa 2625/17; z 13.02.2019 r., VII SA/Wa 1709/18; z 09.04.2019 r., II SA/Ol 168/19, z 30.06.2020 r., II SA/Op 3/20; z 02.10.2020 r., IV SA/Wr 96/20; z 01.12.2022 r., II SA/Sz 686/22; wszystkie orzeczenia dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, w skrócie "CBOSA").
Wbrew twierdzeniom skargi, przywołane orzecznictwo sądów administracyjnych dotyczy nie tylko obowiązku dokonywania "inwestycji i remontów", ale także zapewnienia właściwego oświetlenia w salach lekcyjnych (por. np. wyrok WSA z 09.04.2019 r., II SA/Ol 168/19, CBOSA).
Również w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że utrzymywanie bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki w szkołach i placówkach jest jednym z podstawowych standardów obowiązujących w systemie oświaty. Przy tym za działalność szkoły (placówki) odpowiada jej organ prowadzący, a jego zadaniem jest w szczególności zapewnienie warunków działania szkoły (placówki), w tym bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki, a także wykonywanie remontów obiektów szkolnych oraz zadań inwestycyjnych w tym zakresie. Tym samym to organ prowadzący szkołę - a nie jej dyrektor - powinien być zobowiązany do wykonania prac, o jakich mowa w decyzji nakazowej organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej (por. wyrok NSA z 27.07.2022 r., II OSK 2362/19, CBOSA).
Sąd w niniejszym składzie podziela poglądy prawne oraz argumenty na ich poparcie zawarte w przywołanych orzeczeniach NSA i WSA.
Nie zasadny okazał się także w ocenie Sądu zarzut dotyczący powołania się w decyzji PPIS na wymagania już nieobowiązującej Polskiej Normy PN-EN12464- 1: 2004 Oświetlenie miejsc pracy, zastąpionej przez normę PN-EN12464- 1:2012, która na dzień kontroli została wycofana i zastąpiona przez normę PN-EN12464- 1:2022.
Zgodnie z § 9 ust. 1 rozporządzenia MENiS w pomieszczeniach szkoły i placówki zapewnia się właściwe oświetlenie, wentylację i ogrzewanie.
Jak wskazał w wyroku z dnia 20 stycznia 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, sygn. akt. IV SA/Po 728/22, którego stanowisko Sąd w niniejszym składzie w tym zakresie podziela " żaden przepis wymienionego rozporządzenia nie definiuje, ani nie dookreśla pojęcia "właściwego" oświetlenia. W konsekwencji skonkretyzowanie obowiązków wynikających w danej sprawie dla oznaczonego adresata z tak ogólnego sformułowania ustawowego spoczywa na organie administracji wydającym decyzję nakazującą usunięcie stwierdzonych uchybień (por. wyrok NSA z 28.11.2019 r., II OSK 2853/18, CBOSA). Zdaniem Sądu, określenie "właściwe" oświetlenie odsyła w istocie do norm wiedzy, które odzwierciedlają aktualny poziom rozwoju nauki i techniki. Dlatego konkretyzacji tego określenia organ administracji jest władny dokonać poprzez odesłanie do norm technicznych - tu: Polskich Norm - które zasadniczo bazują na wskazaniach płynących właśnie z wiedzy naukowej lub technicznej. Pośrednio potwierdza to regulacja zawarta we, wprost odwołujących się do Polskich Norm, przepisach (również przywołanych w decyzji nakazowej PPIS) § 26 ust. 1 i 2 rozporządzenia MPiPS, które stanowią, że oświetlenie dzienne na poszczególnych stanowiskach pracy powinno być dostosowane do rodzaju wykonywanych prac i wymaganej dokładności oraz powinno spełniać wymagania określone w Polskiej Normie (ust. 1). Niezależnie od oświetlenia dziennego w pomieszczeniach pracy należy zapewnić oświetlenie elektryczne o parametrach zgodnych z Polskimi Normami (ust. 2).
Wypada raz jeszcze podkreślić, że określenie "właściwe" oświetlenie musi być odczytywane jako odsyłające do norm wiedzy (technicznej lub naukowej) aktualnych ".
W kontrolowanej sprawie PPIS nakazał Powiatowi w pkt 2. sentencji decyzji doprowadzić natężenie oświetlenia sztucznego we wskazanych pomieszczeniach do wartości zgodnych z wymaganiami Polskiej Normy. Na 6.stronie uzasadnienia swojej decyzji, organ I instancji wskazał, że oceny dokonano na podstawie Polskiej Normy PN-EN 12464-1:2012 grudzień 2012 Światło i oświetlenie. Oświetlenie miejsc pracy. Cześć 1 : Miejsca pracy we wnętrzach. Tablica 5.36 – Pomieszczenia edukacyjne- Budynki edukacyjne, Tablica 5.38 - Pomieszczenia opieki zdrowotnej – Pokoje dla personelu.
W tym miejscu - wbrew twierdzeniom skargi - wskazać należy, że w stanie prawnym mającym zastosowanie w sprawie, nadal obowiązywała Polska Norma PN-EN 12464-1:2012, która nie została wycofana i zastąpiona przez normę PN-EN12464- 1:2022 z uwagi na fakt, że ta ostatnia norma nie była jeszcze opublikowana w języku polskim - na co trafnie zwrócił uwagę WPWIS.
Na marginesie jedynie wskazać należy, że organy Inspekcji Sanitarnej, mając na uwadze w szczególności ogólną treść § 9 ust. 1 rozporządzenia MENiS, winny były już w sentencji decyzji określić szczegółowo parametry, do jakich adresat decyzji jest obowiązany doprowadzić natężenie oświetlenia w poszczególnych pomieszczeniach czego w kontrolowanej nie uczyniły, podając te parametry dopiero w uzasadnieniu decyzji naruszając tym samym przepis art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a, co jednak w okolicznościach sprawy nie miało wpływu na jej wynik.
Również w ocenie Sądu, błędne pouczenie zawarte w zaskarżonej decyzji, wskazujące na możliwość wniesienia sprzeciwu w trybie art. 64 a p.p.s.a., sprostowane postanowieniem WPWIS z dnia 28 października 2022 r. pozostawało bez wpływu na wynik sprawy i pozbawienie Skarżącego prawa do skorzystania z przysługującego mu środka zaskarżenia przedmiotowej decyzji.
Także, brak było w sprawie podstaw, do uznania za zasadny zarzut naruszenia przez organy art. 7, 77, 80 k.p.a. Zdaniem Sądu, organy podjęły wszelkie działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W tym celu stosownie do art.. 77 i art. 80 organy zebrały cały materiał dowodowy i go oceniły, co znalazło wyraz zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. w uzasadnieniu decyzji.
Mając wszystko to na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI