IV SA/Po 720/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2024-01-18
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanesamowola budowlanatymczasowy obiekt budowlanyzaplecze budowyfunkcja mieszkalnawstrzymanie budowynadzór budowlanykontenerylegalizacja budowy

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę na postanowienie o wstrzymaniu budowy tymczasowego obiektu budowlanego o funkcji mieszkalnej, uznając go za samowolę budowlaną.

Sąd administracyjny rozpoznał skargę na postanowienie o wstrzymaniu budowy tymczasowego obiektu budowlanego, który skarżący określał jako zaplecze budowy. Organ uznał obiekt za samowolę budowlaną, ponieważ jego funkcja mieszkalna i rozmiar odbiegały od pierwotnego zgłoszenia dotyczącego zaplecza budowy. Sąd podzielił stanowisko organu, podkreślając, że obiekt nie spełniał kryteriów tymczasowego obiektu budowlanego służącego obsłudze budowy i przekroczył dopuszczalny czas użytkowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę A. P. na postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego, które utrzymało w mocy postanowienie o wstrzymaniu budowy tymczasowego obiektu budowlanego. Obiekt ten, wykonany z pięciu połączonych kontenerów o powierzchni 84,5 m2, był posadowiony na bloczkach betonowych i pełnił funkcję mieszkalną, posiadając wydzielone pomieszczenia, aneks kuchenny i łazienkę. Skarżący twierdził, że obiekt stanowił zaplecze budowy remontu ogrodzenia i powstał na podstawie oświadczenia organu administracji z 2013 r. Sąd uznał jednak, że obiekt ten nie spełniał kryteriów tymczasowego obiektu budowlanego służącego obsłudze budowy, a jego funkcja mieszkalna i rozmiar odbiegały od pierwotnego zgłoszenia dotyczącego czterech mniejszych kontenerów. Ponadto, obiekt istniał znacznie dłużej niż dopuszczalny 180-dniowy termin dla tego typu obiektów. W związku z tym, sąd uznał obiekt za samowolę budowlaną i oddalił skargę, podzielając stanowisko organów nadzoru budowlanego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, taki obiekt nie może być uznany za tymczasowy obiekt budowlany służący jako zaplecze budowy, jeśli jego funkcja jest głównie mieszkalna i rozmiar odbiega od pierwotnego zgłoszenia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że obiekt nie spełniał kryteriów zaplecza budowy, ponieważ jego funkcja mieszkalna i rozmiar były inne niż zgłoszone. Ponadto, obiekt istniał znacznie dłużej niż dopuszczalny termin dla tymczasowych obiektów budowlanych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (13)

Główne

p.b. art. 48 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

p.b. art. 48 § ust. 5

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Pomocnicze

p.b. art. 29 § ust. 2 pkt 7

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

p.b. art. 29 § ust. 2 pkt 21

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

p.p.s.a. art. 119 § pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i 2

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.b. art. 48 § ust. 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

p.b. art. 29 § ust. 1 pkt 24

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

p.b. art. 30 § ust. 1 a contrario

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

p.p.s.a. art. 106 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.b. art. 29 § ust. 1 pkt 12

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obiekt budowlany z kontenerów o funkcji mieszkalnej nie jest tymczasowym zapleczem budowy. Obiekt istniał znacznie dłużej niż dopuszczalny termin dla tymczasowych obiektów budowlanych. Skarżący wybudował obiekt inny niż zgłoszony pierwotnie.

Odrzucone argumenty

Obiekt stanowił tymczasowy obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych. Organ administracji publicznej wprowadził w błąd skarżącego co do konieczności zgłoszenia budowy. Naruszenie przepisów postępowania przez organy obu instancji.

Godne uwagi sformułowania

nie może być interpretowane rozszerzająco ściśle powiązany z budową brak wyłącznego związku i wykorzystywanie obiektu na cele inne niż jako zaplecze techniczno-magazynowe dla realizowanej budowy wyklucza możliwość uznania go za urządzenie zaplecza budowy nie pełni on funkcji "zaplecza budowy" w wyżej przedstawionym rozumieniu, lecz przeciwnie – że pełni właściwie wyłącznie (a przynajmniej głównie) funkcję mieszkalną nie można zaś zasadnie oczekiwać od organu, by w odpowiedzi na zgłoszenie przez inwestora zamiaru budowy (posadowienia) określonego obiektu (tu: budowy czterech odrębnych budynków-kontenerów o funkcji zaplecza budowy), informował go o konsekwencjach budowy innego obiektu, którego to zgłoszenie nie dotyczyło

Skład orzekający

Tomasz Grossmann

przewodniczący sprawozdawca

Józef Maleszewski

sędzia

Jacek Rejman

asesor sądowy

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących tymczasowych obiektów budowlanych, zaplecza budowy oraz samowoli budowlanej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji obiektu z kontenerów o funkcji mieszkalnej, który przekroczył dopuszczalny czas użytkowania jako zaplecze budowy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak łatwo można przekroczyć granice prawa budowlanego, budując obiekt o innej funkcji niż zgłoszona, nawet jeśli pierwotnie wydawało się, że nie wymaga to pozwolenia.

Kontenerowe 'zaplecze budowy' okazało się domem. Sąd wyjaśnia, kiedy to samowola budowlana.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Po 720/23 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2024-01-18
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-11-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Jacek Rejman
Józef Maleszewski
Tomasz Grossmann /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 682
art. 29 ust. 2 pkt 7 i 21, art. 48 ust. 1 pkt 1 i ust. 5
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann (spr.) Sędzia WSA Józef Maleszewski Asesor sądowy WSA Jacek Rejman po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi A. P. na postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 8 września 2023 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania budowy oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z 08 września 2023 r. ([...]) Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako "WWINB" lub "organ II instancji"), po rozpatrzeniu zażalenia A. P., utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. z 18 lipca 2023 r. nr [...] (znak: [...]) o wstrzymaniu budowy.
Zaskarżone postanowienie WWINB, jak wynika z jego uzasadnienia, zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
Pismem z 29 listopada 2022 r. Miejski Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej poinformował Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. (zwanego dalej "PINB" lub "organem I instancji"), że w trakcie wizji terenowej przeprowadzonej w listopadzie 2020 r. na działce o numerze ewidencyjnym [...] (ark. 12, obręb "R. " [tu i dalej w zaskarżonym postanowieniu powinno być: "R." – uw. Sądu]) stwierdzono istnienie budynku mieszkalnego w granicach przedmiotowej działki. Z treści wniosku złożonego do PINB wynika, że na podstawie zdjęć lotniczych ustalono, iż obiekt powstał pomiędzy 2012 r. a 2014 r. Ze sprawdzenia dokonanego w Wydziale Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta P. (dalej jako "WUiA UMP") wynika zaś, że w latach 2008-2022 dla przedmiotowego obiektu nie wydano pozwolenia na budowę. PINB ustalił również, że właścicielem przedmiotowej działki jest A. P. (dalej jako "Inwestor" lub "Skarżący"), a sama działka znajduje się na obszarze objętym ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "M. - R. - U." część R.
W trakcie kontroli ww. obiektu przeprowadzonej 07 marca 2023 r. z udziałem Inwestora, PINB ustalił, że na działce znajduje się nietrwale związany z gruntem obiekt budowlany, usytuowany na bloczkach betonowych, którego powierzchnia zabudowy wynosi około 84,5 m2. Inwestor oświadczył, że obiekt jest wykonany z 5 połączonych ze sobą kontenerów ustawionych na bloczkach betonowych oraz ocieplonych styropianem. We wnętrzu kontenerów wykonano ścianki wewnętrzne z płyt G-K, które wydzielają następujące pomieszczenia: pokój z aneksem kuchennym, łazienkę (prysznic, umywalka, toaleta) oraz 2 pokoje. Kontrolowany obiekt wyposażony jest w instalację elektryczną, wodną z sieci miejskiej i kanalizacyjną – zbiornik bezodpływowy o pojemności około 3 m3. Zgodnie z oświadczeniem Inwestora, obiekt powstał w latach 2013-2014 na podstawie pisma WUiA UMP z 18 kwietnia 2013 r. Ponadto Inwestor oświadczył, że roboty związane z remontem ogrodzenia nadal są w toku. Do protokołu kontroli przedłożył kopię dokumentacji związanej ze zgłoszeniem posadowienia 4 kontenerów, pełniących funkcję zaplecza budowy, oraz kopię dokumentacji związanej z remontem płotu.
W toku postępowania, PINB na podstawie dokumentacji uzyskanej z WUiA UMP oraz od Miejskiego Konserwatora Zabytków (dalej w skrócie "MKZ") ustalił, że:
- 27 listopada 2012 r. Prezydent Miasta P. (dalej jako: "Prezydent Miasta") przyjął zgłoszenie [Inwestora] z 22 października 2012 r. zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na remoncie ogrodzenia na terenie nieruchomości w P. przy ul. [...] (dz. nr ewid. [...] i [...], ark 12, obr. R.), stwierdzając, że nie widzi podstaw do wniesienia sprzeciwu;
- 04 kwietnia 2013 r. Inwestor zgłosił zamiar budowy 4 budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy 14,74 m2, wykonanych z elementów prefabrykowanych typu kontener, posadowionych na bloczkach betonowych na działce nr [...], służących jako zaplecze budowy na czas remontu ww. muru;
- postanowieniem z 10 kwietnia 2013 r. Prezydent Miasta nałożył na Inwestora obowiązek uzupełnienia zgłoszenia;
- pismami z 15 i 17 kwietnia 2013 r. zgłoszenie zostało uzupełnione o widok z frontu z aktualnym wymiarem, planem zagospodarowania działki;
- pismem z 18 kwietnia 2013 r. WUiA UMP poinformował Inwestora, że budowa 4 budynków zaplecza budowy jako obiektów przeznaczonych do czasowego użytkowania w trakcie robót budowlanych położonych na terenie budowy nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę ani zgłoszenia;
- w aktach wypożyczonych z WUiA UMP znajduje się rysunek "widok z frontu kontenerów-budynki gospodarcze", na którym wkreślono i zwymiarowano cztery kontenery (2435 mm każdy) wraz z 50 mm przerwami pomiędzy nimi. Łączna długość frontowa wynosi 9,89 m, a wymiary całego kompleksu kontenerów wynoszą 9,89 x 6,055 m. Na mapie zasadniczej działki, kontenery zostały wkreślone w odległości 8 m od granicy (naprzeciw dz. nr [...] przy ul. [...]).
Przywołanym na wstępie postanowieniem z 18 lipca 2023 r. PINB – po uprzednim wszczęciu postępowania z urzędu (zawiadomienie z 17 lipca 2023 r.) – wstrzymał Inwestorowi, będącemu właścicielem działki nr [...] (ark. 12, obr. R.), budowę tymczasowego obiektu budowlanego niepołączonego trwale z gruntem pełniącego funkcję mieszkalną usytuowanego na ww. działce (pkt I); poinformował o możliwości złożenia wniosku o legalizację ww. obiektu budowlanego w terminie 30 dni od dnia, kiedy postanowienie wstrzymujące stanie się ostateczne (pkt II), a także poinformował o konieczności wniesienia (na dalszym etapie postępowania) opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji oraz przedstawił zasady jej obliczania (pkt III).
Zażalenie na opisane postanowienie PINB wniósł terminowo Inwestor, następnie uzupełniając je pismami z 21 sierpnia i 28 sierpnia 2023 r.
Utrzymując w mocy postanowienie PINB – przywołanym na wstępie postanowieniem z 08 września 2023 r. – WWINB stwierdził, że mając na względzie fakt, iż przedmiotowy obiekt został posadowiony na bloczkach betonowych oraz wykonany z prefabrykowanych kontenerów – przez co nie jest trwale związany z gruntem – to został on prawidłowo zakwalifikowany przez PINB jako tymczasowy obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 pkt 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2023 r. poz. 682; dalej w skrócie "p.b."). Skarżący w dniu 04 kwietnia 2013 r. dokonał zgłoszenia budowy 4 wolnostojących tymczasowych obiektów kontenerowych, które miały pełnić funkcję zaplecza robót budowlanych polegających na remoncie murowanego ogrodzenia działek nr ewid. [...] i [...], którego to zgłoszenia organy nie kwestionują. Natomiast PINB w trakcie kontroli ustalił, że przedmiotowy obiekt ma powierzchnię zabudowy 84,5 m2 i pełni funkcję mieszkalną, co potwierdzają jego zdjęcia w aktach organu I instancji, przedstawiające wydzielone pomieszczenia, takie jak kuchnia, pokój czy łazienka. Ponadto obiekt ten stanowi jedną bryłę wraz z jej jednolitym pokryciem dachowym. Jest to zatem inny obiekt aniżeli obiekty wskazane w ww. zgłoszeniu. Zatem zarzut, że powstał on na podstawie zgody właściwego organu, jest niezasadny, bowiem zgłoszenie i zgoda obejmowały obiekty mające pełnić funkcję zaplecza budowy, a nie mieszkalną.
Dalej organ II instancji wyjaśnił, że zgodnie z generalną zasadą wyrażoną w art. 28 ust. 1 p.b. roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31 p.b. W art. 29 ust. 1 pkt 7 p.b. zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, ale z zachowaniem konieczności dokonania zgłoszenia, została budowa tymczasowych obiektów budowlanych niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, ale nie później niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu. Zgodnie zaś z dokumentacją zebraną przez PINB przedmiotowy obiekt istnieje w obecnym kształcie co najmniej od listopada 2020 r., przy czym na zdjęciu lotniczym z 2014 r. znajdującym się w bazie danych [...] brak jest wyraźnego oddzielenia pomiędzy poszczególnymi kontenerami, które miały wspólny dach pokryty papą. Zatem przedmiotowy obiekt stanowi samowolę budowlaną, co do której zasadnie i prawidłowo zastosowano przepis art. 48 ust. 1 pkt 1 w zw. z ust. 5 p.b.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na opisane postanowienie WWINB A. P., reprezentowany przez ad H., wniósł o: uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia wraz z postanowieniem organu I instancji i umorzenie postępowania; wstrzymanie wykonania ww. postanowień przez organ albo Sąd; rozpoznanie sprawy na rozprawie; zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym, kosztów zastępstwa adwokackiego, w wysokości 6-krotnej stawki minimalnej; a także o przeprowadzenie dowodu z fotografii tablicy informacyjnej robót budowlanych prowadzonych przez Skarżącego na należącej do niego nieruchomości oraz oświadczenia nadzorującego prowadzone na nieruchomości Skarżącego roboty budowlane, na okoliczność prowadzenia tych robót zgodnie z prawem i sztuką budowlaną, legalności prowadzonych robót, konieczności i zasadności istnienia zaplecza dla prowadzonych robót budowlanych – a to z powołaniem się na zarzuty:
I. naruszenia przepisów prawa materialnego, a konkretnie:
1. art. 29 ust. 1 pkt 7 p.b. – przez jego zastosowanie wobec uznania, że obiekt budowlany posadowiony przez Inwestora na należącej do niego działce na podstawie oświadczenia organu administracji publicznej – Prezydenta Miasta z 18 kwietnia 2018 r. – stanowi obiekt budowlany wymagający zgłoszenia, w sytuacji, gdy obiekt ten stanowi tymczasowy obiekt budowlany w rozumieniu art. 29 ust. 2 pkt 21 p.b.;
2. art. 29 ust. 2 pkt 21 p.b. – przez brak jego zastosowania, w sytuacji, gdy obiekt budowlany posadowiony przez Inwestora na należącej do niego działce na podstawie oświadczenia organu administracji publicznej – Prezydenta Miasta z 18 kwietnia 2013 r. – "stanowi obiekt budowlany położony na terenie budowy tymczasowy obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych prowadzonych przez Inwestora";
3. art. 48 ust. 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 29 ust. 2 pkt 21 p.b. – przez jego zastosowanie i wydanie postanowienia o wstrzymaniu budowy w sytuacji, gdy obiekt budowlany posadowiony przez Inwestora na stanowiącej jego własność działce nr [...] nie wymagał do jego budowy decyzji o pozwoleniu na budowę ani zgłoszenia budowy;
II. naruszenie przepisów postępowania, w szczególności:
1. art. 8 k.p.a. – przez rażące naruszenie zasady zaufania do władzy publicznej wobec pierwotnego informowania Skarżącego przez powołane organy administracyjne o braku konieczności przeprowadzenia postępowania administracyjnego i dokonania zgłoszenia budowy w celu posadowienia na nieruchomości należącej do Skarżącego tymczasowego obiektu budowlanego przeznaczonego do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych prowadzonych przez Inwestora, a następnie podjęcie postępowania administracyjnego wobec Skarżącego i wydanie postanowienia o wstrzymaniu budowy tego samego obiektu – orzekając całkowicie odmiennie względem stanowiska organów władzy publicznej z 2013 r.;
2. art. 9 w zw. z art. 8 k.p.a. – przez odstąpienie od pierwotnie wyrażonego stanowiska przez organy administracji publicznej i wszczęcie postępowania w zakresie samowoli budowlanej;
3. art. 7 w zw. z art. 8 i art. 9 k.p.a. – przez pierwotne odstąpienie od zakończenia postępowania administracyjnego zainicjowanego przez Inwestora w 2013 r. pomimo złożonego przez niego wniosku stanowiącego zgłoszenie robót budowlanych wobec przyjęcia przez organy administracji publicznej, że żądanie Inwestora nie wymaga wydania aktu administracyjnego, a następnie, po wykonaniu przez Inwestora czynności niewymagających zgodnie z oświadczeniem organu z 18 kwietnia 2013 r. przeprowadzenia postępowania administracyjnego, wszczęcie takiego postępowania dotyczącego tożsamej sprawy i wydanie postanowienia o wstrzymaniu budowy;
4. art. 77 § 1 i art. 7 w zw. z art. 80 k.p.a. – przez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy i wydanie postanowienia, pomimo braku dokonania ustaleń w zakresie prowadzonych legalnie robót budowlanych związanych z remontem zabytkowego ogrodzenia, prowadzenia tych robót własnoręcznie przez Inwestora i konieczności posiadania oraz korzystania z odpowiedniego zaplecza, w tym zaplecza w postaci tymczasowego obiektu budowlanego służącego prowadzeniu robót budowlanych, co poskutkowało brakiem wszechstronnego wyjaśnienia sprawy pozwalającego na wydanie rozstrzygnięcia z uwzględnieniem słusznego interesu strony.
W uzasadnieniu skargi jej autor rozwinął i umotywował podniesione zarzuty, akcentując w szczególności zaawansowany wiek Skarżącego (ponad [...] lat) oraz związaną z tym konieczność zapewnienia, wobec samodzielnego wykonywania przezeń prac budowlanych, cyt.: "odpowiedniego i sprofilowanego na potrzeby Skarżącego zaplecza budowy".
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Postanowieniem z 21 listopada 2023 r. o sygn. akt IV SA/Po 720/23 tut. Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia WWINB.
Pismami z 08 grudnia 2023 r. zawiadomiono strony postępowania sądowego, że sprawa zostanie rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy zaznaczyć, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, z późn. zm., w skrócie "p.p.s.a.").
Przystępując do rozpoznania sprawy w tym trybie, Sąd miał na uwadze, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492, z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie (pkt 2 ab initio) – a takim jest niewątpliwie postanowienie o wstrzymaniu budowy, co wprost wynika z art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (obecnie: Dz. U. z 2023 r. poz. 682, z późn. zm.; w skrócie "p.b."). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.
Przedmiotem tak sprawowanej kontroli sądowej jest w niniejszej sprawie postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego z 08 września 2023 r. ([...]), utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. z 18 lipca 2023 r. nr [...] ([...]) o wstrzymaniu budowy.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonych postanowień stanowiły przepisy ustawy - Prawo budowlane, na czele z jej art. 48 ust. 1 pkt 1 w zw. z ust. 5 p.b.
W myśl tych przepisów organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 48 ust. 1 pkt 1 p.b.). Postanowienie o wstrzymaniu budowy wydaje się również w przypadku zakończenia budowy (art. 48 ust. 5 p.b.).
Przystępując do kontroli zaskarżonego postanowienia, należy w pierwszej kolejności zauważyć, że pismem z 04 kwietnia 2013 r. Skarżący zgłosił zamiar budowy 4 budynków mających stanowić zaplecze budowy. W odpowiedzi Wydział Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta P. poinformował Skarżącego, że dla takich obiektów nie jest wymagane pozwolenie na budowę ani nawet zgłoszenie. Zgodnie bowiem z treścią art. 29 ust. 1 pkt 24 p.b. – w brzmieniu, które obowiązywało od 11 lipca 2003 r. do 19 września 2020 r. (a któremu odpowiada obecnie: art. 29 ust. 2 pkt 21 p.b., przywoływany w skardze) – w związku z ówcześnie obowiązującym art. 30 ust. 1 a contrario p.b., takiej reglamentacji nie podlegała "budowa obiektów przeznaczonych do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych, położonych na terenie budowy, oraz ustawianie barakowozów używanych przy wykonywaniu robót budowlanych, badaniach geologicznych i pomiarach geodezyjnych".
W orzecznictwie sądów administracyjnych wypracowanym na kanwie powyższej regulacji zasadnie wskazuje się, że w świetle Prawa budowlanego kryterium rozstrzygającego o kwalifikacji obiektu nie stanowią jego wymiary, lecz przeznaczenie (por. wyrok NSA z 03.04.2008 r., II OSK 562/07, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, https:// orzeczenia.nsa.gov.pl, w skrócie "CBOSA"). Jednocześnie pojęcie "obiektu przeznaczonego do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych, położonego na terenie budowy" nie może być interpretowane rozszerzająco. Taki obiekt budowlany musi być ściśle powiązany z budową, co do której inwestor posiada decyzję o pozwoleniu na budowę (odpowiednio: dokonał zgłoszenia), stanowić zaplecze tej budowy (por. wyrok WSA z 01.12.2017 r., VII SA/Wa 177/17, CBOSA).
Jak słusznie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 05 kwietnia 2023 r. o sygn. akt II OSK 1092/20 (CBOSA), ówczesne brzmienie art. 29 ust. 1 pkt 24 p.b. jednoznacznie wskazywało na to, że budowa na terenie budowy innego obiektu budowlanego przeznaczonego do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych nie wymaga pozwolenia na budowę ani zgłoszenia tylko wówczas, gdy przeznaczeniem tego obiektu ma być "obsługa" zamierzonej budowy. Musi w tym zakresie istnieć ścisły, bezpośredni, funkcjonalny i czasowy związek pomiędzy realizacją robót budowlanych objętych pozwoleniem lub zgłoszeniem, a wyłącznie czasowym użytkowaniem obiektu jako zaplecza procesu budowy. W dotychczasowym orzecznictwie sądowoadministracyjnym trafnie przyjmuje się, że aby stwierdzić, czy określone urządzenie (obiekt budowlany) jest urządzeniem zaplecza budowy, należy zbadać jego związek funkcjonalny z budową, to znaczy, czy urządzenie zaplecza budowy jest całkowicie wykorzystywane na cele tejże budowy. Brak takiego wyłącznego związku i wykorzystywanie obiektu na cele inne niż jako zaplecze techniczno-magazynowe dla realizowanej budowy wyklucza możliwość uznania go za urządzenie zaplecza budowy zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę (por. wyroki NSA: z 08.07.2021 r., II OSK 2982/18; z 08.03.2017 r., II OSK 1705/15; dostępne w CBOSA). Podobnie wypowiedział się NSA także w wyroku z 25.09.2019 r. o sygn. akt II OSK 2195/18, zaznaczając, że byt obiektów zrealizowanych na podstawie omawianego przepisu ma być ściśle związany z budową, na potrzeby której obiekty te wzniesiono.
Jednocześnie należy zaznaczyć, że uznania za budynek zaplecza budowy nie uzasadnia samo to, że inwestor dysponuje prawomocnymi decyzjami zezwalającymi mu na prowadzenie robót budowlanych wskazanych w tych decyzjach na sąsiednich działkach. Posiadanie takich decyzji nie przesądza w żaden sposób o charakterze przedmiotowego obiektu. Nie wynika z nich, że dany budynek pełni funkcję zaplecza budowlanego (por. wyrok NSA z 16.03.2018 r., II OSK 548/18, CBOSA).
W konsekwencji jako pozbawione istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy należało ocenić dowody zawnioskowane w skardze, na okoliczność legalności i aktualności prowadzonych robót budowlanych polegających na remoncie muru (ubocznie wypada zauważyć, że "prowadzonych" przez okres już ponad 11 lat, licząc od dnia ich zgłoszenia, sic!). Dlatego na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd nie uznał potrzeby przeprowadzenia ww. dowodów w tej sprawie, zwłaszcza że nie pojawiły się w niej żadne wątpliwości, o jakich mowa w tym przepisie.
Zgromadzona w niniejszej sprawie dokumentacja, w tym oświadczenia Skarżącego (również te zawarte w skardze), dobitnie potwierdzają, że przedmiotowy obiekt nie tylko, że powstał niezgodnie ze zgłoszeniem z 04 kwietnia 2013 r. (posadowiono 5 kontenerów połączonych w jeden obiekt ze wspólnym dachem, zamiast 4 samodzielnych kontenerów oddzielonych 5-centymetrowymi przerwami), ale przede wszystkim – że nie pełni on funkcji "zaplecza budowy" w wyżej przedstawionym rozumieniu, lecz przeciwnie – że pełni właściwie wyłącznie (a przynajmniej głównie) funkcję mieszkalną. Świadczą o tym bezsporne fakty, jak m.in.: wydzielenie pokojów (w tym z aneksem kuchennym) oraz w pełni wyposażonej łazienki (toaleta, umywalka, prysznic), ocieplenie obiektu styropianem, zaopatrzenie obiektu w zbiornik bezodpływowy o pojemności ok. 3 m3, a także sposób wyposażenia tych pomieszczeń oraz zagospodarowania terenu wokół inkryminowanego obiektu (por. dokumentację zdjęciową w aktach adm. I inst., w tym na k. 2, k. 24 i k. 24v.), dalece odbiegające od wyposażenia oraz "obejścia" zaplecza budowy.
Już z tych względów zarzuty naruszenia prawa materialnego (pkt I petitum skargi) – bazujące na twierdzeniu Skarżącego o błędnej jakoby kwalifikacji prawnej przedmiotowego obiektu dokonanej przez organy obu instancji – nie zasługiwały na uwzględnienie. Organy słusznie bowiem przyjęły, że stanowi on tymczasowy obiekt budowlany o funkcji mieszkalnej, a nie "zapleczowej" (zaplecza budowy).
Odnosząc się zaś do zarzutów naruszenia przepisów postępowania (pkt II petitum skargi) – które z kolei zdają się bazować na przekonaniu Skarżącego o wprowadzeniu go w błąd przez organ architektoniczno-budowlany w kwestii kwalifikacji oraz braku reglamentacji prawnobudowlanej odnośnie do budowy obiektu zgłoszonej przezeń 04 kwietnia 2013 r. – wypada zauważyć, co zgodnie podkreśliły organy obu instancji, że tamto zgłoszenie ewidentnie nie dotyczyło obiektu ostatecznie przez Skarżącego zrealizowanego. Nie można zaś zasadnie oczekiwać od organu, by w odpowiedzi na zgłoszenie przez inwestora zamiaru budowy (posadowienia) określonego obiektu (tu: budowy czterech odrębnych budynków-kontenerów o funkcji zaplecza budowy), informował go o konsekwencjach budowy innego obiektu, którego to zgłoszenie nie dotyczyło (tu: obiektu powstałego z pięciu połączonych kontenerów, o funkcji mieszkalnej) – jak zdaje się tego oczekiwać Skarżący, podnosząc w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Wszak to nie organy orzekły odmiennie względem stanowiska z 2013 r., lecz Skarżący wybudował obiekt inny, niż wówczas zgłaszał. Już z tego względu również zarzuty proceduralne nie zasługiwały na uwzględnienie.
Wypada jeszcze zaznaczyć, że jak stanowił art. 29 ust. 1 pkt 12 p.b. w brzmieniu, które obowiązywało w dniu dokonywania przez Skarżącego ww. zgłoszenia – a któremu obecnie (od 19 września 2020 r.) odpowiada, mutatis mutandis, przywoływany w skardze art. 29 ust. 1 pkt 7 p.b. – pozwolenia na budowę nie wymagała budowa tymczasowych obiektów budowlanych, niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust. 1, ale nie później niż przed upływem 120 dni [obecnie: 180 dni – uw. Sądu] od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu.
Nie ma przy tym najmniejszych wątpliwości, że nawet gdyby uznać przedmiotowy budynek za obiekt, o którym mowa w cytowanym przepisie, to wobec jego uwidocznienia już na zdjęciach z 2014 r. i dalszego istnienia w 2023 r., ustawowy okres 120 dni (a od 01 stycznia 2017 r.: 180 dni) został już znacznie przekroczony – co też trafnie wytknęły organy obu instancji.
W konsekwencji organy zasadnie uznały, że budowa inkryminowanego obiektu wymagała uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę, którym Skarżący bezspornie się nie legitymuje.
Zatem obiekt ten stanowi tzw. samowolę budowlaną, względem której organy zasadnie oraz w sposób prawidłowy zastosowały dyspozycję art. 48 ust. 1 pkt 1 w zw. z ust. 5 p.b.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę w całości oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI