IV SA/Po 736/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2025-02-26
NSAAdministracyjneWysokawsa
warunki zabudowyplanowanie przestrzennedecyzja środowiskowauzbrojenie terenuochrona gruntów rolnychład przestrzennyprawo administracyjnenieruchomościbudownictwo mieszkaniowe

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o warunkach zabudowy ze względu na niezgodność z decyzją środowiskową dotyczącą zaopatrzenia w wodę.

Sąd uchylił decyzję o warunkach zabudowy dla budowy 31 budynków mieszkalnych jednorodzinnych, uznając, że organy administracji nie uwzględniły wiążących ustaleń decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dotyczących zaopatrzenia w wodę. Pomimo wcześniejszego wyroku WSA nakazującego poprawki, organy ponownie dopuściły się uchybień, nie badając wystarczająco kwestii uzbrojenia terenu i zgodności z przepisami odrębnymi, w szczególności w kontekście decyzji środowiskowej nakazującej pobór wody z sieci wodociągowej, podczas gdy inwestor planował indywidualne ujęcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Gminy i Miasta N. w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie trzydziestu jeden budynków mieszkalnych jednorodzinnych. Sąd uznał, że organy administracji, pomimo zastosowania się do wytycznych z poprzedniego wyroku WSA, dopuściły się istotnych uchybień, które miały wpływ na wynik sprawy. Kluczowym problemem okazała się niezgodność ustaleń decyzji o warunkach zabudowy z wiążącą decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach. Decyzja środowiskowa nakazywała zaopatrzenie w wodę z sieci wodociągowej, podczas gdy decyzja o warunkach zabudowy dopuszczała indywidualne ujęcia ze studni, co było sprzeczne z ustaleniami dotyczącymi uzbrojenia terenu i ochrony środowiska. Sąd podkreślił, że decyzja środowiskowa ma charakter prejudycjalny dla decyzji o warunkach zabudowy, a organy były zobowiązane do jej uwzględnienia. Dodatkowo, sąd wskazał na uchybienia proceduralne i materialnoprawne, w tym brak wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego i naruszenie przepisów k.p.a. W związku z tym, sąd uchylił obie decyzje i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organom administracji, które będą musiały uwzględnić wiążące ustalenia decyzji środowiskowej oraz inne wskazania sądu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, decyzja o warunkach zabudowy była sprzeczna z decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach, która nakazywała zaopatrzenie w wodę z sieci wodociągowej, podczas gdy decyzja o warunkach zabudowy dopuszczała indywidualne ujęcia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy administracji nie zbadały wystarczająco zgodności decyzji o warunkach zabudowy z decyzją środowiskową, która ma charakter prejudycjalny. Niezgodność w zakresie zaopatrzenia w wodę stanowiła istotne naruszenie prawa materialnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (16)

Główne

u.p.z.p. art. 61 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe tylko przy łącznym spełnieniu warunków z pkt 1-6. Kluczowe znaczenie miały pkt 3 (uzbrojenie terenu) i pkt 5 (zgodność z przepisami odrębnymi).

u.o.ś. art. 71 § 1

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia.

u.o.ś. art. 72 § 1

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagana przed uzyskaniem decyzji o warunkach zabudowy.

u.o.ś. art. 86

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wiąże organy wydające decyzje o warunkach zabudowy.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada praworządności i dokładnego ustalenia stanu faktycznego.

k.p.a. art. 8 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prowadzenia postępowania w sposób wzbudzający zaufanie do władzy publicznej.

k.p.a. art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada wyjaśniania przesłanek rozstrzygnięcia.

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.

u.o.g.r. art. 3 § 1

Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych

Przepisy dotyczące ochrony gruntów rolnych i leśnych, istotne dla warunków zabudowy.

rozporządzenie art. 4 § 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

Ustalanie linii zabudowy.

rozporządzenie art. 5 § 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

Ustalanie wskaźnika wielkości powierzchni zabudowy.

rozporządzenie art. 6 § 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

Ustalanie szerokości elewacji frontowej.

rozporządzenie art. 7 § 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

Ustalanie wysokości zabudowy.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Związanie oceną prawną i wskazaniami sądu w poprzednim wyroku.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niezgodność decyzji o warunkach zabudowy z wiążącą decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach w zakresie zaopatrzenia w wodę. Naruszenie przez organy administracji przepisów k.p.a. dotyczących dokładnego ustalenia stanu faktycznego i wyjaśnienia podstaw rozstrzygnięcia.

Odrzucone argumenty

Argumenty dotyczące ochrony gruntów rolnych i leśnych (uznane za niezasadne przez sąd w kontekście poprzedniego wyroku, ale podniesione w skardze). Argumenty dotyczące problemów z odprowadzaniem wód opadowych i konfliktów sąsiedzkich (również podniesione w skardze, ale nie będące główną podstawą uchylenia).

Godne uwagi sformułowania

Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach ma charakter 'rozstrzygnięcia wstępnego' względem przyszłego zezwolenia na realizację konkretnego przedsięwzięcia inwestycyjnego i pełni wobec niego funkcję prejudycjalną. Niezależnie od oceny zasadności zarzutów, skarga okazała się zasadna.

Skład orzekający

Jacek Rejman

sprawozdawca

Katarzyna Witkowicz-Grochowska

przewodniczący

Wojciech Rowiński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ważność decyzji środowiskowej jako prejudykatu dla decyzji o warunkach zabudowy oraz obowiązek organów administracji do jej uwzględniania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy występuje rozbieżność między ustaleniami decyzji środowiskowej a decyzją o warunkach zabudowy w zakresie kluczowych kwestii technicznych i środowiskowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie powiązań między różnymi decyzjami administracyjnymi (środowiskową a warunkami zabudowy) i jak błędy w tym zakresie mogą prowadzić do uchylenia decyzji, nawet po wcześniejszych postępowaniach.

Decyzja środowiskowa kluczem do uchylenia warunków zabudowy: Sąd podkreśla wagę prejudykatu.

Dane finansowe

WPS: 997 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Po 736/24 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-02-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-09-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Jacek Rejman /sprawozdawca/
Katarzyna Witkowicz-Grochowska /przewodniczący/
Wojciech Rowiński
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska Sędzia WSA Wojciech Rowiński Asesor sądowy WSA Jacek Rejman (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Iwona Maciak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2025 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 29 lipca 2024 r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Gminy i Miasta N. z dnia 17 kwietnia 2024 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego M. S. kwotę 997 zł (słownie: dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 29 lipca 2024 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej również: Kolegium; organ II instancji; organ odwoławczy), w wyniku rozpatrzenia sprawy z odwołania M. S. (dalej również: skarżący; zainteresowany; strona), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Burmistrza Gminy i Miasta N. (dalej również: Burmistrz; organ I instancji) z dnia 17 kwietnia 2024 r. nr [...] w sprawie ustalenia warunków zabudowy.
Decyzje te zostały wydane w następującym stanie sprawy.
Decyzją z dnia 17 kwietnia 2024 r. nr [...] [w osnowie decyzji organu II instancji nieprawidłowo wskazano "[...]"] Burmistrz Gminy i Miasta N. , w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, na wniosek spółki H. sp. z o.o. z siedzibą w S. (dalej: inwestor; wnioskodawca), na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego] Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572) - dalej: k.p.a. w zw. m.in. z art. 59 ust. 1, art. 60, art. 61 ust. 1 i art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2023 r., poz. 977 ze zm.) - dalej: u.p.z.p. ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie trzydziestu jeden budynków mieszkalnych jednorodzinnych oraz budowie drogi dojazdowej wewnętrznej, na terenie położonym w miejscowości W. , oznaczonym w ewidencji gruntów jako działka nr [...] (obręb W. ).
W uzasadnieniu decyzji organu I instancji stwierdzono, że planowana inwestycja spełnia wszystkie wymogi przewidziane obowiązującym porządkiem prawnym.
W odwołaniu od powyższej decyzji M. S. - właściciel sąsiedniej nieruchomości zarzucił naruszenie: 1) art. 61 ust. 1 pkt 3, 4 i 5 u.p.z.p. [art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p. w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 3 lutego 1995 roku o ochronie gruntów rolnych i leśnych - Dz.U z 2022 r., poz. 2409 - dalej: u.o.g.r.] poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i wydanie decyzji ustalającej warunki zabudowy dla przedmiotowej inwestycji, podczas gdy nie zostały spełnione wszystkie warunki wskazane w tych przepisach, gdyż w szczególności nie spełniono przesłanek, że istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu jest wystarczające dla zmierzenia budowlanego, a teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, jak również decyzja jest sprzeczna z przepisami odrębnymi w postaci art. 3 ust. 1 pkt 1 i 2 u.o.g.r.; 2) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. przez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, co skutkowało nie ustaleniem i pominięciem wielu istotnych dla sprawy okoliczności, poprzez: a) nierozstrzygnięcie wątpliwości dotyczących klasy gleby z działki, na której ma powstać inwestycja, podczas gdy okoliczność ta jest decydująca dla uznania, że został spełniony warunek, zgodnie z którym teren inwestycji nie może wymagać uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, a zatem jednocześnie przesądza czy możliwe jest wydanie decyzji ustalającej warunki zabudowy, b) pominięcie celów ochrony gruntów rolnych, podczas gdy cele te jednoznacznie przemawiają za tym, aby odmówić Inwestorowi ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji, c) pominięcie problemów z odprowadzaniem wód opadowych z nieruchomości, na której ma powstać inwestycja oraz związanej z tym kwestii zalewania tymi wodami sąsiednich do inwestycji gruntów, należących do rolników, podczas gdy jest to niezwykle istotna okoliczność, która powinna być odpowiednio rozważona, d) pominięcie problemów z zaopatrzeniem w wodę ze studni (indywidualnego ujęcia wody), przy czym każdy budynek ma posiadać własne ujęcie wody - własną studnię, a zatem na terenie inwestycji ma zostać wybudowanych obok siebie 31 studni, jest możliwe do zrealizowania przez inwestora zgodnie z wszystkimi wymaganiami przez przepisy prawa, podczas gdy do sprawdzenia możliwości realizacji wskazanego projektu konieczne jest przeprowadzenie szczegółowych badań i planów geologicznych i hydrologicznych, jak również sporządzenie mapy położenia projektowanych studni wraz z profilami geologicznymi i szczegółowego projektu wykonania studni, którymi to dokumentami organ nie dysponował, a inwestor przedstawił jedynie opinię geologiczno-hydrologiczną oraz dokumenty z Państwowego Instytutu Geologicznego, które odnoszą się wyłącznie do kwestii wód podziemnych występujących na działce i pomija całkowicie dokładnego kwestie położenia studni na działce i ich wykonania, e) pominięcie kwestii konfliktów sąsiedzkich, które powstaną pomiędzy mieszkańcami nowego osiedla, a sąsiadami rolnikami, podczas gdy mieszkańcy osiedla z pewnością będą niezadowoleni z nieprzyjemnych zapachów, hałasów i innych uciążliwości, związanych z prowadzoną na sąsiednich gruntach intensywną produkcją rolną i hodowlą zwierząt, co niewątpliwie doprowadzi do powstania konfliktów sąsiedzkich.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie co do istoty poprzez odmowę ustalenia warunków zabudowy, względnie uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Kolegium, motywując swoje rozstrzygnięcie wydane na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., w uzasadnieniu decyzji z dnia 29 lipca 2024 r. nr [...] wyjaśnił, że ustalił następujący stan faktyczny na podstawie akt sprawy.
W dniu 16 stycznia 2023 r. do Urzędu Gminy i Miasta N. wpłynął wniosek w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie trzydziestu jeden budynków mieszkalnych jednorodzinnych oraz budowie drogi dojazdowej wewnętrznej, na terenie położonym w miejscowości W. , oznaczonym w ewidencji gruntów jako działka nr [...] (obręb W. ). Burmistrz wszczął postępowanie i przeanalizował wniosek o ustalenie warunków zabudowy i dokumentów do niego załączonych pod kątem spełnienia wszystkich wymaganych prawem warunków. Organ I instancji ustalił, że dla terenu wskazanego we wniosku nie ma obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, dlatego może zostać wydana decyzja o warunkach zabudowy, ale muszą być spełnione wymogi z art. 61 ust. 1 pkt 1-6 u.p.z.p.
Decyzją z dnia 5 maja 2023 r. Burmistrz ustalił warunki zabudowy zgodnie z wnioskiem inwestora. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł M. S.. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 7 czerwca 2023 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia 3 kwietnia 2023 r. M. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na powyższą decyzję Kolegium.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 16 listopada 2023 r. sygn. akt IV SA/Po 476/23 uchylił zaskarżoną decyzję Kolegium oraz decyzję organu I instancji. Sąd wskazał na to, że załącznik graficzny jest nieczytelnie oznaczony i nie wynika z niego, od której działki faktycznie ustalono szerokość frontu działki, wyznaczając granice obszaru analizowanego; powyższe też nie wynika z części tekstowej analizy; z załącznika nie da się wywnioskować, czy szerokość frontu działki ustalono biorąc pod uwagę działkę nr [...] czy [...], albowiem są one niewidoczne na mapie; brak jest zatem możliwości zweryfikowania części graficznej analizy z częścią tekstową. W ocenie Sądu nie da się odtworzyć na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, że rzeczywiście w przedmiotowej sprawie została spełniona przesłanka dobrego sąsiedztwa, tj. wzięto pod uwagę takie parametry sąsiedniej zabudowy, które umożliwiają określenie warunków zabudowy dla inwestycji wskazanej we wniosku. Sąd wyjaśnił, że załączniki do decyzji o warunkach zabudowy stanowią integralną część tej decyzji.
Burmistrz Gminy i Miasta N. decyzją [z dnia 17 kwietnia 2024 r. nr [...]] ponownie ustalił warunki zabudowy zgodnie z wnioskiem.
Odwołanie od tej decyzji wniósł M. S..
Kolegium, w wyniku rozpatrzenia sprawy w II instancji, stwierdziło, że planowana inwestycja spełnia wszystkie wymogi związane z uzyskaniem warunków zabudowy.
W swoich rozważaniach dotyczących kwestii faktycznych i prawnych organ odwoławczy stwierdził, że Burmistrz zastosował się do wytycznych zawartych w wyroku WSA w Poznaniu z dnia 16 listopada 2023 r. W pierwszej kolejności sporządził nową analizę funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu, uwzględniając całą zabudowę znajdującą się w obszarze analizowanym. Sporządził czytelne załączniki graficzne. Organ I instancji wskazał, że w przedmiotowej sprawie występują dwa zjazdy na drogi gminne poprzez planowaną drogę wewnętrzną. Inwestor w piśmie z dnia 31 marca 2023 r. wskazał, że główny wjazd będzie odbywał się z drogi gminnej - działka nr [...] (obręb W. ). W związku z tym organ ustalił, że szerokość frontu wynosi 53,5 m, a zatem trzykrotność wynosi 160,5 m, co zostało przedstawione na załączniku graficznym. Następnie zweryfikował czy planowana inwestycja spełnia wszystkie przesłanki z ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Organ II instancji przywołał brzmienie art. 61 ust. 1 u.p.z.p. Następnie wskazał na to, że dla ustalenia zgodności funkcji planowanej inwestycji, jak i określenia poszczególnych parametrów i wskaźników zabudowy organ I instancji sporządził analizę funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu na zasadach określonych w tej ustawie oraz rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U. nr 164, poz. 1588) - dalej: rozporządzenie. Wskazał na to, że na obszarze analizowanym występuje zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna, budynki gospodarcze i inwentarskie. W związku z tym, że planowana inwestycja polega na budowie budynków mieszkalnych jednorodzinnych spełniony został warunek kontynuacji funkcji. Organ I instancji dokonał szczegółowej analizy planowanej inwestycji pod kątem spełnienia wymogów co do parametrów technicznych. W pierwszej kolejności ustalił dla planowanej inwestycji linię zabudowy, zgodnie z treścią § 4 ust. 1 rozporządzenia - jako przedłużenie linii zabudowy budynków usytuowanych na sąsiednich działkach, co obrazuje załącznik do decyzji. Zdaniem Kolegium, wyznaczenie linii zabudowy w powyższy sposób uzasadnia istniejące zagospodarowania terenu objętego analizą. Następnie organ I instancji ustalił wskaźnik wielkości powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni poszczególnych działek w obszarze objętym analizą, zgodnie z treścią § 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia. Organ ustalił ten parametr dla wszystkich nieruchomości wchodzących w skład obszaru analizowanego, gdzie intensywność zabudowy na obszarze analizowanym wynosi od 1% do 23,5%, a średnia wynosi 12%. Organ I instancji przyjął dla planowanej inwestycji intensywność zabudowy na poziomie od 11,5% do 22 %. Wskaźnik intensywności zabudowy jest zróżnicowany, co wynika głównie z rodzaju zabudowy jaka została zrealizowana na poszczególnych działkach. Organ zastosował odstępstwo uregulowane w § 5 ust. 2 rozporządzenia, gdyż intensywność zabudowy nawiązuje do średniej wartości i jest spójna z zabudową zlokalizowaną na sąsiednich działkach. Na obszarze analizowanym występuje liczna zabudowa mieszkaniowa, której wskaźnik intensywności zabudowy przekracza średnią wartość albo jest do niej zbliżona, np. działka nr [...] - 18%, działka nr [...] - 14,5%, działka nr [...] - 23,5%, działka nr [...] - 20%, działka nr [...] - 11,5%. W ocenie Kolegium, przyjęty wskaźnik nie zakłóci istniejącego ładu przestrzennego. W odniesieniu do szerokości elewacji frontowej organ odwoławczy przywołał § 6 ust. 1 rozporządzenia i wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie zabudowa ma bardzo zróżnicowaną szerokość elewacji frontowej, waha się od ok. 7 m do ok. 26 m. Inwestor we wniosku wskazał ten parametr w przedziale od 10 m do 14 m. Proponowany parametr w wartości minimalnej jest mniejszy od średniej wielkości, jednakże w obszarze analizowanym występują budynki mieszkalne jednorodzinne o szerokości elewacji frontowej na poziomie m.in. 9,5 m. Kolegium zgodziło się z oceną organu I instancji, że można zastosować odstępstwo od ogólnej zasady na podstawie § 6 ust. 2 rozporządzenia, który dopuszcza wyznaczenie innej szerokości elewacji frontowej, jeżeli wynika to z analizy. Natomiast wskazując na § 7 ust. 1 rozporządzenia, organ II instancji stwierdził, że wysokość do głównej kalenicy dla budynków znajdujących się na sąsiednich działkach wynosi od ok. 3,5 m do 8 m. W związku z tym organ I instancji, uwzględniając zachowanie ładu przestrzennego i istniejące zagospodarowanie terenu, przyjął dla planowanego budynku wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej w przedziale od 5 m do 8 m. W tym wypadku wysokość zabudowy nawiązuje do średniej wartości i jest spójna z zabudową zlokalizowaną na sąsiednich działkach. Spełniony został również parametr związany z geometrią dachu, gdyż na obszarze analizowanym występują budynki z każdym rodzajem dachu o kącie nachylenia połaci dachowych nieprzekraczającym 45°oraz kierunku głównej kalenicy dachu równoległym lub prostopadłym do frontu działki. Organ I instancji uwzględnił istniejący ład w zakresie geometrii dachu i przyjął dla planowanej inwestycji dach wielospadowy z kątem nachylenia od 20° do 40°, równoległym lub prostopadłym kierunku kalenicy do frontu działki. W ocenie Kolegium, przyjęta geometria dachu nie zakłóci istniejącego ładu przestrzennego i planowane budynki wpiszą się w istniejący stan zagospodarowania terenu.
Następnie organ odwoławczy wskazał na to, że: planowana inwestycja ma zapewniony dostęp do dróg gminnych (działka nr [...] - W. , działka nr [...] - M. ); istniejące uzbrojenie terenu w zakresie zaopatrzenia w media jest wystarczające dla planowanej inwestycji; teren nie wymaga zgody na przeznaczenie gruntów na cele nierolnicze i nieleśne. Poza tym zauważył, że organ I instancji zweryfikował wniosek także pod kątem zgodności planowanej inwestycji z odrębnymi przepisami i w tym zakresie również zostały spełnione wszystkie przesłanki. Przedmiotowe zamierzenie budowlane nie jest planowane na obszarze, w stosunku do którego decyzją o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej, o której mowa w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych (Dz.U. z 2021 r. poz. 428, 784 i 922), ustanowiony został zakaz, o którym mowa w art. 22 ust. 2 pkt 1 tej ustawy ani strefy kontrolowanej wyznaczonej po obu stronach gazociągu oraz strefy bezpieczeństwa wyznaczonej po obu stronach rurociągu.
Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu, Kolegium stwierdziło, że nie znajdują one uzasadnienia, gdyż organ I instancji właściwie zastosował przepisy przywołanego rozporządzenia, a w przypadku takich parametrów, jak intensywność zabudowy czy szerokość elewacji frontowej zastosował odstępstwo, co w sposób szczegółowy i klarowny uzasadnił. Organ II instancji stwierdził, że przepisy rozporządzenia dają organowi właściwemu w sprawie warunków zabudowy prawo wyznaczenia parametrów w inny sposób, jeżeli wynika to z analizy. Podkreślił, że organ I instancji wyjaśnił i uzasadnił sposób wyznaczenia każdego z ustalonych parametrów. Na obszarze analizowanym występuje liczna zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna, która uzasadnia powstanie planowanych budynków. Ustalone parametry nie zaburzą istniejącego ładu przestrzennego. Niewątpliwie, planowana inwestycja polegająca na budowie budynków mieszkalnych jednorodzinnych nie stoi w sprzeczności z istniejącą zabudową. W bezpośrednim sąsiedztwie terenu inwestycji znajduje się duże osiedle budynków mieszkalnych jednorodzinnych, zrealizowanych wprawdzie na postawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jednakże istnienie tego osiedla uzasadnia powstanie planowanego przedsięwzięcia. Organ I instancji w zaskarżonej decyzji zawarł szereg zabezpieczeń m.in. w zakresie urządzeń melioracji wodnych, które ograniczą ewentualne uciążliwości związane z realizacją inwestycji, a następnie jej funkcjonowaniem.
Poza tym organ odwoławczy odkreślił, że z klasyfikacji gruntów mapy zasadniczej oraz wypisu z ewidencji gruntów wynika jednoznacznie, że teren inwestycyjny znajduje się na gruntach klasy IVa. Zainteresowany nie przedłożył żadnych dowodów potwierdzających, że faktyczna klasyfikacja gruntu inwestycyjnego byłaby inna. Poza tym inwestor przedłożył opinię geologiczno- hydrologiczną dla planowanego przedsięwzięcia budowlanego, z której wynika, że teren inwestycyjny ma wystarczające zasoby wód podziemnych, umożliwiające wykonanie ujęcia wód podziemnych oraz pobór wody w celu budowlanym, a następnie w celu zaspokojenia potrzeb socjalno-bytowych przyszłych mieszkańców. W ocenie Kolegium opinia geologiczno-hydrologiczna jest wystarczającym dokumentem, pozwalającym na uznanie, że planowana inwestycja ma zapewniony dostęp do wody. Szczegółowa lokalizacja inwestycji, w tym studni będzie miała miejsce podczas następnego etapu inwestycyjnego, jakim jest pozwolenie na budowę.
Na koniec Kolegium zwróciło uwagę na to, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 16 listopada 2023 r. zakwestionował jedynie niewłaściwe sporządzenie załącznika do decyzji, a nie stwierdził naruszenia przesłanek wynikających z art. 61 ust. 1 pkt 3 i 4 u.p.z.p.
W skardze na powyższą decyzję odwoławczą M. S., reprezentowany przez pełnomocnika procesowego (adwokata), wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także wstrzymanie wykonania decyzji Starosty z dnia 17 kwietnia 2024 r.
Zaskarżonej decyzji zainteresowany zarzucił naruszenie:
1. przepisów postępowania administracyjnego mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy: a) art. 7 k.p.a. poprzez naruszenie zasady praworządności oraz niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy jak również nie uwzględnienie przy załatwianiu sprawy słusznego interesu obywateli, b) art. 8 § 1 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie jego uczestników do władzy publicznej oraz naruszenie zasady proporcjonalności, c) art. 11 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie zasadności przesłanek oraz motywów rozstrzygnięcia, którymi kierował się organ przy wydawaniu zaskarżonej decyzji, w szczególności brak wskazania powodów przez które niemożliwym staje się doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, d) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak dostatecznego uzasadnienia fatycznego wydanej decyzji, e) art. 7, art. 75, art. 77, art. 80 i art. 84 k.p.a. poprzez brak rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, brak wykonania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy, brak dokonania oceny okoliczności istotnych dla sprawy w oparciu o całokształt materiału dowodowego oraz naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów poprzez: - pominięcie celów ochrony gruntów rolnych, podczas gdy cele te jednoznacznie przemawiają za tym, aby odmówić inwestorowi ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji, - pominięcie problemów z odprowadzaniem wód opadowych z nieruchomości, na której ma powstać inwestycja oraz związanej z tym kwestii zalewania tymi wodami sąsiednich do inwestycji gruntów, należących do rolników, podczas gdy jest to niezwykle istotna okoliczności, która powinna być odpowiednio rozważona, - pominięcie kwestii konfliktów sąsiedzkich, które powstaną pomiędzy mieszkańcami nowego osiedla a sąsiadami rolnikami, podczas gdy mieszkańcy osiedla z pewnością będą niezadowoleni z uciążliwości związanych z prowadzoną na sąsiednich gruntach intensywną produkcją rolną i hodowlą zwierząt, co niewątpliwie doprowadzi do powstawania konfliktów sąsiedzkich;
2. naruszenie art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p. (Dz.U. z 2024 r., poz. 1130) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i wydanie decyzji ustalającej warunki zabudowy dla przedmiotowej inwestycji, podczas gdy nie zostały spełnione wszystkie warunki wskazane w tym przepisie, w szczególności nie spełniono przesłanki, zgodnie z którą istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego;
3. naruszenie art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p. w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 i 2 u.o.g.r. (Dz.U. z 2024 r., poz. 82) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i wydanie decyzji ustalającej warunki zabudowy dla przedmiotowej inwestycji, podczas gdy nie zostały spełnione wszystkie warunki wskazane w ustawie, w szczególności decyzja ustalająca warunki zabudowy jest sprzeczna z przepisami odrębnymi w postaci art. 3 ust. 1 pkt 1 i 2 u.o.g.r.
W uzasadnieniu skargi strona rozwinęła tak sformułowane zarzuty.
Postanowieniem z dnia 25 września 2024 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło wstrzymania wykonania decyzji.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Postanowieniem z dnia 18 października 2024 r. sygn. akt IV SA/Po 736/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił wniosek skarżącego w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga okazała się zasadna, wobec czego podlegała uwzględnieniu, niezależnie od oceny zasadności zarzutów w niej podniesionych.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, ze zm.) - dalej: p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Przywołany przepis, wespół z przepisami ustrojowymi, wyznacza zakres kontroli sądowoadministracyjnej. Kontrola ta dokonywana jest w granicach sprawy wyznaczonych przede wszystkim określonym w skardze przedmiotem zaskarżenia, który może obejmować całość albo tylko część danego aktu, oraz rodzajem i treścią zaskarżonego aktu (por. np. wyroki NSA z dnia 5 marca 2008 r. sygn. akt I OSK 1799/07, 9 kwietnia 2008 r. sygn. akt II GSK 22/08 i 27 października 2010 r. sygn. akt I OSK 73/10 - dostępne w bazie orzeczeń pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przedmiotem tak rozumianej kontroli jest w niniejszej sprawie zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 29 lipca 2024 r. utrzymująca w mocy zaskarżoną przez zainteresowanego decyzję Burmistrza Gminy i Miasta N. z dnia 17 kwietnia 2024 r. w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla przedsięwzięcia bliżej opisanego w części sprawozdawczej niniejszego uzasadnienia.
Ponadto należy wyjaśnić, że ze względu na zapadły w tej sprawie wcześniejszy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 16 listopada 2023 r. sygn. akt IV SA/Po 476/23, istotne jest zwrócenie uwagi na treść art. 153 i art. 170 p.p.s.a. W wyroku tym – w wyniku rozpoznania sprawy ze skargi M. S. na wcześniej wydaną w przedmiotowej sprawie decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 7 czerwca 2023 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy – Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Gminy i Miasta N. z dnia 5 maja 2023 r. nr [...]
Zgodnie z art. 153 p.p.s.a., wyrażone w orzeczeniu sądu ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przepis ten w sposób wyczerpujący wyznacza zakres związania oceną i wskazaniami sformułowanymi w prawomocnym wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego. Związanie to dotyczy oceny prawnej, jak i wskazań co do dalszego postępowania. Wynikające z art. 153 i art. 170 p.p.s.a. związanie oceną prawną, jak i samym orzeczeniem (w tym wskazaniami) oznacza, że ani organ administracji, ani sąd administracyjny nie mogą w tej samej sprawie formułować w przyszłości nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądami wcześniej wyrażonymi w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się im w pełnym zakresie. Ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa lub zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy zaistniałych po wydaniu wyroku oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną (por. np. wyrok NSA z dnia 10 stycznia 2012 r. sygn. akt II FSK 1328/10, dostępny jw.).
Wobec tego organy administracyjne, jak również Sąd w składzie aktualnie orzekającym w przedmiotowej sprawie były związane prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 16 listopada 2023 r.
Istotne jest przywołanie stanowiska Sądu, który wyraźnie zaznaczył, że skarga jako uzasadniona została uwzględniona, niezależnie od oceny zasadności zarzutów w niej podniesionych. Z przedstawionych następnie w uzasadnieniu tego wyroku powodów, Sąd stwierdził, że "doszedł do przekonania o zasadności skargi, pomimo niezasadności większości zarzutów".
Zastrzeżenia Sądu dotyczyły zaś zgodności wyznaczenia obszaru analizowanego z wymogami art. 61 ust. 5a u.p.z.p. i § 3 pkt 1 i 2 oraz § 9 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Zasadnicze wątpliwości Sądu budził załącznik graficzny do decyzji oraz wyniki analizy urbanistycznej w części graficznej, która została podzielona na części. Załącznik ten był nieczytelnie oznaczony i nie wynikało z niego, od której działki faktycznie ustalono szerokość frontu działki, wyznaczając granicę obszaru analizowanego, czego nie można było też wywieść z części tekstowej analizy. Sąd stwierdził brak możliwości zweryfikowania części graficznej analizy z częścią tekstową. Sąd uznał, że nie da się odtworzyć na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, że rzeczywiście w przedmiotowej sprawie została spełniona przesłanka dobrego sąsiedztwa, tj. wzięto pod uwagę takie parametry sąsiedniej zabudowy, które umożliwiają określenie warunków zabudowy dla wnioskowanej inwestycji.
Sąd podkreślił, że planowana inwestycja dotyczy budowy 31 budynków mieszkalnych jednorodzinnych oraz drogi dojazdowej wewnętrznej obejmującej obszar o wielkości ponad 7,5 h. Wobec tego dla tak dużej inwestycji analiza urbanistyczna powinna być precyzyjna i przejrzysta. Tymczasem w kontrolowanej sprawie część graficzna jest niespójna z częścią tekstową, co nie pozwala na zweryfikowanie zamierzonej inwestycji z ładem przestrzennym.
W takiej sytuacji należy przyjąć, że Sąd we wcześniejszym wyroku uznał zasadność zarzutów w tej części, w jakiej dotyczyły one naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego w zakresie art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. co do kontynuacji funkcji zabudowy i zagospodarowania terenu, a zatem z wymogami ładu przestrzennego.
Konsekwentnie też należało uznać, że nietrafne według Sądu były zarzuty naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego, które dotyczyły nierozstrzygnięcia kwestii: 1) klasy gleby z działki, na której ma powstać inwestycja, 2) wymogów uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne (art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p. w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 i 2 u.o.g.r.) i sprzeczności w tym względzie z przepisami odrębnymi, 3) pominięcia celów ochrony gruntów rolnych, podczas gdy cele te jednoznacznie przemawiają za tym, aby odmówić ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji, 4) problemów z odprowadzaniem wód opadowych z nieruchomości, na której ma powstać inwestycja oraz związanej z tym kwestii zalewania tymi wodami sąsiednich do inwestycji gruntów, należących do rolników.
Dodać w tym miejscu należy, że materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia niniejszej sprawy – mimo zmiany stanu prawnego – stanowić powinny przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w brzmieniu sprzed nowelizacji z września 2023 r., kiedy to doszło do istotnej zmiany przepisów tej ustawy. Z okoliczności sprawy wynika, że wniosek o ustalenie warunków zabudowy skarżący złożył przed wejściem w życie przepisów ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2023 r., poz. 1688), co nastąpiło zasadniczo z dniem 24 września 2023 r. (patrz: art. 78 ustawy zmieniającej). Ze względu na przepis przejściowy art. 59 ust. 1 tej ustawy, do spraw dotyczących ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego lub wydania decyzji o warunkach zabudowy, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1 [tj. ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym] w brzmieniu dotychczasowym.
Podobnie jest w odniesieniu do przepisów rozporządzenia z 2023 r., które znajduje w sprawie zastosowanie z uwagi na § 12 rozporządzenia Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 15 lipca 2024 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U. z 2024 r., poz. 1116), który stanowi, że do spraw dotyczących wydania decyzji o warunkach zabudowy, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, stosuje się przepisy dotychczasowe.
Przepis art. 61 u.p.z.p. wskazuje przesłanki wydania decyzji o warunkach zabudowy. W ust. 1 przewiduje, że wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia warunków wymienionych w pkt 1-6 tego przepisu.
Zdaniem Sądu, organy administracji w wyniku ponownego przeprowadzenia postępowania nie naruszyły przepisu art. 153 p.p.s.a. i prawidłowo wykonały zalecenia zawarte w przywołanym wyroku. Niemniej jednak dopuściły się innych uchybień, które dyskwalifikowały obydwie wydane w sprawie decyzje.
Przed wskazaniem uchybień organów trzeba jednakże zauważyć, że przeprowadzono należycie analizę urbanistyczną na odpowiednim materiale graficznym, z prawidłowo wyznaczonym obszarem analizowanym. Sąd nie stwierdził zatem naruszenia przepisu art. 61 ust. 5a u.p.z.p., który wymaga, by w celu ustalenia wymagań dla nowej zabudowy i zagospodarowania terenu wyznaczyć wokół terenu, o którym mowa w art. 52 ust. 2 pkt 1a, na kopii odpowiedniej mapy obszar analizowany w odległości nie mniejszej niż trzykrotna szerokość frontu terenu, jednak nie mniejszej niż 50 metrów, i przeprowadzać na nim analizę funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu; przy tym rzez front terenu należy rozumieć tę część granicy działki budowlanej, która przylega do drogi publicznej lub wewnętrznej, z której odbywa się główny wjazd na działkę.
Zdaniem Sądu, organy prawidłowo ustaliły okoliczności sprawy pozwalające na stwierdzenie kontynuacji funkcji zabudowy i zagospodarowania terenu, jak i określiły takie wskaźniki i parametry nowej zabudowy, jak: linia zabudowy (§ 4 rozporządzenia z 2003 r.), wskaźnika wielkości powierzchni nowej zabudowy w stosunku do powierzchni działki albo terenu (§ 5), szerokość elewacji frontowej dla nowej zabudowy (§ 6), wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej, jej gzymsu lub attyki dla nowej zabudowy (§ 7), ustalenie geometrii dachu (§ 8). Zastosowane odstępstwa zostały odpowiednio uzasadnione, z odniesiemy ich do wyników analizy urbanistycznej. Decyzja organu I instancji spełnia również wymogi w zakresie części tekstowej i graficznej decyzji o warunkach zabudowy (§ 9).
Warunki z art. 61 ust. 1 pkt 1 (kontynuacja funkcji), pkt 2 (dostęp do drogi publicznej), pkt 4 (brak wymogu uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne) oraz położenie poza strefami określonymi w pkt 6 – zostały spełnione. W uzasadnieniu decyzji organu I instancji wskazano także na niezbędne uzgodnienia, w zakresie wynikającym z art. 60 ust. 1 oraz art. 53 ust. 4 i 5 w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p. W szczególności nie ma racji strona w odniesieniu do kwestii ochrony gruntów rolnych i leśnych. Charakter użytków został prawidłowo zidentyfikowany w czasie postępowania (grunty klasy RIVa) i poddany uzgodnieniu, o którym mowa w art. 53 ust. 4 pkt 3 u.p.z.p. Teren nie wymagał zgody, o której mowa w art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. w zw. z art. 7 ust. 1 i 2 pkt 1 u.o.g.r. Kwestie ochrony tych gruntów (zarzut dotyczący art. 3 ust. 1 pkt 1 i 2 u.o.g.r.) zostały uwzględnione w drodze uzgodnienia. Należało przyjąć, że takie samo stanowisko w sposób dorozumiany wyraził również tutejszy Sąd we wcześniejszym wyroku.
Zasadnicze wątpliwości Sądu w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę wzbudziły natomiast kwestie dotyczące spełnienia warunków z art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p. (wymóg, by istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, było wystarczające dla zamierzenia budowlanego) oraz art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p. (czy decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi).
Warto w tym miejscu zaznaczyć, że każdej decyzji organu administracyjnego należy stawiać wszystkie wymagania wynikające z powyżej przywołanych przepisów, jak konieczność respektowania zasady legalizmu i prawdy obiektywnej (art. 6 i art. 7 k.p.a.), zasady prowadzenia postępowania w sposób wzbudzający zaufanie do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.), zasad należytego informowania stron i przekonywania, tj. wyjaśniania przesłanek podjętych rozstrzygnięć (art. 9 i 11 k.p.a.), z którymi wiążą się wymogi w zakresie prowadzenia postępowania dowodowego i motywowania stanowiska organu (art. 77 § 1 i art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a.). Odnosi się to również do decyzji organu odwoławczego. Ze względu na wyrażoną w art. 15 k.p.a. zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego rozstrzygnięcie organu drugiej instancji jest co do zasady takim samym aktem stosowania prawa, jak rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, a działanie organu drugiej instancji nie ma charakteru kontrolnego, lecz jest działaniem merytorycznym, równoważnym działaniu organu pierwszej instancji (patrz np. wyrok NSA z dnia 30 października 2019 r. sygn. akt II OSK 3040/17, dostępny jw. - i powołane tam orzecznictwo).
Otóż, ze względu na okoliczności niniejszej sprawy kwestia spełnienia warunków z art. 61 ust. 1 pkt 3 i 5 u.p.z.p. powinna być rozpatrywana łącznie. Wiąże się to z pominięciem odpowiedniego uwzględniania przez organy części zagadnień związanych z ochroną środowiska.
Otóż w decyzji z dnia 17 kwietnia 2024 r. nr [...] w zakresie ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu (pkt II.2) stwierdzono m.in., że: a) planowana inwestycja nie należy do przedsięwzięć o których mowa w art. 59 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2023 r., poz. 1094 ze zm.), natomiast znajduje się w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2019 r., poz. 1839 ze zm.) - należy do przedsięwzięć określonych w § 3 ust. 1 pkt 55 lit. b tego rozporządzenia; b) planowana inwestycja musi spełniać warunki określone w wydanej przez Burmistrza Gminy i Miasta N. decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nr [...] z dnia 27 stycznia 2022 r.; c) uciążliwość dla środowiska planowanej inwestycji nie może powodować obniżenia standardów, wymaganych przepisami odrębnymi ani naruszać wód powierzchniowych i podziemnych oraz zachowania standardów jakości życia mieszkańców; d) nakazuje się pokrycie zielenią wszelkich powierzchni niezabudowanych i nieutwardzonych, które będą stanowić tzw. powierzchnią biologicznie czynną. Poza tym nakazano w tej części decyzji spełnienie szeregu wymagań związanych z minimalizacja oddziaływania na tereny sąsiednie, w tym w zakresie odprowadzania wód opadowych i melioracji wodnych. Natomiast w zakresie obsługi w zakresie infrastruktury technicznej i komunikacji (pkt II. 4 osnowy) stwierdzono m.in., że ewentualne zaopatrzenie w wodę - ze względu na brak technicznych możliwości wydania warunków przyłączenia do sieci wodociągowej zgodnie z § 26 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2022 r., poz. 1225) ustala się zaopatrzenie w wodę ze studni (indywidualnego ujęcia wody), których możliwość realizacji została wykazana w opinii geologiczno-hydrologicznej z dnia 31 stycznia 2023 r.
Brak technicznych warunków do przyłączenia do sieci wodociągowej dla przedmiotowej inwestycji, lokalizowanej na działce nr [...] wzdłuż granicy z działką nr [...], jednoznacznie wynika z pisma gestora sieci - przedsiębiorstwa komunalnego z dnia 2 marca 2023 r. Możliwość taką potwierdzono jedynie dla bliźniaczej inwestycji [dotyczy jej decyzja o warunkach zabudowy nr [...] z dnia 17 kwietnia 2024 r.] planowanej na drugiej części działki nr [...], tj. wzdłuż jej południowo-zachodniej granicy z działki nr [...] i [...], gdyż w tej części zbudowana jest sieć wodociągowa, do której zostały wydane warunki przyłączenia.
Powyższe kwestie łączą się wprost ze wspomnianą decyzją nr [...] z dnia 27 stycznia 2022 r. o środowiskowych uwarunkowaniach, wydaną dla zamierzenia obejmującego całość inwestycji zaplanowanych na terenie działki nr [...]. Decyzja ta w pkt 2 stwierdza brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Natomiast w pkt 3, określając warunki realizacji przedsięwzięcia, ustala wymóg zaopatrzenia w wodę z sieci wodociągowej (lit. a) oraz pobierania wody na potrzeby planowanego przedsięwzięcia z gminnej sieci wodociągowej.
Zgodnie z art. 71 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2024 r., poz. 1112) decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia (ust. 1). Uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych: 1) przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko; 2) przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (ust. 2). Według art. 72 ust. 1 pkt 3 tej ustawy wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje przed uzyskaniem decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu - wydawanej na podstawie ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Przepis art. 86 przywołanej ustawy stanowi zaś, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wiąże m.in. organy wydające decyzje, o których mowa w art. 72 ust. 1. Przy tym, dotyczy to zarówno decyzji wydawanej po przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (art. 80 i art. 82), jak i decyzji wydawanych w przypadku gdy nie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach właściwy organ stwierdza brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko – decyzja ta wydawana jest po uzyskaniu opinii, o których mowa w art. 64 ust. 1 i 1a. (art. 84). Tym bardziej wiążą też określone w tej ostatniej decyzji warunki lub wymagania, o których mowa w art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b lub c, gdyż organ może nałożyć obowiązek działań, o których mowa w art. 82 ust. 1 pkt 2 lit. b lub c - patrz: art. 84 ust. 1a omawianej ustawy.
Sąd podkreśla, że badanie zgodności decyzji o warunkach zabudowy z wymogami decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, jest podstawowym obowiązkiem organów administracji wydających decyzję lokalizacyjną (odpowiednio - decyzję o warunkach zabudowy). Naczelny Sąd Administracyjny w swoim orzecznictwie stwierdził m.in., że skoro istnieje rozbieżność pomiędzy parametrami i lokalizacją inwestycji, wskazywaną w postępowaniu zakończonym decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach a lokalizacją przyjętą w postępowaniu w sprawie warunków zabudowy, to przy lokalizacji wskazanej dla potrzeb wydania decyzji o warunkach zabudowy, nie jest możliwe spełnienie przez inwestycję parametrów określonych w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (patrz: wyrok z dnia 16 lipca 2019 r. sygn. akt II OSK 2278/17, dostępny jw.). To samo należy odnieść do innych warunków, które wiążą się z oddziaływaniem na środowisko i jego ochroną, a takimi zagadnieniami są z pewnością kwestie związane z korzystaniem z zasobów wodnych na potrzeby realizacji i funkcjonowania przedsięwzięcia. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach ma charakter "rozstrzygnięcia wstępnego" względem przyszłego zezwolenia na realizację konkretnego przedsięwzięcia inwestycyjnego i pełni wobec niego funkcję prejudycjalną. W konsekwencji należy przyjąć, że organ administracji nie rozstrzyga kwestii wstępnej. Należy do niego jednak rozważenie, czy kwestia prejudycjalna występuje (por. wyrok NSA z dnia 16 stycznia 2019 r. sygn. akt II OSK 304/17, dostępny jw.). Dopóki w obrocie prawnym funkcjonuje ostateczna decyzja środowiskowa, dopóty organ prowadzący postępowanie w sprawie warunków zabudowy jest zobowiązany do jej uwzględnienia przy wydawaniu swojego rozstrzygnięcia (tak NSA w wyrok z dnia 23 maja 2017 r. sygn. akt II OSK 1817/16, dostępny jw.).
W takiej sytuacji ani pozytywne uzgodnienie organów właściwych, o których mowa w art. 53 ust. 4 pkt 6 u.p.z.p., ani też opinia dotycząca możliwości zapewnienia zaopatrzenia w wodę z własnego ujęcia nie mogły przekreślić powyższego związania, które dotyczyło funkcjonowania i oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko.
W ocenie Sądu, organy nie poddały zatem odpowiedniej analizie wniosku inwestora w odniesieniu do kwestii wiążąco rozstrzygniętych w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Stanowiło to istotne naruszenie prawa materialnego w zakresie przepisów art. 61 ust. 1 pkt 3 i 5 u.p.z.p. oraz art. 86 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy, skoro dotyczyło kwestii rozstrzygniętej odmiennie w decyzji o warunkach zabudowy. W tym też zakresie brak odpowiednich rozważań i wniosków organów stanowił o naruszeniu przywołanych wyżej przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Podsumowując, waga i charakter stwierdzonych uchybień były tego rodzaju, że w sprawie zaszły podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Popełnione przez organy uchybienia materialnoprawne i procesowej mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, skoro wskazują na brak wszechstronnego rozpatrzenia wszystkich okoliczności sprawy, co doprowadziło do wydania decyzji bez należytego oparcia takiego rozstrzygnięcia w analizie stanu faktycznego i obwiązujących przepisach prawa.
W ramach ponownie przeprowadzonego postępowania organy będą zobowiązane uwzględnić i wyjaśnić wszystkie istotne kwestie, wynikające z wykładni prawa i wytycznych, które Sąd przedstawił w niniejszym uzasadnieniu. Organy wezmą również pod uwagę ewentualne zmiany stanu faktycznego, jak np. korekta wniosku inwestora (art. 79a § 1 k.p.a.) lub zmiana uwarunkowań w zakresie stanowiska gestora sieci wodociągowej.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c oraz art. 135 p.p.s.a. orzekł, jak w pkt 1 sentencji.
O kosztach postępowania Sąd rozstrzygnął w pkt 2 wyroku, na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Sąd wziął pod uwagę wniosek strony skarżącej, wynik sprawy i wysokość uiszczonych w tej sprawie kosztów sądowych (500 zł wpisu od skargi), jak również wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika (480 zł) ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 w sprawie w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2023 r., poz. 1964) i wysokość uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI