IV SA/Po 755/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2006-09-20
NSAAdministracyjneWysokawsa
świadczenie pielęgnacyjneniepełnosprawnośćopieka nad dzieckiemubezpieczenie rolnikówustawa o świadczeniach rodzinnychzatrudnieniepraca zarobkowainterpretacja przepisówpostępowanie dowodowekpa

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję odmawiającą przyznania świadczenia pielęgnacyjnego kobiecie podlegającej ubezpieczeniu rolników, uznając błędną interpretację przepisów o zatrudnieniu i wadliwość postępowania dowodowego.

Skarżąca S.P. ubiegała się o świadczenie pielęgnacyjne z tytułu opieki nad niepełnosprawną córką. Organ odmówił przyznania świadczenia, uznając, że podleganie ubezpieczeniu rolników wyklucza spełnienie warunku niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia. WSA uchylił decyzję, stwierdzając, że praca na własnym gospodarstwie nie jest zatrudnieniem w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych i że organy nie przeprowadziły wystarczającego postępowania dowodowego.

Sprawa dotyczyła skargi S.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które utrzymało w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Podstawą odmowy było uznanie, że skarżąca, podlegając ubezpieczeniu społecznemu rolników jako małżonka rolnika, nie spełnia warunku niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. WSA w Poznaniu uznał skargę za zasadną. Sąd wskazał, że definicja zatrudnienia i pracy zarobkowej zawarta w art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych nie obejmuje pracy na własnym gospodarstwie rolnym. Organy błędnie zinterpretowały przepisy, przyjmując, że podleganie ubezpieczeniu rolników jest równoznaczne z wykonywaniem pracy zarobkowej. Ponadto, Sąd stwierdził naruszenie przepisów proceduralnych (art. 7 i 77 kpa), ponieważ postępowanie dowodowe było niewystarczające. Organy nie ustaliły w sposób wszechstronny, czy skarżąca rzeczywiście wykonuje jakąkolwiek pracę, opierając się jedynie na zaświadczeniu z KRUS, ani nie odniosły się do konieczności stałej opieki nad dzieckiem. W związku z naruszeniem prawa materialnego i procesowego, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, osoba taka może spełniać warunek, ponieważ praca na własnym gospodarstwie rolnym nie jest traktowana jako zatrudnienie lub praca zarobkowa w rozumieniu art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że definicja zatrudnienia i pracy zarobkowej w ustawie o świadczeniach rodzinnych jest ścisła i nie obejmuje pracy na własnym gospodarstwie. Podkreślono, że ustawodawca nie wymienił tego rodzaju pracy jako zatrudnienia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (6)

Główne

u.ś.r. art. 17 § 1

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

Pomocnicze

u.ś.r. art. 3 § 22

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

Definicja zatrudnienia i pracy zarobkowej nie obejmuje pracy na własnym gospodarstwie rolnym.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.z.i.i.r.p. art. 2 § 1

Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

Argumenty

Skuteczne argumenty

Praca na własnym gospodarstwie rolnym nie jest zatrudnieniem ani pracą zarobkową w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych. Organy nie przeprowadziły wystarczającego postępowania dowodowego w celu ustalenia stanu faktycznego.

Odrzucone argumenty

Podleganie ubezpieczeniu rolników wyklucza możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia.

Godne uwagi sformułowania

Skoro ustawodawca nie wymienia wprost określonego rodzaju pracy w normie zawierającej definicję zatrudnienia i pracy zarobkowej to brak jest podstaw do tego, aby taki rodzaj pracy uznać jako zatrudnienie bądź pracę zarobkową. Organ administracji nie mógł przyjąć, że praca na własnym gospodarstwie jest zatrudnieniem bądź pracą zarobkową albowiem nie pozwala na to art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych wskazujący wyraźnie, co należy rozumieć pod tymi pojęciami.

Skład orzekający

Jerzy Stankowski

przewodniczący sprawozdawca

Paweł Miładowski

członek

Izabela Kucznerowicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia zatrudnienia i pracy zarobkowej w kontekście świadczeń rodzinnych dla osób związanych z rolnictwem."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji osób podlegających ubezpieczeniu rolników i sprawujących opiekę nad niepełnosprawnymi dziećmi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia interpretacji przepisów prawa rodzinnego i administracyjnego w kontekście specyficznej grupy zawodowej (rolników) oraz pokazuje, jak kluczowe jest prawidłowe przeprowadzenie postępowania dowodowego.

Czy praca na roli odbiera prawo do świadczenia pielęgnacyjnego? WSA wyjaśnia.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Po 755/05 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2006-09-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-08-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Izabela Kucznerowicz
Jerzy Stankowski /przewodniczący sprawozdawca/
Paweł Miładowski
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący NSA Jerzy Stankowski (spr.) Sędziowie NSA Paweł Miładowski As. sąd. Izabela Kucznerowicz Protokolant ref. staż Izabela Hoffmann po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 20 września 2006 r. sprawy ze skargi S. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Gminy [...] z dnia [...] r. nr [...] /-/I.Kucznerowicz /-/J.Stankowski /-/P.Miładowski KP
Uzasadnienie
S.P. złożyła [...]r. wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego w Miejsko – Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej w R..
Do wskazanego wniosku dołączyła między innymi:
- orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności o niepełnosprawności córki - D.P., wskazujące, że wymaga ona stałego współudziału na co dzień opiekuna w procesie leczenia, rehabilitacji i edukacji a także sprawowania zwiększonej stałej opieki pielęgnacyjnej,
- zaświadczenie z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddział Regionalny w R. z [...]r. określające, że skarżąca podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników jako małżonka rolnika od [...]r.
Decyzją nr [...] z [...]r. dyrektor Miejsko – Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. działając na podstawie art. 17 ust.1, art.20 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. 03, Nr 228, poz. 2255) odmówił przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem niepełnosprawnym – D.P..
W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że S.P. nie spełnia warunków określonych w art. 17 ust 1 ustawy z 2003r. o świadczeniach rodzinnych, ponieważ pracując w gospodarstwie rolnym objęta jest ubezpieczeniem społecznym rolników – zatem nie podejmuje, ani nie rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Ponadto powołano przepis art. 3 pkt 22) tej samej ustawy który przez zatrudnienie lub inną pracę zarobkową nakazuje rozumieć wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej.
Oprócz przepisów ustawy o świadczenia rodzinnych organ powołał się na art. 2 ust. 1 pkt 43 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2004r. nr 99, poz. 1001), który określa zatrudnienie jako wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego oraz umowy o pracę nakładczą.
W odwołaniu skarżąca wskazała na trudną sytuacje majątkową rodziny i problemy zdrowotne córki D. i wynikającą stąd konieczność stałej opieki, w tym częstych wizyt u lekarza w P..
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. decyzją nr [...] z [...]r. na podstawie art. 188 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję – uznając ze skarżąca pracując na własnym gospodarstwie nie nabyła uprawnień do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej ponieważ takiej pracy nie wykonuje ani z takiej pracy nie zrezygnowała. Organ odwoławczy wskazał na możliwość zwrócenia się do Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w R. celem uzyskania dofinansowania na zakup artykułów medycznych i higienicznych.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu S.P. przytoczyła argumenty powoływane przez nią już w odwołaniu podnosząc dodatkowo, że nie jest w stanie z uwagi na stan zdrowia córki podjąć pracy ani pomagać w pracy przy gospodarstwie rolnym.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasową argumenty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga jest zasadna.
Organy administracyjne rozstrzygały niniejszą sprawę w oparciu o przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych z dnia 28 listopada 2003 r. (Dz.U. z 2003r. nr 228, poz. 2255 ze zm.). Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia podano art. 17 ust.1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, w myśl którego świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu pod warunkiem nie podejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem niepełnosprawności ze wskazaniami o konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Nie można zgodzić się ze stanowiskiem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L., że skoro S.P. podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników jako małżonka rolnika to tym samym wykonuje ona pracę we własnym gospodarstwie rolnym i nie spełnia warunku wskazanego w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Definicję zatrudnienia i pracy zarobkowej podaje art. 3 pkt 22 wskazanej ustawy wskazując, że rozumie się przez to: wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej.
Skoro ustawodawca nie wymienia wprost określonego rodzaju pracy w normie zawierającej definicję zatrudnienia i pracy zarobkowej to brak jest podstaw do tego, aby taki rodzaj pracy uznać jako zatrudnienie bądź pracę zarobkową. Organ administracji nie mógł przyjąć, że praca na własnym gospodarstwie jest zatrudnieniem bądź pracą zarobkową albowiem nie pozwala na to art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych wskazujący wyraźnie, co należy rozumieć pod tymi pojęciami. Dlatego przytoczone w uzasadnieniu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. argumenty są nietrafne i nie znajdują uzasadnienia w świetle obowiązujących przepisów prawa.
Niezależnie od powyższych wywodów dotyczących bezpodstawnego uznania pracy na własnym gospodarstwie za zatrudnienie lub pracę zarobkową w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych Sąd uznał, że zarówno organ I jak i II instancji naruszyły przepisy art. 7 i art. 77 kodeksu postępowania administracyjnego.
Postępowanie dowodowe w niniejszej sprawie przeprowadzone zostało w sposób niewystarczający do wszechstronnego rozpatrzenia sprawy. W szczególności organy nie ustaliły czy skarżąca rzeczywiście wykonuje jakąkolwiek pracę – w tej mierze organy oparły się jedynie na zaświadczeniu z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. W ocenie Sądu jest to niewystarczające aby przyjąć, że skarżąca nie spełnia wymogu rezygnacji z zatrudniania lub innej pracy zarobkowej. Organy nie odniosły się ponadto do wskazywanej przez skarżącą konieczności stałej opieki nad córką i wiążącą się z tym potrzebą częstych wizyt u lekarza – co może mieć znaczenie przy ustalaniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.
Mając powyższe na uwadze Sąd uzna,ł że doszło do naruszenia zarówno przepisów prawa materialnego jak i procesowego co miało istotny wpływ na wynik sprawy i wobec tego zgodnie z art. 145 §1 pkt.1 lit. "a" i "c" ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.
/-/I.Kucznerowicz /-/J.Stankowski /-/P.Miładowski
KP

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI