IV SA/Po 774/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2006-11-29
NSAAdministracyjneŚredniawsa
zaświadczeniepraca w gospodarstwie rolnymstaż pracyKodeks postępowania administracyjnegopostępowanie wyjaśniającedomownikubezpieczenie społeczne rolnikówBurmistrzSamorządowe Kolegium OdwoławczeWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienia odmawiające wydania zaświadczenia o pracy w gospodarstwie rolnym z powodu błędów proceduralnych organów.

Skarżący J.H. domagał się wydania zaświadczenia potwierdzającego jego pracę w gospodarstwie rolnym rodziców po 16 roku życia, co było potrzebne do ustalenia stażu pracy. Organy administracji odmówiły, twierdząc, że nie posiadają odpowiedniej dokumentacji. Skarżący zarzucał wadliwą podstawę prawną i błędną interpretację przepisów. WSA uchylił zaskarżone postanowienia, wskazując na naruszenie przepisów KPA przez organy, które nie przeprowadziły należytego postępowania wyjaśniającego ani nie pouczyły skarżącego o możliwości dowodzenia okresu pracy za pomocą świadków.

Sprawa dotyczyła skargi J.H. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza W. odmawiające wydania zaświadczenia o pracy w gospodarstwie rolnym rodziców po 16 roku życia. Skarżący argumentował, że podstawą prawną powinna być ustawa o emeryturach i rentach, a nie ustawa o wliczaniu okresów pracy do stażu. Wskazywał również na wcześniejszą decyzję administracyjną potwierdzającą jego pracę w gospodarstwie. Organy administracji obu instancji odmówiły wydania zaświadczenia, powołując się na brak posiadanej dokumentacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, rozpoznając skargę, uchylił zaskarżone postanowienia. Sąd uznał, że choć zarzuty skargi dotyczące przepisów prawa nie były w pełni zasadne, to organy naruszyły przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. W szczególności, zgodnie z art. 3 ustawy o wliczaniu okresów pracy do stażu, w przypadku braku dokumentów, okresy te mogły być udowodnione zeznaniami świadków. Organ powinien był przeprowadzić postępowanie wyjaśniające lub pouczyć skarżącego o tej możliwości, zamiast jedynie stwierdzać brak dokumentacji. Sąd podkreślił, że odmowa wydania zaświadczenia na podstawie art. 217 § 2 pkt 2 KPA (gdy osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny) jest odmienna od sytuacji, gdy wydania zaświadczenia wymaga przepis prawa (art. 217 § 2 pkt 1 KPA), co miało miejsce w tej sprawie. Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli przepis prawa wymaga wydania zaświadczenia (art. 217 § 2 pkt 1 KPA), organ może przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, a w przypadku braku dokumentów, okresy pracy mogą być udowodnione zeznaniami świadków (art. 3 ust. 3 ustawy o wliczaniu okresów pracy do stażu).

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że w przypadku, gdy wydanie zaświadczenia wynika z przepisów prawa, organ ma obowiązek podjąć czynności wyjaśniające, a nie tylko stwierdzić brak dokumentów. Ustawa o wliczaniu okresów pracy do stażu przewiduje możliwość dowodzenia okresów pracy za pomocą świadków, co organ powinien umożliwić lub przynajmniej o tym poinformować.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (13)

Główne

u.w.o.p. art. 3 § ust. 1

Ustawa o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy

u.w.o.p. art. 3 § ust. 3

Ustawa o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

KPA art. 217 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

KPA art. 217 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

KPA art. 218

Kodeks postępowania administracyjnego

u.w.o.p. art. 1 § ust. 3

Ustawa o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 152

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

KPA art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

KPA art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

KPA art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez organy przepisów KPA dotyczących postępowania wyjaśniającego przy wydawaniu zaświadczeń. Obowiązek organu do umożliwienia dowodzenia faktów za pomocą świadków, gdy brak jest dokumentacji.

Odrzucone argumenty

Zarzuty skarżącego dotyczące wadliwej podstawy prawnej i błędnej interpretacji przepisów przez organy (choć sąd nie podzielił ich w pełni, rozstrzygnął na innej podstawie).

Godne uwagi sformułowania

Sąd Administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W sytuacji gdy organ nie dysponuje dokumentami uzasadniającymi wydanie zaświadczenia, zawiadamia o tym zainteresowaną osobę na piśmie. Okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym mogą być udowodnione zeznaniami co najmniej dwóch świadków.

Skład orzekający

Grażyna Radzicka

przewodniczący sprawozdawca

Danuta Rzyminiak-Owczarczak

sędzia

Izabela Kucznerowicz

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów KPA dotyczących wydawania zaświadczeń, zwłaszcza w kontekście pracy w gospodarstwie rolnym i możliwości dowodzenia faktów za pomocą świadków."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wydanie zaświadczenia na podstawie ustawy o wliczaniu okresów pracy do stażu, ale zasady proceduralne są szersze.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowe problemy proceduralne w administracji dotyczące wydawania zaświadczeń i prawa do dowodzenia faktów. Jest interesująca dla prawników procesowych i administracyjnych.

Brak dokumentów to nie koniec drogi: jak udowodnić pracę w gospodarstwie rolnym przed urzędem?

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Po 774/05 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2006-11-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-08-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Danuta Rzyminiak-Owczarczak
Grażyna Radzicka /przewodniczący sprawozdawca/
Izabela Kucznerowicz
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka (spr.) Sędziowie WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak As. sąd. Izabela Kucznerowicz Protokolant sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 29 listopada 2006 r. ze skargi J.H. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Burmistrza W. z dnia [...] nr [...] /-/I.Kucznerowicz /-/G.Radzicka /-/D.Rzyminiak-Owczarczak KB/
Uzasadnienie
IV SA/Po 774/05
U Z A S A D N I E N I E
Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Burmistrz W. negatywnie załatwił wniosek J.H. o wydanie zaświadczenia potwierdzającego jego pracę w gospodarstwie rolnym rodziców S. i J.H. w miejscowości O. po 16 roku życia.
W uzasadnieniu postanowienia podano, że przyczyną odmowy wydania dokumentów było to, że Urząd Miejski nie ma w posiadaniu żadnej ewidencji bądź innych danych, które mogłyby potwierdzić fakt pracy J.H. w gospodarstwie rolnym rodziców po 16 roku życia.
W zażaleniu na postanowienie skarżący zarzucił, że postanowienie zawiera wadliwą podstawę prawną bowiem zamiast ustawy z 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz. U. z 1990 r. nr 54 poz. 310) winno przywoływać ustawę o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
W ocenie żalącego decydujące znaczenie dla pozytywnego załatwienia sprawy miała przedstawiona przy wniosku decyzja Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w B. [...] uchylająca decyzję Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w W. z [...] nr [...], która to decyzja odmawiała uznania żołnierza J.H. – za jedynego żywiciela rodziny. Właśnie z treści uzasadnienia tej decyzji w ocenie żalącego wynika, że prowadził on gospodarstwo rolne rodziców.
Zarzucając więc organowi I instancji naruszenie przepisów art. 217 § 1 i 2, 218 KPA i naruszenie przepisów ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych żalący żądał wydania zaświadczenia.
W wyniku rozpoznania zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] nr [...] utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji.
Podzielając stanowisko Burmistrza W. organ odwoławczy odniósł się do orzeczenia NSA z 21.01.1997 r. SA/Łd 3105/95/OSP 1998, z 6 poz. 106) w którym wyjaśniano co należy rozumieć przez dane znajdujące się w posiadaniu organu. Podkreślił również, że żalący wadliwie krytykuje przywołaną podstawę prawną zaskarżonego postanowienia tj. ustawę z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący powtórzył zarzuty z zażalenia, zarzucał organom administracyjnym wadliwą interpretację prawa oraz naruszanie art. 75 do 88 a KPA. W konkluzji wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia.
W odpowiedzi na skargę organ administracyjny wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona, jakkolwiek nie z powodów podniesionych w skardze, a dotyczących przepisów prawa mających zastosowanie w sprawie, jednakże Sąd Administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm.).
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98 poz. 1071 ze zm.) w art. 217 KPA przewiduje dwie sytuacje, w których organ administracji publicznej zobowiązany jest wydać zaświadczenie. W § 2 w pkt 1 uregulowana jest sytuacja gdy "urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa, natomiast § 2 pkt 2 sytuacja gdy osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego".
Kolejny przepis K.P.A., a mianowicie art. 218 nawiązuje do przepisów art. 217 i w sposób zasadniczy różnicuje obowiązki organu, który może poprzestać na posiadanej dokumentacji jedynie wówczas, gdy chodzi o wydanie zaświadczenia w sytuacji przewidzianej w art. 217 § 2 pkt 2 KPA.
Natomiast gdy wydania zaświadczenia wymaga przepis prawa, zgodnie z art. 218 § 2 pkt 1, organ może przed wydaniem zaświadczenia przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające.
W przedmiotowej sprawie obowiązek wydania zaświadczenia wynika z przepisów prawa, bowiem taką podstawę przewidują przepisy art. 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz. U. nr 54 poz. 310).
Zgodnie z przywołanym przepisem, na wniosek zainteresowanej osoby właściwy urząd gminy jest obowiązany stwierdzić zgodnie z art. 1 okresy jej pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym, wydając stosowne zaświadczenie w celu przedłożenia w zakładzie pracy. W sytuacji gdy organ nie dysponuje dokumentami uzasadniającymi wydanie zaświadczenia, zawiadamia o tym zainteresowaną osobę na piśmie. Jednocześnie art. 3 ust. 3 przewiduje, że w sytuacji kiedy organ nie dysponuje żadnymi dokumentami, okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym mogą być udowodnione zeznaniami co najmniej dwóch świadków zamieszkujących w tym czasie na terenie, na którym jest to gospodarstwo rolne.
Jeżeli więc organ administracji publicznej jakim jest Burmistrz W. nie dysponuje żadnymi dokumentami, z których wynikałoby, że skarżący został zwolniony z odbycia służby wojskowej, gdyż prowadził gospodarstwo rolne swoich rodziców, wówczas winien wyjaśnić zainteresowanemu procedurę wystawiania zaświadczeń w piśmie. Zawarcie takiego pouczenia w postanowieniu z 12.01.2005 r. jest nieprawidłowe i narusza przepisy art. 7, 8, 9 K.P.A.
Zaświadczenie dotyczące okresu pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym rodziców w charakterze domownika winno być wydane w oparciu o pojęcie domownika wynikające z przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin. Powołana ustawa z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w art. 1 ust. 3 odwołuje się do tej ustawy gdyż skarżący nie wykazuje aby w jego sytuacji miała zastosowanie sytuacja przewidziana w art. 1 ust. 1 pkt 2 tzn. aby objął gospodarstwo i rozpoczął jego prowadzenie osobiście.
W świetle powyższych wywodów chybionym jest wywód organu odwoławczego odwołujący się do przytoczonego wyroku NSA z 21.01.1997 S.A./Łd 3105/95 OSP 1998 z. 6 poz. 106 bowiem powyższe orzeczenie dotyczy wydania zaświadczenia wydawanego wyłącznie na podstawie art. 217 § 2 pkt 2 KPA.
Odnosząc się do zarzutów skargi, obszernych pism procesowych składanych w sprawie, czy żądania zawieszenia postępowania do czasu odnalezienia załączników przekazanych organowi administracyjnemu przy piśmie z dnia [...] marca 2005 r. a nie załączonych do akt administracyjnych - należało stwierdzić, że żądania skarżącego nie są uzasadnione. Podstawą uchylenia zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia było uchybienie przepisom opisanym wyżej, Z tych powodów na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku.
W niniejszej sprawie Sąd nie stosował art. 152 p.p.s.a., bowiem rozstrzygnięcie będące przedmiotem skargi odmawiało skarżącemu wydania zaświadczenia. Nie orzeczono również o przyznaniu pełnomocnikowi wyznaczonemu z urzędu po przyznaniu prawa pomocy J.H., zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, bowiem pełnomocnik ten mimo udzielenia pełnomocnictwa nie działał w sprawie.
/-/I.Kucznerowicz /-/G.Radzicka /-/D.Rzyminiak-Owczarczak
KB/

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI