IV SA/Po 718/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Okręgowego Inspektora Pracy nakazującą wypłatę świadczeń pracowniczych, wskazując na naruszenie przepisów proceduralnych dotyczących nadania rygoru natychmiastowej wykonalności i niepełnego zebrania materiału dowodowego.
Spółdzielnia Pracy zaskarżyła decyzję Inspektora Pracy nakazującą wypłatę ekwiwalentu za urlop, odpraw i nagród jubileuszowych. Spółdzielnia argumentowała, że zawarto porozumienia o ratalnej spłacie i że natychmiastowa wypłata zagrozi jej płynności finansowej. Okręgowy Inspektor utrzymał decyzję w mocy, uznając świadczenia za chronione jak wynagrodzenie. Sąd uchylił decyzję, stwierdzając naruszenie przepisów proceduralnych, w szczególności dotyczące nadania rygoru natychmiastowej wykonalności i niepełnego zebrania materiału dowodowego.
Sprawa dotyczyła skargi Spółdzielni Pracy na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy, która nakazywała wypłatę pracownikom ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, odpraw pieniężnych oraz nagrody jubileuszowej. Inspektor Pracy uznał, że świadczenia te stały się wymagalne i nie zostały wypłacone, naruszając przepisy prawa pracy. Spółdzielnia w odwołaniu podniosła, że zawarto porozumienia o ratalnej spłacie niektórych świadczeń, a natychmiastowa wypłata zagroziłaby jej płynności finansowej i doprowadziłaby do upadłości. Okręgowy Inspektor utrzymał w mocy decyzję pierwszej instancji, argumentując, że świadczenia te podlegają ochronie jak wynagrodzenie za pracę i że sytuacja finansowa pracodawcy nie może być podstawą do niewypłacania należności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania administracyjnego. Sąd wskazał, że organ nie poczynił wystarczających ustaleń co do przesłanek nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, a także nie zebrał w sposób kompletny materiału dowodowego, w tym dotyczącego daty rozwiązania umów o pracę i zawartych porozumień. Sąd podkreślił, że istotą spółdzielczości jest wspólne prowadzenie działalności w interesie członków i że należało rozważyć wpływ porozumień o ratalnej spłacie na wymagalność świadczeń. Sąd uznał również za zasadny zarzut dotyczący nieustalenia przez organ odwoławczy, czy odwołanie zostało wniesione w terminie. Sąd nie uznał natomiast zarzutów dotyczących rzekomych nieprawidłowości popełnionych przez pracowników w czasie ich zatrudnienia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Nie, organ odwoławczy nie dokonał niezbędnych ustaleń i oceny materiału dowodowego pod kątem przesłanek przewidzianych w art. 108 §1 k.p.a., co stanowi naruszenie przepisów postępowania.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że organ odwoławczy nie ocenił prawidłowości nadania rygoru natychmiastowej wykonalności, a jedynie kwestię merytorycznej zasadności nałożonych obowiązków. Ustalenie zaistnienia przesłanek nadania rygoru należy do organu administracji i wymaga poczynienia niezbędnych ustaleń.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (21)
Główne
u.PIP art. 9 § pkt 2a
Ustawa o Państwowej Inspekcji Pracy
Organ PIP jest uprawniony do nakazania pracodawcy wypłaty należnego wynagrodzenia za pracę oraz innego świadczenia pracowniczego w razie naruszenia przepisów prawa pracy.
u.PIP art. 21 § pkt 1
Ustawa o Państwowej Inspekcji Pracy
k.p.a. art. 108 § §1
Kodeks postępowania administracyjnego
Rygor natychmiastowej wykonalności może być nadany, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego, zabezpieczenie gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź ze względu na inny ważny interes strony.
k.p.a. art. 138 § §1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy utrzymuje w mocy decyzję organu I instancji.
k.p. art. 22 § §1
Kodeks pracy
Pracownicy nie ponoszą ryzyka prowadzenia przez pracodawcę działalności gospodarczej.
P.u.s.a. art. 1 § §1
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności organów administracji publicznej.
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uchyla decyzję organu w przypadku naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.
P.p.s.a. art. 152
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
O niemożności wykonania zaskarżonej decyzji orzeka się w przypadku uchylenia decyzji.
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § §2
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy uchyla decyzję i przekazuje sprawę do rozpatrzenia organowi I instancji, jeśli konieczne jest prowadzenie postępowania dowodowego w znacznym zakresie.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej obliguje organ do dążenia do wyjaśnienia wszelkich okoliczności sprawy.
k.p.a. art. 107 § §3
Kodeks postępowania administracyjnego
Uzasadnienie decyzji powinno być sporządzone zgodnie z określonymi dyrektywami.
k.p. art. 8
Kodeks pracy
Dotyczy ochrony wynagrodzenia za pracę.
k.p. art. 94 § pkt 5
Kodeks pracy
k.p. art. 300
Kodeks pracy
Stosowanie przepisów Kodeksu cywilnego w sprawach ze stosunku pracy.
k.p. art. 171
Kodeks pracy
k.c. art. 454 § §1
Kodeks cywilny
u.o.sz.z.r.p. art. 8
Ustawa o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy oraz o zmianie niektórych ustaw
Dotyczy odpraw pieniężnych w związku z rozwiązaniem umów o pracę z przyczyn leżących po stronie zakładu pracy.
P.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy orzekania o kosztach postępowania.
P.p.s.a. art. 205 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy orzekania o kosztach zastępstwa procesowego.
P.p.s.a. art. 223 § §2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy ściągania nieuiszczonego wpisu od skargi.
Pr.spółdz. art. 1
Prawo spółdzielcze
Istota spółdzielczości to wspólne prowadzenie działalności gospodarczej przez członków i w ich interesie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez organ odwoławczy przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 108 §1 k.p.a. w zakresie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności. Niepełne zebranie materiału dowodowego przez organ odwoławczy, w tym brak ustaleń co do daty rozwiązania umów o pracę i wpływu zawartych porozumień o ratalnej spłacie świadczeń. Niedostateczne ustalenie przez organ odwoławczy, czy odwołanie zostało wniesione w terminie.
Odrzucone argumenty
Argumentacja Spółdzielni dotycząca nieprawidłowości popełnionych przez pracowników w czasie ich zatrudnienia, które miałyby wpływ na treść nakazu Inspekcji Pracy.
Godne uwagi sformułowania
Sąd ocenił prawidłowość nałożonych nakazem na pracodawcę obowiązków, a nie kwestię natychmiastowego wdrożenia w życie decyzji pierwszoinstancyjnej. Ustalenie zaistnienia przesłanek nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności należy do organu administracji publicznej. Istotą spółdzielczości jest bowiem wspólne prowadzenie działalności gospodarczej przez członków spółdzielni i w ich interesie. Pracodawcy nie ponoszą ryzyka prowadzenia przez pracodawcę działalności gospodarczej.
Skład orzekający
Danuta Rzyminiak-Owczarczak
przewodniczący sprawozdawca
Ewa Kręcichwost-Durchowska
członek
Ewa Makosz-Frymus
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów proceduralnych dotyczących nadawania rygoru natychmiastowej wykonalności w decyzjach Inspekcji Pracy oraz wymogów postępowania dowodowego w sprawach pracowniczych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji spółdzielni pracy i jej relacji z pracownikami, a także procedury administracyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak istotne są formalne aspekty postępowania administracyjnego, nawet gdy merytorycznie racja może leżeć po stronie organu. Podkreśla znaczenie ochrony praw pracowniczych, ale także konieczność uwzględnienia specyfiki podmiotów jak spółdzielnie.
“Nawet słuszne żądania mogą zostać oddalone przez błędy proceduralne – lekcja z inspekcji pracy.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIV SA/Po 718/05 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2006-09-28 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-08-03 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Danuta Rzyminiak-Owczarczak /przewodniczący sprawozdawca/ Ewa Kręcichwost-Durchowska Ewa Makosz-Frymus Symbol z opisem 6198 Inspekcja pracy Skarżony organ Inspektor Pracy Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak NSA Ewa Makosz – Frymus WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska Protokolant ref.staż. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 14 września 2006 r. sprawy ze skargi [...] Spółdzielni Pracy "[...]" w [...] na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie inspekcji pracy 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Okręgowego Inspektora Pracy w [...] na rzecz skarżącej [...]Spółdzielni Pracy "[...]" w [...] kwotę [...]. zł ([...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania, 3. nakazuje ściągnąć od Okręgowego Inspektora Pracy w [...] na rzecz Skarbu Państwa – Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] kwotę [...] zł ([...]) tytułem nieziszczonego wpisu od skargi, 4. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/E.Kręcichwost-Durchowska /-/D.Rzyminiak-Owczarczak /-/E.Makosz-Frymus Uzasadnienie Nakazem z dnia [...] r. nr [...] Inspektor Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w P. na podstawie art. 9 pkt 2a w zw. z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 marca 1981 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (j.t. Dz. U. z 2001 r. Nr 124 poz. 1362 ze zm.- dalej ustawa o PIP), po przeprowadzeniu kontroli w dniach: [...] i [...]r. nakazał [...] Spółdzielni Pracy "[...]" w G. (dalej Spółdzielnia) wypłacić: 1. ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy W.I. w kwocie brutto [...] zł oraz H.B. w kwocie brutto [...] zł, 2. odprawę pieniężną należną w związku z rozwiązaniem umów o pracę z przyczyn leżących po stronie zakładu pracy – W.I. w kwocie brutto [...] zł i D.G. w kwocie brutto [...] zł. 3. nagrodę jubileuszową W.I. w pozostałej kwocie [...] zł. Decyzji na podstawie art. 108 §1 kpa nadano we wszystkich jej punktach rygor natychmiastowej wykonalności. Jako podstawę prawną decyzji Inspektor wskazał art. 9 pkt 2a ustawy o PIP, art. 94 pkt 5 i art. 300, art. 171 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (dalej: kp), w punkcie 2 i 3 dodatkowo art. 454 §1 ustawy Kodeks cywilny, art. 8 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. 112/02/980 ze zm.- dalej ustawa o szczególnych zasadach), a w punkcie 3 dodatkowo przepisy wewnątrzzakładowe. W uzasadnieniu nakazu Inspektor wskazał, że w toku przeprowadzonej kontroli dokumentacji osobowej pracowników, z którymi rozwiązano stosunek pracy ustalono, że do dnia kontroli wskazanym w nakazie osobom nie wypłacono należnych im świadczeń, które stały się wymagalne w dacie rozwiązania stosunku pracy, co w ocenie organu narusza obowiązujące przepisy. Nakaz doręczono Spółdzielni w dniu [...]r. Pismem z dnia [...] r. Spółdzielnia złożyła odwołanie od powyższego nakazu, które w Okręgowym Inspektoracie Inspekcji Pracy w L. opatrzone zostało prezentatą z datą wpływu [...] r. L.dz. [...]. Zarzucając nakazowi naruszenie art. 8 k.p., art. 353 k.c., art. 508 k.c. w zw. z art. 300 k.p. Spółdzielnie wniosła o uchylenie zaskarżonego nakazu w całości oraz o wstrzymanie jego wykonania z uwagi na zagrażającą skarżącej i jej pracownikom szkodę. Spółdzielnia wskazała, iż z protokołu kontroli wynika, że organ I instancji zapoznał się z oświadczeniami pracowników W.I. i D.G. o zrzeczeniu się odpraw przewidzianych w art. 8 ustawy o szczególnych zasadach (...), które to zobowiązania wygasły zgodnie z art. 508 kc w zw. z art. 300 kp. W ocenie odwołującej w tej sytuacji nakaz nie może być podstawa powstania zobowiązania i jako jego podstawy nie można wskazywać art. 84 kp, który dotyczy ochrony wynagrodzenia, a takiego charakteru nie ma przedmiotowa odprawa. Odnosząc się do nakazu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop odwołujący podniósł, iż w tym przypadku organ naruszył art. 8 k.p. Wskazując, iż H.B. i W.I. były członkami Zarządu Spółdzielni i były odpowiedzialne za jej obecną, trudną sytuację finansową, a także naruszały przepisy dotyczące urlopów pracowniczych i w efekcie tego działania mają niewykorzystany urlop za kilka lat, choć z oświadczeń pracowników wynika, że z urlopów korzystały, ale tego nie odnotowywały. Zdaniem odwołującej się W.I. jako główna księgowa nie naliczała pracownikom za lata [...] i [...] należnych im nagród jubileuszowych, natomiast H.B. jako osoba odpowiedzialna za produkcję dopuściła do powstania strat i reklamacji i została zwolniona w trybie art. 52 kp. Wskazując, że za wyjątkiem W.I. wszyscy pracownicy podpisali porozumienia w sprawie ratalnych spłat nagród jubileuszowych, Spółdzielnia podniosła, iż natychmiastowa spłata należności przekracza jej możliwości finansowe, spowodowałaby także wstrzymanie wypłat bieżących wynagrodzeń pracowniczych. Wskazując, że Spóldzielnia nie uchyla się od zobowiązania, wyraźnie je uznał i zaksięgował pod kontrolą PIP, a z W.I. podpisane zostało porozumienie w sprawie spłaty ekwiwalentu za urlop ratami. Zdaniem odwołującej wydanie nakazu z naruszeniem wskazanych przepisów uzasadnia wstrzymanie natychmiastowego wykonania decyzji, w przeciwnym razie dojdzie do utraty płynności finansowej Spółdzielni i doprowadzi do jej upadłości. Okręgowy Inspektor Pracy w P. (dalej: Okręgowy Inspektor) decyzją z dnia [...] r. nr [...] na podstawie art. 138 §1 pkt 1 kpa i art. 16 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 6 marca 1981 r. o PIP utrzymał w mocy decyzję I instancji. W uzasadnieniu decyzji Okręgowy Inspektor wskazał, że przedmiotowe świadczenia korzystają z ochrony przewidzianej przepisami prawa pracy dla wynagrodzenia za pracę, a podnoszona okoliczność nienależnego wypłacenia ekwiwalentów za urlop wobec regulacji art. 114-122 kp nie ma znaczenia dla oceny tej części nakazu. Odnosząc się do podnoszonej trudnej sytuacji finansowej Spółdzielni i ujemnych konsekwencji natychmiastowego wykonania nakazu organ wyjaśnił, iż zgodnie z art. 22 §1 kp pracownicy nie ponoszą ryzyka prowadzenia przez pracodawcę działalności gospodarczej, tym samym uzasadnianie niewypłaceni pracownikom świadczeń związanych ze stosunkiem pracy brakiem pozytywnych wyników finansowych jest sprzeczne z obowiązującymi przepisami prawa pracy. Decyzja została Spółdzielni wysłana w dniu [...] r., a akta sprawy nie zawierają dowodu jej doręczenia. Pismem z dnia [...] r. Spółdzielnia, zastępowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła skargę do tut. Sądu, żądając uchylenia zaskarżonej decyzji, wstrzymanie jej wykonania oraz zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych. Spółdzielnia zarzuciła organom Inspekcji Pracy naruszenie art. 8 kp, 353 kc, 508 kc w zw. z art. 300 kp i art. 84 kpa, art. 9 i 21 a ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz art. 107 §1 kpa. Przytaczając argumentacje zawartą w odwołaniu od nakazu organu I instancji Spółdzielnia podniosła, iż powołane w decyzjach orzecznictwo Sądu Najwyższego nie odnosi się do odprawy z tytułu rozwiązania z pracownikami umowy o prace z przyczyn dotyczących pracodawcy, dotyczy przy tym odmiennych stanów faktycznych i zagadnień. Zdaniem skarżącej organy PIP przekroczyły swoje uprawnienia, bowiem strony stosunku pracy mogą ułożyć go w sposób swobodny w ramach obowiązujących przepisów, stąd poza wynagrodzeniem pozostałe świadczenia związane z pracą nie podlegają takim szczególnym restrykcjom. W tych okolicznościach pracownicy każdy indywidualnie mogą, zgodnie z art. 3531 kc w zw. z art. 300 kc, zawrzeć porozumienie przewidujące rozłożenie spłaty ekwiwalentu za urlop na raty. Zdaniem skarżącej żaden przepis prawa wewnątrzzakładowego nie został naruszony, a w zaskarżonej decyzji nie wskazano, który z przepisów został naruszony. Kwestionując możliwość ingerencji organów PIP w spółdzielcze stosunki pracy skarżąca podniosła, iż spółdzielnię tworzą sami pracownicy, którzy uznali, ze zasadniczym interesem dla nich jest ratowanie miejsc prac, co organy Inspekcji Pracy powinny honorować. Wskazała także, iż pracownice B. i I. wniosły pozwy do Sądu Pracy, który to Sąd jest kompetentny i właściwy do rozstrzygania roszczeń stron w sytuacji, gdy zachodzą wątpliwości co do zasadności roszczenia. W tej sytuacji nakaz PIP jest przedwczesny, bowiem gdy Sąd orzeknie o przywróceniu do pracy H.B., odpadnie podstawa do wypłaty ekwiwalentu za urlop. Podobnie może rozwiązać się kwestia odprawy dla W.I., nie można bowiem wykluczyć, że Sąd Pracy nie podzieli jej stanowiska w sprawie wykładni art. 84 kp. Zdaniem skarżącej Spółdzielni utrzymanie wykonalności decyzji jest sprzeczne w obecnej sytuacji społeczno-gospodarczej kraju z interesem publicznym. W odpowiedzi na skargę Okręgowy Inspektor wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji. Wskazał nadto, że podpisanie porozumień w sprawie nagród jubileuszowych nastąpiło z naruszeniem przepisów obowiązującego w Spółdzielni regulaminu wynagradzania, który wskazuje termin wymagalności tych nagród, natomiast porozumienia w sprawie odpraw z tytułu rozwiązania umów o prace z przyczyn dotyczących pracodawcy oraz ekwiwalentów za niewykorzystany urlop wypoczynkowy są niezgodne z przepisami Kodeksu pracy oraz ustawy z dnia 28.12.1989 r., które to przepisy wskazują termin wymagalności tych świadczeń. Odnosząc się do argumentacji skarżącej dotyczącej uprawnienia pracownika do skutecznego zrzeczenia się prawa do wypłaty przedmiotowych świadczeń Okręgowy Inspektor powołał się na obowiązujące przepisy prawa oraz orzecznictwo Sadu Najwyższego, zgodnie z którymi jednorazowe świadczenia wynikające ze stosunku pracy korzystają z ochrony przewidzianej dla wynagrodzenia za pracę, w tym w przepisach art. 84-91 k.p. Ustosunkowując się do tej części skargi, w której Skarżąca odwoływała się do swojej ciężkiej sytuacji finansowej i gospodarczej organ II instancji podniósł, powołując się na orzeczenia sądów powszechnych, iż zgodnie z art. 22 §1 k.p. pracownicy nie ponoszą ryzyka prowadzenia przez pracodawcę działalności gospodarczej, stąd uzasadnianie niewypłacenia pracownikom świadczeń związanych ze stosunkiem pracy brakiem pozytywnych wyników finansowych jest sprzeczne z obowiązującymi przepisami prawa pracy. Odnośnie zawartej w skardze informacji o złożeniu przez część pracowników pozwów w sądzie pracy Okręgowy Inspektor wyjaśnił, iż w przedmiotowej sprawie sąd pracy nie wydał rozstrzygnięcia, a podstawą do ewentualnego uchylenia nakazu może być jedynie prawomocny wyrok sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadną, choć nie co do wszystkich podniesionych w niej zarzutów. Zgodnie z art. 1 §1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności organów administracji publicznej. W ramach tej kontroli Sąd ocenia, czy organ administracyjny prawidłowo ustalił stan faktyczny, w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy i czy prawidłowo zastosował właściwe normy prawne. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z wyrażoną w art. 15 k.p.a. zasadą dwuinstancyjności postępowania organ odwoławczy winien prowadzić postępowanie w taki sposób, by możliwe było pełne, merytoryczne rozpatrzenie sprawy. Organ odwoławczy w określonym przez art. 136 k.p.a. zakresie może również prowadzić dodatkowe postępowanie dowodowe. Jedynie w przypadku, gdyby konieczne okazało się prowadzenie postępowania dowodowego w znacznym zakresie, organ odwoławczy winien na podstawie art. 138 §2 k.p.a. uchylić decyzję i przekazać sprawę do rozpatrzenia przez organ I instancji. Zasada prawdy obiektywnej obliguje organ do dążenia do wyjaśnienia wszelkich okoliczności sprawy (art. 7 k.p.a.). Jako standard minimalny w tym zakresie należy uznać konieczność odniesienia się do każdego z zarzutów podniesionych w odwołaniu od decyzji wydanej w I instancji, co winno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, sporządzonym zgodnie z dyrektywami określonymi w art. 107 §3 k.p.a. Wymogów tych w niniejszej sprawie nie spełniono. W odwołaniu od nakazu wydanego przez organ I instancji skarżąca Spółdzielnia podniosła szereg zarzutów dotyczących zasadności wydania nakazu w części dotyczącej wypłaty przedmiotowych świadczeń, kwestionując przy tym zasadność nadania decyzji I instancji rygoru natychmiastowej wykonalności. Odmawiając uwzględnienia odwołania w tym zakresie Okręgowy Inspektor powołał się jedynie na treść art. 22 §1 kodeksu pracy oraz stosowne orzeczenia sadów. Stwierdził ponadto, że uzasadnienie niewypłacenia pracownikom świadczeń związanych ze stosunkiem pracy brakiem pozytywnych wyników finansowych jest sprzeczne z obowiązującymi przepisami prawa. Takie motywy rozstrzygnięcia wskazują na to, że organ odwoławczy ocenił prawidłowość nałożonych nakazem na pracodawcę obowiązków, a nie kwestię natychmiastowego wdrożenia w życie decyzji pierwszoinstancyjnej (por. wyrok NSA z 30.06.2006 r. sygn. I OSK 116/06). Organ II instancji nie dokonał niezbędnych ustaleń i oceny materiału dowodowego pod kątem przesłanek przewidzianych w art. 108 §1 k.p.a., zakładając przy tym, że sytuacja ekonomiczna pracodawcy nie może być utożsamiana z wyjątkowo ważnym interesem strony. Jak wskazano w uzasadnieniu powołanego wyroku NSA, gdyby takie były intencje ustawodawcy, to skierowane do pracodawcy nakazy inspektora pracy podlegałyby wykonaniu z mocy prawa jeszcze przed terminem do wniesienia odwołania, a takiego rozwiązania omawiane przepisy nie przewidują. Zgodnie z art. 108 §1 k.p.a. rygor natychmiastowej wykonalności może być nadany, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź tez ze względu na inny ważny interes strony. Ustalenie zaistnienia przesłanek nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności należy do organu administracji publicznej. Organ ten zobowiązany jest poczynić w tym zakresie niezbędne ustalenia w każdej sprawie i na każdym etapie postępowania, w tym na etapie rozpatrywania odwołania od decyzji pierwszoinstancyjnej w części dotyczącej przedmiotowego rygoru. Wydanie decyzji z pominięciem poczynienia w tym zakresie ustaleń uzasadnia zarzut rozpatrzenia sprawy z naruszeniem art. 138 k.p.a. Wbrew zarzutom skargi świadczenia, o których zaskarżone decyzje stanowią, podlegają ochronie właściwej dla wynagrodzenia dla pracę. Na powyższe Okręgowy Inspektor wskazywał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i argumentację tę Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę podziela. W ocenie Sądu zasadny jest natomiast zarzut skargi dotyczący nie respektowania przez organ Inspekcji Pracy porozumień, jakie zawarto z wskazanymi w nakazie pracownikami w sprawie ratalnej spłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy oraz nagród jubileuszowych. Treść porozumienia zawartego w dniu [...] r. (a więc przed kontrolą PIP) z W.I. Skarżąca załączyła do odwołania, w piśmie tym wyjaśniła także, iż zatwierdzony bilans Spółdzielni uwzględnia obowiązek spłaty nagród jubileuszowych, jak również został ustalony harmonogram tych spłat, uwzględniający bieżące możliwości płatnicze Spółdzielni. W ocenie Sądu powyższe okoliczności, jak również wskazywane przez skarżącą dążenie wszystkich jej pracowników – jednocześnie członków Spółdzielni, do zachowania istniejących miejsc pracy, nakazywało rozważenie celowości wydania nakazu w części dotyczącej nagród jubileuszowych oraz ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, a także nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Istotą spółdzielczości jest bowiem wspólne prowadzenie działalności gospodarczej przez członków spółdzielni i w ich interesie (art. 1 ustawy z dnia 16.09.1982 r. Prawo spółdzielcze – tj. Dz.U. z 2003 r. Nr 188 poz. 1848 ze zm.). Nakaz Inspektora Pracy w P. został wydany na podstawie art. 9 pkt 2a w zw. z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 marca 1981r. o Państwowej Inspekcji Pracy ( j.t. Dz.U. 124/01/1362 ze zm.). Zgodnie z art. 9 pkt 2a tej ustawy, właściwy organ Państwowej Inspekcji Pracy uprawniony jest do nakazania pracodawcy wypłaty należnego wynagrodzenia za pracę, a także innego świadczenia przysługującego pracownikowi, w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa pracy. W badanej sprawie naruszenie tych przepisów organy inspekcji pracy wywodzą z faktu wymagalności wskazanych w decyzji świadczeń oraz ich niewypłacenia do dnia przeprowadzenia kontroli. Jak wynika z treści decyzji pierwszoinstancyjnej z wskazanymi w nakazie pracownikami umowy o pracę zostały rozwiązane. Jednocześnie w aktach sprawy brak informacji, kiedy to nastąpiło. W tych okolicznościach nie można ustalić, czy przedmiotowe porozumienia podpisane zostały przed rozwiązaniem umów o pracę, co ma znaczenie dla ustalenia daty wymagalności przedmiotowych świadczeń. W ocenie Sądu rozwiązanie stosunku pracy z pracownikiem, z którym uprzednio zawarto porozumienie w sprawie zasad spłaty należnych mu świadczeń (tym samym pracodawca uznał roszczenie i jego wymagalność) nie niweczy skutków takiego porozumienia, a tym samym nie powoduje natychmiastowej wymagalności całej kwoty. Również samo zawarcie takich porozumień nie oznacza, że pracodawca neguje istniejący po jego stronie obowiązek wypłaty świadczeń objętych ich treścią, tym bardziej, że w badanym przypadku skarżąca Spółdzielnia obowiązek ten przez cały czas uznawała, co znalazło swój wyraz w przywoływanym w odwołaniu skorygowanym jej bilansie. Dokumentów tych akta administracyjne sprawy nie zawierają, choć mają one znaczenie dla jej rozpatrzenia. W tych okolicznościach uznać należy, iż zaskarżona decyzja wydana została w oparciu o niekompletne akta sprawy- z naruszeniem art. 77 §1 k.p.a., jak również z naruszeniem wyżej wskazanych przepisów ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy. Powyższy zarzut naruszenia art. 77 §1 k.p.a. odnosi się także do nie poczynienia przez organ odwoławczy ustaleń na okoliczność wniesienia odwołania w terminie. Decyzję pierwszoinstancyjną doręczono Spółdzielni w dniu [...]r., tym samym termin do wniesienia odwołania od tej decyzji upływał z dniem [...] r. Na odwołaniu zamieszczona została prezentata z datą jego wpływu – [...] r., również w rubrum decyzji organu odwoławczego podano, iż odwołanie z dnia [...] r. złożono w Okręgowym Inspektoracie Pracy w P.-Oddział w L. w dniu [...] r. Jednocześnie wskazać należy, iż akta sprawy nie zawierają dokumentu, z którego wynikałoby, czy odwołanie złożono w Inspektoracie, czy może złożone zostało za pośrednictwem poczty. W tych okolicznościach obowiązkiem organu II instancji było ustalenie, poprzez uzyskanie stosownych wyjaśnień z Inspektoratu w L., czy odwołanie wniesiono w terminie, tym bardziej, że treść wydanej przez ten organ decyzji nakazywałaby uznać, iż czynności tej dokonano z uchybieniem terminu, a to uzasadniałoby postawienie organowi II instancji zarzutu rozpatrzenia odwołania z naruszeniem zasady trwałości decyzji ostatecznej. Za nieuzasadniony Sąd uznał zarzut skargi dotyczący nieprawidłowości, jakich zdaniem Spółdzielni dopuściły się osoby objęte przedmiotowym nakazem w czasie, gdy były zatrudnione na stanowiskach głównej księgowej oraz członków zarządu Spółdzielni oraz wpływem tych zachowań na treść nakazu organów Inspekcji Pracy. W sytuacji, gdy skarżąca nie przedłożyła inspektorowi PIP żadnych dowodów na okoliczność zgłoszenia przestępstwa w Prokuraturze lub wystąpienia z powództwami w tym zakresie, wskazane zdarzenia nie mają wpływu na wynik sprawy oraz przeprowadzaną przez Sąd ocenę wydanych w sprawie decyzji. W takim stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153/02/1270 ze zm.) uchylił decyzję organu II instancji. O niemożności wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 tej ustawy. O kosztach zastępstwa procesowego orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ustawy i § 6 pkt 5 w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163 poz. 1349 ze zm.). Na mocy art. 223 §2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sad nakazał ściągnąć od Okręgowego Inspektora Pracy w P. kwotę 906 zł tytułem nieuiszczonego wpisu od skargi, do którego uiszczenia strona skarżąca nie została przez Sąd zobowiązana z racji obowiązującej w tym czasie wykładni przepisu art. 239 tej ustawy. Rozpoznając ponownie sprawę Okręgowy Inspektor Pracy w P. w pierwszej kolejności poczyni ustalenia na okoliczność wniesienia odwołania w terminie, a w przypadku pozytywnych ustaleń w tym zakresie, rozpatrzy odwołanie z uwzględnieniem wskazań wynikających z treści niniejszego wyroku, a także rozważy wpływ na wynik sprawy postępowań prowadzonych przez sądem pracy z powództw wniesionych przez objętych nakazem pracowników. /-/E. Kręcichwost-Durchowska /-/D. Rzyminiak-Owczarczak /-/E. Makosz-Frymus jf