IV SA/Po 763/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku P. R. o umorzenie lub rozłożenie na raty zadłużenia z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego. Skarżący argumentował swoją trudną sytuacją finansową i zdrowotną, wskazując na chorobę kardiologiczną i niskie dochody. Organy administracji obu instancji odmówiły przyznania ulgi, uznając, że sytuacja dłużnika nie jest na tyle wyjątkowa, aby uzasadniała umorzenie lub rozłożenie długu na raty. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Burmistrza, podkreślając uznaniowy charakter przepisów dotyczących ulg oraz obligatoryjny charakter zobowiązań alimentacyjnych. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając organom naruszenie zasad postępowania administracyjnego, w tym brak wszechstronnego zebrania i oceny materiału dowodowego oraz niewłaściwe zastosowanie art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Sąd uznał skargę za zasadną, uchylając zaskarżone decyzje. Wskazał, że organy nie zbadały w sposób wyczerpujący możliwości częściowego umorzenia należności ani rozłożenia ich na raty, co stanowiło naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych. Sąd podkreślił, że decyzje uznaniowe nie mogą być dowolne i muszą być poparte rzetelną analizą sytuacji dłużnika, uwzględniającą zarówno jego obecne możliwości, jak i prognozy na przyszłość, a także wszystkie dostępne formy ulg przewidziane w ustawie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących umorzenia i rozkładania na raty zadłużenia alimentacyjnego, zasady prowadzenia postępowań uznaniowych, obowiązki organów administracji w zakresie wszechstronnego badania stanu faktycznego.
Dotyczy specyficznej sytuacji dłużnika alimentacyjnego i przepisów ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Sąd podkreśla, że każda sprawa wymaga indywidualnej oceny.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organy administracji publicznej prawidłowo zastosowały art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, odmawiając umorzenia lub rozłożenia na raty zadłużenia alimentacyjnego, pomimo trudnej sytuacji finansowej i zdrowotnej dłużnika?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organy nieprawidłowo zastosowały przepis, ponieważ nie zbadały wszechstronnie możliwości częściowego umorzenia należności ani rozłożenia ich na raty, a ich decyzje nosiły znamiona dowolności.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy administracji miały obowiązek rozważyć wszystkie formy ulg przewidziane w art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a., w tym częściowe umorzenie i rozłożenie na raty, a nie ograniczać się jedynie do oceny wniosku o całkowite umorzenie. Brak takiej analizy i oparcie decyzji na niepełnym materiale dowodowym stanowi naruszenie przepisów proceduralnych.
Czy decyzja administracyjna wydana w ramach uznania administracyjnego może być dowolna, czy też musi być oparta na wszechstronnym zebraniu i ocenie materiału dowodowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Decyzja uznaniowa nie może być dowolna, lecz musi być oparta na rzetelnej analizie wszystkich istotnych okoliczności sprawy i należycie uzasadniona.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że nawet w sprawach, gdzie organ dysponuje uznaniem administracyjnym, musi on przestrzegać zasad postępowania administracyjnego, w tym zasady prawdy obiektywnej i obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego. Uznanie powinno być podejmowane w oparciu o rzeczowe argumenty, a nie arbitralnie.
Czy organ administracji ma obowiązek rozważyć możliwość rozłożenia zadłużenia alimentacyjnego na raty, nawet jeśli wniosek dotyczył głównie umorzenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ ma obowiązek rozważyć wszystkie formy ulg przewidziane w ustawie, w tym rozłożenie na raty, niezależnie od pierwotnego wniosku strony, jeśli ustalony stan faktyczny na to wskazuje.
Uzasadnienie
Przepis art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a. przewiduje różne formy ulg, a sąd podkreślił, że organ powinien rozważyć wszystkie z nich, aby pogodzić interes publiczny z interesem dłużnika, zwłaszcza gdy rozłożenie na raty może być bardziej efektywne niż postępowanie egzekucyjne.
Przepisy (14)
Główne
u.p.o.u.a. art. 30 § ust. 2
Ustawa o pomocy osobom uprawnionym do alimentów
Organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną.
Pomocnicze
u.p.o.u.a. art. 27 § ust. 1
Ustawa o pomocy osobom uprawnionym do alimentów
Dłużnik alimentacyjny jest obowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z odsetkami ustawowymi za opóźnienie.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej - organ obowiązany do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek oceny materiału dowodowego na podstawie całokształtu.
k.p.a. art. 107 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymóg uzasadnienia decyzji.
k.p.a. art. 11
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada przekonywania.
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów.
k.r.o. art. 133 § § 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Obowiązek alimentacyjny rodziców względem dzieci.
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kognicji sądów administracyjnych - kontrola legalności działalności administracji.
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądów administracyjnych - skargi na decyzje administracyjne.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uchylenia decyzji administracyjnej przez sąd.
p.p.s.a. art. 135
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres orzekania sądu administracyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy obu instancji nie zbadały wszechstronnie możliwości częściowego umorzenia należności lub rozłożenia ich na raty. • Decyzje organów nosiły znamiona dowolności, a nie uznania administracyjnego. • Niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego w zakresie stanu zdrowia skarżącego i wysokości czynszu. • Brak rzetelnej analizy możliwości płatniczych skarżącego w kontekście rozłożenia długu na raty.
Godne uwagi sformułowania
decyzja w tej sprawie ma charakter uznaniowy • decyzja o umorzeniu albo odmowie umorzenia należności musi być poparta przeprowadzeniem przez organ postępowania mającego na celu zbadanie sytuacji dochodowej i rodzinnej dłużnika • organ ma możliwość ale nie ma obowiązku przychylenia się do wniosku o umorzenie należności • nie może to jednak oznaczać "dowolności" organu w podjętej decyzji • sama trudna sytuacja materialna i zdrowotna, w jakiej niewątpliwie znalazł się skarżący nie może być podstawą do zastosowania nadzwyczajnego środka w formie umorzenia zadłużenia • decyzja umorzeniowa/o rozłożeniu na raty jest decyzją uznaniową, co oznacza, że organ ma możliwość, lecz nie obowiązek, umorzenia należności • nie może być decyzją dowolną • brak podstaw do umorzenia zaległości w jakiejkolwiek części, bez uprzedniego przeprowadzenia analizy, czy takie częściowe umorzenie jest w ogóle możliwe i w jakiej części • rozłożenie długu na raty stanowiłoby instrument sprzyjający rzeczywistej spłacalności zobowiązania
Skład orzekający
Tomasz Grossmann
przewodniczący
Maciej Busz
członek
Józef Maleszewski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących umorzenia i rozkładania na raty zadłużenia alimentacyjnego, zasady prowadzenia postępowań uznaniowych, obowiązki organów administracji w zakresie wszechstronnego badania stanu faktycznego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji dłużnika alimentacyjnego i przepisów ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Sąd podkreśla, że każda sprawa wymaga indywidualnej oceny.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne badanie sytuacji życiowej dłużnika przez organy administracji, nawet w sprawach uznaniowych. Pokazuje też, jak sądowa kontrola może korygować błędy proceduralne organów.
“Czy trudna sytuacja życiowa i zdrowotna zawsze pozwala na umorzenie długu alimentacyjnego? Sąd wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.