IV SA/Po 723/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę na decyzję o warunkach zabudowy, uznając, że kwestie zacienienia i zgodności z przepisami technicznymi są badane na etapie pozwolenia na budowę, a nie ustalania warunków zabudowy.
Skarżący K.W. zaskarżył decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję o warunkach zabudowy dla budynku mieszkalno-usługowego, podnosząc zarzuty dotyczące zacienienia jego nieruchomości i naruszenia zasad współżycia społecznego. Sąd administracyjny oddalił skargę, wyjaśniając, że etap ustalania warunków zabudowy nie jest właściwy do rozpatrywania kwestii technicznych, takich jak zacienienie, które są badane dopiero na etapie postępowania o pozwolenie na budowę.
Sprawa dotyczyła skargi K.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalno-usługowego. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów Prawa budowlanego i Kodeksu cywilnego, twierdząc, że planowana inwestycja zacieni jego nieruchomość, zniszczy ogród i uniemożliwi dostęp światła słonecznego. Podnosił również, że organ I instancji nie ustosunkował się do jego pisma dotyczącego szkodliwego wpływu inwestycji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję organu I instancji, wskazując, że decyzja o warunkach zabudowy spełnia wymogi art. 61 ust. 1 u.p.z.p., a przepisy dotyczące warunków technicznych budynków (Rozporządzenie z 2002 r.) stosuje się na etapie pozwolenia na budowę, a nie ustalania warunków zabudowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę, podzielając stanowisko organów administracji. Sąd podkreślił, że ocena dowodów przez organ jest swobodna, a nie dowolna, i że kwestie zacienienia oraz zgodności z przepisami technicznymi są badane na etapie postępowania o pozwolenie na budowę, a nie na etapie wydawania decyzji o warunkach zabudowy. Decyzja o warunkach zabudowy jest jedynie promesą, która nie narusza praw osób trzecich.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, kwestia zacienienia jest badana na etapie postępowania o wydanie pozwolenia na budowę, a nie na etapie ustalania warunków zabudowy.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że przepisy dotyczące warunków technicznych budynków, w tym kwestie zacienienia, stosuje się przy projektowaniu i budowie, a nie na etapie ustalania warunków zabudowy. Decyzja o warunkach zabudowy jest promesą, a konkretne parametry i zgodność z przepisami technicznymi są weryfikowane przy ubieganiu się o pozwolenie na budowę.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (11)
Główne
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.z.p. art. 59 § 1 i 2
Ustawa o planowaniu i gospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 61 § 1 pkt. 2 - 5
Ustawa o planowaniu i gospodarowaniu przestrzennym
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
p.b. art. 5 § 1 pkt. 9
Ustawa Prawo budowlane
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1 i 2
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kwestie techniczne, takie jak zacienienie, są badane na etapie pozwolenia na budowę, a nie ustalania warunków zabudowy.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 5 ust. 1 pkt. 9 Prawa budowlanego i zasad współżycia społecznego (art. 5 k.c.) poprzez zacienienie nieruchomości skarżącego. Niewystarczające ustosunkowanie się do pisma skarżącego z dnia 20 kwietnia 2022 r. (naruszenie art. 77 k.p.a.). Naruszenie art. 80 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. przez dowolną a nie swobodną ocenę dowodów. Naruszenie art. 7 k.p.a. przez niezastosowanie zasady uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli.
Godne uwagi sformułowania
Etap ustalania warunków zabudowy jest wobec tego przedwczesny dla tego rodzaju rozważań. Decyzja o warunkach zabudowy jest wyłącznie promesą umożliwiającą, po spełnieniu szeregu wymagań, ubieganie się o pozwolenie na budowę. Nie narusza interesu osób trzecich. Konkretyzacja zapisów decyzji o warunkach zabudowy z uwzględnieniem art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b. następuje na etapie postępowania w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.
Skład orzekający
Józef Maleszewski
przewodniczący sprawozdawca
Maciej Busz
członek
Sebastian Michalski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących etapu ustalania warunków zabudowy w kontekście przepisów technicznych i ochrony praw sąsiadów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i procedury ustalania warunków zabudowy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa wyjaśnia ważną kwestię proceduralną dotyczącą podziału kompetencji między etapem ustalania warunków zabudowy a etapem wydawania pozwolenia na budowę, co jest istotne dla praktyków prawa budowlanego i nieruchomości.
“Kiedy można mówić o zacienieniu? Sąd wyjaśnia granice decyzji o warunkach zabudowy.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIV SA/Po 723/22 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2023-02-03 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2022-11-08 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Józef Maleszewski /przewodniczący sprawozdawca/ Maciej Busz Sebastian Michalski Symbol z opisem 6153 Warunki zabudowy terenu Sygn. powiązane II OSK 1487/23 - Wyrok NSA z 2025-12-03 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski (spr.) Sędzia WSA Maciej Busz Asesor sądowy WSA Sebastian Michalski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 lutego 2023 r. sprawy ze skargi K. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 29 lipca 2022 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy oddala skargę w całości. Uzasadnienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej również jako Kolegium lub SKO) decyzją z 29 lipca 2022 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 §1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm. – dalej jako k.p.a.) w związku z art. 59 ust. 1 i 2, art. 61 ust. 1 pkt. 2 - 5 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i gospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 293 ze zm. – dalej u.p.z.p.) po rozpoznaniu odwołania K. W. (dalej również jako skarżący) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia 29 kwietnia 2022 r. nr [...], znak: [...] ustalającą warunki zabudowy na rzecz M. L. dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalno-usługowego (usługi w parterze budynku), przewidzianej do realizacji na działce nr [...], arkusz [...], obręb K., położonej przy ul. [...] w P. oraz na działce nr [...], arkusz [...], obręb K., położonej w P. przy ulicy [...]. Przedmiotowa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym. Decyzją z dnia 29 kwietnia 2022 r. Prezydent Miasta P. ustalił na rzecz inwestora M. L. warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalno-usługowego (usługi w parterze budynku) na działce nr [...], arkusz [...], obręb K., położonej przy ul. [...] w P. oraz na działce nr [...], arkusz [...], obręb K., położonej w P. przy ulicy [...]. Odwołanie od tej decyzji wniósł zastępowany przez profesjonalnego pełnomocnika K. W.. Skarżący domagał się uchylenia przedmiotowej decyzji, zarzucając jej naruszenie art. 5 ust. 1 pkt. 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2351 z późn. zm. – dalej jako p.b.). i zasad współżycia społecznego tj. art. 5 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1740 z późn. zm. – dalej jako k.c.) oraz niewystarczające ustosunkowanie się do pisma skarżącego z dnia 20 kwietnia 2022 r., tj. naruszenie art. 77 k.p.a. Skarżący podnosił, że planowana inwestycja zacieni jego nieruchomość, co negatywnie wpłynie na jej względy estetyczne. W przekonaniu skarżącego powstanie planowanej inwestycji spowoduje całkowite zniszczenie jego ogrodu, a także uniemożliwi dostateczny dostęp do światła słonecznego w niektórych pomieszczeniach jego budynku. Zdaniem skarżącego M. L. nie wykazała w toku postępowania administracyjnego, że "budowa zgodna z wnioskowanymi przez nią warunkami zabudowy nie narusza zasad współżycia społecznego, jak też nie zakłóci korzystania z sąsiedniej nieruchomości ponad przeciętną miarę wynikająca ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości". Nadto skarżący podniósł, że organ I instancji nie ustosunkował się do wyrażonego w piśmie z dnia 20 kwietnia 2022 r. szkodliwego wpływu planowanej inwestycji na jego nieruchomość. Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia 29 lipca 2022 r. Kolegium utrzymało zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu swojej decyzji SKO wskazało, że decyzja organu I instancji wypełnia w całości dyspozycję przepisu art. 61 ust. 1 pkt 1-5 u.p.z.p., a zatem możliwe stało się ustalenie warunków zabudowy. Kolegium wyjaśniło, że cechy nowej zabudowy określone zostały w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz. 1588 – dalej jako Rozporządzenie z 2003 r.). W ocenie organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie nie naruszono przepisów ww. Rozporządzenia z 2003 r. Ponadto organ wyjaśnił, że w sprawie nie znalazły zastosowania przepisy Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1065 z późn. zm. – dalej jako Rozporządzenie z 2002 r.), bowiem określenie miejsca usytuowania budynku na działce budowlanej należy, co do zasady, do organu zatwierdzającego projekt budowlany i wydającego pozwolenie na budowę. Również na etapie wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę badana jest kwestia zacieniania nieruchomości i budynków sąsiednich w związku z planowaną inwestycją. Etap ustalania warunków zabudowy jest wobec tego przedwczesny dla tego rodzaju rozważań. K. W. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na powyższą decyzję, wnosząc o jej uchylenie. Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art. 80 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. przez dowolna a nie swobodną ocenę dowodów oraz naruszenie art. 7 k.p.a. przez niezastosowanie zasady uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że SKO dokonało dowolnej a nie swobodnej oceny dowodów, uznając, że decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dopuszczająca sytuowanie budynku zgodnie z § 12 ust. 2 Rozporządzenia z 2002 r. nie może być rozpatrzona na etapie ustalania warunków zabudowy, lecz dopiero na etapie wydawania pozwolenia na budowę. Następnie skarżący przytoczył argumenty podniesione w odwołaniu, konkludując, że planowana inwestycja będzie stanowić immisje pośrednie dla jego nieruchomości, czego przy ocenie dowodów nie uwzględnił organ II instancji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga jest nieuzasadniona. Na wstępie należy zaznaczyć, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym wyznaczonym w trybie przepisu art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID - 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zarządzenia w tym przedmiocie. W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2023 r., poz. 259 - dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Przechodząc do oceny zasadności samej skargi, wskazać należy, że przedmiotem niniejszego postępowania jest ocena legalności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 29 lipca 2022 r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia 29 kwietnia 2022 r. nr [...], znak: [...] ustalającą warunki zabudowy na rzecz M. L. dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalno-usługowego (usługi w parterze budynku), przewidzianej do realizacji na działce nr [...], arkusz [...], obręb K., położonej przy ul. [...] w P. oraz na działce nr [...], arkusz [...], obręb K., położonej w P. przy ulicy [...]. Odnosząc się do zarzutów wyrażonych w skardze Sąd wskazuje, że Kolegium wszechstronnie zbadało materiał dowodowy i prawidłowo uznało, że w sprawie nie występują podstawy do zmiany lub uchylenia zaskarżonej decyzji. Wbrew twierdzeniom podniesionym w skardze, organ odwoławczy nie naruszył wskazanych w zarzutach przepisów postępowania. W myśl art. 7 k.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Natomiast art. 80 k.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. W ocenie Sądu organ rozpatrujący sprawę dochował zasad wyrażonych w art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 grudnia 2018 r. wyjaśnił, jak należy rozumieć przedstawione przepisy. Otóż w świetle art. 80 k.p.a. organ cieszy się prawem do tzw. swobodnej oceny dowodów (zob. R. Kędziora, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2014, s. 579; B. Adamiak w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2012, s. 353). Polega ono na tym, że organ nie jest skrępowany żadnymi przepisami co do wartości poszczególnych rodzajów dowodów i może swobodnie, tj. zgodnie z własną oceną wyników postępowania dowodowego (wyjaśniającego) w danej sprawie, ustalić stan faktyczny sprawy (por. E. Iserzon w: E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, teksty, wzory i formularze, Warszawa 1964, s. 115). Oczywiście zapatrywanie organu nie może być przy tym dowolne, arbitralne, przeczące podstawowym regułom logiki, zweryfikowanym prawom naukowym lub przeprowadzonym już w danej sprawie innym dowodom (por. A. Wiktorowska, w: Postępowanie administracyjne - ogólne, podatkowe, egzekucyjne i przed sądami administracyjnymi, red. M. Wierzbowski, Warszawa 2012, s. 122). Przysługujące organom prawo swobodnej oceny dowodów doznaje poszanowania również w najnowszym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. wyrok NSA z dnia 28 lipca 2016 r., sygn. akt I OSK 2465/14). Nie jest z pewnością naruszeniem przywołanych przepisów odmienna ocena dowodów, niż dokonana przez strony postępowania, skoro organ swoje zapatrywanie szczegółowo i przekonująco umotywował, odnosząc się do wszystkich relewantnych dowodów, w tym zarzutów skarżącego (por. Wyrok NSA z 11.12.2018 r., II OSK 435/18, LEX nr 2609845). Również powoływane przez skarżącego w uzasadnieniu skargi argumenty odnoszące się do zastosowania w sprawie przepisów Rozporządzenia z 2002 r. są niezasadne. Sąd wyjaśnia, że przepisy Rozporządzenia z 2002 r. stosuje się przy projektowaniu, budowie i przebudowie oraz przy zmianie sposobu użytkowania budynków oraz budowli nadziemnych i podziemnych spełniających funkcje użytkowe budynków, a także do związanych z nimi urządzeń budowlanych. A zatem przepisów tego rozporządzenia nie stosuje się na etapie ustalania warunków zabudowy. Stosuje się je dopiero na kolejnym etapie: przy ubieganiu się o udzielenie pozwolenia na budowę. Orzekające w sprawie organy, a więc zarówno Prezydent Miasta P., jak również Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wydając swoje decyzje, nie mogły naruszyć tych przepisów, ponieważ ich nie stosowały. W trakcie procedUry ustalania warunków zabudowy nie następuje bowiem określenie dokładnej lokalizacji inwestycji w terenie. Należy ponadto podkreślić, że decyzja o warunkach zabudowy jest wyłącznie promesą umożliwiającą, po spełnieniu szeregu wymagań, ubieganie się o pozwolenie na budowę. Nie narusza interesu osób trzecich. Nie odnosi się do kwestii technicznych usytuowania obiektów i nie rozstrzyga spraw związanych z zacienieniem. Podane w decyzji organu I instancji wartości są wartościami maksymalnymi, które przy uwzględnieniu szeregu wymogów określonych w decyzji oraz przepisów prawa, ze szczególnym uwzględnieniem spraw związanych z zacienieniem i przesłanianiem budynków, mogą ulec zmniejszeniu. Konkretyzacja zapisów decyzji o warunkach zabudowy z uwzględnieniem art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b. następuje na etapie postępowania w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Jeżeli zatem ustalenie warunków zabudowy nie określa miejsca dokładnej lokalizacji budynku i dokładnych jego parametrów to już z tego powodu brak podstaw do twierdzenia, że budynek może naruszać normy odległościowe. Decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dopuszczająca sytuowanie budynku zgodnie z § 12 ust. 2 Rozporządzenia z 2002 r., w tej części nie jest również wiążąca dla organu wydającego decyzję o pozwoleniu na budowę, który powinien przed zatwierdzeniem projektu budowlanego i udzieleniem pozwolenia na budowę sprawdzić, czy takie usytuowanie budynku jest zgodne z warunkami określonymi w § 12 ust. 3 rozporządzenia. Także na etapie wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę badana jest kwestia zacieniania nieruchomości i budynków sąsiednich w związku z planowaną inwestycją, co też Kolegium prawidłowo wyjaśniło w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W świetle powyższych okoliczności należy wskazać, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a podniesione przez skarżącego zarzuty nie znajdują uzasadnienia. Skarga, jako nieuzasadniona, podlega zatem oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI