IV SA/Po 76/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa trafiła do WSA w Poznaniu po raz kolejny, po wcześniejszym uchyleniu wyroku przez NSA. Przedmiotem sporu była decyzja Inspektora Nadzoru Budowlanego (WWINB) utrzymująca w mocy sprzeciw Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) wobec zgłoszenia zakończenia budowy budynku mieszkalnego. PINB pierwotnie zgłosił sprzeciw z powodu braku kompletnej dokumentacji i potencjalnych istotnych odstępstw od projektu budowlanego, w szczególności w zakresie powierzchni zabudowy. WWINB, rozpatrując odwołanie, utrzymał decyzję PINB, wskazując na konkretne odstępstwa, takie jak realizacja wykuszu i zabudowa partii wejściowej, które powiększyły powierzchnię zabudowy ponad dopuszczalny limit 5%. Syndyk masy upadłościowy wniósł skargę, kwestionując ustalenia organów i przedstawiając nową inwentaryzację z 2022 r., która miała wykazać, że rzeczywista powierzchnia zabudowy nie przekracza dopuszczalnych norm. WSA w Poznaniu, ponownie rozpoznając sprawę, uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd podkreślił, że jest związany wykładnią prawa dokonaną przez NSA, który wskazał na potrzebę analizy stanowiska WWINB dotyczącego istotnego odstąpienia od projektu, zwłaszcza w kontekście nowych okoliczności faktycznych (nowa inwentaryzacja). Sąd uznał, że nowa inwentaryzacja, choć nie może być bezpośrednio dowodem w postępowaniu sądowym, uprawdopodabnia tezę o błędnych ustaleniach organu co do powierzchni zabudowy. W związku z tym, aby uniknąć naruszenia zasady dwuinstancyjności i zapewnić prawidłowe ustalenie stanu faktycznego, sąd uchylił decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi II instancji, który ma ocenić wartość dowodową nowej inwentaryzacji i ewentualnie przeprowadzić dalsze postępowanie dowodowe.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaProcedura oceny zgłoszenia zakończenia budowy w przypadku pojawienia się nowych dowodów (inwentaryzacji) w postępowaniu odwoławczym lub sądowym; znaczenie prawidłowych pomiarów powierzchni zabudowy w kontekście Prawa budowlanego.
Dotyczy specyficznej sytuacji, w której pojawia się nowa dokumentacja (inwentaryzacja) kwestionująca wcześniejsze ustalenia organów w sprawie odstępstw od projektu budowlanego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ odwoławczy, rozpatrując odwołanie od decyzji o sprzeciwie wobec zgłoszenia zakończenia budowy, może samodzielnie dokonywać ustaleń faktycznych i merytorycznie rozstrzygać sprawę, czy powinien jedynie ocenić legalność decyzji organu pierwszej instancji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Organ odwoławczy, rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym od decyzji o sprzeciwie, nie może pominąć cechujących ją odmienności, które przekładają się m.in. na sposób określania podstawy faktycznej i prawnej wydawanego rozstrzygnięcia. Może dokonywać ustaleń faktycznych i merytorycznie rozstrzygać sprawę, jeśli strona w odwołaniu przedstawiła nowe dowody lub okoliczności.
Uzasadnienie
NSA wskazał, że organ odwoławczy nie naruszył tożsamości sprawy, opierając się na innej przesłance zgłoszenia sprzeciwu i analizując nowe dowody przedstawione przez stronę w odwołaniu. Sąd I instancji powinien był ocenić stanowisko organu odwoławczego dotyczące istotnego odstąpienia od projektu budowlanego w kontekście nowych okoliczności faktycznych.
Czy nowa inwentaryzacja budynku, przedstawiona przez stronę w skardze, może stanowić podstawę do uchylenia decyzji administracyjnej, jeśli wskazuje na błędy w ustaleniach organu co do powierzchni zabudowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Choć sąd administracyjny nie może bezpośrednio przeprowadzać dowodu z opinii biegłego (jakim jest nowa inwentaryzacja), to jeśli dowód ten prima facie uprawdopodabnia tezę o błędnych ustaleniach organu, sąd może uchylić zaskarżoną decyzję, wskazując na potrzebę ponownego zbadania tej kwestii przez organ administracji.
Uzasadnienie
WSA uznał, że nowa inwentaryzacja, przedstawiona przez stronę, może być dowodem w sprawie, a jej treść uprawdopodabnia, że ustalenia organu dotyczące powierzchni zabudowy były błędne. Sąd nie może sam dokonywać ustaleń faktycznych, ale może uchylić decyzję, jeśli organ nie uwzględnił istotnych dowodów lub dokonał błędnych ustaleń.
Czy istotne odstąpienie od projektu budowlanego w zakresie powierzchni zabudowy budynku, przekraczające 5%, stanowi podstawę do zgłoszenia sprzeciwu wobec zawiadomienia o zakończeniu budowy?
Odpowiedź sądu
Tak, zgodnie z art. 36a ust. 5 lit. a Prawa budowlanego, istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego w zakresie powierzchni zabudowy przekraczające 5% stanowi podstawę do zgłoszenia sprzeciwu.
Uzasadnienie
WWINB oparł sprzeciw na art. 36a ust. 5 lit. a Prawa budowlanego, wskazując, że suma powiększenia powierzchni zabudowy (wykusz i zabudowa partii wejściowej) wyniosła 4,83 m2, co przy dopuszczalnej powierzchni zabudowy 78,75 m2 (według decyzji wtórnej) stanowiło odstąpienie nieprzekraczające 5%. Jednakże, nowa inwentaryzacja sugeruje inną rzeczywistą powierzchnię zabudowy.
Przepisy (18)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.b. art. 36a § 5 lit. a
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 190
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 106 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 105 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 75 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 140
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 145 § 1 pkt 5
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
p.b. art. 54 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.b. art. 57 § 1 i 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.u.s.a. art. 1 § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nowa inwentaryzacja z 2022 r. wykazała, że powierzchnia zabudowy budynku nie przekracza dopuszczalnych norm, co podważa ustalenia organu II instancji. • Organ II instancji mógł naruszyć zasadę dwuinstancyjności, nieprawidłowo rozpatrując sprawę w kontekście nowych dowodów.
Godne uwagi sformułowania
Sąd związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. • Prima facie zaoferowany dowód w postaci Inwentaryzacji dalece uprawdopodabnia tezę, iż wielkość powierzchni zabudowy spornego budynku przyjęta jako podstawa faktyczna rozstrzygnięcia przez WWINB nie była prawidłowa. • Sąd administracyjny nie jest władny zastępować organu administracji w dokonaniu niezbędnych ustaleń, rozważań, analiz i ocen.
Skład orzekający
Tomasz Grossmann
przewodniczący sprawozdawca
Józef Maleszewski
sędzia
Jacek Rejman
asesor sądowy
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Procedura oceny zgłoszenia zakończenia budowy w przypadku pojawienia się nowych dowodów (inwentaryzacji) w postępowaniu odwoławczym lub sądowym; znaczenie prawidłowych pomiarów powierzchni zabudowy w kontekście Prawa budowlanego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której pojawia się nowa dokumentacja (inwentaryzacja) kwestionująca wcześniejsze ustalenia organów w sprawie odstępstw od projektu budowlanego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne ustalenie stanu faktycznego, zwłaszcza w kontekście przepisów budowlanych i potencjalnych odstępstw od projektu. Pokazuje również rolę nowych dowodów w postępowaniu sądowym.
“Nowa inwentaryzacja ratuje inwestora? Sąd bada błędy w pomiarach powierzchni zabudowy.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.