IV SA/PO 767/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku M.S. o odstąpienie od żądania zwrotu wydatków poniesionych przez gminę za pobyt jego matki w Domu Pomocy Społecznej. Organy administracji, zarówno I jak i II instancji, odmówiły uwzględnienia wniosku, argumentując, że skarżący dobrowolnie zobowiązał się do ponoszenia odpłatności i jego sytuacja finansowa nie uzasadnia zastosowania art. 104 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej. WSA w Poznaniu uchylił zaskarżone decyzje, uznając, że organy naruszyły przepisy prawa materialnego i procesowego. Sąd wskazał, że organy błędnie zinterpretowały przepis art. 104 ust. 4 u.p.s., nadmiernie zawężając pojęcie "przypadków szczególnie uzasadnionych" i nie rozważyły wszechstronnie sytuacji finansowej i rodzinnej skarżącego. Podkreślono, że dobrowolne zobowiązanie do ponoszenia opłat nie wyklucza możliwości skorzystania z ulgi, a organy powinny dokładnie zbadać, czy żądanie zwrotu wydatków nie stanowiłoby nadmiernego obciążenia dla skarżącego lub nie niweczyłoby skutków udzielanej pomocy. Sąd nakazał organom ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem wskazań sądu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 104 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej w kontekście żądania zwrotu wydatków za pobyt w DPS, zwłaszcza w sytuacji dobrowolnego zobowiązania do opłat i trudnej sytuacji finansowej zobowiązanego.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z ustawą o pomocy społecznej. Uznaniowy charakter decyzji administracyjnych w tym zakresie może wpływać na stosowanie tego orzecznictwa.
Zagadnienia prawne (3)
Czy odmowa odstąpienia od żądania zwrotu wydatków poniesionych przez gminę za pobyt osoby w DPS jest zasadna, gdy skarżący powołuje się na trudną sytuację finansową?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organy błędnie zinterpretowały przepis art. 104 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, nie rozważyły wszechstronnie sytuacji skarżącego i nie zbadały, czy żądanie zwrotu nie stanowi nadmiernego obciążenia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy zbyt wąsko zinterpretowały pojęcie "przypadków szczególnie uzasadnionych" i nie zbadały dokładnie sytuacji finansowej skarżącego, jego rodziny oraz wpływu żądania zwrotu na ich podstawowe potrzeby życiowe. Dobrowolne zobowiązanie do opłat nie wyklucza możliwości skorzystania z ulgi.
Czy dobrowolne zobowiązanie się do ponoszenia odpłatności za pobyt w DPS wyklucza możliwość skorzystania z ulgi na podstawie art. 104 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, dobrowolne zobowiązanie nie wyklucza możliwości skorzystania z ulgi, a organy mają obowiązek zbadać, czy żądanie zwrotu wydatków nie stanowi nadmiernego obciążenia.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że przepis art. 61 ust. 3 u.p.s. obejmuje również osoby, które dobrowolnie ponoszą opłaty, a fakt zawarcia umowy nie oznacza bezwarunkowego obowiązku zwrotu wydatków, zwłaszcza w kontekście trudnej sytuacji finansowej.
Czy organy administracji prawidłowo przeprowadziły postępowanie dowodowe i oceniły materiał dowodowy w sprawie odmowy odstąpienia od żądania zwrotu wydatków za pobyt w DPS?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organy naruszyły przepisy postępowania, w tym art. 7, 8, 77 § 1 i 80 k.p.a., nie rozważając wszechstronnie okoliczności sprawy i nie uzupełniając materiału dowodowego.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że organy nie rozważyły wszystkich istotnych okoliczności, w tym sytuacji rodzinnej i dochodowej skarżącego, a także nie zweryfikowały rachunkowo jego wydatków, co doprowadziło do naruszenia przepisów postępowania.
Przepisy (13)
Główne
u.p.s. art. 61 § 2
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 61 § 3
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 104 § 4
Ustawa o pomocy społecznej
Przepis stosowany w przypadkach szczególnie uzasadnionych, gdy żądanie zwrotu stanowi nadmierne obciążenie lub niweczy skutki udzielanej pomocy. Interpretacja zawężająca, ale obejmująca również sytuacje, gdy okoliczności uzasadniające zastosowanie przepisu pojawiły się po dacie ustalenia.
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § 1
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.s. art. 103 § 2
Ustawa o pomocy społecznej
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 133 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
u.p.s. art. 2 § 1
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 3
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 8 § 1
Ustawa o pomocy społecznej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy błędnie zinterpretowały art. 104 ust. 4 u.p.s., nadmiernie zawężając pojęcie "przypadków szczególnie uzasadnionych". • Organy nie rozważyły wszechstronnie sytuacji finansowej i rodzinnej skarżącego. • Organy nie zbadały, czy żądanie zwrotu wydatków stanowiłoby nadmierne obciążenie dla skarżącego lub niweczyłoby skutki udzielanej pomocy. • Dobrowolne zobowiązanie do ponoszenia opłat nie wyklucza możliwości skorzystania z ulgi.
Odrzucone argumenty
Argumenty organów o braku podstaw do odstąpienia od żądania zwrotu wydatków z uwagi na dobrowolne zobowiązanie do ponoszenia opłat i rzekomo wystarczające środki finansowe skarżącego.
Godne uwagi sformułowania
"przypadków szczególnie uzasadnionych" • "nadmierne obciążenie" • "niweczyłoby skutki udzielanej pomocy" • "nie można uznać, że w wyniku oceny sytuacji skarżącego i jego rodziny organy zasadnie nie stwierdziły, aby wobec wnioskodawcy wystąpił 'przypadek szczególnie uzasadniony'"
Skład orzekający
Jacek Rejman
sprawozdawca
Katarzyna Witkowicz-Grochowska
przewodniczący
Tomasz Grossmann
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 104 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej w kontekście żądania zwrotu wydatków za pobyt w DPS, zwłaszcza w sytuacji dobrowolnego zobowiązania do opłat i trudnej sytuacji finansowej zobowiązanego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z ustawą o pomocy społecznej. Uznaniowy charakter decyzji administracyjnych w tym zakresie może wpływać na stosowanie tego orzecznictwa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak sądy interpretują przepisy dotyczące pomocy społecznej i uznania administracyjnego, co jest istotne dla prawników zajmujących się tą dziedziną. Pokazuje też ludzki wymiar spraw, gdzie trudna sytuacja finansowa rodziny wpływa na decyzje administracyjne.
“Czy dobrowolne zobowiązanie do opłat za DPS zamyka drogę do ulgi? Sąd administracyjny odpowiada.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.