IV SA/Po 743/25
Podsumowanie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzję Wojewody, uznając, że organ odwoławczy błędnie zastosował przepis o przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia, zamiast rozstrzygnąć sprawę merytorycznie.
Sprawa dotyczyła pozwolenia na budowę okien połaciowych w budynku wielorodzinnym. Wojewoda uchylił decyzję Prezydenta Miasta o pozwoleniu na budowę, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji z powodu rzekomego naruszenia przepisów postępowania, w szczególności nie uwzględnienia powołania wspólnoty mieszkaniowej. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego. Sąd administracyjny uznał, że Wojewoda błędnie zastosował przepis art. 138 § 2 k.p.a., ponieważ zgromadzony materiał dowodowy pozwalał na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał sprzeciw M. W. i M. F. od decyzji Wojewody, która uchyliła decyzję Prezydenta Miasta o pozwoleniu na budowę dla inwestycji polegającej na montażu okien połaciowych w budynku wielorodzinnym. Wojewoda uznał, że organ I instancji naruszył przepisy postępowania, nie uwzględniając powołania wspólnoty mieszkaniowej, co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie, i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, wnosząc o utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji. Sąd administracyjny, działając na podstawie art. 64e p.p.s.a., ocenił jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji kasatoryjnej przez organ odwoławczy. Sąd stwierdził, że Wojewoda błędnie zastosował art. 138 § 2 k.p.a., ponieważ zgromadzony materiał dowodowy, w tym porozumienia i akt notarialny dotyczące zgody wszystkich członków wspólnoty na inwestycję, pozwalał na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy. Sąd uznał, że nie było konieczności ponownego przeprowadzania postępowania dowodowego, a Wojewoda powinien był rozpoznać sprawę merytorycznie. W związku z tym Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody jako wydaną z naruszeniem art. 138 § 2 k.p.a. i orzekł o kosztach postępowania.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, organ odwoławczy błędnie zastosował art. 138 § 2 k.p.a., ponieważ zgromadzony materiał dowodowy pozwalał na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy, a nie wymagał ponownego postępowania dowodowego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ odwoławczy nie wykazał wystąpienia przesłanek z art. 138 § 2 k.p.a. Materiał dowodowy, w tym porozumienia i akt notarialny dotyczące zgody wszystkich członków wspólnoty na inwestycję, był wystarczający do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Wojewoda powinien był rozpoznać sprawę merytorycznie, a nie uchylać decyzję organu I instancji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (20)
Główne
k.p.a. art. 138 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania takiej decyzji.
p.p.s.a. art. 64a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw.
p.p.s.a. art. 64e
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznając sprzeciw, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a.
p.p.s.a. art. 151a § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeżeli wydano ją z naruszeniem przepisów postępowania lub prawa materialnego.
u.p.b. art. 35
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Warunki uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, ocena zgodności projektu z planem zagospodarowania przestrzennego lub warunkami zabudowy oraz przepisami techniczno-budowlanymi.
u.p.b. art. 33 § ust. 2 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Obowiązek złożenia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
u.p.b. art. 3 § pkt 11
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Definicja prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jako tytułu prawnego wynikającego z własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych.
u.p.b. art. 32 § ust. 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Przepisy dotyczące konieczności wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji obowiązany jest działać w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania.
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
k.p.a. art. 136 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy może zlecić przeprowadzenie postępowania dowodowego organowi, który wydał decyzję.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie o kosztach postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie o kosztach postępowania, w tym kosztach zastępstwa procesowego.
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw
Nowelizacja art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego, zmiana przepisów w zakresie konieczności wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
u.w.l. art. 20 § ust. 1
Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali
Tryb powoływania zarządu wspólnoty mieszkaniowej.
u.w.l. art. 22 § ust. 3
Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali
Czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu w nieruchomości wspólnej.
u.w.l. art. 23
Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali
Uchwały właścicieli lokali w sprawach zarządu nieruchomością wspólną.
u.w.l. art. 6
Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali
Obowiązek właścicieli lokali do współdziałania w zarządzie nieruchomością wspólną.
Dz.U. art. 2022 poz. 2000
Dziennik Ustaw
Nieokreślony akt prawny, prawdopodobnie Prawo budowlane lub przepisy wykonawcze.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ odwoławczy błędnie zastosował art. 138 § 2 k.p.a., ponieważ zgromadzony materiał dowodowy pozwalał na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. Zgoda wszystkich członków wspólnoty mieszkaniowej na planowane prace budowlane, wyrażona w dokumentach, była wystarczająca do wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Odrzucone argumenty
Organ odwoławczy argumentował, że organ I instancji naruszył przepisy postępowania, nie uwzględniając powołania wspólnoty mieszkaniowej, co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie i wymagało przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Godne uwagi sformułowania
Sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Organ odwoławczy nie wykazał wystąpienia przesłanek z art. 138 § 2 k.p.a. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwalał na wydanie rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie przez organ II instancji i nie było konieczności wydawania decyzji kasatoryjnej.
Skład orzekający
Monika Świerczak
przewodniczący sprawozdawca
Katarzyna Witkowicz-Grochowska
sędzia
Wojciech Rowiński
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja stosowania art. 138 § 2 k.p.a. przez organy odwoławcze, zwłaszcza w kontekście oceny prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w sprawach pozwoleń na budowę."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której organ odwoławczy uchyla decyzję organu I instancji, a sąd ocenia zasadność tej decyzji kasatoryjnej w ramach sprzeciwu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe stosowanie przepisów proceduralnych przez organy administracji i jak sąd administracyjny kontroluje te działania. Dotyczy praktycznych aspektów pozwolenia na budowę i prawa do dysponowania nieruchomością.
“Sąd administracyjny: Organ odwoławczy nie może uchylać decyzji, jeśli sam może rozstrzygnąć sprawę!”
Dane finansowe
WPS: 597 PLN
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
IV SA/Po 743/25 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2025-11-05 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2025-08-20 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Katarzyna Witkowicz-Grochowska Monika Świerczak /przewodniczący sprawozdawca/ Wojciech Rowiński Symbol z opisem 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz Hasła tematyczne Budowlane prawo Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Uchylono zaskarżoną decyzję Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 2000 art. 138 § 2 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Świerczak (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska Sędzia WSA Wojciech Rowiński Protokolant st. sekr. sąd. Iwona Maciak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2025 r. sprawy ze sprzeciwu M. W. i M. F. od decyzji Wojewody z dnia 23 lipca 2025 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Wojewody na rzecz skarżących M. W. i M. F., solidarnie, kwotę 597 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Decyzją z dnia 23 lipca 2025 r. nr [...] Wojewoda po rozpatrzeniu odwołania M. S. oraz M. K. od decyzji Prezydenta Miasta [...] nr [...] z 7 maja 2025 r. zatwierdzającej projekt architektoniczno-budowlany i udzielającej pozwolenie na budowę dla: M. F. obejmującej: przebudowę dachu budynku mieszkalnego wielorodzinnego polegającą na montażu okien połaciowych na nieruchomości położonej przy ul. [...] w P. (dz. nr [...], ark. 21, obręb ewid. [...], jedn. ewid. [...]) uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że 26 listopada 2024 r. do Urzędu Miasta [...] wpłynął wniosek M. F. o pozwolenie na przebudowę dachu budynku mieszkalnego wielorodzinnego polegającą na montażu okien połaciowych na nieruchomości położonej przy ul. [...] w P.. Do wniosku załączono m.in.: oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, projekt architektoniczno-budowlany, załączniki projektu budowlanego. Pismem z 23 grudnia 2024 r. (pełnomocnik inwestora przedłożył skorygowany projekt architektoniczno-budowlany. Dnia 3 stycznia 2025 r. sprzeciw wobec inwestycji wnieśli: M. S. oraz M. K. - wskazując, że nie wyrażają zgody na planowaną inwestycję. Pismem z 9 stycznia 2025 r. pełnomocnik inwestora przedłożył skorygowaną dokumentację budowlaną. Dnia 13 stycznia 2025 r. wpłynęło pismo inwestora oraz M. W. wraz z kserokopią porozumienia z: 15 września 2016 r. oraz 23 sierpnia 2022 r., a także aktu notarialnego z 15 marca 2024 r. (Repertorium A nr [...]), stanowiące odpowiedź na wezwanie. Prezydent Miasta [...] postanowieniem z 5 lutego 2025 r. zawiesił postępowanie administracyjne w powyższej sprawie. Organ I instancji, postanowieniem z 7 maja 2025 r., na wniosek pełnomocnika inwestora z 23 kwietnia 2025 r. podjął zawieszone postępowanie. Dnia 28 kwietnia 2025 r. wpłynęło pismo A. K. działającego w imieniu inwestora wraz z kserokopią decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] nr [...] stwierdzającą wykonanie obowiązku nałożonego na M. W. i M. F., ostateczną decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] nr [...] z 6 września 2023 r. Następnie Prezydent Miasta [...] decyzją nr [...] z 7 maja 2025 r. zatwierdził projekt architektoniczno-budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla przedmiotowej decyzji. Wojewoda ponownie rozpoznając sprawę przytoczył treść przepisów mających zastosowanie w sprawie, m.in. art. 35 ustawy Prawo budowlane. Wskazano, że warunkiem uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę jest złożenie kompletnej dokumentacji projektowej wraz z oświadczeniem o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, stosownymi opiniami, uzgodnieniami i pozwoleniami, która następnie podlega ocenie właściwego organu architektoniczno-budowlanego pod kątem zgodności projektowanego zamierzenia inwestycyjnego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego lub w przypadku jego braku z wymogami określonymi w decyzji o warunkach zabudowy oraz z przepisami techniczno-budowlanymi. Zatem zakres uprawnień kontrolnych organu został określony w art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego i tylko w tym zakresie, w przypadku stwierdzenia naruszeń, organ może podjąć działania korygujące. Wojewoda zauważył, że do wniosku o pozwolenie na budowę pełnomocnik inwestora załączył wymagane art. 33 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, jednak z uwagi na zarzuty pełnomocnika skarżących oświadczenie takie nie jest wystarczające do wydania decyzji pozwolenia na budowę. Wejście w życie ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718) spowodowała nowelizację art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego, a tym samym zmianę przepisów w zakresie konieczności wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Zgodnie z aktualną treścią przepisu obowiązkiem inwestora nie jest wykazanie prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, ale złożenie oświadczenia, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Zgodnie z treścią art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego poprzez prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane należy rozumieć "tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych". Wskazane oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością jest środkiem dowodowym i w razie wątpliwości podlega badaniu przez organ, oraz w dalszej konsekwencji na organie spoczywa obowiązek ustalenia tytułu prawnego inwestora, zgodnie z art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego, czego konsekwencją może być skuteczne obalenia przedłożonego przez wnioskodawcę oświadczenia o posiadanym prawie (wyrok WSA w Krakowie z 5 listopada 2009 r. sygn. akt II SA/Kr 1286/09). Wojewoda stwierdził, że w aktach sprawy organu I instancji (str. od 53 do 55) znajduje się kserokopia porozumienia zawarta 23 sierpnia 2022 r. w P. pomiędzy M. W. i M. F., a M. S. i M. K. którego przedmiotem jest ustalenie czynności zmierzających do określenia zasad korzystania z części wspólnych nieruchomości położonej w P. przy ul. [...], w ramach podziału quoad usum, a także ustalenie czynności niezbędnych do dokonania zmian w zakresie samodzielności lokali już wyodrębnionych. Jak wskazał Prezydent Miasta [...] w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, porozumienie to w § 4 zawiera zgodę na "założenie dodatkowych okien w dachu budynku dla pomieszczeń strychowych oraz na przebudowę komina oraz na doprowadzenie wszelkich mediów do pomieszczeń strychowych wraz z klimatyzacją" W ocenie organu odwoławczego organ I instancji nie uwzględnił jednak faktu powołania wspólnoty mieszkaniowej przy ulicy [...] w P., przez co nie wyjaśnił w pełni posiadanego przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Zgodnie z § 1 uchwały o powołaniu Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej właściciele nieruchomości M. S., M. K., M. W. oraz M. F. powołali Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej w trybie art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2021 r., poz. 1048) - dalej "ustawa o własności lokali". Powyższa uchwała obowiązuje od 30 grudnia 2024 r. (§ 4) więc ma zastosowanie w rozpatrywanej sprawie. Zdaniem Wojewody planowana inwestycja obejmująca przebudowę dachu polegającą na montażu okien połaciowych pomiędzy istniejącymi krokwiami bez naruszania więźby dachowej, ani innych elementów konstrukcyjnych budynku należy do czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu, co zostało wyjaśnione w wyroku Sądu Apelacyjnego w [...] z 2 marca 2023 r.(sygn. akt [...]) "czynnościami zwykłego zarządu będą wszelkie faktyczne, prawne i procesowe czynności związane z utrzymaniem nieruchomości wspólnej. Zdaniem Wojewody, Prezydent Miasta [...], rozpatrując wniosek o pozwolenie na budowę, nie uwzględnił powołania wspólnoty mieszkaniowej dla nieruchomości przy ulicy [...] w P., przez co naruszył art. 6, 7 k.p.a. w sposób umożliwiający skorzystanie przez organ odwoławczy z dyspozycji zawartej w art. 138 § 2 k.p.a. Ustalenie powyższego ma znaczenie w kwestii posiadania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, zwłaszcza, iż pełnomocnik odwołujących podnosi wątpliwości, co do posiadania przez inwestora tego prawa. W takiej sytuacji organ ma nie tylko prawo, ale i obowiązek sprawdzenia prawidłowości złożonego oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane [wyrok WSA w Lublinie z 8 kwietnia 2025 r. (sygn. akt II SA/Lu 985/24)], co w sprawie nie zostało w pełni wykazane. W myśl art. 77 § 1 k.p.a. "organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy", więc pominięcie faktu powołania wspólnoty mieszkaniowej dla nieruchomości przy ul. [...] w P. narusza powyższy przepis. Zgodnie z art. 80 k.p.a. "organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona". W ocenie Wojewody analiza akt sprawy wskazuje na naruszenie przepisów, a naruszenie to ma istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia. Stąd opisany zakres wymaga dodatkowego postępowania dowodowego i wyjaśniającego, który przekracza ramy postępowania odwoławczego. Wyręczenie organu I instancji przez organ odwoławczy w przeprowadzeniu, w zasadzie w całości postępowania o wydanie pozwolenia na budowę, przede wszystkim ustalenie posiadania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, prowadziłoby do naruszenia zarówno przepisu art. 136 k.p.a., art. 138 § 2 k.p.a., jak i art. 15 k.p.a. Obowiązkiem organów administracji jest bowiem zapewnienie poddania danego postępowania dowodowego czy oceny dowodów, kontroli w ramach postępowania odwoławczego. Z tych powodów stwierdzono w sprawie wystąpienie przesłanki art. 138 § 2 k.p.a. uzasadniające uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Sprzeciw od powyższego rozstrzygnięcia wnieśli do Sądu M. W. oraz M. F. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanie w mocy decyzji Prezydenta Miasta [...] nr [...] z dnia 7 maja 2025 r. oraz zasądzenie na rzecz Skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucono: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego: a) art. 4 związku z art. 5 oraz w zw. z art. 35 ustawy Prawo budowlane poprzez ich błędną wykładnię skutkującą bezpodstawnym pozbawieniem Skarżących do prawa zabudowy pomimo tego, że wykazali oni prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane b) art. 3 pkt 11 w związku z art. 33 ust. 2 pkt 2 Prawo budowlane skutkujące bezpodstawnym przyjęciem, że przedstawione przez Skarżących dokumenty nie dają im prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane c) art. 32 ust. 4 Prawo budowlane poprzez bezpodstawne przyjęcie, że Skarżący nie dysponują nieruchomością na cele budowlane d) art. 35 Prawo budowlane poprzez bezpodstawną odmowę wydania pozwolenia na budowę zgodnie z ich wnioskiem e) art. 20 ust. 1 ustawy o własności lokali, gdyż kwestia powołania zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. [...] w P. pozostaje bez znaczenia dla niniejszej sprawy f) art. 22 ust. 3 i art. 23 ustawy o własności lokali, gdyż kwestia podejmowania uchwał przez Wspólnotę Mieszkaniową Nieruchomości przy ul. [...] w P. w zakresie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu pozostaje bez znaczenia dla niniejszej sprawy w sytuacji, gdy wszyscy członkowie Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. [...] w P. podpisali najpierw Porozumienie z dnia 15 września 2016 roku (w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazana została data 15 września 2026 roku) a następnie Porozumienia z dnia 23 sierpnia 2022 roku i następnie akt notarialny z dnia 15 marca 2024 roku (Repertorium A nr [...]) wyrażając tym samym zgodę na prace budowlane objęte wnioskiem o pozwolenie na budowę g) art. 6 ustawy o własności lokali poprzez jego niezastosowanie skutkujące bezpodstawnym przyjęciem, że Prezydent Miasta [...] rozpatrując wniosek o pozwolenie na budowę w niniejszej sprawie nie uwzględnił powołania Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ulicy [...] w P. oraz bezpodstawnego przyjęcia, że uchwała o powołaniu Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. [...] w P. jest równoznaczna z powołaniem tejże Wspólnoty Mieszkaniowej 2. naruszenie przepisów postępowania, w szczególności: a) art. 7 kpa w związku z art. 77 §1 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego pozwalającego na ustalenie stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistością, tj. niewyjaśnienia stanu faktycznego i niezałatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli b) art. 8 § 1 i § 2 kpa poprzez nieprzeprowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. W odpowiedzi na sprzeciw organ wniósł o jego oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. W myśl art. 64a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935) - dalej jako p.p.s.a., od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 z późn. zm.) - dalej jako k.p.a., skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Przy czym, zgodnie z treścią art. 64e p.p.s.a. - rozpoznając sprzeciw, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Sprzeciw nie jest środkiem prawnym służącym kontroli materialnoprawnej podstawy decyzji ani prawidłowości zastosowania przez organ II instancji przepisów prawa procesowego niezwiązanych z podstawami kasatoryjnymi. Sprzeciw jest wyrazem zakwestionowania przez stronę uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania temu organowi. Kontrola dokonywana przez sąd administracyjny w ramach tego środka ma więc wyłącznie charakter formalny i polega na sprawdzeniu, czy decyzja kasatoryjna organu II instancji poprawnie została wywiedziona z jednej z podstaw wymienionych w art. 138 § 2 k.p.a. A zatem sąd w takim przypadku jedynie ustala, czy zachodziły przesłanki do zastosowania przez organ odwoławczy kompetencji z art. 138 § 2 k.p.a., a więc uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Dokonując kontroli rozstrzygnięcia wydanego na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. sąd nie jest więc władny odnosić się do jakichkolwiek innych kwestii, które nie wiążą się bezpośrednio z problematyką stosowanej przez organ odwoławczy normy z art. 138 § 2 k.p.a. Innymi słowy sąd rozpoznając sprzeciw powinien ocenić tylko te kwestie, które warunkują prawidłowość wydania decyzji kasacyjnej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. (zob. wyrok NSA z 9 września 2020 r. sygn. I GSK 1170/20, orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Ponadto zgodnie z art. 138 § 2a k.p.a., jeżeli organ pierwszej instancji dokonał w zaskarżonej decyzji błędnej wykładni przepisów prawa, które mogą znaleźć zastosowanie w sprawie, w decyzji, o której mowa w § 2, organ odwoławczy określa także wytyczne w zakresie wykładni tych przepisów. Sąd administracyjny w ramach kontroli zgodności z prawem rozstrzygnięcia wydanego na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. ocenia, czy organ odwoławczy winien był podjąć merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, czy też zaszła konieczność uzupełnienia postępowania dowodowego w takim zakresie, który z uwagi na obowiązek zachowania dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.) oraz wyjaśnienia istotnych okoliczności stanu faktycznego sprawy (art. 7 k.p.a.), uzasadniał przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, a jednocześnie w postępowaniu przed organem I instancji doszło do uchybień natury proceduralnej, które można określić jako istotne. Organ odwoławczy co do zasady, a wynika to z treści art. 138 § 1 k.p.a., jest organem merytorycznie rozstrzygającym sprawę. Odstępstwem od tej zasady jest, wynikające z 138 § 2 k.p.a., uprawnienie organu odwoławczego do wydania decyzji kasacyjnej. Konstrukcja prawna decyzji kasacyjnej podejmowanej na podstawie wskazanego przepisu opiera się na dwóch kumulatywnych przesłankach, a mianowicie: wydaniu decyzji przez organ I instancji z naruszeniem przepisów postępowania, czyli przepisów kodeksowych lub przepisów o postępowaniu zawartych w ustawach szczególnych, oraz uznaniu przez organ odwoławczy, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Wobec tego samo naruszenie przepisów postępowania przez organ I instancji, chociaż jest konieczną przesłanką uchylenia decyzji, nie jest przesłanką wystarczającą do podjęcia przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Zakończenie postępowania odwoławczego wydaniem tego typu decyzji wymaga bowiem dodatkowo stwierdzenia, że zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, co do okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia. Chodzi więc o sytuację, w której zasada dwuinstancyjności postępowania wyłącza przeprowadzenie w tym zakresie uzupełniającego postępowania dowodowego, gdyż jego zakres wskazuje, że w swej istocie organ odwoławczy musiałby sam przeprowadzić postępowanie wyjaśniające odnośnie kwestii mogących mieć istotny wpływ na treść decyzji. Odnosząc powyższe rozważania do oceny niniejszej sprawy wskazać należy, że wniesiony sprzeciw zasługuje na uwzględnienie jednak z nieco innej przyczyny niż w nim wskazano. W niniejszej sprawie powodem uchylenia przez Wojewodę decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi było stwierdzenie, że Prezydent Miasta [...], rozpatrując wniosek o pozwolenie na budowę, nie uwzględnił powołania Wspólnoty Mieszkaniowej dla nieruchomości przy ulicy [...] w P., przez co naruszył art. 6, 7 k.p.a. w sposób uniemożliwiający skorzystanie przez organ odwoławczy z dyspozycji zawartej w art. 138 § 2 k.p.a. W ocenie organu odwoławczego ustalenie powyższego ma znaczenie w kwestii posiadania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, zwłaszcza, iż pełnomocnik odwołujących podnosi wątpliwości, co do posiadania przez inwestora tego prawa. W takiej sytuacji organ ma nie tylko prawo, ale i obowiązek sprawdzenia prawidłowości złożonego oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co w sprawie nie zostało w pełni wykazane. Zdaniem Wojewody wskazane naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. ma istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia. Stąd opisany zakres wymaga dodatkowego postępowania dowodowego i wyjaśniającego, który przekracza ramy postępowania odwoławczego. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać przyjdzie, że wydając decyzję kasacyjną – co z założenia dopuszczalne jest jedynie wyjątkowo i stanowi wyraźny wyłom od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy – organ ten winien szczegółowo uzasadnić, dlaczego nie przeprowadził uzupełniającego postępowania dowodowego we własnym zakresie, względnie dlaczego nie zlecił przeprowadzenia tego postępowania organowi I instancji na podstawie art. 136 § 1 k.p.a. Wyjaśnienia powyższej kwestii w niniejszej sprawie zabrakło. W toku postępowania odwoławczego dokonuje się ponownego rozpoznania sprawy w pełnym zakresie. Organ odwoławczy może przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję stosownie do art. 136 K.p.a. W ramach tego postępowania może także wezwać inwestora do przedstawienia stanowiska w sprawie dostrzeżonych wątpliwości. W ocenie Sądu , organ odwoławczy nie wykazał wystąpienia przesłanek z art. 138 § 2 k.p.a. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwalał na wydanie rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie przez organ II instancji i nie było konieczności wydawania decyzji kasatoryjnej. Z akt sprawy wynika, że organ I instancji przeprowadził postępowanie dowodowe i istotne dla sprawy dowody znajdują się w aktach. Niesłuszne jest zatem stwierdzenie Wojewody, że w rozpatrywanej sprawie organ I instancji nie podjął wszelkich, niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, bowiem powodem wydania przez Wojewodę decyzji kasatoryjnej, była w istocie nie konieczność uzupełnienia dowodów lub wyjaśnienia okoliczności sprawy, lecz ocena merytoryczna kwestii posiadanego oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w świetle faktu powołania wspólnoty mieszkaniowej dla nieruchomości przy ulicy [...] w P.. Podkreślenia wymaga, że w aktach znajdują się dokumenty tj. Porozumienie z dnia 15 września 2016 roku oraz Porozumienia z dnia 23 sierpnia 2022 roku, a także akt notarialny z dnia 15 marca 2024 roku (Repertorium A nr [...]). Oba Porozumienia zostały podpisane w chwili, gdy Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości przy ul. [...] w P. już istniała i zostały zawarte przez wszystkich jej członków. Jedynymi członkami Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. [...] w P. pozostają te same cztery osoby M. S. , M. K., M. W. i M. F.- strony postępowania. Z dokumentów tych wynika że wszyscy członkowie Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. [...] w P. wyrazili zgodę na prace budowlane będące przedmiotem wniosku Skarżącego M. F., o których mowa jest w decyzji Prezydenta Miasta [...] nr [...] z dnia 7 maja 2025 roku. Powyższe rozważania Wojewody, przemawiające w jego ocenie za uchyleniem decyzji nie wymagały ponownego przeprowadzenia postępowania dowodowego, bowiem dokumenty te dołączone są do akt sprawy. Skoro zatem kwestie konieczne do wydania rozstrzygnięcia wynikały z załączonych dowodów, to nie było przeszkód, aby Wojewoda mógł merytorycznie rozpoznać sprawę i ją zakończyć, zamiast uchylać kierując ją do ponownego rozpatrzenia. Jakkolwiek rację ma Wojewoda, że przeprowadzenie w całości postępowania o wydanie pozwolenia na budowę, prowadziłoby do naruszenia art. 136 k.p.a., jednak ustalenie li tylko kwestii posiadania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, takim naruszeniem już nie jest. Całościowa analiza uzasadnienia zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że podstawą wydania decyzji kasatoryjnej nie była konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w jakiejkolwiek części, a wyłącznie konieczność oceny przesłanki jaką jest powołanie wspólnoty mieszkaniowej. Tym samym uznać należy, że wydając zaskarżoną decyzję Wojewoda dokonał błędnej oceny możliwości zastosowania w sprawie art. 138 § 2 k.p.a. Mając to wszystko na względzie Sąd, działając na podstawie art. 151a § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję, bowiem wydano ją z naruszeniem art. 138 § 2 k.p.a. O kosztach postępowania, obejmujących wpis od skargi, wynagrodzenie pełnomocnika strony skarżącej, będącego radcą prawnym, oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa, orzeczono w pkt. 2 sentencji wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U.2023.1935).
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę