IV SA/Po 753/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2024-01-25
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlaneroboty budowlanezgłoszeniesprzeciwpozwolenie na budowęzabytkirejestr zabytkówochrona zabytkówstacja bazowatelekomunikacja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę spółki O. S.A. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy sprzeciw Prezydenta Miasta w sprawie zgłoszenia robót budowlanych polegających na montażu antenowych konstrukcji wsporczych, uznając, że budynek jest wpisany do rejestru zabytków, co wymaga pozwolenia na budowę.

Spółka O. S.A. zgłosiła zamiar wykonania robót budowlanych polegających na montażu antenowych konstrukcji wsporczych na istniejącym obiekcie telekomunikacyjnym. Prezydent Miasta wniósł sprzeciw, uznając, że zgłoszenie dotyczy rozbudowy stacji bazowej. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy, wskazując, że budynek jest wpisany do rejestru zabytków, co na mocy art. 29 ust. 7 pkt 1 Prawa budowlanego wymaga pozwolenia na budowę. Sąd administracyjny oddalił skargę spółki, podzielając stanowisko Wojewody, że wpis do rejestru zabytków jest przesłanką do wydania pozwolenia na budowę, a tym samym uzasadnia sprzeciw.

Spółka O. S.A. złożyła zgłoszenie zamiaru wykonania robót budowlanych obejmujących montaż antenowych konstrukcji wsporczych na istniejącym obiekcie telekomunikacyjnym. Prezydent Miasta P. wniósł sprzeciw, uznając, że zgłoszenie dotyczy rozbudowy stacji bazowej telefonii komórkowej. Wojewoda, rozpatrując odwołanie spółki, utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta, ale z innej przyczyny. Stwierdził, że planowane roboty mieszczą się w zakresie art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. a Prawa budowlanego (instalowanie antenowych konstrukcji wsporczych), jednakże budynek, na którym mają być wykonane roboty, jest wpisany do rejestru zabytków. Zgodnie z art. 29 ust. 7 pkt 1 Prawa budowlanego, roboty budowlane przy obiekcie wpisanym do rejestru zabytków wymagają decyzji o pozwoleniu na budowę. Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, zarzucając niewłaściwe zastosowanie art. 29 ust. 7 pkt 1 Prawa budowlanego, ponieważ budynek jest wpisany do gminnej ewidencji zabytków, a nie do rejestru zabytków. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że budynek jest wpisany zarówno do rejestru zabytków, jak i do gminnej ewidencji zabytków. Sąd podkreślił, że wpis do rejestru zabytków jest kluczowy i zgodnie z art. 29 ust. 7 pkt 1 Prawa budowlanego wymaga pozwolenia na budowę, co uzasadniało wniesienie sprzeciwu. Sąd zaznaczył również, że kwalifikacja robót jako rozbudowy stacji bazowej przez organ pierwszej instancji również mogła być uzasadniona, biorąc pod uwagę zakres prac wskazany w dokumentacji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, roboty budowlane przy obiekcie wpisanym do rejestru zabytków wymagają pozwolenia na budowę, co uzasadnia wniesienie sprzeciwu wobec zgłoszenia.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 29 ust. 7 pkt 1 Prawa budowlanego, roboty budowlane wykonywane przy obiekcie budowlanym wpisanym do rejestru zabytków wymagają decyzji o pozwoleniu na budowę. Wpis do rejestru zabytków, a nie tylko do gminnej ewidencji zabytków, jest przesłanką do zastosowania tego przepisu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

p.b. art. 29 § ust. 7 pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Roboty budowlane wykonywane przy obiekcie budowlanym wpisanym do rejestru zabytków wymagają decyzji o pozwoleniu na budowę.

p.b. art. 30 § ust. 6 pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Organ administracji architektoniczno-budowlanej wnosi sprzeciw, jeżeli zgłoszenie dotyczy budowy lub wykonywania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę.

Pomocnicze

p.b. art. 29 § ust. 3 pkt 3 lit. a

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Zwolnienie z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę dotyczy instalowania na obiektach budowlanych urządzeń, w tym antenowych konstrukcji wsporczych, o ile nie stanowi to budowy lub rozbudowy stacji bazowej.

u.o.z.o.z. art. 9 § ust. 1

Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

Definiuje rejestr zabytków.

u.o.z.o.z. art. 22 § ust. 4

Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

Dotyczy gminnej ewidencji zabytków.

u.COVID-19 art. 15zzs4 § ust. 1

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Podstawa do rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym.

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Określa zakres kognicji sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądów administracyjnych obejmuje skargi na decyzje administracyjne.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi.

p.b. art. 3 § pkt 7

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Definicja przebudowy obiektu budowlanego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Budynek, na którym planowane są roboty budowlane, jest wpisany do rejestru zabytków, co na mocy art. 29 ust. 7 pkt 1 Prawa budowlanego wymaga uzyskania pozwolenia na budowę.

Odrzucone argumenty

Budynek jest wpisany jedynie do gminnej ewidencji zabytków, a nie do rejestru zabytków, co wyklucza zastosowanie art. 29 ust. 7 pkt 1 Prawa budowlanego. Naruszenie art. 10 § 1 i 2 k.p.a. przez niezapewnienie stronie możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów.

Godne uwagi sformułowania

Gminna ewidencja zabytków nie jest rejestrem zabytków w rozumieniu art. 9 ust. 1 u.o.z.o.z. Budynek wpisany do Gminnej Ewidencji Zabytków nie stanowi obiektu wpisanego do rejestru zabytków w rozumieniu art. 29 ust. 7 pkt 1 p.b. Oczywiście, ma rację Skarżąca, że gminna ewidencja zabytków nie jest 'rejestrem zabytków', o którym mowa w art. 9 ust. 1 u.o.z.o.z. oraz w art. 29 ust. 7 pkt 1 p.b. Najwyraźniej uszło bowiem uwagi pełnomocnika Skarżącej, że okoliczności faktycznej istotnej dla treści zaskarżonego rozstrzygnięcia Wojewody nie stanowił fakt wpisu przedmiotowego budynku do gminnej ewidencji zabytków, lecz jego wpisu do rejestru zabytków. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę, w odróżnieniu od autora skargi, nie miał najmniejszych wątpliwości, że budynek, na którym planowana jest inwestycja, został wpisany nie tylko do Gminnej Ewidencji Zabytków, ale także do rejestru zabytków. Czy mianowicie Spółka w sposób sztuczny, a przez to co do zasady naganny, nie dzieli zaplanowanego przedsięwzięcia, w postaci rozbudowy/przebudowy stacji bazowej, na mniejsze części (etapy), celem uniknięcia surowszych rygorów związanych z reglamentacją prawnobudowlaną (tzw. salami slicing).

Skład orzekający

Katarzyna Witkowicz-Grochowska

przewodniczący

Tomasz Grossmann

sprawozdawca

Maciej Busz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących robót budowlanych przy obiektach zabytkowych oraz rozróżnienie między rejestrem zabytków a gminną ewidencją zabytków."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji wpisu budynku do rejestru zabytków, co może ograniczać jej bezpośrednie zastosowanie do innych przypadków.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje praktyczne znaczenie rozróżnienia między rejestrem zabytków a gminną ewidencją zabytków w kontekście prawa budowlanego, co jest istotne dla właścicieli nieruchomości zabytkowych.

Budynek zabytkowy czy tylko w ewidencji? Kluczowe rozróżnienie w Prawie budowlanym.

Sektor

telekomunikacja

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Po 753/23 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2024-01-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-11-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Katarzyna Witkowicz-Grochowska /przewodniczący/
Maciej Busz
Tomasz Grossmann /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 682
art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. a i ust. 7 pkt 1, art. 30 ust. 6 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 840
art. 3 pkt 7, art. 7, art. 9 ust. 1, art. 22 ust. 4
Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami  (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska Sędzia WSA Tomasz Grossmann (spr.) Sędzia WSA Maciej Busz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi O. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Wojewody z dnia 25 września 2023 r. nr [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu w sprawie zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 25 września 2023 r. nr [...] Wojewoda (dalej jako "Wojewoda" lub "organ II instancji"), po rozpatrzeniu odwołania O. S.A. z siedzibą w W., utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z 31 lipca 2023 r. nr [...] ([...]) wnoszącą sprzeciw w sprawie zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych.
Zaskarżona decyzja Wojewody zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
Dnia 13 lipca 2023 r. do Prezydenta Miasta P. (dalej jako "Prezydent Miasta" lub "organ I instancji") wpłynęło zgłoszenie, w wersji elektronicznej, O. S.A. z siedzibą w W. (zwanej dalej "Spółką" lub "Skarżącą") dotyczące zamiaru wykonania robót budowlanych obejmujących montaż antenowych konstrukcji wsporczych na istniejącym obiekcie telekomunikacyjnym O. nr [...] przy ul. [...] w P. (dz. nr ewid.[...], ark. 31, obręb Ł.). Do zgłoszenia załączono m.in. oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz szkice wraz z opisem planowanych robót.
Przywołaną wyżej decyzją z 31 lipca 2023 r. Prezydent Miasta, na podstawie art. 30 ust. 5 i ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2023 r. poz. 682, z późn. zm., dalej w skrócie "p.b."), wniósł sprzeciw wobec planowanej inwestycji. W uzasadnieniu stwierdził, że zgłoszone zamierzenie inwestycyjne dotyczy rozbudowy stacji bazowej telefonii komórkowej. W związku z tym wyjaśnił, że budowa stacji bazowej na podstawie zgłoszenia, czyli bez udziału stron postępowania, nie gwarantuje prawidłowego wyznaczenia obszaru oddziaływania obiektu oraz poszanowania uzasadnionych interesów osób trzecich posiadających nieruchomości w tym obszarze.
W odwołaniu od tej decyzji Spółka, reprezentowana przez ad Z. – zarzuciwszy naruszenie: (1) prawa materialnego (art. 30 ust. 6 pkt 1 p.b.) przez jego niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, gdy planowane prace nie stanowią rozbudowy stacji bazowej telefonii komórkowej, a także (2) przepisów postępowania (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a.), polegające na bezzasadnym przyjęciu i niewskazaniu okoliczności, na podstawie których organ uznał, że planowane prace stanowią rozbudowę bądź budowę stacji bazowej telefonii komórkowej – wniosła o uchylenie kwestionowanej decyzji Prezydenta Miasta i umorzenie postępowania, ewentualnie uchylenie tej decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Utrzymując w mocy decyzję Prezydenta Miasta z 31 lipca 2023 r. – przywołaną na wstępie decyzją z 25 września 2023 r. – Wojewoda w uzasadnieniu, przedstawiwszy obligatoryjne i fakultatywne podstawy wnoszenia sprzeciwu, określone w art. 30 ust. 6 i 7 p.b., stwierdził, że decyzję organu I Instancji "należy utrzymać w mocy, lecz z zupełnie innej przyczyny". Wyjaśnił, że zgodnie z przedłożonym opisem planowanych robót budowlanych, inwestycja obejmuje montaż podantenowych konstrukcji wsporczych, w skład których wchodzą: wspornik anteny [...]" (1 szt.), wspornik anteny [...]" (1 szt.) oraz uchwyt antenowy "[...]" (6 szt.). Projektowane konstrukcje wsporcze zamocowane zostaną do istniejącej antenowej konstrukcji wsporczej posadowionej na dachu budynku. W związku z tym, przywoławszy treść art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. a p.b., organ II instancji wskazał, że z przepisów Prawa budowlanego wynika, iż zwolnienie z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę dotyczy instalowania na obiektach budowlanych urządzeń, w tym antenowych konstrukcji wsporczych, Zarazem jednak, powołując się na bogate orzecznictwo NSA, zastrzegł, że nie stanowi instalowania urządzeń, o którym mowa w ww. przepisie, wykonywanie robót budowlanych polegających na zainstalowaniu konstrukcji wsporczej na istniejącym obiekcie budowlanym oraz zainstalowaniu na tej konstrukcji anten wraz z instalacją zasilającą w energię elektryczną. Tryb zgłoszenia z art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. a p.b. może mieć wyłącznie zastosowanie w przypadku instalowania na obiekcie budowlanym urządzeń i instalacji, które nie emitują do środowiska fal elektromagnetycznych, mają wyłącznie charakter urządzeń odbiorczych, jak np. anteny do odbioru programów telewizyjnych czy radiowych. Przepis ten ma więc zastosowanie przy instalowaniu poszczególnych elementów stacji bazowej telefonii komórkowej, które jako takie, nie połączone w jedną całość, nie emitują fal elektromagnetycznych. Art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. a p.b. nie obejmuje natomiast przypadku budowy stacji bazowej telefonii komórkowej.
W ocenie Wojewody w niniejszej sprawie nie dojdzie do budowy nowej stacji bazowej, a jedynie instalacji podantenowych konstrukcji wsporczych na istniejącej antenowej konstrukcji wsporczej posadowionej na dachu budynku. Zgłaszana inwestycja nie obejmuje umieszczenia anten sektorowych, emitujących do środowiska pole elektromagnetyczne. Zatem spełniona jest przesłanka z art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. a p.b. Jednakże konieczność utrzymania w mocy decyzji Prezydenta Miasta o wniesieniu sprzeciwu wynika, zdaniem organu II instancji, z faktu wpisania obiektu budowlanego, na którym planowana jest inwestycja, do rejestru zabytków. Zgodnie bowiem z art. 29 ust. 7 pkt 1 p.b. roboty budowlane, o których mowa w art. 29 ust. 1-4 p.b., wykonywane przy obiekcie budowlanym wpisanym do rejestru zabytków wymagają decyzji o pozwoleniu na budowę. Miejski Konserwator Zabytków w P. w pozwoleniu z 2 czerwca 2023 r. nr [...] (załączonym do zgłoszenia) wyjaśnił, że gmach przy ul. [...] w P. jest wpisany do rejestru zabytków (nr [...], na podstawie decyzji z 19 października 1990 r.) oraz jest elementem chronionych zespołów urbanistyczno-architektonicznych kolebki miasta, najstarszego przedmieścia i najstarszych dzielnic XIX-wiecznego P., wpisanych do rejestru zabytków. Budynek, na którym planowana jest inwestycja, wpisany jest także do Gminnej Ewidencji Zabytków.
Na zakończenie Wojewoda zaznaczył, że podejmując rozstrzygnięcie, oparł się na materiale dowodowym przekazanym przez organ I instancji wraz z odwołaniem. Z uwagi na ekonomikę postępowania odwoławczego, odstąpił od przeprowadzenia procedury przewidzianej w art. 10 k.p.a., co było podyktowane wynikającą z art. 12 k.p.a. zasadą szybkości postępowania.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na opisaną decyzję Wojewody, Spółka, reprezentowana przez dotychczasowego pełnomocnika – zarzuciwszy naruszenie:
1. prawa materialnego, tj. art. 29 ust. 7 pkt 1 p.b. przez jego niewłaściwe zastosowanie, w sytuacji gdy planowane prace nie będą wykonywane na budynku wpisanym do rejestru zabytków w rozumieniu art. 9 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (dalej w skrócie "u.o.z.o.z."),
2. przepisów postępowania, tj.:
a. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., polegające na bezzasadnym przyjęciu, że planowane prace wykonywane będą na budynku wpisanym do rejestru zabytków w rozumieniu art. 9 ust. 1 u.o.z.o.z.,
b. art. 10 § 1 i 2 k.p.a. przez niezapewnienie Skarżącej możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, w sytuacji gdy nie wystąpiły przesłanki określone w art. 10 § 2 k.p.a.
– wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta i umorzenie postępowania, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi II instancji do ponownego rozpoznania. W zwięzłym uzasadnieniu skargi jej autor, przytoczywszy treść art. 29 ust. 7, art. 7 pkt 1 i art. 9 ust. 1 u.o.z.o.z., stwierdził, że gminna ewidencja zabytków, o której mowa w art. 22 ust. 4 u.o.z.o.z., nie jest rejestrem zabytków w rozumieniu art. 9 ust. 1 u.o.z.o.z. W konsekwencji, zdaniem strony skarżącej, "budynek wpisany do Gminnej Ewidencji Zabytków, jakim jest budynek przy ul. [...], nie stanowi obiektu wpisanego do rejestru zabytków w rozumieniu art. 29 ust. 7 pkt 1 p.b. Tym samym brak było przesłanek do zastosowania tego przepisu w niniejszej sprawie".
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV tut. Sądu z 03 stycznia 2024 r. sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, na podstawie art. 15zzs4 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095, z późn. zm.; w skrócie "u.COVID-19"), w brzmieniu obowiązującym od 15 kwietnia 2023 r., o czym strony zostały powiadomione pismami z 03 stycznia 2024 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy zaznaczyć, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym wyznaczonym w trybie art. 15 zzs4 ust. 1 u.COVID-19 w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania ww. zarządzenia Przewodniczącego Wydziału.
Przystępując do rozpoznania sprawy w tym trybie, Sąd miał na uwadze, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, z późn. zm., dalej w skrócie "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.
Przedmiotem tak sprawowanej kontroli sądowej jest w niniejszej sprawie decyzja Wojewody z 25 września 2023 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z 31 lipca 2023 r. nr [...] wnoszącą sprzeciw w sprawie zgłoszenia zamiaru wykonania "robót budowlanych obejmujących montaż antenowych konstrukcji wsporczych na istniejącym obiekcie telekomunikacyjnym".
Materialnoprawną podstawę obu ww. decyzji stanowiły przepisu ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2023 r. poz. 682, z późn. zm., w skrócie "p.b."), normujące instytucję sprzeciwu organu architektoniczno-budowlanego wobec zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych, z art. 30 ust. 6 pkt 1 p.b. na czele. W myśl tego przepisu organ administracji architektoniczno-budowlanej wnosi sprzeciw, jeżeli zgłoszenie dotyczy budowy lub wykonywania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę.
Wypada w tym miejscu zauważyć, że choć organy obu instancji zgodnie stwierdziły, że realizacja planowanej inwestycji wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, to jednak każdy z tych organów w czym innym upatrywał źródeł tego obowiązku. Mianowicie:
i) organ I instancji, "na podstawie analizy załączonych do zgłoszenia dokumentów", uznał, że zgłoszenie to dotyczy rozbudowy stacji bazowej telefonii komórkowej. Argumentował przy tym, że zwiększenie lub ogólna zmiana sumaryczna mocy pojedynczych anten są traktowane w orzecznictwie jako rozbudowa stacji bazowej, a roboty budowlane prowadzące do zwiększenia lub ogólnej zmiany sumarycznej, nieobjęte zwolnieniami wskazanymi w art. 29-30 p.b., wymagają uzyskania pozwolenia na budowę;
ii) organ II instancji za błędną uznał kwalifikację prawną planowanej inwestycji przyjętą przez organ I instancji. W ocenie Wojewody przedmiot tej inwestycji mieści się bowiem w zakresie art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. a p.b., stanowiąc roboty budowlane polegające na instalowaniu na obiekcie budowlanym samych antenowych konstrukcji wsporczych, o wysokości powyżej 3 m. Ponieważ jednak budynek (gmach dawnego Gimnazjum), na którym planowana jest ww. inwestycja, został wpisany do rejestru zabytków (nieruchomych, pod numerem [...], na mocy decyzji z 19 października 1990 r.), to planowane roboty budowlane wymagają decyzji o pozwoleniu na budowę na podstawie art. 29 ust. 7 pkt 1 p.b. Poza tym Wojewoda zaznaczył, że ww. budynek jest elementem chronionych zespołów urbanistyczno-architektonicznych kolebki miasta, najstarszego przedmieścia i najstarszych dzielnic XIX-wiecznego P., wpisanych do rejestru zabytków oraz że jest on wpisany także do Gminnej Ewidencji Zabytków.
Z niezrozumiałych względów autor skargi bazą dla swych zarzutów uczynił to ostatnie stwierdzenie organu II instancji – o wpisie przedmiotowego budynku do Gminnej Ewidencji Zabytków – wywodząc, że gminna ewidencja zabytków, o której mowa w art. 22 ust. 4 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2022 r. poz. 840, z późn. zm., w skrócie "u.o.z.o.z."), nie jest rejestrem zabytków w rozumieniu art. 9 ust. 1 u.o.z.o.z. W konsekwencji, zdaniem pełnomocnika Skarżącej, "budynek wpisany do Gminnej Ewidencji Zabytków, jakim jest budynek przy ul. [...], nie stanowi obiektu wpisanego do rejestru zabytków w rozumieniu art. 29 ust. 7 pkt 1 p.b. Tym samym brak było przesłanek do zastosowania tego przepisu w niniejszej sprawie".
Oczywiście, ma rację Skarżąca, że gminna ewidencja zabytków nie jest "rejestrem zabytków", o którym mowa w art. 9 ust. 1 u.o.z.o.z. oraz w art. 29 ust. 7 pkt 1 p.b. Gminna ewidencja zabytków służy do sporządzania programów opieki nad zabytkami przez województwa, powiaty i gminy (zob. wyrok WSA z 03.07.2013 r., VII SA/Wa 2652/12, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem internetowym: orzeczenia.nsa.gov.pl, w skrócie "CBOSA"). Co do zasady włączenie karty adresowej zabytku do ewidencji zabytków nie jest formą ochrony zabytków – taką formę stanowi wpis do rejestru zabytków (art. 7 u.o.z.o.z.). Ewidencje zabytków w formie kart ewidencyjnych, czy adresowych, traktować należy zatem jako swoisty środek wstępnej ochrony danego obiektu uznanego za zabytkowy i wiążący się z pewnymi ograniczeniami względem nieruchomości ujętej w takiej ewidencji. Z chwilą włączenia karty adresowej zabytku do gminnej ewidencji zabytków, powstają bowiem pewne obowiązki obciążające jego właściciela i posiadacza (por. wyroki WSA: z 14.09.2021 r., II SA/Kr 666/21; z 24.01.2023 r., VII SA/Wa 2091/22; dostępne w CBOSA).
Powyższe rozważania, w okolicznościach kontrolowanej sprawy pozbawione są jednak doniosłości prawnej.
Najwyraźniej uszło bowiem uwagi pełnomocnika Skarżącej, że okoliczności faktycznej istotnej dla treści zaskarżonego rozstrzygnięcia Wojewody nie stanowił fakt wpisu przedmiotowego budynku do gminnej ewidencji zabytków, lecz jego wpisu do rejestru zabytków.
Okoliczność ta wynika zaś bezspornie z treści, wydanego przez Miejskiego Konserwatora Zabytków w P. (w skrócie "MKZ") na rzecz Spółki, pozwolenia nr [...] z 02 czerwca 2023 r. na podejmowanie innych działań przy zabytku wpisanym do rejestru, tj. "na przebudowę instalacji antenowej stacji bazowej poprzez instalację dodatkowego pasma, na budynku przy ul. [...] w P. (dz. nr [...] ark. 31 obręb Ł.), wpisanego do rejestru zabytków pod nr [...] decyzja z 19.10.1990 r. Prace należy prowadzić zgodnie z dokumentacją «Projekt techniczny», autor: mgr inż. D. P., maj 2022 r."
W konsekwencji Sąd rozpoznający niniejszą sprawę, w odróżnieniu od autora skargi, nie miał najmniejszych wątpliwości, że budynek, na którym planowana jest inwestycja, został wpisany nie tylko do Gminnej Ewidencji Zabytków, ale także do rejestru zabytków. To z kolei oznacza, stosownie do dyspozycji art. 29 ust. 7 pkt 1 p.b., konieczność uzyskania pozwolenia na budowę w przypadku wykonywania planowanych robót budowlanych przy tym budynku – co też trafnie skonstatował Wojewoda.
Już z tego powodu sprzeciw wniesiony w kontrolowanej sprawie należało uznać za w pełni uzasadniony.
Wobec tego jedynie ubocznie wypada zauważyć, że nie można całkowicie odmówić racji organowi I instancji, który dokonując kwalifikacji zgłoszonych robót budowlanych uznał, że ich istota wykracza poza sam zadeklarowany przez Spółkę "montaż dodatkowych konstrukcji wsporczych" oraz że stanowi w rzeczywistości "rozbudowę" stacji bazowej. Dokonując takiej kwalifikacji, organ I instancji powołał się na analizę dokumentów załączonych do zgłoszenia. W związku z tym wypada zauważyć, że jednym z takich dokumentów jest ww. pozwolenie MKZ, które, co istotne, nie dotyczy li tylko "montażu dodatkowych konstrukcji wsporczych", lecz szerzej – pozwala na "przebudowę instalacji antenowej stacji bazowej poprzez instalację dodatkowego pasma". Co więcej, w również załączonym do zgłoszenia "Opisie planowanych robót budowlanych związanych z montażem dodatkowych konstrukcji wsporczych na potrzeby instalacji radiokomunikacyjnej O. nr [...]":
- w części zatytułowanej "Opis planowanych robót podczas wykonywania instalacji radiokomunikacyjnej" – mowa jest m.in. o "dojściach do anten";
- w części zatytułowanej "Charakterystyczne wyroby wykończeniowe i kolorystyka" – wymieniono m.in.: "Anteny, moduły radiowe – kolor jasno-popielaty. Kable antenowe w kolorze czarnym";
- w części zatytułowanej "Instalacja zasilania elektroenergetycznego" – podano: "Zasilanie elektroenergetyczne osprzętu telekomunikacyjnego z wewnętrznej linii zasilającej budynku".
Wszystko to rodzi uzasadnione wątpliwości co do rzeczywistego zakresu zamierzenia Skarżącej, którego dotyczy dokonane zgłoszenie. W szczególności: czy zamierzenie to nie dotyczy w rzeczywistości – jak to ujęto w ww. pozwoleniu MKZ – "instalacji dodatkowego pasma" w istniejącej stacji bazowej. Jeśli zaś konsekwentnie uznać, że zmiana mocy, liczby lub rodzaju pasm częstotliwości pracy stacji bazowej stanowi zmianę jej:
- parametrów charakterystycznych, to można logicznie wnioskować, że zgłoszone roboty dotyczą w istocie, jak to przyjął Prezydent Miasta, "rozbudowy" stacji bazowej (skoro przez "rozbudowę" rozumie się – jak trafnie objaśniono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji – "wykonanie takich robót, które powodują zmianę charakterystycznych parametrów istniejącego obiektu budowlanego");
ewentualnie zmianę jej:
- parametrów użytkowych lub technicznych, to można logicznie wnioskować, że zgłoszone roboty dotyczą w istocie, jak to przyjął MKZ, "przebudowy" stacji bazowej (skoro przez "przebudowę" ustawodawca nakazuje rozumieć – zgodnie z definicją legalną zawartą w art. 3 pkt 7 p.b. – "wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów [...]").
Zarówno zaś tak rozumiana "rozbudowa", jak i "przebudowa" stacji bazowej telefonii komórkowej nie zostały generalnie zwolnione z obowiązku uzyskania przez inwestora pozwolenia na budowę.
Stąd też, w ocenie Sądu, nie jest zupełnie pozbawione podstaw stanowisko organu I instancji, że dokonane zgłoszenie miało za przedmiot de facto "coś więcej" niż sam tylko montaż konstrukcji wsporczych oraz że w istocie mogło chodzić w tym przypadku o "rozbudowę" stacji bazowej telefonii komórkowej – czyli o roboty budowlane również z tego powodu wymagające uzyskania pozwolenia na budowę, a więc także uzasadniające wniesienie sprzeciwu na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 1 p.b.
Jeśli zaś nawet ujmować zakres zgłoszonej inwestycji tak literalnie i wąsko, jak to uczynił Wojewoda, to rodzi się inna wątpliwość – czy mianowicie Spółka w sposób sztuczny, a przez to co do zasady naganny, nie dzieli zaplanowanego przedsięwzięcia, w postaci rozbudowy/przebudowy stacji bazowej, na mniejsze części (etapy), celem uniknięcia surowszych rygorów związanych z reglamentacją prawnobudowlaną (tzw. salami slicing).
Jednakże w okolicznościach kontrolowanej sprawy odpowiedź na to pytanie nie jest już niezbędna, jako pozbawiona istotnego wpływu na wynik kontroli sądowej – którym jest stwierdzenie braku podstaw do uwzględnienia skargi Spółki.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę w całości oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI