IV SA/Po 761/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę na postanowienie o wstrzymaniu budowy garażu, uznając go za budynek wymagający pozwolenia na budowę, a nie obiekt tymczasowy czy związany z produkcją rolną.
Skarżący K. Ś. kwestionował postanowienie o wstrzymaniu budowy garażu, twierdząc, że jest to tymczasowy obiekt gospodarczy lub związany z produkcją rolną, nie wymagający pozwolenia. Organy nadzoru budowlanego oraz WSA w Poznaniu uznały jednak, że obiekt ten, posadowiony na płycie betonowej i posiadający dach, spełnia definicję budynku, a jego budowa bez pozwolenia stanowi samowolę budowlaną. Sąd podkreślił, że skarżący nie wykazał prowadzenia działalności rolniczej ani statusu działki siedliskowej, a obiekt nie mógł być traktowany jako zaplecze budowy, gdyż budowa domu została już zakończona.
Sprawa dotyczyła skargi K. Ś. na postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymujące w mocy postanowienie o wstrzymaniu budowy garażu. Skarżący argumentował, że obiekt ten nie jest budynkiem garażowym, lecz tymczasowym obiektem budowlanym służącym jako zaplecze budowy lub budynkiem gospodarczym związanym z produkcją rolną, co zwalniałoby go z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Organy nadzoru budowlanego oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznały jednak, że obiekt o wymiarach 3x5m, posadowiony na płycie betonowej i posiadający dach, spełnia definicję budynku zgodnie z Prawem budowlanym. Sąd podkreślił, że budowa została zrealizowana w 2020 roku, podczas gdy budowa domu mieszkalnego na tej działce została formalnie zakończona w 2019 roku, co wyklucza możliwość traktowania garażu jako zaplecza budowy. Ponadto, skarżący nie wykazał, aby prowadził działalność rolniczą ani aby działka miała charakter siedliskowy, co uniemożliwiło zastosowanie przepisu dotyczącego budynków gospodarczych związanych z produkcją rolną. Sąd uznał, że obiekt wymagał pozwolenia na budowę, a jego budowa bez wymaganych formalności stanowi samowolę budowlaną, co uzasadniało wstrzymanie budowy i wszczęcie procedury legalizacyjnej. Skarga została oddalona.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Obiekt ten spełnia definicję budynku, ponieważ jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Nie można go uznać za obiekt tymczasowy, gdyż budowa domu na działce została już zakończona, ani za budynek związany z produkcją rolną, gdyż skarżący nie wykazał prowadzenia takiej działalności.
Uzasadnienie
Sąd analizując definicje z Prawa budowlanego (art. 3 pkt 1, 2, 6) oraz orzecznictwo, uznał, że sporny obiekt posiada cechy budynku. Podkreślono, że płyta betonowa stanowi fundament, a obiekt jest trwale związany z gruntem. Wykluczono możliwość uznania go za zaplecze budowy z uwagi na zakończenie budowy domu oraz za obiekt związany z produkcją rolną z powodu braku dowodów na prowadzenie takiej działalności przez skarżącego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (15)
Główne
p.b. art. 48 § 1 pkt 1
Ustawa - Prawo budowlane
Podstawa do wydania postanowienia o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu wybudowanego bez wymaganego pozwolenia.
p.b. art. 48 § ust. 3,4,5
Ustawa - Prawo budowlane
Obowiązek poinformowania o możliwości złożenia wniosku o legalizację i opłacie legalizacyjnej; wydanie postanowienia o wstrzymaniu budowy również w przypadku zakończenia budowy.
Pomocnicze
k.p.a. art. 123 § § 1
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
p.b. art. 29 § ust. 2 pkt 21
Ustawa - Prawo budowlane
Zwolnienie z obowiązku pozwolenia na budowę dla obiektów przeznaczonych do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych.
p.b. art. 29 § ust. 2 pkt 33
Ustawa - Prawo budowlane
Zwolnienie z obowiązku pozwolenia na budowę dla jednokondygnacyjnych budynków gospodarczych i wiat o prostej konstrukcji, związanych z produkcją rolną.
p.b. art. 3 § pkt 1
Ustawa - Prawo budowlane
Definicja obiektu budowlanego.
p.b. art. 3 § pkt 2
Ustawa - Prawo budowlane
Definicja budynku.
p.b. art. 3 § pkt 6
Ustawa - Prawo budowlane
Definicja budowy.
p.b. art. 28 § ust. 1
Ustawa - Prawo budowlane
Zasada rozpoczęcia robót budowlanych na podstawie pozwolenia na budowę.
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uchylenia decyzji lub postanowienia przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu administracyjnego z urzędu.
p.p.s.a. art. 119 § pkt 3
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Obiekt spełnia definicję budynku w rozumieniu Prawa budowlanego. Budowa domu mieszkalnego została zakończona, co wyklucza traktowanie garażu jako zaplecza budowy. Skarżący nie wykazał prowadzenia działalności rolniczej ani statusu działki siedliskowej. Obiekt nie spełnia przesłanek do zastosowania art. 29 ust. 2 pkt 33 p.b.
Odrzucone argumenty
Obiekt jest tymczasowym obiektem budowlanym służącym jako zaplecze budowy. Obiekt jest budynkiem gospodarczym lub wiatą związaną z produkcją rolną. Obiekt nie jest trwale związany z gruntem i nie posiada fundamentów. Przepis art. 29 ust. 2 pkt 33 p.b. nie jest ograniczony podmiotowo ani przedmiotowo.
Godne uwagi sformułowania
Płyta betonowa spełnia rolę fundamentu. Kwestia trwałego związania danego obiektu budowlanego z gruntem była przedmiotem licznych wypowiedzi orzecznictwa. Niekonsekwencja skarżącego w oświadczeniach wskazuje na poszukiwania rozwiązania pozwalającego na uniknięcie postępowania legalizacyjnego. Twierdzenie skarżącego, że prowadzi działalność rolniczą, przedstawiono na użytek tej sprawy i nie poparto żadnymi dowodami.
Skład orzekający
Maciej Busz
przewodniczący sprawozdawca
Józef Maleszewski
sędzia
Jacek Rejman
asesor sądowy
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja definicji budynku, trwałego związania z gruntem, zastosowania przepisów o zapleczu budowy oraz przepisów dotyczących obiektów związanych z produkcją rolną w kontekście Prawa budowlanego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i konkretnych przepisów Prawa budowlanego. Kwestia trwałego związania z gruntem może być różnie interpretowana w zależności od konstrukcji obiektu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu samowoli budowlanej w postaci tzw. 'blaszaków' i wyjaśnia, kiedy takie obiekty wymagają pozwolenia na budowę, a kiedy mogą być zwolnione z tego obowiązku.
“Czy Twój 'blaszak' to samowola budowlana? Sąd wyjaśnia, kiedy garaż wymaga pozwolenia.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIV SA/Po 761/23 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2024-01-25 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-12-05 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Jacek Rejman Józef Maleszewski Maciej Busz /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych Sygn. powiązane II OZ 533/24 - Postanowienie NSA z 2024-10-02 Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz (spr.) Sędzia WSA Józef Maleszewski Asesor sądowy WSA Jacek Rejman po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi K. Ś. na postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 11 października 2023 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania budowy oddala skargę w całości. Uzasadnienie IV SA/Po 761/23 Uzasadnienie Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w L. (dalej jako PINB) postanowieniem z dnia 22.08.2023 r. [...] wydanym na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 3,4,5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 682 z późn. zm., dalej jako p.b.) oraz art. 123 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm., dalej jako k.p.a.) wstrzymał K. Ś. (dalej jako skarżący) budowę budynku garażowego na działce ozn. nr ewid. gruntu [...] w obrębie ewid. K. , gmina O. oraz poinformował o możliwości złożenia wniosku o legalizację ww. obiektu budowlanego wraz z koniecznością wniesienia opłaty celem uzyskania decyzji o legalizacji. Jednocześnie PINB wskazał, że stosując odpowiednio na mocy art. 49d ust. 1 pkt 1 i art. 59f ust. 1 p.b., z uwzględnieniem zasady pięćdziesięciokrotnego podwyższenia stawki opłaty, należy wymierzyć opłatę legalizacyjną stanowiącą iloczyn stawki opłaty (s), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w). Stawka opłaty (s) wynosi 500 zł (art. 59f ust. 2 p.b.), zaś kategoria obiektów, współczynnik kategorii obiektu oraz współczynnik wielkości obiektu określa załącznik do ustawy (art. 59f ust. 3 p.b.). Wniosek o legalizację należy złożyć w terminie 30 dni od dnia doręczenia niniejszego postanowienia o wstrzymaniu budowy (art. 48a p.b.). W uzasadnieniu postanowienia wyjaśniono, że w dniu 24.07.2023 r. z urzędu wszczęto postępowanie administracyjne w sprawie budowy budynku garażowego na działce ozn. nr ewid. gruntu [...] w obrębie ewid K. , gmina O.. W toku prowadzonego postępowania w dniu 23.06.2023 r. przeprowadzono kontrolę ww. nieruchomości przy udziale współwłaścicieli nieruchomości K. G. i K. Ś.. Podczas kontroli stwierdzono, że na w/w działce inwestor - K. Ś. zrealizował budynek garażowy. Obiekt o wymiarach w rzucie ok. 3,00x5,00 m i wysokości ok. 2,15 m, przekryty dachem pulpitowym ze spadkiem w kierunku dz. nr [...], usytuowany bezpośrednio przy granicy z dz. ozn. nr ewid. [...], [...] i [...]. Budynek wykonany z blachy trapezowej, posadowiony na płycie betonowej. Według oświadczenia inwestora - K. Ś. garaż został przez niego zrealizowany w 2020 roku i stanowi zaplecze budowy. Poinformował również, że nie posada on żadnych dokumentów wymaganych ustawą Prawo budowlane, które uprawniałyby do realizacji garażu. W dniu 10.08.2023 r. skarżący złożył pismo informujące, że nie zgadza się on ze "sformułowaniem dotyczącym określenia obiektu jako budynek garażowy". Jego zdaniem jest to "budynek gospodarczy służący jako zaplecze budowlane do przechowywania narzędzi oraz przedmiotów związanych z gospodarstwem". Na zapytanie PINB Wydział Architektury i Budownictwa Starostwa Powiatowego w L. poinformował odnośnie działki ozn. nr ewid. gruntu [...] w K. , że na podstawie prowadzonych rejestrów wydanych pozwoleń na budowę oraz zgłoszeń robót budowlanych zarejestrowane zostały decyzje dotyczące budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego z dwoma lokalami mieszkalnymi ([...] z dnia 10.04.2017 r.) oraz decyzja obejmująca montaż dwóch wewnętrznych i zewnętrznych instalacji gazowych dla zasilania urządzeń gazowych w dwóch lokalach mieszkalnych budynku mieszkalnego jednorodzinnego ([...] z dnia 10.01.2019 r ). Inwestorem ww. robót był D. R., który w PINB skutecznie zawiadomił o ich zakończeniu w dniu 17.06.2019 r. Zatem skoro na terenie przedmiotowej działki nie ma wydanej "czynnej" decyzji o pozwoleniu na budowę lub skutecznie przyjętego zgłoszenia budowy - dokumentów które uprawniałby do prowadzenia robót budowlanych, a budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego (wraz z instalacjami gazowymi) znajdującego się na przedmiotowej działce została zakończona, nie ma zastosowania art. 29 ust. 2 pkt 21 p.b. Wskazany przepis mówi, że nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę lub zgłoszenia, którym mowa w art. 30, budowa obiektów przeznaczonych do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych, położonych na terenie budowy, oraz ustawianie barakowozów używanych przy wykonywaniu robót budowlanych, badaniach geologicznych, pomiarach geodezyjnych. Wobec powyższego obiekt nie mógł zostać zrealizowany na potrzeby budowy ponieważ teren działki nr ewid. [...] nie stanowi terenu budowy. Wobec tego, że na budowę ww. obiektu, zgodnie z art. 28 p.b. wymagane jest uzyskanie pozwolenia na budowę organ wstrzymał budowę oraz poinformował o możliwości złożenia wniosku o legalizację przedmiotowego obiektu budowlanego (art. 48 ust 3 p.b.). Przesłanką wydania decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego jest niezłożenie wniosku o legalizację w wyznaczonym terminie zgodnie z art. 49e p.b. Organ podkreślił, iż legalizacja obiektu nie jest obowiązkiem lecz uprawnieniem strony. W sytuacji, gdy strona nie wypełnia nałożonego na nią obowiązku prawo materialne nie przewiduje możliwości innej reakcji organu nadzoru budowlanego jak tylko wydanie nakazu rozbiórki. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł K. Ś. zarzucając : - "wstrzymanie budowy budynku garażowego" - przedmiotowy "blaszak" nie jest w trakcie budowy; - naruszenie art. 3 pkt 2 p.b. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, gdy w okolicznościach sprawy nie mamy do czynienia z "budynkiem garażowym", a z tymczasowym obiektem budowlanym. Mając powyższe ma uwadze wniósł o : - uchylenie skarżonego postanowienia i umorzenie całości postępowania, - zawieszenie niniejszego postępowania do czasu zakończenia postępowania cywilnego, które toczy się w Sądzie Rejonowym w L. pod sygn. akt [...] i ma związek z przedmiotowym postępowaniem administracyjnym. W przypadku nieuwzględnienia obu powyższych wniosków wniósł alternatywnie o: uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że niniejsza sprawa dotyczy postawionego blaszaka. Nie sposób jest określić jednoznacznie, do jakiej kategorii zaliczają się tzw. blaszaki. Wynika to z faktu, że ustawa - Prawo budowlane zawiera lukę w tym zakresie. Brakuje przepisu, który pozwoliłby na pewne zaliczenie blaszaków do określonej kategorii obiektów. Z art. 3 pkt 2 p.b. wynika, że przez budynek należy rozumieć obiekt budowlany, który: - jest trwale związany z gruntem, - jest wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Aby zakwalifikować dany obiekt do kategorii "budynek", musi on spełniać wszystkie te warunki łącznie. Mając powyższe na uwadze blaszak na spornej nieruchomości nie jest budynkiem. Zdaniem skarżącego kontrolowana sprawa nie dotyczy budynku garażowego, a tymczasowego obiektu budowlanego. Poza tym w Sądzie Rejonowym w L. pod sygn. akt [...] toczy się postępowanie sądowe mające znaczenie dla tej sprawy. Postępowanie to ma wpływ na dużą przeróbkę (przebudowę) przed domem skarżącego - rozkopy, zrywanie chodnika itd., jak i w pomieszczeniach i ma służyć do przechowywania części zamiennych. Skarżący podkreślił, że w jego przypadku sporny "blaszak" służy jako tymczasowy obiekt budowlany. Dalej skarżący powołał się na zasady współżycia społecznego w rozumieniu art. 5 k.c. Skarżący uzupełnił zażalenie pismem z dnia 12 września 2023 r. podnosząc, że organ I instancji w swych rozważaniach całkowicie pominął dyspozycję art. 29 ust. 2 pkt 33 p.b. Przedmiotowy obiekt w formie, tzw. blaszaka nie stanowi budynku, albowiem nie jest trwale związany z gruntem, ani nie posiada również fundamentów. Wskazany powyżej przepis stanowi, iż "Nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa: 33) jednokondygnacyjnych budynków gospodarczych i wiat o prostej konstrukcji, związanych z produkcją rolną, o powierzchni zabudowy do 150 m2, przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 6 m i wysokości nie większej niż 7 m, których obszar oddziaływania mieści się w całości na działce lub działkach, na których zostały zaprojektowane.". W przepisach krajowego prawodawstwa brak jest ustawowej definicji produkcji rolnej. Niemniej idąc za definicją słownikową przez produkcję rolną należy rozumieć produkcję roślinną i zwierzęcą, w tym produkcję materiału siewnego, szkółkarskiego, hodowlanego i reprodukcyjnego, produkcję warzywniczą, roślin ozdobnych i grzybów uprawnych, sadownictwo, hodowlę i produkcję materiału zarodowego ssaków, ptaków i owadów użytkowych, produkcję zwierzęcą typu przemysłowego, fermowego oraz chów i hodowlę ryb. Co istotne, definicja ta nie stawia wymagania, aby produkcja rolna wykonywana była w sposób zarobkowy, bądź zawodowy, tym samym może być ona prowadzona wyłącznie w celu zaspokojenia indywidualnych potrzeb samego podmiotu prowadzącego produkcję rolną. Mając powyższe na względzie skarżący wskazał, iż biorąc pod uwagę sposób wykorzystania przedmiotowego obiektu na m.in. przechowywanie narzędzi związanych z produkcją ogrodniczą i warzywniczą, prowadzoną na własne potrzeby (o czy informował już podczas kontroli oraz w piśmie z dnia 07 sierpnia 2023 roku) bezpodstawnie wykluczono a priori przez PINB przyjęcie, iż przedmiotowy obiekt wykorzystywany jest do tych właśnie celów, a niezasadnie przyjęto, iż jest to budynek garażowy, którym nie jest z uwagi na brak dojazdu do niego pojazdem. Inspektor Nadzoru Budowlanego(dalej jako WWINB) postanowieniem z dnia 11.10.2023 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu swego postanowienia WWINB opisał dotychczasowy przebieg postępowania wskazując m.in., że według oświadczenia inwestora garaż stanowi zaplecze budowy i został pobudowany w 2020 r. Na budowę garażu skarżący nie posiada wymaganych pozwoleń uprawniających do realizacji garażu. W protokole kontroli odnotowano uwagę skarżącego podtrzymującą oświadczenie, że garaż stanowi zaplecze budowy dla finalnego zakończenia budowy domu wraz z wykończeniem, a lokalizacja garażu w granicy wynika z zasugerowania się sąsiadami z działki nr ewid. [...], którzy także postawili garaż w granicy działki. Skarżący w piśmie z dnia 7 sierpnia 2023 r. wskazał, że nie jest to budynek garażowy, tylko budynek gospodarczy służący jako zaplecze budowlane, do przechowywania narzędzi oraz przedmiotów związanych z gospodarstwem. PINB od Starosty L. uzyskał informację, że dla przedmiotowej nieruchomości zarejestrowana została decyzja nr [...] z dnia 10 kwietnia 2017 obejmująca inwestycję dotycząca budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego z dwoma lokalami mieszkalnymi oraz decyzja nr [...] z dnia 10 stycznia 2019 r. obejmująca montaż dwóch wewnętrznych i zewnętrznych instalacji gazowych dla zasilania urządzeń gazowych w dwóch lokalach mieszkalnych budynku mieszkalnego jednorodzinnego. W oparciu o własne rejestry PINB ustalił, że inwestorem zrealizowanych na podstawie powyższych decyzji robót budowlanych był D. R., który skutecznie zawiadomił PINB o ich zakończeniu w dniu 17 czerwca 2019 r. Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, zgodnie z art. 3 pkt 6 p.b. budową jest wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowa, rozbudowa, nadbudowa obiektu budowlanego, przy czym przez obiekt budowlany należy rozumieć budynek, budowlę bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych (art. 3 pkt 1 p.b.). Budynkiem natomiast jest taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach (art. 3 pkt 2 p.b.). Z przywołanej definicji budynku wyraźnie wynika, że zasadniczymi jego determinantami są: ściany, dach i fundamenty, których istnienie w efekcie prowadzi do trwałego związania z gruntem obiektu. Niemniej jednak jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, różnica polegająca na posadowieniu danego obiektu na płytach betonowych pełniących funkcję fundamentów bezpośrednio na gruncie albo z kilkucentymetrowym ich zagłębieniem w podłożu, nie może wpływać na odmienną ocenę charakteru obiektu jako całości i determinować oceny kwestii jego związania z gruntem (wyrok 16 stycznia 2019 r., II SA/Sz 1089/18). Podkreślono, że w toku prowadzonego postępowania skarżący zmieniał swoje oświadczenia w zakresie funkcji jaką pełni obiekt będący przedmiotem niniejszego postępowania. Z oświadczenia złożonego w toku kontroli wynika, iż jest on zapleczem budowy, następnie inwestor wskazał, że jest on obiektem tymczasowym, a na etapie postępowania odwoławczego stwierdził, że stanowi on element zabudowy zagrodowej na działce siedliskowej. Organ I instancji uznał jednak, że zrealizowany obiekt jest budynkiem garażowym, a w świetle zmienności oświadczeń inwestora, WWINB taką kwalifikację obiektu podzielił. Zgodnie z podstawową zasadą prawa budowlanego "roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31" (art. 28 ust. 1 p.b.). Natomiast art. 29 ust. 1 p.b. zawiera zamknięty katalog obiektów i robót budowlanych zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Z kolei w art. 29 ust. 2 p.b. wskazano obiekty i roboty budowlane, których wykonanie nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30. Wyjaśniono, że gdyby uznać pierwotne oświadczenie inwestora, że zrealizowany obiekt jest zapleczem budowy, to istnieć legalnie mógł on do czasu zakończenia budowy, na co słusznie wskazał organ I instancji, a po jej zakończeniu konieczna byłaby jego rozbiórka. Przy czym zakończenie budowy należy rozumie w sensie formalnym, czyli złożenie zawiadomienia o jej zakończeniu, co uczynił D. R. w dniu 17 czerwca 2019 r., nie zaś w sensie prac wykończeniowych prowadzonych w budynku mieszkalnym. Z kolei uznając, że skarżący wykonał obiekt tymczasowy, to zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 7 p.b. wymagał on zgłoszenia, którego inwestor nie wykonał, nadto obiekt mógłby istnieć 180 dni, a zgodnie z oświadczeniem zrealizowany został w 2020 r., co potwierdzają również zdjęcia satelitarne przeanalizowane przez organ odwoławczy. Zatem mając na uwadze, że obiekt istnieje dłużej niż 180 dni, wymagał on pozwolenia na budowę. Przechodząc do końcowego oświadczenia inwestora, jakoby obiekt stanowił zabudowę zagrodową na działce siedliskowej, to pominięta została zasadnicza kwestia - działka siedliskowa nierozerwalnie związana jest z pojęciem rolnika, bowiem zabudowa zagrodowa jest związana nie tylko z elementem przedmiotowym dotyczącym jej charakteru, ale również z elementem podmiotowym, pod którym kryje się rolnik indywidualny. Inwestor nie wykazał faktu bycia rolnikiem. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 listopada 2020 r. sygn. I OSK 1626/18, zgodnie z art. 7 k.p.a. inicjatywa w postępowaniu dowodowym należy nie tylko do organu administracji, ale też do stron, które powinny zgłaszać wnioski dowodowe, zwłaszcza, gdy wywodzą z tego korzystne dla siebie skutki prawne. Obowiązkiem strony postępowania administracyjnego jest naprowadzanie organu na określone czynności dowodowe (co umożliwi przeprowadzenie dowodu z urzędu) przez powoływanie istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych, które muszą jednak pozostawać w związku z rozpoznawaną sprawą. Zatem jedynie złożenie oświadczenia o tym, że działka ta winna być traktowana jako działka siedliskowa i wobec tego nie było konieczne uzyskanie pozwolenia na budowę lub dokonania zgłoszenia jest niewystarczające. Nadto dla przedmiotowej nieruchomości obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przyjęty Uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w O. z dnia 25 czerwca 2009 r. (Dz. Urz. Woj. z 2009r. W. nr [...] poz. [...]), który wskazuje przeznaczenie nieruchomości jako zabudowę mieszkaniową jednorodzinną (symbol 3 MN), nie zaś na zabudowę zagrodową na użytkach rolnych. Uznając w ślad za organem I instancji, że wybudowany obiekt stanowi budynek garażowy, wskazano, że wymagał on uprzedniego zgłoszenia, którego inwestor nie uczynił, zatem konieczne jest przeprowadzenie procedury legalizacyjnej. Zgodnie z art. 48 ust. 1 pkt 2 p.b. organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. Natomiast jak stanowi art. 48 ust. 5 p.b. postanowienie o wstrzymaniu budowy wydaje się również w przypadku zakończenia budowy. Wobec powyższego PINB w niniejszym postępowaniu zasadnie zastosował przepisy postępowania legalizacyjnego. W dalszej kolejności wyjaśniono, iż organ wstrzymując prowadzenie budowy winien rozważyć i należycie uzasadnić wybór adresata nałożonego obowiązku. Zgodnie bowiem z treścią art. 52 p.b. "obowiązki, w formie nakazów i zakazów, określone w postanowieniach i decyzjach, o których mowa w niniejszym rozdziale, nakłada się na inwestora. Jeżeli roboty budowlane zostały zakończone lub wykonanie postanowienia albo decyzji przez inwestora jest niemożliwe, obowiązki te nakłada się na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego". Zatem K. Ś., jako inwestor, a także współwłaściciel przedmiotowej nieruchomości jest właściwym adresatem obowiązków wynikających z rozdziału V P.b. Odnosząc się do zarzutów skarżącego dotyczących naruszenia zasad współżycia społecznego wynikających z faktu, że "w całym kraju jest mnóstwo blaszaków (...), a Inspektorzy Nadzoru Budowlanego nie nakładają na innych wysokich opłat legalizacyjnych lub nie nakazują rozbiórki tak jak w moim przypadku" wyjaśniono, że procedura cywilna i administracyjna są wzajemnie odrębne i w tej drugiej nie znajdują zastosowania normy cywilne takie jak zasady współżycia społecznego. W ślad za PINB organ odwoławczy poinformował, że postanowienie o wstrzymaniu robót jest pierwszym etapem postępowania legalizacyjnego i daje możliwość złożenia wniosku o legalizację obiektu, zatem wbrew twierdzeniom skarżącego nie nakazuje rozbiórki zrealizowanego obiektu. Jednocześnie WWINB wskazał, że zgodnie z art. 48a ust. 3 p.b. jeżeli zostało wniesione zażalenie na postanowienie o wstrzymaniu budowy, termin, o którym mowa w ust. 1, biegnie od dnia, w którym to postanowienie stało się ostateczne. Natomiast w przypadku braku złożenia wniosku o legalizację w wymaganym terminie, zgodnie z art. 49e pkt 1 p.b. organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części. Zatem w ocenie WWINB organ I instancji dokonał prawidłowego wyboru procedury i prawidłowo zastosował art. 48 p.b. na gruncie niniejszej sprawy. Skargę na powyższe postanowienie w ustawowym terminie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu K. Ś. zarzucając : 1. naruszenie przepisów postępowania mogących mieć wpływ na wynik sprawy, tj. : a) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności mających na celu wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, oraz pominięcie okoliczności zawartych w aktach sprawy, w szczególności w postaci oświadczeń skarżącego zawartych w uzupełnieniu zażalenia, jakoby przedmiotowy "blaszak" nie był związany z produkcją rolną, a w konsekwencji nie stanowił konstrukcji, o której mowa w art. 29 ust. 2 pkt 33 p.b.; b) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez dowolne przyjęcie przez organ, iż zakwalifikowanie "blaszaka", jako konstrukcji, o której mowa w art. 29 ust. 2 pkt 33 p.b. wymaga posiadania przez skarżącego posiadania przymiotu rolnika, a przez nieruchomość, na której konstrukcja ta jest posadowiona statusu działki siedliskowej, podczas gdy wymagania takie nie wynikają z przepisów prawa; 2. naruszenie przepisów prawa materialnego,: tj.: a) naruszenie art. 29 ust. 2 pkt 33 p.b. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i stwierdzenie, iż posadowiona na nieruchomości skarżącego konstrukcja nie jest jednokondygnacyjnym budynkiem gospodarczym związanym z produkcją rolną, pomimo iż spełnia on przesłanki do zaliczenia go do tej kategorii obiektów; b) art. 48 ust. 1 pkt 2 p.b. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie przez organ, że posadowienie na należącej do skarżącego nieruchomości "blaszaka" wymaga zgłoszenia, podczas gdy przepisy tego nie wymagają. Skarżący wniósł o: 1. uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 11 października 2023 r., wydanego w sprawie o sygn.: [...]; 2. uchylenie w całości poprzedzającego go postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia 22 sierpnia 2023 r., wydanego w sprawie o sygn.: [...] i umorzenie postępowania. W uzasadnieniu skargi zarzucono, że organ odwoławczy nie dokonał pełnej analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w kontekście zarzutów postawionych wydanemu przez organ I instancji postanowieniu. Organ odwoławczy utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie analogicznie jak organ I instancji nie dopatrzył się, aby posadowiona na nieruchomości skarżącego konstrukcja spełniała przesłanki określone w art. 29 ust. 2 pkt 33 p.b., a w konsekwencji, aby mogła zostać wzniesiona bez konieczności dopełnienia jakichkolwiek czynności administracyjnych. Organ odrzucił dyspozycję wskazanej regulacji, obwarowując ją koniecznością spełniania dodatkowych, nie określonych przepisami prawa przesłanek, jak m.in. wykazanie statusu rolnika, bądź posadowienie obiektu na działce siedliskowej. Jednakże przesłanki, od spełnienia których organ odwoławczy warunkował możliwość zastosowania dyspozycji art. 29 ust. 2 pkt 33 p.b., nie są wyrażone w mających zastosowanie w niniejszej sprawie regulacjach. Wskazany powyżej przepis stanowi, iż "Nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa: 33) jednokondygnacyjnych budynków gospodarczych i wiat o prostej konstrukcji, związanych z produkcją rolną, o powierzchni zabudowy do 150 m2, przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 6 m i wysokości nie większej niż 7 m, których obszar oddziaływania mieści się w całości na działce lub działkach, na których zostały zaprojektowane.". Przytoczony przepis w żadnym zakresie nie jest ograniczony podmiotowo do rolników, ani też przedmiotowo do działek siedliskowych. W przepisach krajowego prawodawstwa brak jest ustawowej definicji produkcji rolnej. Idąc za definicją słownikową przez produkcję rolną należy rozumieć produkcję roślinną i zwierzęcą, w tym produkcję materiału siewnego, szkółkarskiego, hodowlanego i reprodukcyjnego, produkcję warzywniczą, roślin ozdobnych i grzybów uprawnych sadownictwo, hodowlę i produkcję materiału zarodowego ssaków, ptaków i owadów użytkowych, produkcję zwierzęcą typu przemysłowego, fermowego oraz chów i hodowlę ryb. Co istotne definicja ta nie stawia wymagania, aby produkcja rolna wykonywana była w sposób zarobkowy, bądź zawodowy, tym samym może być ona prowadzona wyłącznie w celu zaspokojenia indywidualnych potrzeb samego podmiotu prowadzącego produkcję rolną. Mając powyższe na względzie skarżący wskazał, iż w jego ocenie, biorąc pod uwagę sposób wykorzystania przedmiotowego obiektu na m.in. przechowywanie narzędzi związanych z produkcją ogrodniczą i warzywniczą, prowadzoną na własne potrzeby bezpodstawnie wykluczono a priori przyjęcie, iż przedmiotowy obiekt wykorzystywany jest do tych właśnie celów, a niezasadnie przyjęto, iż jest to budynek o innym charakterze, tj. budynek garażowy, którym wszak nie jest z uwagi na brak możliwości dojazdu do niego pojazdem. Rekapitulując, w ocenie skarżącego organ odwoławczy dokonując ponownej oceny zgromadzonego w analizowanej sprawie materiału dowodowego powtórzył błędy popełnione przez organ I instancji dokonując nieprawidłowej i nieuzasadnionej jego oceny. Ponadto organ odwoławczy dokonał nadmiernie rygorystycznej wykładni przepisów warunkując zastosowanie korzystnych dla skarżącego norm prawnych od spełnienia przesłanek, które nie zostały zastrzeżone przez ustawodawcę. Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując swą dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 4292) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną. Sąd kontrolując w tak zakreślonych granicach legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia stwierdził, że wniesiona w sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Należy wskazać, że niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd na podstawie art.119 pkt 3 p.p.s.a. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Zgodnie z treścią wskazanego przepisu sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Przedmiotem kontroli w tym postępowaniu jest postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako WWINB) z dnia 11.10.2023 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. (dalej jako PINB) z dnia 22.08.2023 r. [...] wstrzymujące K. Ś. budowę budynku garażowego na działce ozn. nr ewid. gruntu [...] w obrębie ewid. K. , gmina O.. Materialnoprawną podstawą wydanych przez organy obu instancji postanowień są przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 682 z późn. zm., dalej jako p.b.)., a konkretnie art. 48 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 3,4,5 p.b. Nowelizacja ustawy – Prawo budowlane wprowadzona ustawą z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r., poz. 471), obowiązującą od dnia 19 września 2020 r., dokonała zmiany w przepisach dotyczących legalizacji samowoli budowlanych stworzyły jednolity, spójny system postępowań legalizacyjnych opierający się o wspólną procedurę (zob. uzasadnienie do projektu ustawy z dnia 13 lutego 2020 r., druk sejmowy nr 121, Sejm IX kadencji). Umożliwia on usunięcie skutków samowolnych działań inwestycyjnych oraz przywrócenie stanu zgodności z wymogami Prawa budowlanego. Na skutek wprowadzonych zmian postępowanie w sprawie samowoli budowlanej rozpoczyna się od wydania postanowienia o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego: 1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia (art. 48 ust. 1 p.b.). W takim postanowieniu organ informuje się o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej (ust. 3). Co istotne, postanowienie o wstrzymaniu budowy wydaje się również w przypadku zakończenia budowy (ust. 5). Następnie inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego może w ciągu 30 dni od otrzymania postanowienia złożyć wniosek o legalizację (art. 48a ust. 1). Jeżeli wniosek ten nie zostanie złożony, wówczas organ nadzoru budowlanego wydaje nakaz rozbiórki (art. 49e pkt 1). Taki sam skutek ma wycofanie wniosku, co może nastąpić praktycznie na całym etapie procedury legalizacyjnej (art. 49e pkt 2 w związku z art. 48a ust. 2). Jeżeli jednak inwestor (właściciel lub zarządca) złoży wniosek o legalizację, organ nadzoru budowlanego w ramach prowadzonego postępowania wdraża procedurę legalizacyjną. Sąd wskazuje, że istotny dla kontrolowanej sprawy art.48 p.b. dotyczy budowy obiektu budowlanego. Regulacja skutków samowoli budowlanych jest konsekwencją obowiązującej w Prawie budowlanym generalnej zasady, wyrażonej w art. 28, przewidującej, że roboty budowlane można rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę, z wyjątkami przewidzianymi w art. 29-31. Inwestor nie dysponował żadnymi dokumentami dotyczącymi wykonywanych robót. Organy w toku prawidłowo przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego również nie ustaliły, by dokumenty takie istniały. Brak jest zgłoszenia, warunków zabudowy, pozwolenia na budowę. W świetle powyższego wobec braku pozwolenia na budowę przedmiotowej wagi organy administracji prawidłowo wdrożyły i próbują przeprowadzić proces legalizacji przez zastosowanie art. 48 ust. 1 p.b. Mając to na uwadze stwierdzić trzeba, że warunkiem zainicjowania postępowania legalizacyjnego jest stan faktyczny konkretnej sprawy, z którego wynika, że inwestor pomimo obowiązku nie dokonał zgłoszenia bądź nie uzyskał pozwolenia na budowę obiektu, dopuszczając się tym samym samowoli budowlanej. W tej sytuacji najistotniejszą kwestią jest kwalifikacja prawnobudowlana samowolnej zabudowy i ocena jej z punktu widzenia wymogów Prawa budowlanego. W orzecznictwie sądów administracyjnych jednolicie wskazuje się, że naruszenia Prawa budowlanego powinny być oceniane według przepisów obowiązujących w dacie popełnienia samowoli, natomiast zastosowanie przepisów dotyczących usuwania skutków samowoli uzależnione jest od okoliczności konkretnej sprawy, z zachowaniem zasady, że organy wydają decyzje według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie rozstrzygania sprawy. Istotne jest bowiem rozróżnienie samego zdarzenia prawnego, jakim jest samowola budowlana, od jej likwidacji (zob. wyrok NSA z 2 grudnia 2010 r., II OSK 1974/10 oraz uchwała NSA z 16 grudnia 2013 r., II OPS 2/13, dostępne na stronie https://orzeczenia.nsa. gov.pl). Oznacza to, że ustalenia, czy dane roboty budowlane podlegały reglamentacji Prawa budowlanego, w tym w szczególności, czy na ich wykonanie konieczne było uzyskanie pozwolenia na budowę, dokonanie zgłoszenia, czy też można ich było dokonać bez jakichkolwiek formalności, należy dokonywać na podstawie przepisów obowiązujących w okresie wybudowania danego obiektu. Trafnie stwierdziły organy obu instancji, że zgodnie z art. 28 § 1 p.b. roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. W art. 29 p.b. zawarto zamknięty katalog obiektów i robót budowlanych, których wykonanie zostało zwolnione z obowiązku uprzedniego uzyskania od organu administracji architektoniczno-budowlanej decyzji o pozwoleniu na budowę. By możliwa była ocena, czy dany obiekt lub roboty budowlane zostały zrealizowane zgodnie z wymogami zawartymi w ww. przepisach organ nadzoru budowlanego musi dokonać jednoznacznej kwalifikacji obiektu lub robót. Wspomniana kwalifikacja wraz z dokonaną przez organ oceną umożliwiają mu wybór właściwego, opartego na przepisach Prawa budowlanego, trybu postępowania. Również słusznie podniosła strona skarżąca, że najistotniejszą kwestią dla zastosowania przepisu art. 48 p.b. jest prawidłowe zakwalifikowanie przedmiotu inwestycji, a co za tym idzie ustalenie, iż przedmiot taki wymagał uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. W myśl art.3 pkt 6 p.b. przez budowę należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. Według zaś art.3 pkt 7 p.b. przez roboty budowlane należy rozumieć budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. Jak stanowi art.3 pkt 1 p.b. przez obiekt budowlany należy rozumieć budynek, budowlę bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych. Natomiast przez budowlę według art.3 pkt 3 p.b. należy rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem tablice reklamowe i urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni jądrowych, elektrowni wiatrowych, morskich turbin wiatrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową. Zasadniczym przedmiotem sporu w niniejszej sprawie była kwalifikacja wykonanych robót budowlanych. Kwalifikacja ta bowiem determinowała dalszy przebieg postępowania. Zatem rozstrzygające znaczenie w sprawie miało przede wszystkim określenie, czy zrealizowany przez stronę skarżącą przedmiotowy obiekt jest obiektem budowlanym według przepisów Prawa budowlanego, a w szczególności garażem, jak to przyjęły organy obydwu instancji. W konsekwencji prezentowanej przez strony niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego różnej kwalifikacji prawnej wybudowanego obiektu powstał spór co do konieczności uzyskania przed jego wykonaniem pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. W omawianej sprawie należało rozstrzygnąć, czy obiekt będący przedmiotem postępowania jest obiektem budowlanym w rozumieniu art. 3 pkt 1 p.b., a w szczególności, czy jest garażem. Z akt sprawy wynika, że budowa przedmiotowego budynku nie została zgłoszona oraz że skarżący nie uzyskał pozwolenia na budowę. Skarżący wybudował obiekt w 2020 r. Istotą sporu jest kwalifikacja tego obiektu zgodnie z prawem budowlanym. Organ uznaje go za budynek garażowy, natomiast skarżący za tymczasowy obiekt zrealizowany jako zaplecze budowy (art. 29 ust. 2 pkt 21 p.b.). Należy się skupić na ocenie, czy przedmiotowy obiekt wymagał zgłoszenia lub pozwolenia na budowę. Skarżący podnosi, że orzecznictwo wskazuje, że blaszaki nie są budynkami i należą do obiektów tymczasowych. Skarżący uzupełnił zażalenie pismem z dnia 12 września 2023 r. podnosząc, że organ I instancji w swych rozważaniach całkowicie pominął również dyspozycję art. 29 ust. 2 pkt 33 p.b. Przedmiotowy obiekt w formie, tzw. blaszaka jego zdaniem nie stanowi budynku, albowiem nie jest trwale związany z gruntem, ani nie posiada również fundamentów. Z akt sprawy wynika, że przedmiotowy obiekt o wymiarach 3,00 m x 5,00 m i wysokości ok. 2,15 m wykonany jest z blachy stalowej i posadowiony na płycie betonowej, przykryty dachem pulpitowym ze spadkiem w kierunku działki nr [...]. jak już wspomniano zgodnie z art. 3 pkt 6 p.b. budową jest wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowa, rozbudowa, nadbudowa obiektu budowlanego, przy czym przez obiekt budowlany należy rozumieć budynek, budowlę bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych (art. 3 pkt 1 p.b.). Budynkiem natomiast jest taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach (art. 3 pkt 2 p.b.). Biorąc pod uwagę powyższą definicję należy wskazać, że obiekt bezspornie jest wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych i posiada dach. Ponadto w ocenie Sądu płyta betonowa spełnia rolę fundamentu (por. np. wyrok NSA w Warszawie o sygn. II OSK 3683/19, a także wyrok WSA w Warszawie o sygn. III SA/Wa 2455/20. Ocenić należy w dalszej kolejności, czy sporny obiekt jest trwale związany z gruntem. Należy wskazać, że kwestia trwałego związania danego obiektu budowlanego z gruntem była przedmiotem licznych wypowiedzi orzecznictwa sądów administracyjnych formułowanych na potrzeby oceny robót budowlanych polegających na wykonaniu innych obiektów budowlanych niż budynki, w tym urządzeń reklamowych (zob. np. wyroki NSA: z dnia 8 czerwca 2011 r., sygn. akt II OSK 1005/10, czy z dnia 11 maja 2012 r. o sygn. akt II OSK 323/11). W orzecznictwie przyjmuje się, że cecha "trwałego związania z gruntem" oznacza posadowienie obiektu na tyle trwale, by zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie na inne miejsce. Cechę trwałości związania z gruntem należy oceniać nie tylko poprzez niemożliwość łatwego przeniesienia obiektu (oderwania go od gruntu), ale także poprzez to czy wielkość obiektu, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania. Przyjmuje się bowiem, że o tym czy obiekt budowlany jest trwale związany z gruntem nie decyduje metoda i sposób związania go z gruntem, ale to czy wielkość tego obiektu, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania z gruntem. Oznacza to, że połączenie z gruntem musi być w sensie fizycznym na tyle trwałe, by zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie na inne miejsce. Sąd orzekający podziela ten pogląd, który jest już zresztą utrwalony w judykaturze. Podsumowując tę część rozważań Sąd stanął na stanowisku, że przedmiotowy obiekt spełnia definicję budynku, ponieważ jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach (art. 3 pkt 2 p.b.). Trafnie zauważył WWINB, że w toku prowadzonego postępowania skarżący zmieniał swoje oświadczenia w zakresie funkcji jaką pełni obiekt będący przedmiotem niniejszego postępowania. Z oświadczenia złożonego w toku kontroli wynika, iż jest on zapleczem budowy, następnie inwestor wskazał, że jest on obiektem tymczasowym, a na etapie postępowania odwoławczego stwierdził, że stanowi on element zabudowy zagrodowej na działce siedliskowej. W ocenie Sądu niekonsekwencja ta wskazuje na poszukiwania rozwiązania pozwalającego skarżącemu na uniknięcie postępowania legalizacyjnego. Odnosząc się do zarzutów podnoszonych przez skarżącego w zakresie kwalifikacji obiektu jako obiektu tymczasowego przeznaczonego do użytkowania w trakcie budowy (art. 29 ust. 2 pkt 21 p.b.) Sąd podziela ocenę organów obydwu instancji, że skoro z akt sprawy wynika, że budowa na przedmiotowej nieruchomości została zakończona (zakończenie budowy zgłoszono do organu) w 2019 r., to tym samym nie można przyjąć, że na nieruchomości trwa stan budowy. Skoro bowiem na terenie przedmiotowej działki nie ma wydanej "czynnej" decyzji o pozwoleniu na budowę lub skutecznie przyjętego zgłoszenia budowy - dokumentów które uprawniałby do prowadzenia robót budowlanych - a budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego (wraz z instalacjami gazowymi) znajdującego się na przedmiotowej działce została już zakończona, to nie ma zastosowania art. 29 ust. 2 pkt 21 p.b. Wskazany przepis mówi, że nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę lub zgłoszenia, którym mowa w art. 30, budowa obiektów przeznaczonych do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych, położonych na terenie budowy, oraz ustawianie barakowozów używanych przy wykonywaniu robót budowlanych, badaniach geologicznych, pomiarach geodezyjnych. Wobec powyższego obiekt nie mógł zostać zrealizowany na potrzeby budowy ponieważ teren działki nr [...] nie stanowi już terenu budowy. To ustalenie wyklucza możliwość zakwalifikowania obiektu, jako obiekt tymczasowy – zaplecze budowy. Ponadto trafnie wskazał WWINB, że nawet uznając, że skarżący wykonał obiekt tymczasowy, to zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 7 p.b. wymagał on zgłoszenia, którego inwestor nie wykonał, nadto obiekt mógłby istnieć 180 dni, a zgodnie z oświadczeniem zrealizowany został w 2020 r., co potwierdzają również zdjęcia satelitarne przeanalizowane przez organ odwoławczy. Zatem mając na uwadze, że obiekt istnieje dłużej niż 180 dni, wymagał on pozwolenia na budowę. Kolejnym zarzutem podnoszonym przez skarżącego była kwalifikacja obiektu jako budynku o prostej konstrukcji związanego z produkcją rolną, określonego w art. 29 ust. 2 pkt 33 p.b. Sąd orzekający nie podziela poglądu skarżącego, że w/w przepis w żadnym zakresie nie jest ograniczony podmiotowo do rolników, ani też przedmiotowo do działek siedliskowych. Przepis ten bowiem dotyczy jednokondygnacyjnych budynków gospodarczych i wiat o prostej konstrukcji, związanych z produkcją rolną, o powierzchni zabudowy do 150 m2, przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 6 m i wysokości nie większej niż 7 m, których obszar oddziaływania mieści się w całości na działce lub działkach, na których zostały zaprojektowane. Co istotne, dotyczy budynków związanych z produkcją rolną. Skarżący w żaden nie wykazał, by prowadził działalność rolną. Skarżący wskazuje, że w przedmiotowym obiekcie przechowuje m.in. narzędzia związane z produkcją ogrodniczą i warzywniczą, prowadzoną na własne potrzeby. Zgodnie z art. 2 pkt 3 ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego prowadzenie działalności rolniczej to prowadzenie działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej lub zwierzęcej, w tym produkcji ogrodniczej, sadowniczej i rybnej. Skarżący nie wykazał, że jest właścicielem, dzierżawcą nieruchomości rolnej. Nie wykazał prowadzenia gospodarstwa rolnego, nie wykazał prowadzenia jakiejkolwiek produkcji rolnej i nie ma jakichkolwiek okoliczności, które pozwalałyby przyjąć, że przedmiotowy obiekt jest związany z produkcją rolną. W ocenie Sądu brak jest też podstaw do przyjęcia, że obiekt jest elementem zabudowy zagrodowej na działce siedliskowej. Nie ma wątpliwości, że w kontrolowanej sprawie nie mamy do czynienia z zabudową zagrodową. Jest to nieruchomość o charakterze mieszkaniowym z domem typu bliźniak. Definicja rolnika zawarta jest w art. 4 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 1307/2013. Zgodnie z tym przepisem rolnikiem jest osoba fizyczna lub prawna bądź grupa osób fizycznych lub prawnych bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, której gospodarstwo rolne jest położone na obszarze objętym zakresem terytorialnym Traktatów, określonym w art. 52 TUE w związku z art. 349 i 355 TFUE, oraz która prowadzi działalność rolniczą. Biorąc pod uwagę powyższe należy wskazać, że nie ma podstaw by uznać skarżącego za rolnika, który prowadzi działalność rolniczą i nie ma podstaw by przyjąć, że prowadzi on produkcję rolną, a tym bardziej, że przedmiotowy obiekt znajdujący się na działce o typowej zabudowie mieszkaniowej jest z produkcją rolną powiązany. Twierdzenie skarżącego, że prowadzi działalność rolną przestawiono na użytek tej sprawy i nie poparto żądnymi dowodami. Powyższe okoliczności skłaniają do przyjęcia, że przedmiotowy obiekt to budynek w świetle prawa budowlanego, a skarżący wybudował go bez zgłoszenia (art. 29 ust. 1 pkt 14 b p.b.), co implikowało konieczność rozpoczęcia postępowania legalizacyjnego. Ponadto Sąd stwierdza, że w kontrolowanej sprawie nie wystąpiło naruszenie prawa procesowego w zakresie ustalenia stanu faktycznego sprawy. Postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone rzetelnie i w sposób wystarczający dla wyjaśnienia wszelkich istotnych okoliczności. Zasadniczo stan faktyczny ustalony przez organy nadzoru budowlanego w niniejszej sprawie był niesporny, natomiast skarżący i organy administracji wyciągały z owego stanu faktycznego odmienne wnioski. Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia, Sąd nie dopatrzył się przy jego wydaniu naruszeń prawa skutkujących koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego. W ocenie Sądu organy nadzoru budowanego prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy i prawidłowo zastosowały przepisy prawa. W tym stanie rzeczy z przyczyn wskazanych i opisanych wyżej na podstawie art.151 p.p.s.a. oddalono skargę. Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI