IV SA/Po 765/25

IV SA/Po 765/25 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-12-04
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-08-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Jacek Rejman /sprawozdawca/
Sebastian Michalski
Tomasz Grossmann /przewodniczący/
Symbol z opisem
6191 Żołnierze zawodowi
Skarżony organ
Dowódca Jednostki Wojskowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann Sędzia WSA Sebastian Michalski Asesor sąd. WSA Jacek Rejman (spr.) Protokolant sekr. sąd. Małgorzata Kusiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi D. S. na decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] z dnia 3 lipca 2025 r. nr [...] w przedmiocie dodatku służbowego oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 3 lipca 2025 r. nr [...] Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] (dalej również: Dowódca JW [...]; organ II instancji; organ odwoławczy), w wyniku rozpatrzenia sprawy z odwołania płk. rez. D. S. (dalej również: skarżący; strona), utrzymał w mocy decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] (dalej również: Dowódca JW [...]; organ I instancji) nr [...] z dnia 15 października 2021 r. w przedmiocie przyznania dodatku służbowego w ostatnim miesiącu pełnienia służby wojskowej.
Decyzja Dowódcy JW [...] z dnia 3 lipca 2025 r. została wydana w następujących okolicznościach sprawy.
Decyzją nr [...] Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] z dnia 15 października 2021 r. przyznano płk. D. S. w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej, tj. na okres od 1 listopada 2021 r. do 30 listopada 2021 r., dodatek służbowy z tytułu zajmowania stanowiska służbowego: [...] w komórkach organizacyjnych Ministerstwa Obrony Narodowej w wysokości [...] ostatnio pobieranej kwoty dodatku, tj. w kwocie [...]zł.
Decyzja ta została wydana na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735) - dalej: k.p.a. oraz art. 80 ust. 1 pkt 2 i ust. 5f oraz art. 104 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. z 2021 r., poz. 1131) - dalej: u.s.w.ż.z., a także § 6 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 28 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 grudnia 2016 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych (Dz.U. z 2021 r., poz. 966) - dalej również: rozporządzenie MON z dnia 28 grudnia 2016 r.
D. S. wniósł 20 grudnia 2021 r. odwołanie od decyzji z dnia 15 października 2021 r.
W przedmiotowym odwołaniu skarżący zakwestionował tę decyzję w całości i wniósł o jej uchylenie oraz o umorzenie jako bezprzedmiotowego postępowania I instancji oraz faktyczne wypłacenie dodatku służbowego z tytułu zajmowania stanowiska [...] za miesiąc listopad 2021 r. w wysokości [...] zł.
Skarżący zarzucił decyzji Dowódcy JW [...] naruszenie art. 89 ust. 1 u.s.w.ż.z. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. poprzez ustalenie prawa do dodatku służbowego w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej w stosunku do żołnierza zawodowego pobierającego dodatek służbowy w pełnej wysokości w czasie pełnienia zawodowej służby wojskowej w dyspozycji.
W odwołaniu strona przyznała, że od 2 sierpnia 2021 r. do 30 listopada 2021 r. pełnił zawodową służbę wojskową w dyspozycji Dowódcy JW [...] oraz że w czasie pełnienia zawodowej służby wojskowej w dyspozycji za miesiące sierpień- październik 2021 r. otrzymał dodatek służbowy z tytułu zajmowania stanowiska [...] w takiej wysokości jak na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, tj. w kwocie [...]zł. miesięcznie - stosownie do dyspozycji przepisu art. 89 ust. 1 u.s.w.ż.z. Podniósł, że w miesiącu listopadzie 2021 r. jego sytuacja służbowa w żaden sposób nie uległa zmianie, nie było więc żadnych podstaw do zmiany wysokości otrzymywanego przeze niego dodatku służbowego.
Skarżący stwierdził, że wprawdzie przepis art. 80 ust. 5f u.s.w.ż.z. przewiduje ustalenie w drodze decyzji administracyjnej prawa do dodatku służbowego w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej, ale "przepis ten jako lex generalis nie ma zastosowania w hipotezie normy prawnej dekodowanej w oparciu o przepis o charakterze lex specialis, tj. art. 89 ust. 1" u.s.w.ż.z., czyli w stosunku do żołnierzy zawodowych pobierających dodatek służbowy w czasie pełnienia zawodowej służby wojskowej w dyspozycji. Według strony, przesądza o tym sama treść przepisu art. 89 ust. 1 u.s.w.ż.z., który stanowi, że ma on zastosowanie jedynie z zastrzeżeniem art. 90 ust. 1-14 tej ustawy. Tym samym zasadny jest wniosek, że gdyby ustawodawca przewidywał potrzebę ustalania wysokości dodatku służbowego w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej w stosunku do żołnierzy zawodowych pobierających dodatek służbowy w czasie pełnienia zawodowej służby wojskowej w dyspozycji w sposób odmienny od dyspozycji art. 89 ust. 1 u.s.w.ż.z., to "wpisałby przepis art. 80, obok przepisów art. 90 ust. 1-1d tej ustawy, do treści przepisu art. 89 ust. 1 wojskowej ustawy pragmatycznej".
Skarżący zarazem zauważył, że powyższe nie oznacza oczywiście, że przepis art. 80 ust. 5f u.s.w.ż.z. nigdy nie będzie miał zastosowania do żołnierzy zawodowych pełniących zawodową służbę wojskową w dyspozycji w ostatnim miesiącu jej pełnienia. Otóż będzie on miał zastosowanie do żołnierzy, którzy na ostatnim zajmowanym – przed przeniesieniem do dyspozycji – stanowisku służbowym nie pobierali dodatku służbowego (lub specjalnego), a pobierali takie dodatki we wcześniejszych okresach służby i spełniają pozostałe warunki do przywrócenia im tych dodatków w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej.
Według strony, jakakolwiek inna interpretacja przepisu art. 89 ust. 1 u.s.w.ż.z. "jawi się jako sprzeczna z jego wykładnią zarówno literalną, jak i systemową". Z tych też powodów zasadnym jest uznanie zaskarżonej decyzji za wydaną w sytuacji, gdy przepisy prawa nie przewidują możliwości jej wydawania, tj. uznanie jej za faktycznie i prawnie bezprzedmiotową.
Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] decyzją nr [...] z dnia 3 lipca 2025 r. utrzymującej w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji z dnia 15 października 2021 r. dotyczącą przyznania płk. D. S. w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej, tj. na okres od 1 listopada 2021 r. do 30 listopada 2021 r., dodatku służbowego z tytułu zajmowania stanowiska służbowego: [...] w komórkach organizacyjnych Ministerstwa Obrony Narodowej w wysokości [...] ostatnio pobieranej kwoty dodatku, tj. w kwocie [...]zł.
W podstawie prawnej decyzji nr [...] z dnia 3 lipca 2025 r. Dowódca JW [...] wskazał na przepisy art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 80 ust. 5f u.s.w.ż.z. (Dz.U. z 2022 r., poz. 536) i § 6 ust. 1 pkt 2 w zw. 28 ust. 2 rozporządzenia MON z dnia 28 grudnia 2016 r. w zw. z art. 819 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz. U. z 2025 r., poz. 825).
Organ II instancji w uzasadnieniu decyzji odwoławczej wyjaśnił, że płk. D. S. w czasie pełnienia zawodowej służby wojskowej pobierał dodatek służbowy z tytułu zajmowania stanowiska służbowego: [...] w komórkach organizacyjnych Ministerstwa Obrony Narodowej w okresach: 1) Zarząd Planowania Użycia Sił Zbrojnych i Szkolenia [...] od 1 stycznia 2017 r. do 31 marca 2021 r. (przy zastosowaniu mnożnika kwoty bazowej w wysokości [...]); 2) Dowództwo Generalne Rodzajów Sił Zbrojnych - rezerwa kadrowa Ministra Obrony Narodowej od 1 kwietnia 2021 r. do 1 sierpnia 2021 r. (przy zastosowaniu mnożnika kwoty bazowej w wysokości [...]); 3) 31. Baza Lotnictwa Taktycznego - dyspozycja Dowódcy [...] od 2 sierpnia 2021 r. do 31 października 2021 r. (przy zastosowaniu mnożnika kwoty bazowej w wysokości [...]). Łączny okres pobierania dodatku służbowego z tytułu zajmowania stanowiska służbowego [...] w komórkach organizacyjnych Ministerstwa Obrony Narodowej wyniósł 4 lata, 10 miesięcy i 0 dni. Na skutek złożonego przez skarżącego wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej został on zwolniony z zawodowej służby wojskowej z dniem 30 listopada 2021 r.
Organ II instancji dodał, że decyzją nr [...] Ministra Obrony Narodowej z dnia 2 lipca 2021 r. skarżący został z dniem 2 sierpnia 2021 r. do dnia zwolnienia z zawodowej służby wojskowej przeniesiony do dyspozycji Dowódcy [...]. Na podstawie art. 89 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych skarżący w okresie pozostawania w dyspozycji otrzymywał uposażenie zasadnicze wraz z dodatkami o charakterze stałym, należne na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym.
Organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z art. 80 ust. 1 pkt 2 u.s.w.ż.z. żołnierze zawodowi otrzymują obok uposażenia zasadniczego dodatek służbowy za pełnienie zawodowej służby wojskowej na określonych stanowiskach dowódczych i kierowniczych lub samodzielnych albo w określonych jednostkach wojskowych. Natomiast na podstawie § 26 ust. 1 pkt 10 lit. a rozporządzenia MON z dnia 28 grudnia 2016 r. żołnierz zawodowy otrzymuje dodatek służbowy o charakterze stałym z tytułu zajmowania stanowiska służbowego [...] w komórkach organizacyjnych Ministerstwa Obrony Narodowej w wysokości mnożnika kwoty bazowej - [...]. Następnie organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 80 ust. 5f u.s.w.ż.z. zawodowych żołnierzowi zawodowemu, który otrzymywał dodatek specjalny z różnych tytułów, w ostatnim miesiącu służby przyznaje się dodatek specjalny z jednego tytułu w najwyższej wysokości. Wysokość dodatku specjalnego z jednego tytułu uzależnia się od wysokości dodatku i okresu jego otrzymywania. Przepis stosuje się odpowiednio do dodatku służbowego. Organ wskazał również na to, że w myśl § 6 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 28 ust. 2 wyżej przywołanego rozporządzenia MON żołnierzowi zawodowemu, który otrzymuje dodatek służbowy o charakterze stałym, w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej dodatek ten przysługuje w wysokości [...] ostatnio pobranej kwoty dodatku służbowego za każdy rok, w którym żołnierz otrzymywał dodatek służbowy o charakterze stałym - jeżeli żołnierz otrzymywał go przez okres krótszy niż 10 lat, z tym że okres przekraczający sześć miesięcy traktuje się jako pełny rok.
W ocenie organu II instancji przedstawiona przez skarżącego interpretacja przepisów art. 80 ust. 5f i art. 89 ust. 1 u.s.w.ż.z. nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem art. 89 ust. 1 u.s.w.ż.z. normuje wprost kwestię związaną z wysokością uposażenia zasadniczego oraz dodatków o charakterze stałym przysługujących żołnierzowi zawodowemu w okresie pozostawania w rezerwie kadrowej lub dyspozycji i niewątpliwie to ten przepis stanowi przepis o charakterze lex specialis względem przepisów normujących uposażenie zasadnicze żołnierza zawodowego i przysługujących mu dodatków do uposażenia zasadniczego. Celem tego przepisu jest oczywiście zachowanie żołnierzowi zawodowemu w okresie pozostawania w rezerwie kadrowej lub dyspozycji uposażenia zasadniczego i dodatków o charakterze stałym należnych na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Z kolei w przepisie art. 80 ust. 6a pkt 7 u.s.w.ż.z. zawarto upoważnienie dla Ministra Obrony Narodowej do uregulowania w rozporządzeniu kwestii związanej z przyznaniem dodatków specjalnego i służbowego przysługujących w ostatnim miesiącu pełnienia służby wojskowej jako zależności wysokości dodatku od okresu jego otrzymywania oraz kwoty dodatku. Z powyższego przepisu wynika, że ustawodawca założył i przyjął ogólną zasadę, zgodnie z którą żołnierzowi zawodowemu w ostatnim miesiącu pełnienia służby wojskowej niejako "na nowo" ustala się wysokość dodatku służbowego i ta wysokość zależna jest od okresu otrzymywania tego dodatku i jego wysokości. Ustawodawca nie dopuszcza więc do różnicowania sytuacji prawnej żołnierza zawodowego kończącego pełnienie służby wojskowej w zależności od tego, czy uprzednio utracił on prawo do otrzymywania dodatku służbowego czy też – kończąc służbę wojskową – miał prawo do dodatku służbowego. Według organu, oczywistym jest, że wysokość uposażenia zasadniczego i dodatków otrzymywanych w ostatnim miesiącu pełnienia służby ma wpływ na szereg różnych decyzji, wydawanych w związku ze zwolnieniem żołnierza z zawodowej służby wojskowej (np. odprawa). Organ zauważył, że gdyby przyjąć interpretację skarżącego za zasadną, to wówczas dopuszczalne byłoby takie różnicowanie sytuacji prawnej żołnierzy w zależności od faktu przysługiwania bądź nieprzysługiwania dodatku służbowego w dacie zwolnienia ze służby wojskowej i temu żołnierzowi, który otrzymywał dodatek w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej, jego wysokość (niezalenie od czasu, w jakim ten dodatek przysługiwał) byłaby zachowana w pełnej wysokości, zaś żołnierzowi, który uprzednio utracił do niego prawo, przysługiwałby on w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej proporcjonalnie w zależności m.in. od okresu jego otrzymywania. Fakt pełnienia zawodowej służby wojskowej w ostatnim miesiącu – czy to na wyznaczonym stanowisku służbowym czy w rezerwie kadrowej, czy w dyspozycji – nie uzasadnia także różnicowania sytuacji prawnej żołnierza pod kątem zachowania prawa do dodatku służbowego w całości, niezależnie od okresu jego pobierania.
Organ II instancji stwierdził, że przepis § 6 w zw. z § 28 ust. 2 rozporządzenia MON z dnia 28 grudnia 2016 r. "wprost stanowi, że żołnierzowi zawodowemu, który otrzymuje dodatek specjalny/służbowy o charakterze stałym, w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej dodatek ten przysługuje: 1) w pełnej wysokości - jeżeli żołnierz otrzymywał dodatek specjalny o charakterze stałym przez okres co najmniej 10 lat; 2) w wysokości [...] ostatnio pobranej kwoty dodatku specjalnego za każdy rok, w którym żołnierz otrzymywał dodatek specjalny/służbowy o charakterze stałym - jeżeli żołnierz otrzymywał go przez okres krótszy niż 10 lat, z tym że okres przekraczający sześć miesięcy traktuje się jako pełny rok".
Według organu odwoławczego, wyżej wskazany przepis odnosi się wprost do sytuacji faktycznej skarżącego, bowiem otrzymywał on dodatek służbowy i dlatego w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej został mu on przyznany w wysokości [...] ostatnio pobieranej kwoty dodatku służbowego za każdy rok w którym otrzymywał on dodatek specjalny o charakterze stałym, gdyż żołnierz ten otrzymywał go przez okres krótszy niż 10 lat.
Organ stwierdził, że łączny okres pobierania przez płk. D. S. dodatku służbowego z tytułu zajmowania stanowiska służbowego [...] w komórkach organizacyjnych Ministerstwa Obrony Narodowej wyniósł 4 lata, 10 miesięcy i 0 dni, stąd też zgodnie z treścią przepisu § 6 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 28 ust. 2 przywołanego rozporządzenia winien on mieć przyznany dodatek służbowy w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej w wysokości [...] ostatnio pobieranej kwoty dodatku specjalnego, tj. [...] z kwoty [...]zł ([...]), czyli w kwocie [...]zł.
Na koniec Dowódca JW [...] dodał, że w związku z wejściem w życie ustawy o obronie Ojczyzny w niniejszej sprawie zastosowanie znajduje przepis art. 819 tej ustawy, zgodnie z którym do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe, o ile ustawa nie stanowi inaczej.
W skardze na decyzję Dowódcy JW [...] z dnia 3 lipca 2025 r. D. S. zarzucił:
1. obrazę przepisu art. 89 ust. 1 u.s.w.ż.z. poprzez jego błędne niezastosowanie i ustalenie w drodze decyzji administracyjnie prawa do dodatku służbowego w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej w stosunku do żołnierza zawodowego pobierającego na mocy przepisu ustawowego dodatek służbowy w pełnej wysokości w czasie pełnienia służby wojskowej w dyspozycji;
2. obrazę przepisu art. 80 ust. 5f u.s.w.ż.z. poprzez jego błędne zastosowanie i ustalenie w drodze decyzji administracyjnej prawa do dodatku służbowego w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej w stosunku do żołnierza zawodowego pobierającego na mocy przepisu ustawowego dodatek służbowy w pełnej wysokości w czasie pełnienia służby wojskowej w dyspozycji.
Przy tak sformułowanych zarzutach skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji organu II instancji oraz poprzedzającej ją decyzji nr [...] Dowódcy JW [...] z dnia 15 października 2021 r.
W uzasadnieniu skargi strona stwierdziła, że ustalony w obu wydanych w niniejszej sprawie decyzjach administracyjnych stan faktyczny jest bezsporny i zgodny z prawdą materialną.
Skarżący podniósł, że w uzasadnieniu wniesionego w niniejszej sprawie odwołania z dnia 20 grudnia 2021 r. przedstawił swoje stanowisko prawne co do bezzasadności – skutkującej bezprzedmiotowością wydanych przez organy obu instancji decyzji administracyjnych – stosowania przepisu art. 80 ust. 5f u.s.w.ż.z. Dodał, że organ odwoławczy w uzasadnieniu swojej decyzji wskazał dlaczego przedstawionej przez skarżącego argumentacji nie podziela, czym uczynił zadość kodeksowemu obowiązkowi ponownego rozpoznania przez siebie sprawy administracyjnej. Niemniej jednak skarżący zaznaczył, że w dalszym ciągu uważa, iż to pogląd prawny przedstawiony przeze niego w uzasadnieniu odwołania od decyzji organu I instancji jest jurydycznie poprawny z uwagi na zastosowane przez niego reguły kolizyjne i metody systemowej wykładni mogących w tej sprawie mieć zastosowanie przepisów prawa materialnego. Podniósł też, że nic w tej kwestii się nie zmieniało i nie ma w tym miejscu potrzeby powtarzać argumentacji zawartej w przedmiotowym odwołaniu.
W odpowiedzi na skargę Dowódca JW [...], podtrzymując dotychczasowe stanowisko, wniósł o oddalenie skargi w całości.
Ustosunkowując się do sformułowanych w skardze zarzutów, organ odwoławczy stwierdził, że spór dotyczy interpretacji przepisów prawa materialnego dotyczących dodatku służbowego w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej, których interpretacji ostatecznie dokona Sąd.
Organ II instancji odwołał się do brzmienia art. 80 ust. 1 pkt 2 u.s.w.ż.z. oraz § 26 ust. 1 pkt 10 lit. a i § 6 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 28 ust. 2 rozporządzenia MON z dnia 28 grudnia 2016 r. Według organu, bezsprzecznym jest, że łączny okres pobierania przez skarżącego dodatku służbowego z tytułu zajmowania stanowiska służbowego [...] w komórkach organizacyjnych Ministerstwa Obrony Narodowej wyniósł 4 lata, 10 miesięcy i 0 dni, jak też że decyzją nr [...] Ministra Obrony Narodowej z dnia 2 lipca 2021 r. płk D. S. został z dniem 2 sierpnia 2021 r. do dnia zwolnienia z zawodowej służby wojskowej przeniesiony do dyspozycji Dowódcy [...] i na podstawie art. 89 ust. 1 u.s.w.ż.z. w okresie pozostawania w dyspozycji otrzymywał uposażenie zasadnicze wraz z dodatkami o charakterze stałym (w tym z dodatkiem służbowym), należne na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym.
Organ podniósł, że spór prawny dotyczy rozstrzygnięcia, czy do żołnierza zawodowego, który został przeniesiony do dyspozycji i w związku z tym miał zachowane prawo do wcześniej ustalonego prawa do dodatku służbowego, stosuje się przepisy dotyczące ustalania dodatku służbowego w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej czy też – jak uważa skarżący – przepisy te do żołnierza zawodowego, który został przeniesiony do dyspozycji, nie mają zastosowania. W ocenie organu interpretacja przepisów dotyczących ustalania dodatku służbowego w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej wskazana w treści zaskarżonej decyzji jest prawidłowa.
Zdaniem organu odwoławczego ustawodawca założył i przyjął ogólną zasadę, zgodnie z którą żołnierzowi zawodowemu w ostatnim miesiącu pełnienia służby wojskowej niejako "na nowo" ustala się wysokość dodatku służbowego i ta wysokość zależna jest od okresu otrzymywania tego dodatku i jego wysokości. Przepisy nie dopuszczają zatem możliwości różnicowania sytuacji prawnej żołnierza zawodowego kończącego pełnienie służby wojskowej w zależności od tego, czy uprzednio utracił on prawo do otrzymywania dodatku służbowego czy też – kończąc służbę wojskową – miał prawo do dodatku służbowego, gdyż wówczas dochodziłoby do niczym nieuzasadnionego uprzywilejowania jednych żołnierzy względem innych. Fakt "pełnienia zawodowej służby wojskowej w ostatnim miesiącu jej pełnienia w dyspozycji" nie uzasadnia więc różnicowania sytuacji prawnej żołnierza pod kątem zachowania prawa do dodatku służbowego w całości, niezależnie od okresu jego pobierania i jego wysokości.
Na rozprawie w dniu 4 grudnia 2025 r. skarżący podtrzymał wnioski i argumentację skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) - dalej: p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy – wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu – nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie było rozstrzygnięcie organów wojskowych w przedmiocie przyznania (ustalenia wysokości) skarżącemu żołnierzowi dodatku służbowego w ostatnim miesiącu pełnienia służby wojskowej.
W wyniku przeprowadzenia tak rozumianej kontroli Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stan faktyczny niniejszej sprawy jest niesporny i został on odpowiednio przedstawiony w części sprawozdawczej niniejszego uzasadnienia. Sąd – tak jak i strony postępowania – nie ma żadnych wątpliwości co ustalonych okoliczności faktycznych prawy i przyjął go za podstawę orzekania w niniejszej sprawie.
W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja nie narusza przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy ani też prawa materialnego, które miało wpływ na jej rozstrzygnięcie. W związku z tym brak podstaw do wyeliminowanie tej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z obrotu prawnego.
Sąd podkreśla, że rozstrzygnięcie niniejszej sprawy, wobec braku sporu co do podstawy faktycznej zakażonej decyzji, wymagało wyjaśnienia i oceny w zakresie podstawy prawnej zakwestionowanej decyzji.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia – z uwagi na okres, za który przyznano dodatek służbowy (za ostatni miesiąc służby, tj. listopad 2021 r.) – powinny stanowić przepisy art. 80 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 89 ust. 1 u.s.w.ż.z. oraz § 6 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 26 ust. 1 pkt 10 lit. a [tiret pierwsze] i § 28 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 grudnia 2016 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych (Dz.U. z 2021 r., poz. 966), wydanego na podstawie art. 80 ust. 6 i 6a u.s.w.ż.z. Dotychczasowe przepisy mają zaś zastosowanie w tej sprawie ze względu na brzmienie art. 819 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz.U. z 2022 r., poz. 655 [aktualnie: Dz.U. z 2025 r., poz. 825] ze zm.). Dodać należy, że przywołane rozporządzenie obowiązywało w czasie ostatniego miesiąca pełnienia zawodowej służby wojskowej przez skarżącego, a zostało zastąpione z dniem 3 lutego 2023 r. przez rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 9 stycznia 2023 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych (Dz.U. z 2023 r., poz. 149 [aktualnie: Dz.U. z 2025 r., poz. 786] ze zm.). Nowe rozporządzenie w analogiczny sposób reguluje kwestię przysługiwania przedmiotowego dodatku w ostatnim miesiącu pełnienia służby (patrz: § 6 ust. 1, § 27 ust. 1 pkt 10 i § 30), z tym, że kwotę bazową wynoszącą [...] zł nazywa kwotą obliczeniową (patrz: § 2 ust. 1 i 2).
Sąd zgadza się ze skarżącym, że powołanie przez organy wojskowe w podstawie prawnej przepisu art. 80 ust. 5f u.s.w.ż.z. było błędne, gdyż przepis ten nie miał zastosowania w tej sprawie, jednakże zasadniczo z innych powodów niż wskazane w skardze. Poza tym należy podkreślić, że uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., bowiem w przedmiotowej sprawie żołnierzowi w sposób zgodny z prawem ustalono wysokość dodatku służbowego w ostatnim miesiącu służby, gdyż organy zasadnie odwołały się do art. 80 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 6 u.s.w.ż.z. i przepisów wykonawczych.
Zgodnie z art. 80 ust. 1 u.s.w.ż.z. żołnierze zawodowi otrzymują następujące dodatki do uposażenia zasadniczego: 1) dodatek specjalny - za szczególne właściwości lub warunki pełnienia zawodowej służby wojskowej; 2) dodatek służbowy - za pełnienie zawodowej służby wojskowej na określonych stanowiskach dowódczych i kierowniczych lub samodzielnych albo w określonych jednostkach wojskowych; 3) dodatek za długoletnią służbę wojskową; 4) dodatek motywacyjny - dla żołnierzy zawodowych pełniących służbę w korpusach podoficerów zawodowych i szeregowych zawodowych za uzyskanie w opinii służbowej oceny co najmniej dobrej oraz posiadanie klasy kwalifikacyjnej, o której mowa w art. 46a, w specjalności zgodnej z zajmowanym stanowiskiem służbowym; 5) dodatek funkcyjny - za pełnienie funkcji powierzonych w trybie określonym w art. 25a; 6) dodatek kompensacyjny.
Z kolei przepis art. 80 ust. 5f u.s.w.ż.z. stanowi, że żołnierzowi zawodowemu, który otrzymywał dodatek specjalny z różnych tytułów, w ostatnim miesiącu pełnienia służby przyznaje się dodatek specjalny z jednego tytułu w najwyższej wysokości. Wysokość dodatku specjalnego z jednego tytułu uzależnia się od wysokości dodatku i okresu jego otrzymywania. Przepis stosuje się odpowiednio do dodatku służbowego.
Sąd w tym miejscu wyjaśnia, że podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w z dnia 24 października 2023 r. sygn. akt III OSK 2605/21 (dostępnym w bazie orzeczeń: http://orzeczenia.nsa.gov.pl), że treść tego przepisu należy rozumieć w ten sposób, że żołnierzowi, który w okresie służby zawodowej otrzymywał dodatki specjalne z różnych tytułów, w różnych, rozłącznych okresach, a w chwili zwolnienia ze służby, żadnego dodatku specjalnego nie otrzymuje, w ostatnim miesiącu służby przyznaje się dodatek specjalny w wysokości odpowiadającej kwotowo temu dodatkowi otrzymywanemu przez żołnierza w przeszłości, który był najwyższy. Stanowisko to w pełni odnosi się do przysługiwania i przyznawania dodatku służbowego w ostatnim miesiącu pełnienia służby (patrz: art. 80 ust. 5f zd. trzecie u.s.w.ż.z.).
Okres pełnienia służby w rezerwie kadrowej lub w dyspozycji nie jest pełnieniem służby na stanowisku służbowym, co znajduje swoje potwierdzenie w regulacji art. 89 ust. 1 u.s.w.ż.z. Żołnierz zawodowy nie możne równocześnie pełnić służby na stanowisku służbowym w jednostce wojskowej i pozostawać w rezerwie kadrowej, bowiem te dwa pojęcia wzajemnie się wykluczają (por. wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2024 r. sygn. akt III OSK 3401/21, dostępny jw.).
W ocenie Sądu sytuacja skarżącego nie uzasadniała zastosowania przepisu art. 80 ust. 5f u.s.w.ż.z., gdyż ani nie otrzymywał on dodatków służbowych z różnych tytułów w rozłącznych przedziałach czasu, ani też nie przestał otrzymywać takiego dodatku w okresie poprzedzającym w ostatni miesiąc pełnienia służby.
Nie jest sporne, że skarżący w okresie zawodowej służby wojskowej pobierał nieprzerwanie dodatek służbowy z tytułu zajmowania stanowiska służbowego: [...] w komórkach organizacyjnych Ministerstwa Obrony Narodowej w okresach: 1) Zarząd Planowania Użycia Sił Zbrojnych i Szkolenia [...] od 1 stycznia 2017 r. do 31 marca 2021 r.; 2) Dowództwo Generalne Rodzajów Sił Zbrojnych - rezerwa kadrowa Ministra Obrony Narodowej od 1 kwietnia 2021 r. do 1 sierpnia 2021 r. (przy zastosowaniu mnożnika kwoty bazowej w wysokości [...]); 3) 31. Baza Lotnictwa Taktycznego - dyspozycja Dowódcy [...] od 2 sierpnia 2021 r. do 31 października 2021 r. (w każdym z tych okresów przy zastosowaniu mnożnika kwoty bazowej w wysokości [...]) – kwota bazowa wynosiła [...] zł (patrz: § 2 rozporządzenia MON z dnia 28 grudnia 2016 r.). Był to w istocie ten sam dodatek służbowy (dodatek o charakterze stałym), o którym mowa w § 27 ust. 1 pkt 10 lit. a rozporządzenia MON z dnia 28 grudnia 2016 r. Zmieniało się jedynie miejsce pełnienia służby w ramach struktury MON, co odpowiednio należy odnosić również do pozostawania w rezerwie kadrowej, a następnie w dyspozycji. Skarżący – a co potwierdzają poszczególne decyzje w sprawie dodatku służbowego, wskazane w rozkazie dziennym Dowódcy JW [...] nr [...] z dnia 18 października 2021 r. (wyciąg) – utrzymał bowiem prawo do tego dodatku również w okresie od 1 kwietnia 2021 r., kiedy to najpierw pozostawał w rezerwie kadrowej MON, zaś następnie od 2 sierpnia 2021 r. do 31 października 2021 r. w dyspozycji Dowódcy [...].
Jest to wynikiem stosowania do żołnierza przepisu art. 89 ust. 1 u.s.w.ż.z., który stanowi, że w okresie pozostawania w rezerwie kadrowej lub dyspozycji albo urlopu żołnierz zawodowy otrzymuje, z zastrzeżeniem art. 90 ust. 1-1d, uposażenie zasadnicze wraz z dodatkami o charakterze stałym, należne na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, z uwzględnieniem powstałych w tym okresie zmian mających wpływ na prawo do uposażenia lub jego wysokość.
Przepis art. 89 u.s.w.ż.z. ma charakter gwarancyjny (por. np. wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 sierpnia 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 2012/17, dostępny jw.) i stanowi lex specialis względem przepisów zawartych w art. 80 tej ustawy w tym sensie, że żołnierzowi objętemu dyspozycją tego przepisu przysługują poza uposażeniem zasadniczym również dodatki o charakterze stałym (a w tym dodatek służbowy), należne na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, mimo że już takiego stanowiska nie zajmuje. Trzeba mieć jednakże na uwadze, że art. 89 ust. 1 u.s.w.ż.z. wprost nakazuje uwzględniać powstałe w tym okresie zmiany mające wpływ na prawo do uposażenia lub jego wysokość. Przepis art. 89 u.s.w.ż.z. kształtuje wyłącznie uprawnienia "uposażeniowe" i zapewnia prawo do poszczególnych składników wynagrodzenia (uposażenie zasadnicze, dodatek), lecz nie reguluje kwestii szczegółowych warunków otrzymywania dodatków do uposażenia zasadniczego oraz ich wysokości (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 25 lutego 2009 r. sygn. akt II SA/Ol 28/09, dostępny jw.). W związku z tym brzmienie przepisu art. 89 ust. 1 tej ustawy w żadnej mierze nie stoi na przeszkodzie do ustalenia żołnierzowi dodatku służbowego w ostatnim miesiącu pełnienia służby na warunkach wynikających z § 6 ust. 1 pkt 2 (w zw. z § 26 ust. 10 i § 28 ust. 2) w zw. z art. 80 ust. 1 pkt 2, ust. 6 pkt 4 i ust. 6a pkt 7 u.s.w.ż.z. Przepisy te miały zastosowanie do sytuacji skarżącego wynikającej z niezakwestionowanego stanu faktycznego.
Przepis art. 80 ust. 6 u.s.w.ż.z. stanowi, że Minister Obrony Narodowej, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw pracy, określi, w drodze rozporządzenia m.in. wysokość, szczegółowe warunki i tryb przyznawania i podwyższania dodatków specjalnego, służbowego i motywacyjnego, a także, w zależności od występujących okoliczności i tytułu ich wypłaty, możliwość obniżania i wstrzymywania tych dodatków (pkt 1), sposób ustalania wysokości dodatków specjalnego i służbowego w ostatnim miesiącu pełnienia służby wojskowej oraz okresy służby lub pobierania dodatku uznawane za równorzędne z okresem pobierania dodatków specjalnego lub służbowego (pkt 4), szczególne właściwości lub warunki służby wojskowej, z tytułu których są wypłacane dodatki specjalne (pkt 5) i stanowiska służbowe, których zajmowanie i jednostki wojskowe, w których pełnienie służby uprawniają do dodatku służbowego (pkt 6). Natomiast według art. 80 ust. 6a pkt 7 u.s.w.ż.z. rozporządzenie, o którym mowa w ust. 6, powinno uwzględniać w przypadku dodatków specjalnego i służbowego przysługujących w ostatnim miesiącu pełnienia służby wojskowej - zależność wysokości dodatku od okresu jego otrzymywania oraz kwoty dodatku. Stanowi to zatem ustawowe upoważnienie dla Ministra Obrony Narodowej do uregulowania w rozporządzeniu kwestii zależności wysokości dodatku od okresu jego otrzymywania oraz kwoty dodatków specjalnego i służbowego przysługujących w ostatnim miesiącu pełnienia służby wojskowej.
Rozporządzenie MON z dnia 28 grudnia 2016 r. w § 6 ust. 1 w zw. z § 28 ust. 2 przewiduje zaś, że żołnierzowi zawodowemu, który otrzymuje dodatek służbowy o charakterze stałym, w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej dodatek ten przysługuje: 1) w pełnej wysokości - jeżeli żołnierz otrzymywał dodatek specjalny o charakterze stałym przez okres co najmniej 10 lat; 2) w wysokości [...] ostatnio pobranej kwoty dodatku służbowego za każdy rok, w którym żołnierz otrzymywał dodatek służbowy o charakterze stałym - jeżeli żołnierz otrzymywał go przez okres krótszy niż 10 lat, z tym że okres przekraczający sześć miesięcy traktuje się jako pełny rok.
Wobec tego § 6 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia MON odnosi się do sytuacji faktycznej skarżącego, bowiem otrzymywał on dodatek służbowy (w tym wypadku na podstawie art. 89 ust. 1 u.s.w.ż.z.) i dlatego w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej został mu on przyznany w wysokości [...] ostatnio pobieranej kwoty dodatku służbowego za każdy rok, w którym otrzymywał on dodatek o charakterze stałym, gdyż żołnierz ten otrzymywał przedmiotowy dodatek przez okres krótszy niż 10 lat.
Sąd jeszcze raz podkreśla, że okoliczności faktyczne sprawy nie stanowią kwestii spornej, a łączny okres pobierania przez płk. D. S. dodatku służbowego z tytułu zajmowania stanowiska służbowego [...] w komórkach organizacyjnych Ministerstwa Obrony Narodowej (włącznie z okresem pozostawania w rezerwie kadrowej, a następnie w dyspozycji) wyniósł 4 lata, 10 miesięcy i 0 dni. W konsekwencji, zgodnie z treścią przepisu § 6 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 28 ust. 2 przywołanego rozporządzenia winien on mieć przyznany dodatek służbowy w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej w wysokości [...] ostatnio pobieranej kwoty tego dodatku, tj. [...] z kwoty [...]zł ([...]), czyli w kwocie [...]zł (uwzględnia to brzmienie przepisów § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia MON). Łączny okres pobierania dodatku służbowego z tytułu zajmowania stanowiska służbowego [...] wyniósł mniej niż 10 lat, zatem wysokość dodatku została prawidłowo ustalona na podstawie tych przepisów.
Sąd podkreśla, że podziela taką wykładnię przepisów dotyczących ustalania wysokości dodatku służbowego za ostatni miesiąc służby, według której ustawodawca wprowadził regułę ustalania wysokości dodatku służbowego w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej w stosunku do wszystkich żołnierzy zawodowych pobierających dodatek służbowy w czasie pełnienia zawodowej służby wojskowej – tak w związku z zajmowaniem stanowiska służbowego, jak i w związku z pozostawaniem w rezerwie kadrowej lub dyspozycji, a zatem również w stosunku do tych żołnierzy, którzy pobierają tego rodzaju dodatek na podstawie przepisu szczególnego, jakim jest art. 89 ust. 1 u.s.w.ż.z. Natomiast nie zasługuje na uznanie argumentacja skarżącego, że gdyby prawodawca przewidział takie rozwiązanie, jak przedstawione powyżej, to "wpisałby przepis art. 80, obok przepisów art. 90 ust. 1-1d tej ustawy, do treści przepisu art. 89 ust. 1 wojskowej ustawy pragmatycznej". Nie budzi bowiem wątpliwości Sądu, że skoro na mocy przepisu szczególnego żołnierz pobiera uposażenie zasadnicze wraz z dodatkami o charakterze stałym, należne na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, to stosuje się do niego przepisy dotyczącego tego uposażenia i dodatków, mimo że ustawodawca nie wskazał tych wszystkich przepisów w art. 89 u.s.w.ż.z. Poza tym przepis art. 89 ust. 1 u.s.w.ż.z. wprost zastrzega, że żołnierz otrzymuje takie uposażenie zasadnicze wraz z dodatkami o charakterze stałym z uwzględnieniem powstałych w okresie, o którym mowa w tym przepisie, zmian mających wpływ na prawo do uposażenia lub jego wysokość.
Sąd zgadza się z organem odwoławczym co do tego, że fakt pełnienia zawodowej służby wojskowej w ostatnim miesiącu – czy to na wyznaczonym stanowisku służbowym czy w rezerwie kadrowej, czy też w dyspozycji – nie uzasadnia różnicowania sytuacji prawnej żołnierza co do zachowania prawa do dodatku służbowego w całości, niezależnie od okresu jego pobierania. Żołnierz pełniący służbę na wyznaczonym stanowisku służbowym, otrzymujący przedmiotowy dodatek o charakterze stałym, znajdowałby się bowiem bez żadnej racjonalnej przyczyny w gorszej sytuacji prawnej od żołnierza, który służby tej nie pełni na stanowisku służbowym, lecz otrzymuje taki dodatek na mocy przepisu art. 89 ust.1 u.s.w.ż.z. Ten ostatni przepis nie służy bowiem do nieuzasadnionego wyróżnienia finansowego jednej grupy żołnierzy względem drugich, lecz do udzielenia niezbędnych gwarancji żołnierzowi, który pełnił służbę na stanowisku służbowym i z tego tytułu otrzymywał nie tylko uposażenie zasadnicze, ale również dodatek służbowy, zaś następnie pełnił służbę w warunkach rezerwy kadrowej lub w dyspozycji (zachowując prawo do uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należne na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym).
Podsumowując wszystko powyższe, należało uznać, że stan faktyczny sprawy został wyjaśniony w sposób niebudzący wątpliwości, a tym samym zaskarżona decyzja, jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji zostały wydane bez naruszenia przepisów art. 7 i art. 77 § 1 oraz art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.
Z kolei powołanie się przez organy na przepis art. 80 ust. 5f u.s.w.ż.z. było błędne, jednak naruszenie to nie miało wpływu na wynik sprawy, gdyż finalnie trafne było zastosowanie w tej sprawie innych przepisów prawa materialnego, jak w szczególności art. 80 ust. 1 pkt 2 u.s.w.ż.z. i przepisów rozporządzenia MON.
Sąd zgadza się ze stanowiskiem organów wojskowych co do konieczności ustalania prawa do dodatku o charakterze stałym (dodatku służbowego), jak i samej wysokości tego dodatku przysługującego żołnierzowi w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej. W sprawie zaszły zatem podstawy do ustalenia w formie decyzji wysokości dodatku służbowego przysługującego skarżącemu w ostatnim miesiącu pełnienia służby, co wynika z art. 80 ust. 1 pkt 2, ust. 4, ust. 6 pkt 4 i ust. 6a pkt 7 u.s.w.ż.z. oraz § 6 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 26 ust. 1 pkt 10 lit. a w zw. z § 28 ust. 2 rozporządzenia MON.
Wobec takich uwarunkowań faktycznych i prawnych sprawy, ze względu na brak podstaw do uwzględnia skargi, należało ją oddalić.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.