IV SA/Po 745/22

IV SA/Po 745/22 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2022-12-21
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-11-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Józef Maleszewski
Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Tomasz Grossmann /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 570/23 - Wyrok NSA z 2025-09-03
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 2351
art. 50 ust. 1 pkt 4, art. 51 ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann (spr.) Sędzia WSA Józef Maleszewski Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi R. P. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 29 września 2022 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania czynności lub robót budowlanych oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 29 września 2022 r. znak: [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako "WWINB" lub "organ II instancji") - po rozpatrzeniu odwołania R. P. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z 01 lipca 2022 r. znak: [...] nakładającej na ww. właściciela budynku mieszkalnego oraz nieruchomości oznaczonej jako działka nr ewid. [...] (obr. P. , gm. P.) obowiązek wykonania na tym budynku czynności lub robót budowlanych polegających na określonej zmianie koloru dachówki lub materiału dachówkopodobnego – uchylił tę decyzje w części dotyczącej terminu wykonania orzeczonego obowiązku, tj.: "w terminie do dnia 30.09.2022 r.", i w to miejsce orzekł: "w terminie do dnia 30 listopada 2022 r.", a w pozostałej części utrzymał decyzję organu pierwszej instancji w mocy.
Zaskarżona decyzja WWINB zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Po przeprowadzeniu czynności kontrolnych w dniach [...] marca 2022 r. i [...] kwietnia 2022 r. P. Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. (dalej jako "PINB" lub "organ I instancji") pismem z 27 kwietnia 2022 r. zawiadomił o wszczęciu z urzędu postępowania w zakresie istotnego odstąpienia od ustaleń i warunków określonych w decyzji nr [...] z 26 stycznia 2015 r. o pozwoleniu na budowę (zwanej dalej "Decyzją PnB") budynku mieszkalnego jednorodzinnego znajdującego się na działce nr ewid. [...] (obr. P. , gm. P.), stanowiącej własność R. P. (zwanego też dalej "Właścicielem" lub "Skarżącym").
Następnie przywołaną na wstępie decyzją z 01 lipca 2022 r. PINB orzekł "nałożyć na p. R. P., właściciela budynku mieszkalnego oraz nieruchomości oznaczonej jako działka o nr ewid. gruntów [...] w obr. ewid. P. , gm. [...] obowiązek wykonania na budynku mieszkalnym czynności lub robót budowlanych polegających na zmianie koloru dachówki lub materiału dachówkopodobnego na odcień koloru czerwonego w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem tj. zgodnie z § 8 pkt 12 uchwały nr [...] Rady Gminy P. z dnia 28 czerwca 2010 r. (Dz. Urz. Woj. [...]. Z 2010 r. Nr [...] poz. [...]) w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu w miejscowości P., w terminie do dnia 30.09.2022 r."
W odwołaniu od tej decyzji Właściciel podniósł, że przedmiotowy dom mieszkalny został wykonany w 2016 r. zgodnie z projektem budowlanym i obowiązującymi przepisami. Został wówczas zgłoszony i przyjęty do użytkowania bez jakichkolwiek uwag ze strony nadzoru budowlanego. Od tego czasu nie były dokonywane żadne zmiany w konstrukcji i wyglądzie domu. Skarżący zaznaczył, że kolor dachu nie odbiega od okolicznych domów oraz że kolor o odcieniu czerwieni w miejscowości P. nie jest podyktowany warunkami historycznymi, ani przyrodniczymi, jak również nie zagraża życiu i zdrowiu. Skarżący nadmienił, że do zawiadomienia o zakończeniu budowy obiektu budowlanego dołączył wszystkie dokumenty opisane w art. 57 ustawy - Prawo budowlane (dalej w skrócie "p.b."). Organ w ustawowym terminie 14 dni nie wniósł żadnego sprzeciwu, czym - zdaniem Skarżącego - poświadczył, że dom został wykonany zgodnie z projektem budowlanym i obowiązującymi przepisami, co w następstwie uprawniało do korzystania z budynku. Wobec tego Skarżący wniósł "o unieważnienie decyzji Inspektora Nadzoru Budowlanego w S.".
Uchylając ww. decyzję PINB w części dotyczącej określenia terminu wykonania orzeczonego obowiązku, a w pozostałej części utrzymując ją w mocy - przywołaną na wstępie decyzją z 29 września 2022 r. - WWINB wyjaśnił w uzasadnieniu, że przedmiotowe postępowanie administracyjne jest prowadzone w zakresie istotnego odstąpienia od ustaleń i warunków określonych w Decyzji PnB dotyczącej budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Z ustaleń PINB wynika, że inwestor (Właściciel) legitymuje się stosownymi pozwoleniami na budowę oraz dokonał skutecznego zawiadomienia o zakończeniu robót budowlanych (z 04 kwietnia 2016 r.). Jednakże w toku kontroli PINB ustalił, że dach budynku (dachówka) ma kolor szary (antracytowy), Tymczasem zgodnie z § 8 pkt 12 obowiązującej na tym terenie uchwały nr [...] Rady Gminy P. z dnia 28 czerwca 2010 r. w sprawie ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu w miejscowości P. (Dz. Urz. Woj. W.. Nr [...] poz. [...]; zwanej dalej "Uchwałą", "Planem miejscowym" lub "Planem"): "Dla terenów 1MN i 2MN ustala się następujące parametry i wskaźniki kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu: [...] zastosowanie dachówki lub materiału dachówkopodobnego w odcieniach koloru czerwonego".
Mając na uwadze powyższe, WWINB ocenił, że PINB prawidłowo przyjął, iż kolor poszycia dachu budynku mieszkalnego jednorodzinnego jest niezgodny z obowiązującym Planem miejscowym - czy to w dacie uzyskania pozwolenia na budowę, jego realizacji, jak również jego użytkowania. Zatem zasadne było wdrożenie postępowania naprawczego w oparciu o przepisy art. 50-51 p.b., acz bez wstrzymania robót budowlanych, gdyż te zostały zakończone przed wszczęciem postępowania administracyjnego przez PINB. WWINB zaznaczył, że przyjęty przez organ I instancji tryb naprawczy - nie w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b., lecz pkt 2 (w zw. z art. 51 ust. 7) p.b. - jest prawidłowy, gdyż zbędnym byłoby opracowanie projektu zamiennego dla przywrócenia właściwej kolorystki dachu, zaś nakazanie określonych czynności lub robót wiedzie do przywrócenia stosownej barwy dachu, a co za tym idzie: czynności te przywrócą stan zgodności z prawem.
Odnosząc się do zarzutów odwołania, WWINB wyjaśnił, że fakt dokonania skutecznego zawiadomienia o zakończeniu budowy przez inwestora nie wyłącza możliwości prowadzenia przez organy nadzoru budowlanego stosownego postępowania naprawczego na podstawie art. 50-51 w zw. z art. 51 ust. 7 p.b. Jednocześnie stwierdził, że PINB nie naruszył obowiązujących przepisów prawa, w tym art. 8 k.p.a. Postępowanie zainicjowane przez PINB ma na celu usunięcie (naprawę) nieprawidłowości, które zostały wykonane - świadomie czy nieświadomie - przez Skarżącego, do stanu zgodnego z prawem, a w szczególności z ustaleniami Planu. Tym samym nie mają znaczenia twierdzenia Skarżącego, że "kolor dachu nie odbiega od okolicznych domów, kolor o odcieniu czerwieni w miejscowości P. nie jest podyktowany warunkami historycznymi, ani przyrodniczymi jak również nie zagraża życiu i zdrowiu". Skoro organ gminny ustalił w Planie (§ 8 pkt 12), że zabudowa ma mieć dachówkę (ew. materiał dachówkopodobny) w odcieniach koloru czerwonego, to właściciele nieruchomości na terenie gminy P., gdzie obowiązują te ustalenia, są zobowiązani do ich przestrzegania.
Na zakończenie WWINB wskazał, że organ, nakładając obowiązki określone w art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b., zobowiązany jest określić ich termin wykonania. W niniejszej sprawie PINB określił termin wykonania obowiązków: do 30 października 2022 r. Mając jednak na uwadze, iż mija on chwilę po rozpoznaniu odwołania, w ocenie WWINB, aby umożliwić Skarżącemu wykonanie obowiązku, należało uchylić decyzję PINB w części określającej termin wykonania orzeczonego obowiązku i w to miejsce orzec o obowiązku jego wykonania w terminie do 30 listopada 2022 r., a w pozostałej części utrzymać zaskarżoną decyzję w mocy (art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.).
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na opisaną decyzję WWINB, R. P., reprezentowany przez r.pr. G. W., wniósł o:
- uwzględnienie skargi przez WWINB w trybie autokontroli (art. 54 § 3 p.p.s.a.) poprzez uchylenie zaskarżanej, własnej decyzji i wydanie nowej decyzji;
- uchylenie zaskarżonej decyzji WWINB oraz poprzedzającej ją decyzji PINB przez Sąd, w przypadku nieuwzględnienia skargi przez WWINB w trybie autokontroli,
- zasądzenie od WWINB na rzecz Skarżącego kosztów postępowania w kwocie 997 zł [wynagrodzenia pełnomocnika - 480 zł (1 x stawka minimalna), kosztów sądowych - wpisu (500 zł), kosztów udzielonego pełnomocnictwa - opłaty skarbowej (17 zł)].
W uzasadnieniu skargi jej autor w całej rozciągłości podtrzymał zarzuty podniesione w odwołaniu. Ponadto podkreślił, że w przedmiotowej sprawie przez stan zgodny z prawem należy rozumieć stan zgodny z zatwierdzonym projektem budowlanym, a nie z Planem miejscowym. Zarówno w art. 50 ust. 1 pkt 4, jak i pkt 3 p.b. brak jest jakiegokolwiek odniesienia się do Planu. Pierwszym i podstawowym obowiązkiem organów nadzoru budowlanego było ustalenie tego, czy kolor dachu jest zgodny z zatwierdzonym projektem, a następnie - czy projekt budowlany został wykonany i zatwierdzony w zgodności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ("m.p.z.p."). Zdaniem pełnomocnika Skarżącego takich ustaleń brak i dlatego zaskarżone decyzje powinny zostać uchylone, a ponownie rozpoznając sprawę organy powinny ustalić ponad wszelką wątpliwość to, jaki został zaprojektowany i zatwierdzony kolor dachu. Autor skargi zaznaczył, że w przedmiotowej sprawie sporne jest nie to, czy kolor dachu jest zgodny z Planem - bo nie jest - ale to, czy na etapie akceptacji projektu budynku przez organ administracji architektoniczno-budowlanej projektant dostosował ten projekt do zgodności z obowiązującym Planem miejscowym. Na marginesie dodał, że w ocenie Skarżącego zapis Planu co do koloru dachu został ustalony bez jakiegokolwiek istotnego celu (głębszego sensu), na zasadzie "wytnij-wklej" z innego m.p.z.p., a odstępstwo w tym zakresie (z uwagi na brak istotnego celu - zamysłu uchwałodawcy) nie ma charakteru istotnego.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV tut. Sądu z 22 listopada 2022 r. sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095, z późn. zm.; dalej w skrócie "u.COVID-19"), o czym strony zostały powiadomione pismami z 24 listopada 2022 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Na wstępie należy zaznaczyć, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym wyznaczonym w trybie art. 15zzs4 ust. 3 u.COVID-19, w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania ww. zarządzenia Przewodniczącego Wydziału.
Przystępując do rozpoznania sprawy w tym trybie, Sąd miał na uwadze, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, z późn. zm.; w skrócie: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.
Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonej decyzji Inspektor Nadzoru Budowlanego z 29 września 2022 r. ([...]) - uchylającej decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z 01 lipca 2022 r. ([...]) o nałożeniu obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych (tj. zmiany koloru dachówki / materiału dachówkopodobnego) w części dotyczącej określenia terminu wykonania tego obowiązku, a w pozostałej części utrzymującej decyzję organu I instancji w mocy - Sąd nie dopatrzył się przy wydaniu zaskarżonej decyzji naruszeń prawa, które w świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. skutkowałyby koniecznością uchylenia albo stwierdzenia nieważności tego aktu, względnie stwierdzenia jego wydania z naruszeniem prawa. W szczególności, w ocenie Sądu, organy obu instancji wyczerpująco zebrały i wszechstronnie rozpatrzyły cały materiał dowodowy niezbędny do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i na tej podstawie dokonały prawidłowych ustaleń co do okoliczności faktycznych istotnych dla jej rozstrzygnięcia. Ustalenia te Sąd w pełni podziela i czyni integralną częścią swoich ustaleń oraz podstawą faktyczną dalszych rozważań.
Materialnoprawną podstawę obu ww. decyzji stanowiły przepisy: art. 50 ust. 1 pkt 4 oraz art. 51 ust. 1 pkt 2 (a nie przywołany w skardze "pkt 3") w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r. poz. 2351, z późn. zm.; w skrócie "p.b."), w świetle których w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49f p.b., gdy doszło do wykonania robót budowlanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, projekcie zagospodarowania działki lub terenu, projekcie architektoniczno-budowlanym lub w przepisach, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania.
W tym miejscu należy wyjaśnić, że kontrolowane postępowanie administracyjne, które doprowadziło do wydania decyzji na ww. podstawie prawnej - tzw. postępowanie naprawcze - jest postępowaniem odrębnym od postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę (tu: zakończonego wydaniem Decyzji PnB, tj. decyzji nr [...] Starosty S. z 26 stycznia 2015 r.). Dlatego, choć Decyzja PnB została wydana jeszcze przed 19 września 2020 r. - kiedy to weszła w życie obszerna i gruntowna nowelizacja prawa budowlanego dokonana ustawą z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 471, z późn. zm.; zwaną dalej "nowelizacją z 2020 r.", w skrócie "zm.pr.bud.2020") - to ponieważ do wszczęcia kontrolowanego postępowania naprawczego doszło już po tym dniu (zob. zawiadomienie PINB z 27.04.2022 r. znak: [...]; k. 39 akt adm. I inst.), to znajdują do niego zastosowanie przepisy Prawa budowlanego w brzmieniu po ww. nowelizacji (argument a contrario z art. 25 zm.pr.bud.2020).
W kontrolowanej sprawie jest poza sporem, że przedmiotowy budynek mieszkalny, posadowiony na stanowiącej własność Skarżącego działce nr ewid. [...] (obr. P. , gm. P.), w zakresie koloru pokrycia dachowego został zrealizowany niezgodnie z obowiązującym na tym obszarze planem miejscowym, wprowadzonym uchwałą nr [...] Rady Gminy P. z dnia 28 czerwca 2010 r. w sprawie ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu w miejscowości P. (Dz. Urz. Woj. W.. Nr [...] poz. [...]; w skrócie "Plan miejscowy" lub "Plan"). Zgodnie bowiem z § 8 pkt 12 Planu dla analizowanego terenu zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej obowiązuje ustalenie, zgodnie z którym należało zastosować dachówki lub materiału dachówkopodobny w odcieniach koloru czerwonego. Tymczasem na przedmiotowym budynku mieszkalnym - jak wynika z protokołu kontroli przeprowadzonej w obecności Skarżącego w dniu 20 kwietnia 2022 r. (nr [...]; k. 31-36 akt adm. I inst.) położony został wprawdzie prawidłowy rodzaj pokrycia (blacha dachówkopodobna), jednak o nieprawidłowym kolorze, bo w odcieniach "grafitu". Tym samym kolor pokrycia nie spełnia wymogu ustanowionego w cytowanym § 8 pkt 12 Planu, gdyż nie jest to odcień koloru czerwonego.
W konsekwencji należy podzielić stanowisko organów obu instancji, że przedmiotowy budynek w tym zakresie został wzniesiony w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych "w przepisach" w rozumieniu art. 50 ust. 1 pkt 4 p.b. W tym unormowaniu chodzi bowiem niewątpliwie o przepisy prawa powszechnie obowiązującego, do źródeł którego - zgodnie z Konstytucją RP - zalicza się m.in. akty prawa miejscowego, jako "źródła powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej na obszarze działania organów, które je ustanowiły" (art. 87 ust. 2). Jednym zaś z rodzajów aktów prawa miejscowego jest miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego - co sam ustawodawca przesądził expressis verbis w art. 14 ust. 8 ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2022 r. poz. 503, z późn. zm.).
Niezależnie od tego wypada zauważyć, że istniejący kolor pokrycia dachowego budynku narusza także ustalenia i warunki określone "w projekcie architektoniczno-budowlanym" w rozumieniu art. 50 ust. 1 pkt 4 p.b. Albowiem, wbrew zarzutom skargi, organ I instancji ustalił, jaki kolor dachu został zaprojektowany - czerwony. Zostało to przesądzone przez projektanta na, przywołanej w uzasadnieniu decyzji PINB (s. 3, koniec pierwszego akapitu), stronie 14 projektu budowlanego zatwierdzonego Decyzją PnB, na której w punkcie 7.7. podano: "Pokrycie dachu - blachodachówka", z odręcznym dopiskiem: "koloru czerwonego" (k. 2 akt adm. I inst.).
W świetle powyższych uwag organy nadzoru budowlanego prawidłowo wszczęły postępowanie naprawcze w trybie art. 50-51 p.b.
Oceny tej nie zmienia niesporna okoliczność, akcentowana szczególnie przez stronę skarżącą, że organy nadzoru budowlanego nie wniosły sprzeciwu do dokonanego przez Skarżącego w dniu 22 marca 2016 r. zgłoszenia zakończenia budowy przedmiotowego budynku mieszkalnego (zob. potwierdzenie PINB z 04.04.2016 r. przyjęcia zawiadomienia o zakończeniu robót budowlanych, znak: [...]; k. 5 akt adm. I inst.).
Kwestia dopuszczalności prowadzenia postępowania w trybie art. 51 p.b. w stosunku do obiektu, który został oddany do użytkowania przez milczącą zgodę organu, tj. z uwagi na niezłożenie w tym zakresie sprzeciwu, wielokrotnie była przedmiotem orzecznictwa sądów administracyjnych i aktualnie za ugruntowany uznać należy pogląd, w świetle którego jedynie wydanie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie stanowi przeszkodę do prowadzenia później postępowania w sprawie legalności (por. wyroki NSA: z 02.12.2015 r., II OSK 199/15 i II OSK 201/15; z 21.06.2016 r., II OSK 2533/14; z 01.07.2016 r., II OSK 819/15; z 21.12.2016 r., II OSK 831/15; z 08.01.2016 r., II OSK 1103/14; z 29.01.2016 r., II OSK 1313/14; z 27.01.2017 r. II OSK 1595/16; z 20.10.2017 r., II OSK 294/16; z 17.05.2021 r., II OSK 2322/18; z 15.12.2021 r., II OSK 427/21; z 02.03.2022 r., II OSK 759/21; wszystkie orzeczenia dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl; w skrócie "CBOSA"). Skład orzekający w niniejszej sprawie stanowisko to również podziela, przyjmując, że jeżeli proces inwestycyjny został zakończony przez zawiadomienie o zakończeniu budowy, to prowadzeniu później postępowania w sprawie legalności budowy nie stoi na przeszkodzie brak wniesienia przez organ sprzeciwu do złożonego przez inwestora zawiadomienia o zakończeniu budowy. W sytuacji nieprzeprowadzenia postępowania w zakresie zgodności inwestycji z przepisami oraz pozwoleniem na budowę, w przypadku stwierdzenia okoliczności określonych w art. 50 ust. 1 pkt 1-4 p.b., dopuszczalne jest przeprowadzenie postępowania mającego na celu doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem, w tym m.in. w zakresie istotnych odstępstw od warunków pozwolenia na budowę bądź w przepisach (zob. wyrok NSA z 02.03.2022 r., II OSK 759/21, CBOSA). Innymi słowy, niewniesienie sprzeciwu w ustawowym terminie przez organ pozwala wprawdzie inwestorowi na przystąpienie do użytkowania, jednakże wobec nieprzeprowadzenia postępowania w zakresie zgodności inwestycji z przepisami oraz pozwoleniem na budowę - jakim jest postępowanie w sprawie pozwolenia na użytkowanie - w przypadku stwierdzenia okoliczności określonych w art. 50 ust. 1 pkt 1-4 p.b. dopuszczalne jest przeprowadzenie postępowania mającego na celu doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. Przeprowadzeniu takiego postępowania nie stoi także na przeszkodzie znaczny upływ czasu od daty zarówno realizacji obiektu, jak i dokonania zawiadomienia o zakończeniu budowy. Przepisy prawa budowlanego nie przewidują bowiem instytucji wykluczającej możliwość prowadzenia postępowania przez organ nadzoru budowlanego z uwagi na upływ czasu. W konsekwencji przystąpienie przez inwestora do użytkowania obiektu po dokonaniu zawiadomienia o zakończeniu budowy i przy braku zgłoszenia przez właściwy organ sprzeciwu, nie nadaje ewentualnym poczynionym przez inwestora odstępstwom waloru legalności. Nie można bowiem postawić znaku równości pomiędzy sytuacją użytkowania obiektu w oparciu o ostateczną decyzję administracyjną udzielającą pozwolenia na użytkowanie, a użytkowaniem poprzedzonym "tylko" zawiadomieniem o zakończeniu budowy w trybie art. 54 p.b., względem którego organ nadzoru budowlanego nie zgłosił sprzeciwu (por. wyrok NSA z 27.01.2017 r., II OSK 1595/16, CBOSA).
Bezsporne okoliczności faktyczne kontrolowanej sprawy potwierdzają zaistnienie w niej istotnego naruszenia (odstępstwa od) ustaleń i warunków zatwierdzonego projektu budowlanego oraz przepisów prawa w zakresie ustaleń Planu miejscowego.
Takiej kwalifikacji prawnej nie może zmienić subiektywna ocena Skarżącego, że "zapis MPZP co do koloru dachu został ustalony bez jakiegokolwiek istotnego celu (głębszego sensu), na zasadzie «wytnij-wklej» z innego MPZP, a odstępstwo w tym zakresie (z uwagi na brak istotnego celu - zamysłu uchwałodawcy) nie ma charakteru istotnego" (s. 2 skargi), ani twierdzenie, że "[k]olor dachu nie odbiega od okolicznych domów, kolor o odcieniu czerwieni w miejscowości P. nie jest podyktowany warunkami historycznymi, ani przyrodniczymi, jak również nie zagraża życiu i zdrowiu" (s. 1 odwołania). Właściwym sposobem zwalczania nieprawidłowych (nieuzasadnionych) - zdaniem danego podmiotu (np. inwestora) - ustaleń (ograniczeń) planu miejscowego jest zaskarżenie uchwały wprowadzającej ów plan do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2022 r. poz. 559, z późn. zm.), a nie ignorowanie takich ustaleń planistycznych w procesie inwestycyjnym.
Mając wszystko to na uwadze, Sąd stwierdził, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo wszczęły i przeprowadziły w trybie art. 50-51 p.b. postępowanie naprawcze, którego celem było doprowadzenie inwestycji do stanu zgodnego z prawem, oraz wydały skarżone decyzje. Jak to już bowiem wyżej wyjaśniono, przez osiągnięcie stanu zgodnego z prawem (z przepisami), należy rozumieć także zgodność z przepisami z zakresu planowania i zagospodarowania przestrzennego, w tym z przepisami prawa miejscowego – miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (por. wyrok NSA z 15.04.2022 r., II OSK 508/20, CBOSA). Budowa obiektu budowlanego, nawet niewymagającego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, wbrew postanowieniom takiego planu jest innym przypadkiem samowoli budowlanej, polegającym na budowie obiektu niezgodnie z przepisami (art. 50 ust. 1 pkt 4 p.b.). Organ nadzoru budowlanego jest właściwy do likwidacji samowoli budowlanej polegającej na budowie obiektu budowlanego wbrew ustaleniom obowiązującego m.p.z.p. (i to nawet wówczas, gdy budowa taka nie musiała być poprzedzona uzyskaniem pozwolenia na budowę lub zgłoszeniem). "Do obowiązków tego organu należą bowiem nadzór i kontrola przestrzegania prawa w trakcie wykonywania robót budowlanych, w tym zgodności zagospodarowania terenu z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (por. postanowienie NSA z 23.02.2010 r., II OW 27/09, LEX nr 566005; wyroki NSA: z 9.04.2009 r., II OSK 534/08, LEX nr 542223, oraz z 22.05.2009 r., II OSK 802/08, LEX nr 574698)" [zob. A. Plucińska-Filipowicz i in. (w:) Prawo budowlane. Komentarz aktualizowany, pod red. A. Plucińskiej-Filipowicz i M. Wierzbowskiego, LEX/el. 2022, uw. 9 do art. 50).
Mając wszystko to na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę w całości oddalił.